15 ĐIỀU LƯU Ý KHI UỐNG RƯỢU

Posted: February 18, 2011 in Uncategorized
Tags: ,

Rượu là món không thể thiếu trong dịp lễ hội.

        Tuy nhiên khi uống rượu chúng ta nên lưu ý 15 điều sau:

Kỵ uống rượu quá lượng

       

       Sách cổ ghi chép rằng: “Uống rượu chắc sẽ say, say sẽ làm tổn thương tinh thần, tổn thương ý chí”. Ví dụ như người mắc bệnh cao huyết áp, nếu uống rượu quá lượng sẽ có nguy cơ bị chảy máu não. Vì vậy, uống rượu phải biết chừng mực, thông thường lượng trúng độc cồn là từ 70-80ml. Nếu uống rượu trắng thì một lần không nên vượt quá 50ml, uống bia thì không quá 1 chai.

       

Kỵ “uống hết sức”

       

       Uống rượu quá nhiều, độ cồn trong rượu sẽ làm cho biểu bì não ở trong trạng thái tê liệt hoặc quá phấn khích, lúc đó sẽ mất đi kiểm soát ý thức. Người mắc bệnh xơ cứng động mạch dễ thiếu máu não.

       

Kỵ uống rượu khi bụng đói

       

       Bụng đói uống rượu, đặc biệt là rượu mạnh sẽ có hại cho bụng, dạ dày và thực quản. Thực nghiệm chứng minh, bụng đói mà vui vẻ uống rượu thì chỉ cần 30 phút, chất cồn sẽ gây hại cho cơ thể ở mức độ cao nhất.

       Uống rượu giải sầu hoặc uống rượu để “ đấu trí” đều dễ gây ra say rượu, vì vậy trước khi uống rượu chúng ta nên ăn một chút tinh bột, làm cho hoạt lực xúc tác phân giải cồn ở trong cơ thể tăng mạnh, giúp bảo vệ gan.
       

Kỵ uống rượu lạnh

       

       Tại sao lại phải uống rượu nóng? Đây là do có nguyên ly khoa học nhất định. Thành phần chủ yếu của rượu trắng là cồn, ngoài ra còn có anherit. Uống rượu quá nhiều sẽ gây ra trúng độc rượu. Mặc dù anherit không phải là thành phần chủ yếu của rượu trắng, nhưng gây nguy hại cho cơ thể còn nhiều hơn cả cồn. Tuy nhiên, độ sôi của anherít thấp, chỉ có khoảng 20oC. Vì vậy, chỉ cần làm nóng rượu thì có thể làm cho lượng lớn anherit bốc hơi, như thế sẽ giảm bớt nguy hại cho cơ thể.
       

Kỵ uống nhiều loại rượu

       

       Thành phần của rượu phân làm 2 loại. thứ nhất là rượu lên men (ví dụ như bia, rượu vang) và rượu chưng cất (ví dụ như rượu trắng). Hai loaị rượu này có phản ứng khác nhau trong cơ thể.
       Hàm lượng cồn ở loại rượu lên men ít nhưng nhiều tạp chất, nếu uống cùng với loại rượu chưng cất có nồng độ lớn sẽ gây ra đau đầu, buồn nôn và dễ say.
       

Kỵ uống rượu cùng với nước có ga

       

       Có người quen uống rượu trắng cùng với nước có ga, điều này đặc biệt nguy hại cho cơ thể. Rượu trắng thông thường chứa cồn, khi rượu và khí ga gặp nhau trong cơ thể thì sẽ làm cho cồn nhanh chong lan tỏa khắp toàn thân, đồng thời sản sinh ra đại lượng CO2 gây nguy hại cho gan, thận và dạ dày, đường ruột. Nó kích thích niêm mạc dạ dày, giảm bớt vị toan bài tiết ảnh hưởng tiêu hóa, đồng thời người mắc bệnh dạ dày đường ruột nếu sau khi uống rượu uống nước có ga thì sẽ làm cho ruột và dạ dày chảy máu.
       Nước có ga cũng khiến cồn nhanh chóng thẩm thấu vào hệ thần kinh trung ương, gây tăng huyết áp nhanh. Vì vậy, khi uống rượu trắng không nên uống cùng với nước có ga, cũng không nên uống nước có ga trước rồi lại uống rượu. Sau khi uống say, càng không nên dùng nước có ga để giải rượu.

       

Kỵ vừa uống rượu vừa hút thuốc

       

       Trên bàn tiệc, chúng ta thường nhìn thấy nhiều người vừa hút thuốc vừa uống rượu. Hút thuốc có hại cho sức khỏe, vừa uống rượu vừa hút thuốc đương nhiên là hại gấp nhiều lần. Điều này là do cồn làm cho mạch máu giãn nở, đẩy nhanh tuần hoàn máu trong cơ thể; còn chất nicotin trong thuốc lá lại dễ hòa tan trong nước. Vì vậy, khi uống rượu hút thuốc sẽ đẩy nhanh tốc độ hấp thụ chất nicotin trong cơ thể. Ngoài ra, do tác dụng độc tố của cồn có thể ảnh hưởng đến chức năng giải độc của gan đối với chất nicotin. Chính vì thế, khi uống rượu hút thuốc thì gây nguy hại cho cơ thể càng lớn.

Kỵ gặp lạnh sau khi uống rượu

       

       Do cồn kích thích làm cho mạch máu giãn nở, tuần hoàn máu tăng khiến da mẩn đỏ, thân nhiệt tăng vì vậy dễ mắc bệnh do gặp lạnh sau khi uống rượu. Ví dụ, sau khi uống rượu đi ra ngoài dễ bị cảm và lạnh cóng.

       Sau khi uống rượu dùng nước lạnh rửa mặt dễ bị mọc mụn, sau khi uống rượu ngồi dưới quạt dẽ trúng gió, sau khi uống rượu nằm ở ngoài trời dễ bị chứng tê liệt và hôi chân.

       

Kỵ đi tắm sau khi uống rượu

       

       Sau khi uống rượu đi tắm sẽ tăng nhanh tiêu hao chất đường tích trữ trong cơ thể, làm cho đường huyết hạ thấp, thân nhiệt giảm nhanh. Hơn thế, chất cồn còn ngăn chặn sự phục hồi tích trữ của đường đối với gan, làm cho chúng ta bị choáng, vì vậy sau khi uống rượu không nên lập tức đi tắm để tránh gây hại cho cơ thể. Ngoài ra có một báo cáo cho biết, sau khi uống rượu lập tức đi tắm dễ mắc các bệnh về mắt, thậm chí làm cho huyết áp tăng cao.
       

Kỵ sau khi uống rượu lập tức xem phim

       

       Khoa học hiện đại chứng minh, chất cồn trong rượu có thể làm cho hệ thần kinh thu co, nghiêm trọng sẽ dẫn đến mù mắt. Xem ti vi có thể làm cho thị lực suy yếu, uống rượu lại tổn hại thần kinh thị lực, nếu đồng thời tiến hành cả hai cái, thì có tổn lại với thị lực càng lớn. Vì vậy, sau khi uống rượu đừng nên xem ti vi, người già nên đặc biệt chú ý điều này.
       

Kỵ sau khi uống rượu đi phun thuốc trừ sâu

       

       Sau khi uống rượu, cồn vào huyết dịch, kích thích nhiệt độ cơ thể điều tiết vùng trung ương, thúc đẩy huyết quản trên da và niêm mạc khuếch trương, lưu lượng máu tăng lên. Lúc này nếu da bị nhiễm thuốc trừ sâu hoặc thuốc trừ sâu trong không khí tản mát được hít vào trong niêm mạc đường hô hấp thì sẽ làm đẩy nhanh hoặc chất độc ở trong da và niêm mạc vào trong cơ thể, dẫn đến trúng độc hoặc làm nặng quá trình trúng độc.
       

Kỵ uống rượu trước khi ngủ

       

       Trước khi ngủ uống nhiều rượu thì có thể làm ngắt đoạn hô hấp, nguy hại đến sức khỏe. Uống rượu trước khi ngủ làm cho hệ thống hô hấp khi ngủ tạm ngừng, thời gian tạm ngừng này có thế kéo dài 10 phút hoặc hơn. Nếu hô hấp tạm ngừng phát sinh nhiều lần thì sẽ dẫn đến cao huyết áp, thậm chí suy tim.
       

Kỵ sau khi uống rượu lập tức uống thuốc

       

       Sau khi uống rượu, cồn bắt đầu gây tác dụng hưng phấn ngắn ngủi đối với hệ thống thần kinh, sau đó chuyển thành khống chế. Nếu trong lúc này uống thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc các loại thuốc chống dị ứng có tác dụng an thần và cả thuốc cảm hàm chứa các thành phần trên, dưới sự tác dụng khống chế của thuốc và cồn sẽ làm cho huyết áp hạ thấp, tim đập chậm, hô hấp khó, thậm chí gây ra tử vong.
       Ngoài ra, sau khi uống rượu, uống kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc đau viêm… đều dễ làm cho dạ dày xuất huyết, thậm chí thủng dạ dày. Rượu còn gây ảnh hưởng giảm tác dụng dược lý của nhiều loại thuốc như thuốc giảm huyết áp, thuốc tiêu viêm vv, gây ra nguy hại lớn cho cơ thể.
       

Kỵ có bệnh uống rượu

       

       Người bệnh không nên uống rượu, đặc biệt là những người mắc bệnh gan mật, huyết quản tim, dạ dày hoặc viêm loét ruột, bệnh động kinh, mất trí nhớ, bệnh béo phì… thì kiêng rượu là bắt buộc, kể cả hàm lượng cồn ít như bia thì cũng không được uống để tránh làm cho bệnh tình thêm nặng. Điều này là do cồn có thể ngăn chặn sự hợp thành của đường gan, làm cho chất béo ở mô xung quanh lọt vào trong gan và đẩy nhanh tốc độ hợp thành chất béo ở gan. Như vậy, người bị bệnh viêm gan, trong tình trạng tế bào gan bị tổn hại thì dễ hình thành nên bệnh mỡ gan.
       

Kỵ uống rượu khi mang thai

       

       Chất cồn ở trong rượu có thể thông qua huyết dịch gây hại cho thai nhi, thai nhi càng bé thì càng nhạy cảm với nhân tố có hại. Uống rượu sẽ làm cho não và tim của thai nhi bị độc hại do cồn, làm cho thai nhi phát triển trì trệ, tỉ lệ tử vong tăng cao, sau khi ra đời cũng có ảnh hưởng đến trí năng.

              Dương Hằng    Theo health.cn

NẠN NHIỄM CỒN METHANOL

       

       (Trình bày vấn đề dưới lăng kính y tế và khoa học thường thức, dành cho mọi người trên một diễn đàn không chuyên) – Đề tài liên quan đến rượu và những ảnh hưởng tai hại của nó đến sức khỏe con người và xã hội là một đề tài rất rộng lớn, thuộc nhiều lãnh vực, do đó, chỉ mong đóng góp một phần nhỏ vào những cảnh báo chung đến từ nhiều nơi.

       Trong bài viết này chúng tôi dùng từ “cồn” cho các chất có gốc rượu (-OH) trong công thức hóa học nhưng không uống được. Các chất cồn này thường dùng làm chất đốt, dung môi, hay trong các ngành kỹ nghệ, nhằm phân biệt với “rượu”, dùng để uống.

       

        1. Bối cảnh Vấn đề

       

       Theo lời tuyên bố của bác sĩ Nguyễn Văn Châu, Giám Đốc Sở Y tế Tp HCM thì nhân viên y tế đã phát hiện ra cồn methanol trong nhiều loại rượu giá rẻ, hoặc không rõ nguồn gốc, hay tự pha chế, mà những người bị nhập viện nói trên đã uống vào. Bên cạnh chuyện thuốc trừ sâu được cho vào rượu để làm trong nước rượu, nay thêm nạn nhiễm cồn methanol.

       Chúng ta sẽ tìm hiểu xem cồn methanol là gì, độc hại ra sao, tại sao lại hiện diện trong rượu uống? Cũng qua đây sẽ xem xét một số chi tiết trong việc điều chế, thành phần, tạp phẩm có trong rượu. Sau cùng xem qua sự biến dưỡng của rượu hay cồn trong cơ thể và ảnh hưởng của các chất này đến sức khỏe con người.

       

        2. Rượu để uống gồm những loại nào và thường được sản xuất ra sao?

       

       Rượu uống, bao gồm nhiều loại khác nhau tùy theo nguyên liệu và qui trình sản xuất. Thí dụ: rượu đế, rượu nếp, bia, vodka, whisky, cô-nhắc (cognac), rượu rum, vang trắng, vang đỏ, Mao Đài, sake, v.v… Tổng quát, chúng có mùi vị và nồng độ khác nhau (từ khoảng bốn phần trăm, tức bốn độ, của bia cho đến 40-50 độ của rượu đế, whisky) và có hay không được chưng cất ra thành phẩm sau cùng. Tuy nhiên, tất cả rượu uống kể trên đều có công thức hóa học chung là ethyl alcohol, hay ethanol (CH3CH2OH, từ đây gọi là rượu ethanol). Trong phân tử rượu ethanol có 2 nguyên tử carbon.

       Nhiều người cũng đã biết, rượu để uống được sản xuất bằng phương pháp lên men kỵ khí (anaerobic fermentation) chất tinh bột (starch, như của gạo, nếp, lúa mì, mạch, v.v…), hay đường (của nho, mía, trái cây chín), với các loại men rượu (yeast). Tinh bột khi ủ với men rượu và nước cũng sẽ bị phân hủy trong giai đọan đầu cho ra đường. Công thức đơn giản của quá trình lên men rượu như sau:

       

       Đường + men rượu → rượu ethanol + khí carbonic

       

       Đường ghi bên trên bao gồm nhiều loại khác nhau về nguồn gốc, và thường cũng khác nhau về cấu tạo hóa học. Thí dụ đường của mía là saccharose, của nho là glucose, của mật ong cùng nhiều loại trái cây là fructose, v.v…

       Tuy nhiên, trong phản ứng ủ men cho ra rượu, không chỉ có rượu ethanol, loại có thể uống, được sản sinh ra. Nếu nguyên liệu, kể cả men, chứa nhiều tạp chất; điều kiện lên men không đúng qui trình, thì không chỉ có rượu ethanol, mà một lượng nhỏ nhiều tạp chất khác cũng sẽ được sản sinh ra. Trong đó có nhiều loại cùng có gốc rượu (tức -OH) như rượu uống ethanol, nhưng có số nguyên tử carbon khác hơn là hai, và không uống được. Thí dụ một số loại cồn đơn giản: một carbon, methanol (CH3OH); ba carbon, propanol, C3H7OH; bốn carbon, butanol, v.v…

       Các loại cồn propanol và butanol, thường dùng làm nhiên liệu, được sản xuất đại trà bằng cách cho lên men cellulose (thành tế bào của các loại cây cỏ, không phải một loại đường) với vi trùng (bacteria), chứ không phải với men rượu.

       

        3. Cồn methanol là gì và được sản xuất ra sao?

       

       Như tên gọi, cồn methanol, hay methyl alcohol, cũng là một chất thuộc nhóm rượu, nhưng chỉ có một nguyên tử carbon trong phân tử, và không thể dùng để uống vì rất độc.

       Cồn methanol thường được sản xuất đại trà trong kỹ nghệ bằng cách chưng cất phân hủy (destructive distillation) gỗ (vì thế còn có tên gọi trong tiếng Anh là rượu gỗ, wood spirit), hay cách thông dụng hơn hiện nay là tổng hợp khí methane (CH4) của khí đốt thiên nhiên (natural gas) với khí hydrogen.

       

       Công thức đơn giản của sự tổng hợp này, với sự hiện diện của chất xúc tác, như sau:

       Khí methane (CH4) + Nước → Khí carbon monoxide (CO) + Hydrogen (H2) → Cồn methanol

       

        4. Tính độc hại của cồn methanol

       

       Theo vài bản tin trong nước, khi một số “bợm nhậu” được cho biết về sự nhiễm độc cồn methanol đã làm một số người uống rượu chết thì họ mạnh miệng tuyên bố “uống hoài có thấy sao đâu!” Hay “uống ít thì nhằm nhò gì!” Hoặc “có nghe thấy ai nói gì đâu!” Chúng ta thử tìm hiểu xem sự độc hại của cồn methanol đến mức nào.

       Cồn methanol là một chất độc với cơ thể con người, có tính ức chế đến hệ thần kinh trung ương (gồm não và tủy sống, để phân biệt với hệ thần kinh ngoại biên). Nếu uống vào, tùy liều lượng, sẽ gây nhức đầu, ngầy ngật, ói mửa, mù mắt (do gây hư hoại tế bào võng mạc và sợi thần kinh thị giác), hôn mê, và tử vong. Một khi vào trong cơ thể sẽ được thải trừ ra rất chậm.

       

       Liều lượng của rượu ảnh hưởng đến sự tỉnh táo của con người thay đổi tùy từng cá nhân. Có một vài tài liệu ghi liều tử vong của cồn methanol là 100-125 ml (cho tạng người Tây phương), nhưng nhiều tài liệu khác, thí dụ của Đại học Cambridge cho biết, chỉ với 10 ml methanol (bằng hai muỗng cà phê) có thể gây mù mắt, và 30 ml gây tử vong. Như thế, nếu uống 1 xị (250 ml) rượu đế hay rượu thuốc gì đó có chứa cồn methanol chỉ với nồng độ là 4% thôi (tức khoảng 2 muổng cà phê trong 1 xị rượu) thì cũng có thể gây mù mắt.

       Thế nhưng, theo 1 vài bản tin trong nước thì có nhiều hiệu rượu có tiếng tại Việt Nam (thí dụ Safoco) được khám phá có chứa nồng độ cồn methanol rất cao (17.2%), thậm chí có cơ sở sản xuất, con số này lên đến 40%. Với nồng độ methanol này có lẽ người sản xuất đã chỉ dùng toàn cồn methanol pha loãng với nước, thêm vào chút hương liệu, rồi đem bán. Như thế, chỉ với nửa xị loại rượu này cũng đủ làm chết người.

       

       Điều nguy hiểm là các dấu hiệu ban đầu của nhiễm độc cồn methanol lại nhẹ và không rõ ràng như say xỉn với rượu ethanol. Do dó việc phát hiện để cấp cứu thường khi đã quá trễ.

       Ngoài ra, nhiễm độc cồn methanol cũng có thể xảy ra qua đường da hay hô hấp, thường xảy đến cho những người làm việc trong các ngành kỹ nghệ có sử dụng chất này. Có một số trẻ sơ sinh tại Ai cập đã bị chết vì cho dùng vải thấm (compress) tẩm rượu có chứa methanol đấp lên da để giảm sốt.

       

        5. Tại sao cồn methanol lại rất độc?

       

       Ngoài tác động ức chế đến hệ thần kinh trung ương tương tự như rượu ethanol, cồn methanol còn rất độc vì nó được phân hủy trong cơ thể (ở gan) do enzyme alcohol dehydrogenase để cho ra formaldehyde (H2CO; mọi người chắc còn nhớ đây là “hóa chất ướp xác” được cho vào bánh phở để bảo quản được lâu hơn ở Việt Nam vài năm trước). Chất này lại được oxít hóa cho ra formic acid (CH2O2), là chất độc hại chính (chất này là tác nhân chánh trong nọc độc của ong và kiến). Formic acid gây tăng độ acid (acidosis) trong máu, dẫn đến suy hô hấp và ngưng thở.

       

        6. Rượu ethanol thì được biến dưỡng trong cơ thể ra sao?

       

       Khác với methanol, rượu ethanol sẽ bị phân hủy tại gan thành một chất trung gian, acetaldehyde (CH3CHO), cũng rất độc. Tuy nhiên chất trung gian này được nhanh chóng phân hủy ra chất cuối cùng acetate (C2H3O2) không độc hại. Nhưng, với điều kiện gan còn hoạt động tốt, chưa bị xơ vì đã uống nhiều … rượu.

       Như thế, khác với rượu ethanol, sản phẩm biến dưỡng cuối cùng của cồn methanol trong cơ thể lại là một chất rất độc hại. Đây là chất độc chính gây ra chết người.

       

        7. Các công dụng thông thường của cồn methanol

       

       Công dụng chánh của cồn methanol gồm có: làm nhiên liệu (thí dụ pha trong xăng), dung môi (thường dùng trong phòng thí nghiệm), trong nhiều ứng dụng của các ngành kỹ nghệ, hay được dùng trong việc sản xuất những hóa chất khác.

       Một ứng dụng của cồn methanol, quen thuộc với nhiều người, là được cho vào ethanol với một lượng nhỏ (4-5%), để khiến ethanol không thể dùng uống được (do độc tính) và rẻ hơn (được miễn thuế rượu uống ở nhiều nước). Hỗn hợp này được sử dụng nhiều trong bệnh viện, phòng thí nghiệm, làm chất đốt gia dụng, hay dùng để lau chùi trong nhà. Nó được gọi là methylated spirit (Anh, Úc), hay denatured alcohol (Mỹ, Canada), được bán rộng rải ở các siêu thị, và được sử dụng tại hầu hết mọi gia đình ở phương Tây.

       

        8. Vì sao cồn methanol hiện diện trong rượu để uống?

       

       Theo tin trên báo, và có lẽ nhiều người cũng đoán được, loại rượu mà những người trúng độc ở Việt Nam uống là các loại rượu rất rẻ tiền. Đó là các loại rượu đế, rượu trắng, rượu chuối hột, rược sâm, rượu ngâm tắc kè, hải mã, rượu thuốc, v.v… bán trong các quán nhậu rẻ tiền, quán cóc ở lề đường hay ngoại ô. Theo tin báo, ở nhiều nơi, giá bán các loại rượu này còn rẻ hơn giá vốn sản xuất rượu trắng nếu thực sự được làm bằng gạo hay nếp.

       Do đó, có thể suy ra, những nhà sản xuất rượu dỏm đã pha cồn methanol, có giá sản xuất rất thấp, vào rượu ethanol. Cũng khá tương tự như trường hợp một số người ở Trung Quốc đã cho melamine vào sữa nhằm tăng nồng độ đạm giả tạo lên (do sự hiện diện của nitrogen trong phân tử melamine), sau khi đã pha loãng sữa với nước.


                     Nên xử dụng các loại rượu xác định được xuất xứ.

       

        9. Điều trị

       

       Một trong vài cách điều trị chánh của trúng độc cồn methanol lại là dùng rượu ethanol. Lý do là ethanol sẽ ưu tiên tranh dành lấy enzyme alcohol dehydrogenase, do đó cồn methanol sẽ không bị phân huỷ bởi enzyme này để sinh ra độc chất formic acid. Nhờ thế nó sẽ được bài tiết nguyên dạng ra khỏi cơ thể qua đường tiểu (một phần nhỏ qua đường hô hấp).

       Bệnh nhân sẽ được truyền tỉnh mạch dung dịch 10% ethanol trong 5% dextrose. Bên cạnh đó có kèm theo các điều trị chống co giật, bảo vệ đường ruột, kiềm hóa hệ tuần hoàn, v.v..

       

        10. Say xỉn

       

       Nhân đây, có lẽ cũng không vô ích để bàn qua nguyên nhân gây say xỉn do uống rượu-bia (không chứa cồn methanol).

       Tác dụng chánh của rượu bia nói chung là ức chế hệ thần kinh trung ương, ngăn chặn hay giảm thiểu các chức năng của não bộ. Các tín hiệu giữa các tế bào não và sự dẫn truyền đến các cơ quan cùng các bắp thịt qua các sợi thần kinh sẽ bị suy giảm hay mất đi (thí dụ thở, các phản xạ bắp thịt). Do đó người say không làm chủ được các vận động của cơ thể khi đi đứng, phản ứng rất chậm lúc lái xe.

       Rượu-bia cũng là chất lợi tiểu, làm mất nước trong các tế bào của cơ thể, gây ra khát nước, chóng mặt, nhức đầu. Rượu kích thích sự gia tăng sản xuất của acid trong bao tử nên gây ra ói mửa. Rượu làm thất thoát đi những chất cần thiết để duy trì sự khỏe mạnh của cơ thể như đường trong máu, các vitamin, và các chất khoáng. Rượu tác động lên tim và hệ tuần hoàn gây tăng huyết áp, hụt nhịp thở và trụy tim.

       

       Bên cạnh các tác động tai hại của rượu ethanol, những tạp chất độc hại sinh ra trong quá trình lên men rượu (tiếng Anh gọi chung các chất này là congeners) như acetaldehyde, ethyl acetate, methanol, propanol, acetone, còn gây những phản ứng ngầy ngật, dật dờ, khó chịu đến một hai ngày sau. Rượu đậm màu (như vang đỏ, rum) chứa nhiều congeners hơn rượu không màu (như vodka, gin, vang trắng)

       Ngoài những tác động ngắn hạn kể trên, còn có những nguy hại lâu dài đến gan (xơ gan, cirrhosis; ung thư), não bộ. Theo các nghiên cứu thì rượu không giết chết tế bào não, tức neurones, nhưng làm hư hủy các nhánh dẫn truyền, tức dendrites, của các tế bào này. Sau cùng, rượu ảnh hưởng xấu đến cung cách hành xử, tình trạng tâm thần của người nghiện rượu.

       

        11. Giải rượu ethanol

       

       Ở Việt Nam thường hay nghe đến nhiều bài thuốc giải rượu truyền miệng rất thiếu cơ sở khoa học, không đáng tin. Nhiều khi chỉ do một sự trùng hợp ngẫu nhiên của một trường hợp cá biệt nào đó rồi trở thành một “bài thuốc gia truyền” chưa được kiểm chứng và thống kê các kết quả.

       Cách giải rượu hiệu nghiệm nhất là uống thật nhiều nước, và thời gian nghỉ ngơi. Cơ thể sẽ từ từ phân giải hết chất rượu trong người. Cũng có một số cách hổ trợ nhưng không đáng kể.

       Trên một trang mạng bán rượu trong nước (Thế giới rượu) khá qui củ, cũng có những chỉ dẫn rất mâu thuẩn. Thí dụ để chỉ cách giải rượu, dòng chữ bên trên ghi “những ai tin vào mẹo vặt … nên uống một cốc cà phê đặc;” Nhưng chỉ vài hàng phía dưới lại ghi “nên tránh xa các đồ uống có caffeine bởi chúng dễ gây mất nước và làm bạn khó chịu hơn.”

       Đúng là caffein có cùng tác dụng lợi tiểu như rượu sẽ gây mất nước trầm trọng, nên tránh dùng khi say, cho dù nó có tác động hưng phấn làm người say cảm thấy tỉnh táo hơn lên đôi chút. Tuy nhiên, nếu muốn uống cà phê, nên kèm theo thật nhiều nước. Uống thật nhiều nước lọc khi bị say xỉn là điều rất cần thiết.

       

        12. Kết

       

       Thỉnh thoảng uống rượu-bia, và điều độ, là điều bình thường trong xã hội của nhiều nước. Tuy nhiên, nhậu nhẹt thường xuyên với bạn bè, đồng nghiệp, với đối tác làm ăn, ở Việt Nam hiện nay lại là một chọn lựa hàng đầu, hay hầu như đương nhiên, khi gặp gỡ nhau.

       Không như ở các nước đã phát triển, ở Việt Nam hình như ai, ở đâu, tiệm ăn nào, cũng có thể bán rượu. Quán nhậu ở Việt Nam có đủ cở, đủ kiểu, hiện diện khắp mọi nơi. Từ quán cóc lề đường với ba bốn bàn đến “làng nướng,” nhà hàng hai, ba tầng chứa cả năm bảy trăm người; từ thành phố hoa lệ đông đúc đến miền thôn quê nghèo nàn, hẻo lánh. Dân nhậu bao gồm đàn ông con trai đến cả đàn bà, con gái; từ các ông bà có nhiều tiền của đến những người lao động, công nhân nghèo khó.
       Với tình trạng người người nhậu rượu, ngày ngày nhậu rượu như hiện nay, cho dù không bị trúng độc cồn methanol thì chúng ta cũng có thể tiên liệu rằng hàng chục triệu người dân Việt Nam, kể cả thành phần thanh niên, sinh viên trẻ tuổi cũng đang và sẽ bị con sâu rượu độc hại đục nát hết cả nội tạng lẫn thần hồn.

       Trích Vô Sắc _Khoa học & Đời Sống _ DCVOnline


       Không loại bỏ methanol trong rượu sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng cho người sử dụng.
       
                     
Methanol: Thủ phạm gây chết người trong rượu

       

       Nguyên nhân gây tử vong chủ yếu trong các loại rượu hiện bán tại một số nơi như ở Hậu Giang, Sóc Trăng là methanol.

       

        Vì sao methanol có nhiều trong rượu thủ công?

       

       Methanol còn gọi là alcol methylic, carbinol hay đơn giản hơn là rượu gỗ. Trước đây, được điều chế bằng cách phân hủy gỗ, nay tổng hợp bằng hydro và carbon dioxit. Metanol được dùng trong công nghiệp, đặc biệt là làm dung môi hòa tan các chất vô cơ, hữu cơ hay chiết xuất các loại dầu. Để tránh nhầm lẫn với các loại dùng để uống, người ta cho chất màu xanh vào methanol nên gọi là cồn xanh.

       Nếu sản xuất đúng quy tắc thì lượng methanol có trong rượu ethylic (dưới đây gọi là rượu) thấp dưới mức cho phép. Nếu điều chế không đúng cách, thậm chí theo kiểu “ma giáo” để kiếm nhiều lời, thì hàm lượng methanol trong rượu rất cao dễ gây ngộ độc.

       

        Những cách chế sau đây làm cho lượng methanol trong rượu tăng cao:

       

       - Dùng nguyên liệu có lẫn bã (gỗ): Thường rượu được chưng cất từ gạo (tẻ, nếp) hoặc từ đường mía (dạng mật mía). Nguyên liệu phải không chứa các loại bã dạng gỗ (cenlulose). Cơ sở cất rượu thủ công có khi dùng loại mật mía không sạch bã. Trong quá trình lên men chưng cất, bã sẽ phân hủy cho ra methanol. Dù ép kỹ đến mấy thì trong bã vụn của mía vẫn còn đường và nếu lên men chưng cất thì vẫn có rượu. Nhưng nếu tận dụng bã này hay dùng mật mía cặn chứa nhiều bã vụn chế rượu thì hàm lượng methanol trong rượu sẽ rất cao.

       - Chế từ loại cồn ethylic kém chất lượng: Thông thường vẫn có thể dùng cồn thực phẩm hay cồn dược dụng hòa với nước để có rượu. Một lượng lớn rượu bán trên thị trường chế theo cách này. Một lít cồn này giá 10.000đ có thể chế ra hơn 3 lít rượu chỉ cần bán một lít 5.000đ cũng có lãi cao (vì hầu như không tốn kém gì như khi lên men chưng cất ). Tuy nhiên, những nhà làm rượu theo kiểu này thường mua cồn có chất lượng kém hơn, có giá thấp hơn. Loại cồn có chất lượng kém này vốn có hàm lượng methanol aldehyt, aceton cao vượt tiêu chuẩn (ngửi thấy mùi khó chịu), nên khi pha ra rượu sẽ có nhiều methanol, aldehyt, aceton)

       - Dùng cồn methanol mà không biết: Cồn khô dùng trong công nghiệp chứa methanol. Methanol có nhiệt độ bốc hơi thấp hơn rượu. Người làm rượu thường cho loại cồn khô này vào khi chưng cất, khi pha rượu (từ cồn) hay chế rượu thuốc, để làm cho rượu chóng ra hơn, dậy mùi hơn, mà không biết làm thế là đưa chất độc methanol vào rượu.

       - Do không loại bỏ phần rượu chứa methanol lúc đầu: Khi chưng cất rượu thì giai đoạn đầu tiên sẽ có tạp chất methanol, aldehyd, aceton (vì các chất này bốc hơi ở nhiệt độ thấp, bốc ra ngay ra ở giai đoạn cất đầu). Những chất này có mùi khó chịu khác hẳn mùi của rượu ethylic. Lẽ ra phải bỏ đi, nhưng người làm rượu tiếc, giữ lại.


       Rượu độc trước giờ đưa đi tiêu hủy. Ảnh: Thiên Chương.

       

        Độc tính methanol biểu hiện như thế nào?

       

       Methanol gây độc do uống, hít, thấm qua da. Ngộ độc cấp thường có biểu hiện: đau đầu, mệt, buồn nôn, giảm thị lực, nặng hơn sẽ bị mù, co giật, giãn đồng tử, suy sụp tuần hoàn, suy hô hấp, rồi tử vong. Methanol còn gây ngộ độc mạn như giảm thị lực.

       Ngộ độc xảy ra rất nhanh. Đa số người chết do ngộ độc loại rượu chứa nhiều methanol tại Hậu Giang, Sóc Trăng đều giống nhau: chỉ sau khi uống khoảng 6 – 8 giờ thì buồn nôn, nôn, nhức đầu, chóng mặt kéo dài khoảng 8 giờ sau thì tử vong. Từ khi uống cho đến khi chết chưa đầy 24 giờ. Điều này, khác với sự say rượu thông thường: lúc đầu nói nhiều, lộn xộn, mất thăng bằng (hoa chân múa tay) do trung tâm ức chế bị ức chế; sau đó chuyển sang trạng thái mệt mỏi, ngủ li bì, do toàn bộ thần kinh trung ương bị ức chế. Say rượu thông thường ít khi tử vong (trừ trường hợp ra lạnh, hay vốn có bệnh tim mạch).

       Ngộ độc xảy ra ngay khi uống chưa quá nhiều. Đa số người bị tử vong ở Hậu Giang, Sóc Trăng chỉ uống khoảng trên dưới 700ml, chưa quá say, có người sau khi uống còn tỉnh táo về đến thành phố Hồ Chí Minh mới thấy mệt vào viện rồi chết.

       

        Phòng tránh như thế nào?

       

       Lên men một ít cơm nếp, cho rượu pha từ cồn hay chế từ mật mía chảy qua thì các rượu này sẽ có mùi thơm nhẹ của rượu nếp. Hòa dung dịch thuốc tím loãng vào cồn kém chất lượng, lọc qua gạc, cồn sẽ mất mùi hôi. Do người làm rượu có cách ngụy trang khéo léo này mà bằng cách nếm, ngửi thông thường không thể phân biệt đâu là rượu nấu từ gạo chính thống, đâu là các loại rượu trá hình. Chỉ có một điều là các loại rượu trá hình này không có nguồn gốc (người làm thường giấu tên, bán thông qua mối) có thể có mùi vị không thơm ngon bằng, nhưng giá rất rẻ. Phải cảnh giác với loại rượu này.

       Người chế rượu một phần vì ham lợi, một phần vì thiếu hiểu biết nên chế ra loại rượu chứa nhiều methanol. Thả lỏng việc sản xuất tiêu dùng loại rượu này là nguy hiểm nhưng việc quản lý rất khó, cần có thời gian tìm biện pháp thích hợp.

       Người dùng rượu, khi thấy có các biểu hiện bất thường so với cách say rượu thông thường thì cần phải vào viện cấp cứu ngay.

              DS. Bùi Văn Uy http://suckhoedoisong.vn

              ### Lão tiền bối Tú Xương:

               Một trà, Một Rượu, Một Đàn bà,

              Ba cái lăng nhăng nó quấy ta
              Chừa được cái nào hay cái nấy
              Có chăng chừa rượu với chừa trà (?)

       Nhiều người không khỏi giật mình khi biết được những chất độc tồn tại trong rượu chế, rượu giả bấy lâu nay. Chỉ vì rẻ, vì… tiện lợi, những người dân ở vùng nông thôn, miền núi và dân lao động tự do đang ngày ngày uống vào cơ thể thứ rượu mang nhiều độc tố.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s