Rối rắm chuyện đạt chuẩn

Posted: March 18, 2013 in Uncategorized
Tags:

NVP – Có thể tóm tắt theo kiểu đơn giản hóa câu chuyện đang rối như đống bùi nhùi liên quan đến dạy và học ngoại ngữ ở Việt Nam như sau: …


Rà soát năng lực giáo viên rồi sẽ làm gì?
+ Đầu tiên nhà nước thấy việc dạy và học ngoại ngữ ở Việt Nam không có hiệu quả bèn soạn đề án để cải tiến với cột mốc 2020, kinh phí lên đến nửa tỷ đô-la Mỹ.

+ Một trong những bước triển khai đầu tiên là khảo sát năng lực giáo viên theo chuẩn châu Âu (CEFR), giáo viên cấp 1 phải đạt cấp độ B1, giáo viên cấp 2 – cấp độ B2, giáo viên cấp 3 – cấp độ C1. Từ đó, mọi việc rối lên vì tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn rất thấp, ví dụ ở TPHCM, 1.100 giáo viên đi thi thì đến 929 vị không đạt. Trên bình diện toàn quốc, chỉ có 2%-3% giáo viên đạt chuẩn.

  • Chuẩn hóa giáo viên là bước đi đúng đắn vì không thể nào hy vọng học sinh giỏi lên theo đề án nếu giáo viên vẫn còn yếu kém. Những lập luận theo kiểu ăn lương Việt Nam mà đòi chuẩn châu Âu thiệt phi lý là lập luận không xác đáng.
  • Tuy nhiên, điều mỉa mai ở đây là chính Bộ Giáo dục & Đào tạo đã phủ nhận toàn bộ bằng cấp đã cấp cho sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng ngoại ngữ trong hàng chục năm qua. Thừa nhận quá trình đào tạo là sai thì bây giờ song song với việc kiểm tra năng lực giáo viên, phải nhanh chóng ưu tiên cải cách chương trình giảng dạy đào tạo giáo viên ngoại ngữ ở các trường đại học đi chứ. Cứ đào tạo theo kiểu cũ rồi sẽ sản sinh một lớp giáo viên không đạt chuẩn mới.
  • Song song với việc yêu cầu giáo viên đạt chuẩn châu Âu (tức phải có cả bốn kỹ năng nghe nói đọc viết) thì chương trình học từ cấp 1 đến cấp 3 phải thay đổi, phải dạy cho học sinh cả bốn kỹ năng lúc đó tự nhiên sẽ nảy sinh yêu cầu giáo viên rành bốn kỹ năng. Việc thi cũng vậy.

+ Các trường đại học là nơi đào tạo giáo viên không đạt chuẩn nay lại được giao nhiệm vụ đào tạo lại chính những giáo viên đó rồi được phép tổ chức thi sao cho giáo viên đạt chuẩn. Đó là điều không tưởng. Vì vậy mới có chuyện biến tướng có hai loại khảo sát: khảo sát theo kiểu nước ngoài (tức nhờ Cambridge khảo sát) và khảo sát theo kiểu nội bộ (rồi sẽ xuất hiện các kiểu chạy giấy chứng nhận). Các trường đại học còn xem đây là dịp “cải thiện” thu nhập cho giảng viên, tổ chức dạy, tổ chức thi đủ kiểu.

+ Chuẩn mực là cái cần hướng tới nhưng chuẩn châu Âu như quy định là khá cao: C1 tương đương với IELTS 7.0 đến 8.0, hay bằng TOEFT-iBT đến 110-120 điểm. Đã nhiều năm thi cử cứ hướng đến chuyện đọc hiểu rồi ngữ pháp, làm sao giáo viên không mai một các kỹ năng khác. Nên có một giai đoạn chuyển tiếp để giáo viên tự điều chỉnh lại bốn kỹ năng của mình, nhất là hiện nay đối với đa số học sinh, kỹ năng đọc hiểu vẫn là kỹ năng hữu dụng nhất khi đi thi, kể cả thi tuyển sinh đại học, khi vào đại học hay khi ra đời làm việc. Cũng có người nói, nếu cứ kiểm tra theo kiểu này thì dẹp quách các trường đại học sư phạm ngoại ngữ đi, chỉ cần tổ chức thi tuyển, ai đạt B1, B2 hay C1 thì cho dạy ở các cấp tương ứng!!!

+ Quan trọng hơn cả chuẩn châu Âu (vào Google gõ CEFR sẽ thấy chi tiết) là để dành cho người học, sao lại áp dụng cho người dạy. Nói theo kiểu người dạy phải cao hơn người học hai cấp độ là không chuẩn. Người dạy đòi hỏi một bộ kỹ năng hoàn toàn khác, trong đó kỹ năng sư phạm là rất quan trọng.

+ Vấn đề cũng còn nằm ở chỗ chuẩn châu Âu như thế nhưng không hề có những bài kiểm tra để coi thử người thi có đạt hay không mà phải dùng các hệ thống kiểm tra đang tồn tại để kiểm tra rồi công nhận theo cách so sánh tương đương, ví dụ hệ thống kiểm tra TOEFL hay IELTS. Cái này phải nói cho rõ không thôi cứ lẫn lộn đủ thứ, tức là không hề có bằng (hay chứng chỉ hay chứng nhận) B1, B2, C1, C2…

+ Nhận xét cuối cùng, các trung tâm giảng dạy tiếng Anh tự nhiên có thêm một loại khách hàng mới: giáo viên tiếng Anh đi học lại – kể cũng là chuyện hy hữu.

Cập nhật: Có khá nhiều phản hồi về đề tài này. Tôi sẽ tổng hợp và viết tiếp bài khác, về việc đi tìm một giải pháp khả dĩ cho vấn đề này trong một hai ngày tới.

"Hoa mắt" vì loạn cẩm nang tuyển sinh ĐH-CĐ
(Dân Việt) – Cuốn “Cẩm nang tuyển sinh đại học – cao đẳng (ĐH-CĐ)” của Bộ GD-ĐT vừa mới xuất bản. Tuy nhiên, trước đó, học sinh và phụ huynh đã “hoa mắt” trước hàng chục cuốn cẩm nang do nhiều đơn vị phát hành.

Cử nhân đại học đi tiếp thị, giữ xe
(Dân trí) – Những cử nhân giấu tấm bằng đại học để đi làm công nhân hay tìm những công việc thời vụ như giữ xe, tiếp thị, dạy kèm… Chuyện đó giờ không còn xa lạ với những trí thức đang sở hữu tấm bằng đại học.

Với thị trường lao động khốc liệt như hiện nay, cử nhân không còn được ưu ái,
họ phải trầy trật lắm mới tìm được công việc phù hợp

Trước mùa tuyển sinh ĐH-CĐ: Cách thi lạc hậu tới 40 năm!
(Dân Việt) – LTS: Tiến sĩ toán học Nguyễn Ngọc Chu – Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường ĐH Đông Á vừa có bài viết gửi Báo NTNN bàn về việc thi cử và tổ chức thi cử ở Việt Nam. Ông cho rằng cách học, cách thi hiện nay thể hiện những thể thức lỗi thời của nền giáo dục nước nhà…

Học sinh THPT tìm hiểu thông tin về các trường, chuẩn bị cho mùa thi ĐH, CĐ 2013.
Năm 2013 vẫn thi như năm 1970

Hiện nay, chúng ta vẫn giữ nguyên cách thi vào đại học của những năm 70 thế kỷ trước. Đó là cách thức kiểm tra kiến thức phiến diện, nặng về hàn lâm của thời kỳ thiếu thông tin và kém công nghệ. Cách thi cử này hoàn toàn không phản ánh đúng khả năng của học sinh với mục đích đào tạo nghề nghiệp cho tương lai.

Nếu bây giờ chúng ta nghe nói một sinh viên đại học không biết được rằng “tổng các góc trong một tam giác bằng 180 độ” thì nhiều người sẽ cười chê, thậm chí còn đặt câu hỏi về chất lượng giáo dục phổ thông. Nhưng hãy thử hỏi cái kiến thức “tổng các góc trong một tam giác bằng 180 độ” đó giúp ích gì được trong suốt cuộc đời bạn? Và nữa, đến bây giờ chúng ta vẫn dạy cho học sinh cách dựng hình bằng thước và compa khi mà học sinh Mỹ đang tìm cách bắn tên lửa lên cao nhất!

Chúng ta ra đề thi đại học, bắt học sinh phải nhớ và vận dụng các công thức lượng giác ngoằn ngoèo mà cả đời họ không cần đến, và nếu cần thì máy tính bảng sẽ hiển thị ngay trước mắt họ!

Bởi vậy, các nước tiên tiến không thi tuyển như ta mà xét tuyển vào đại học. Học sinh phổ thông Mỹ và Úc nếu thi đại học khối A (toán, lý, hóa) của ta thì trượt quá nửa, nhưng đừng vội kết luận rằng học sinh họ dốt. Đơn giản là họ học và không thi giống ta.

Cách xét tuyển của họ đánh giá sát khả năng và thiên hướng cũng như nguyện vọng đam mê của học sinh hơn cách thi cử của ta nhiều lắm. Các đại học hàng đầu như Harvard, Princeton, MIT, Stanford chỉ xét tuyển mà chọn được học sinh rất giỏi đâu cần phải ra các đề thi thật khó.

Cái điểm sàn xét tuyển đại học của nước ta mà những người phải quyết định đang đau đầu là cắt ở bao nhiêu điểm, còn công chúng lại lo sợ rằng nếu hạ thấp sẽ làm giảm chất lượng giáo dục, thì thực ra cái điểm sàn ấy chỉ cần cho một nhóm nhỏ các học sinh theo con đường hàn lâm. Cái điểm thi đó không phản ánh đúng khả năng của số đông theo con đường tác nghiệp.

Các trường tư thục của Mỹ khi xét tuyển, họ chú trọng vào tìm hiểu năng lực thực sự của học sinh, những mặt mạnh có thể phát huy và ước vọng của chính học sinh. Biết được các yếu tố này để hướng nghiệp, mở rộng khả năng phát huy sáng tạo trong quá trình giáo dục. Bởi vậy, những cử nhân sáng chế của họ thực sự là những người sáng chế, còn những cử nhân tác nghiệp thì đích thực là những người tác nghiệp.

Mô hình đào tạo bất cập

Các mô hình đạo tạo nghề, đào tạo trung cấp, đào tạo cao đẳng hiện nay đều xuất phát từ thập niên 60 của thế kỷ trước, nhưng đến nay vẫn không hề thay đổi. Điều đó giải thích tại sao các trường thuộc diện này rất khó tuyển sinh. Việc kéo dài thời gian đào tạo, học nhiều điều thừa, không học đủ những điều thiết thực cho việc làm, lại nhận được những bằng bị xem là “thấp cấp”, là nguyên nhân ngoảnh mặt của học sinh với các mô hình đào tạo này. Cần sáng suốt và dũng cảm để thực hiện một bước cải cách đột phá cho các mô hình đào tạo.

Đổi mới giáo dục để thay đổi thi cử, cắt giảm thời gian đào tạo đại học là một hướng đi thiết thực cần thiết, nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh việc làm của người Việt – mang tính sống còn trong thời kỳ tích hợp toàn cầu hiện nay.

Như đã đề cập ở trên, học sinh, sinh viên hiện nay nhờ tiến bộ công nghệ mà có một lượng kiến thức nhiều hơn học sinh, sinh viên cùng lứa tuổi trước đây. Phương thức tiếp thu kiến thức “giao diện – chạm” là một ưu thế vượt trội trong học tập, làm việc và nghiên cứu. Thiết bị công nghệ đa phương tiện cho phép con người cùng một lúc có thể xử lý nhiều công việc khác nhau. Vì thế nhịp sống và cường độ làm việc của giai đoạn hiện nay lớn hơn trước đây rất nhiều.

Mặt khác, tính thực tiễn, tính hiệu quả là xu thế áp đảo trong xã hội hiện đại. Mọi hình thức giáo dục đào tạo đều phải song hành cùng thực tiễn. Càng nhiều thực tiễn hiệu quả càng cao. Bởi vậy đào tạo đại học của các nước tiên tiến đều có xu thế tăng tính thực tiễn của chương trình và cắt giảm thời gian đào tạo. Ở Anh đào tạo đại học hiện chỉ còn 3 năm. Nếu so sánh sau cùng 4 năm thời gian, cử nhân của nước Anh đã làm việc được 1 năm và cử nhân của nước ta vừa tốt nghiệp đại học thì sẽ thấy được sự thua thiệt về trình độ chuyên môn. (Còn nữa)
TS Nguyễn Ngọc Chu
Sách thiếu nhi gốc Trung Quốc: Sai không biết đường sửa
(phunutoday.vn) – Trên thị trường hiện nay tràn lan sách tham khảo thiếu nhi có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trong đó, không ít cuốn sách có nội dung làm lệch lạc kiến thức văn hóa, hình ảnh đất nước trong nhận thức ban đầu của trẻ em Việt Nam.

"Gieo" vào nhận biết của trẻ hình ảnh cờ Trung Quốc
trong cuốn Tiếng Anh nhập môn (tập 1, trang 38)

Và hình ảnh cờ Trung Quốc trong cuốn Bách khoa thư đầu đời cho trẻ
– Từ điển bằng hình cho trẻ em (trang 14) – Ảnh: Nguyên Mi chụp lại trang sách.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.