Bị tát nặng thế mà vẫn chưa thấy đau!

Posted: May 2, 2013 in Uncategorized
Tags:

Chu Mộng Long – Sắp đến kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh vào đại học, cao đẳng, lãnh đạo của ngành giáo dục phải lo rào chắn những tai tiếng về tiêu cực thi cử trong ngành, đặc biệt là thi tốt nghiệp phổ thông. Rõ nhất là lo “hoàn thiện” quy chế thi, trong đó nổi bật là dự thảo Nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giáo dục với những mức phạt tiền lên hàng chục triệu đồng để răn đe.

Mà xét đến cùng, bao nhiêu lâu nay Bộ lúc nào chẳng chắn che đủ kiểu, ra hết quy chế này đến nghị định, thông tư kia, kể cả phong trào “nói không” quyết liệt nhưng có giải quyết được điều gì. Tiêu cực vẫn cứ tiêu cực, mức độ còn tràn lan và trầm trọng hơn.

(Xem thêm: Nghĩ từ chuyện 14 học sinh giỏi lớp 9 ở Tây Ninh bị điểm 0 – Thủ phạm "Vàng Hóa" nền kinh tế – Mua bán vàng: Cuộc chơi của các “đại gia” nghìn tỷ) …


Còn nhớ sau khi biểu dương “Người đương thời” Đỗ Việt Khoa kèm theo băng rôn, khẩu hiệu, loa kèn ầm ĩ về phong trào “nói không”, Bộ Giáo dục và Đào tạo hể hả tổng kết thành tích của phong trào, rằng thì là tiêu cực bị đẩy lùi, tưởng như ngôi nhà giáo dục từ nay sạch như chùi để sánh vai cùng giáo dục của thế giới văn minh, hiện đại!

Thì ra cái sự rào chắn được nói trên kia thật đáng ngờ. Trên thì hô bằng những văn bản pháp quy và chỉ đạo tỏ ra “quyết liệt”, dưới thì ứng bằng việc phổ biến tuyên truyền ầm ĩ với khẩu hiệu đỏ làng đỏ phố, chẳng qua chỉ là che chắn làm cho tiêu cực thì ngày càng tinh vi, tinh tướng hơn.

Không phải một lần, mà hầu như sau mỗi kì thi, lãnh đạo Bộ đều tuyên bố “một kì thi an toàn, nghiêm túc”. Điệp khúc này sẽ chưa dứt nếu không có cái tát thẳng cánh của những clip được tung ra ở Đồi Ngô. Bị tát nặng vậy, nhưng lãnh đạo vẫn thấy chưa đau. Chỉ thấy nói “buồn”, mà cái “buồn” chẳng trong sáng chút nào khi ông Nguyễn Huy Bằng, Chánh thanh tra Bộ nói: “Tôi chưa có lý giải gì cho việc này nhưng có một cảm giác buồn. Buồn vì nhiều lẽ, trong đó buồn rằng hình như mất công bằng quá, dường như giáo dục chỉ có sai, chỉ có xấu, không có gì hay cả”. Ý ông nói, thật là oan, đó chỉ là một Đồi Ngô chứ không phải Rừng Ngô của ngành giáo dục.

Buồn như thế thì thà vui còn hơn!

Tôi, cũng làm công tác thanh tra đây, tự thú với cấp trên rằng, tôi rất vui khi thấy sự thật được phơi bày. Và chẳng bị “sốc” tí nào như từ dùng của đám báo chí quốc doanh khi chộp lấy vụ việc để rao bán tin tức, bởi vì, những hình ảnh trong các clip ấy chẳng có gì mới, ở đâu chẳng thấy, không chỉ kì thi tốt nghiệp của các cháu học sinh phổ thông mà ở nhiều kì thi khác nhau, kể cả những kì thi có các quan chức và thầy giáo đi thi. Có điều, để quay được những clip như thế làm chứng cứ phải dũng cảm vượt qua những rào chắn của quy định và chấp nhận hy sinh nên không ai dám làm.

Và tự thú này nghe còn sốc hơn, với tư cách là một thanh tra, đồng thời cũng có chức vụ con con quản lí giáo dục, đã từng cả tin theo lệnh trên mà chống (mà đê tiện thay là chống học trò mình), chống một hồi đến lúc buộc phải đầu hàng vì cái cối xay gió khổng lồ do chính các ngài đã dựng lên. Những hình ảnh như Đồi Ngô tôi đã từng nhìn thấy đầy rẫy và buộc phải làm ngơ, thậm chí còn tạo điều kiện cho nó hoạt động công khai hơn là cấm đoán để rồi cả người coi thi lẫn làm bài lấm lét một cách ti tiện. Người thi ngó ngó nghiêng, người coi thi nghiêm túc thì lùng sục moi móc, có người móc luôn cả vào chỗ kín của người thi, chẳng đê tiện là gì? Nói thật, trách gì các cháu phổ thông, cứ nhìn vào đào tạo tại chức, toàn các quan chức và thầy giáo đi thi, không phao, không cóp, coi thi, chấm thi nghiêm ngặt thì trượt hết lấy ai đi học cho đạt chỉ tiêu các ngài đặt ra, kể cả lấy tiền đâu mà chi phí khi các trường phải tự chủ tài chính?

Mà nữa, trước, các quan được ưu tiên đi học, cũng học đểu thôi, nhưng lấy bằng xong rồi về bắt nạt dân, nay, đến lượt dân đua nhau đi học lấy bằng để khỏi bị bắt nạt, khỏi bị dọa cho thôi việc, các ngài đòi nghiêm túc chặn lại, hóa ra chẳng phải bất công và vô nhân đạo ư?

Nghĩ đi nghĩ lại, biết là có tội trong cái trò hợp thức hóa bằng cấp ấy, nhưng rồi phải thả cửa cho trôi theo dòng thác của thời cuộc, đôi khi còn trong sáng hơn là che chắn để cho những kẻ lưu manh lén lút kiếm ăn bẩn thỉu.

Bằng chứng còn đấy, không tin lãnh đạo Bộ cứ về trường mà thanh tra, lôi bài thi của học viên ra mà xem, hàng trăm bài thi giống nhau như đúc vẫn điểm khá và giỏi trở lên!!! Nói sai chết liền!

Bộ không dám thừa nhận, còn tôi thì thú nhận ngành giáo dục chúng ta có cả một Rừng Ngô bị biến gen độc hại, độc hại đến mức nó hủy hoại cả nòi giống.

Đã lỡ trồng rồi, chẳng lẽ nay vì áp lực mà đốt sạch phá sạch!

Đó là nói chung về tất cả các loại thi cử. Bây giờ thì xin bắt đúng bệnh cho trường hợp thi tốt nghiệp phổ thông nhé.

Thứ nhất, phụ huynh nào cũng muốn con em mình tốt nghiệp nên khi đoàn giáo viên nơi khác đến coi thi là cả hội phụ huynh rậm rịch săn đón, và tiêu cực dấm dúi bắt đầu từ đó.

Thứ hai, nói không ngoa, có đến 90% thí sinh các loại đi thi chuẩn bị phao thi, trong đó có cả học sinh giỏi, vì thấy cả làng dùng phao, mình không dùng là bị thiệt thòi, chết chìm.

Thứ ba, nhưng lại quan trọng nhất, các cấp quản lí, từ giáo viên bộ môn, chủ nhiệm trở lên đến lãnh đạo các cấp nghiện thành tích hơn nghiện ma túy, luôn muốn học sinh đậu tỉ lệ thật cao, bất chấp chất lượng thực hay ảo.

Và thế là đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu, cả làng hùa nhau chạy theo chiều hướng ma quỷ nhưng lại tỏ ra thần tiên.

Đồi Ngô chỉ là một trong cái Rừng Ngô mênh mông với màu xanh giả dối.

Thanh tra có “quyết liệt” thực thi các chế tài trong các văn bản hà khắc mấy đi nữa cũng không thể ngăn chặn được làn sóng khủng khiếp này, ông Nguyễn Huy Bằng và lãnh đạo Bộ ạ!

Bây giờ chỉ còn một cách tự thú nhận sự thật, kể cả thú nhận sự bất lực.

Mà đã bất lực thì chỉ có cách: gỡ bỏ các rào chắn bất khả thi kia đi. Khi kẻ trộm đã chui lỗ thủng, rồi cả làng đạp rào xông tới coi Bộ như không, sao không nghĩ đến việc tháo dỡ hẳn các hàng rào lổn nhổn này đi cho quang đãng, thông thoáng để nhìn thấy hết sự thật, tự điều chỉnh mình và điều khiển cho đám đông kia xếp hàng đi theo trật tự?

Có nghĩa là, cứ thực hiện cái điều mình muốn đi, giả tạo làm gì. Cũng giống như bên giao thông và môi trường, ghi biển cấm ỉa bậy, đái bậy làm chi, khi xây dựng công trình, sao không thiết kế nhà vệ sinh đúng chỗ, tạo điều kiện cho người ta đái, ỉa một cách có trật tự, văn minh?

Nếu xem thi tốt nghiệp chỉ là đánh giá hoàn thành một giai đoạn học thì thiếu gì cách đánh giá khách quan, việc gì phải tổ chức thi cử cho tốn kém. Lập Hội đồng xét bảng điểm của suốt quá trình học tập chẳng khách quan hơn một kì thi may rủi này ư? Còn nếu đã tổ chức thi thì sao không nghĩ đến những đề thi không thể chép tài liệu, mà những đề thi dạng này có khi còn phải huấn luyện cho học sinh cách tra cứu và sử dụng tài liệu (như các nhà khoa học vẫn làm ấy) chứ sao lại cấm!

Muốn có thành tích 90 đến 100% tốt nghiệp phổ thông hay đậu cao trong các kì thi khác cũng chẳng sao, cứ nương tay cứu vớt tha hồ theo nhu cầu chạy đua thành tích và bằng cấp, nhưng đảm bảo hoàn toàn trong sáng, vô tư, miễn đừng chơi trò tiêu cực, chạy chọt, dấm dúi tiền nong một cách bất công, đê tiện.

Vậy là giáo dục đến lúc phải cải cách toàn diện từ gốc rễ là nội dung, phương pháp, đến kiểm tra chất lượng chứ không phải ở cái ngọn là hình thức tổ chức thi cử mà lãnh đạo Bộ cứ loay hoay che chắn đủ cách.

Danh nhân như các cụ: Phan Bội Châu đi thi bị bắt quả tang mang tài liệu và bị cấm thi 3 năm, cụ Cao Bá Quát chấm bài sửa bài thi của thí sinh nên bị phạt đi đày, bây giờ đến quan chức, thầy giáo đi thi cũng lật tài liệu cả làng… trách gì các cháu học sinh phải nuốt cả đống tri thức nhồi nhét vào đầu!

Lối học kinh viện, nhồi nhét là nguyên nhân của việc đi thi mang theo phao thi và chép tài liệu.

Thời đại tốc độ tri thức như vũ bão chứ phải cả ngàn năm quẩn quanh với mấy món tứ thư, ngũ kinh đâu mà bắt trẻ em phải nhồi hết vào đầu. Tiếp cận tri thức theo hướng phát triển, chỉ cần cái nền cho tư duy, để sau này còn học cả đời, học cho công việc đã được tuyển dụng, chứ học nhồi và thi một lúc hết cả 6 môn khác nhau làm gì.

Đã gọi là giáo dục phổ thông thì sao lại hạn chế chỉ tiêu bằng cấp. Tốt nghiệp phổ thông hoàn toàn khác với các loại thi tuyển. Trong thi tuyển mà còn xô bồ thì huống hồ là thi đại trà như tốt nghiệp phổ thông.

Bằng cấp và tuyển dụng là hai việc khác nhau. Cứ cấp bằng khi đã qua một cấp học, bằng cấp chỉ là thước đo của một mặt bằng trình độ chung, nhưng tuyển dụng sòng phẳng, thực chất theo nhu cầu công việc thì có chạy đua các loại bằng cấp cũng chẳng có giá trị gì?!

Thủ phạm chính vẫn là khâu tuyển dụng của nhà nước. Cách tuyển dụng và nâng lương chỉ dựa trên bằng cấp và những trò ma quái khác, bất chấp thực lực và nhu cầu công việc, không đẻ ra chuyện chạy đua bằng cấp mới là chuyện lạ. Sao không đặt câu hỏi, vì sao tại các cơ quan nhà nước (phản ánh từ đại biểu Quốc hội nhé) có đến gần nửa số công chức viên chức không biết làm việc vẫn ngồi đó ăn lương đều đặn? Sự bất công ấy kéo theo những người có năng lực, làm được việc cũng không muốn làm việc, cả một bộ máy khổng lồ trở nên ù lì mà có mấy lần cải cách hành chính vẫn không nhúc nhích…

Dân lao động è cổ ra nộp thuế nuôi một đội ngũ đông như quân Nguyên có đầy các loại bằng cấp nhưng không biết làm việc; nhà nước mỗi lần chỉ nâng lương dù nhỏ giọt, cán cân kinh tế đã bị lệch hẳn làm cho lạm phát phi nước đại tức thì, không thấy đau sao!

Xét đến cùng, ngành giáo dục chỉ giúp cho xã hội cái nền tri thức, còn đánh giá thực lực theo nhu cầu công việc thuộc nhà tuyển dụng chứ sao phải đổ hết lên đầu ngành giáo dục?!

Đồng tiền làm bẩn gương mặt tinh thần. Son phấn giả tạo không che nổi mụn nhọt đang mưng mủ. Những người lương thiện đang bức xúc trước những trò ma quái, ô uế được xức nước hoa giả dối bằng những tuyên bố rỗng tuếch chứ chẳng phải vì lí do nào khác!

Tôi dám chắc vụ Đồi Ngô, những người tung clip lên công luận không phải vì chống tiêu cực trong thi cử, mà sâu xa hơn, là vì muốn lột cái chiếc mặt nạ giả tạo của ngành giáo dục và cả xã hội cho bõ ghét!

Nghĩ từ chuyện 14 học sinh giỏi lớp 9 ở Tây Ninh bị điểm 0
Nguyễn Duy Xuân – Gần 20% học sinh dự thi môn toán trong kỳ thi chọn học sinh giỏi (HSG) lớp 9 của tỉnh Tây Ninh bị điểm 0. Một con số gây sốc không phải chỉ Tây Ninh mà cho cả giáo dục nước nhà. Chuyện này làm mọi người nhớ tới câu chuyện cách đây không lâu, trong kì thi học sinh giỏi bậc PTTH của Thanh Hóa cũng có đến 58 bài thi có dấu hiệu đánh dấu bài tập thể. Hai sự việc đều cùng bản chất: bệnh sĩ ! Tuyển chọn “nhân tài” theo định hướng như thế thì thật không hiểu giáo dục nước nhà sẽ đi về đâu ?

Trong số 14 HSG bị điểm không nói trên ở Tây Ninh, có cả những em ở vòng thi HSG cấp huyện thị chỉ đạt điểm 3/20 nhưng cũng được đưa vào đội tuyển cho đủ…chỉ tiêu. Biết học sinh mình yếu kém mà vẫn đôn lên cho đi dự thi HSG cấp tỉnh, đấy không phải là tắc trách. Xem ra bệnh thành tích cũng giống như ung thư, đã di căn rồi. Vì nó đã chạy vào tim nên từ thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy đến lãnh đạo các cấp đã đánh mất cái tâm của mình. Việc làm của họ vô hình trung lại gây hại cho học trò. 14 em mang tiếng là HSG mà lại bị điểm 0 kia sẽ ra sao nếu các em và bạn bè biết được sự thật này ?

Bệnh thành tích là cha đẻ của chỉ tiêu, và chỉ tiêu là căn nguyên của sự dối trá. Vì cái chỉ tiêu mà ngành giáo dục thị xã Tây Ninh bốc đại cả những em yếu kém đi thi cho đủ số lượng 20 HSG được giao. Có nghĩa là để đạt được chỉ tiêu, người ta sẵn sàng làm bậy dù biết thế là sai. 14 em bị điểm 0 bởi các em không làm được gì cả, đành là thế nhưng những em còn lại thì sao, những em đoạt giải ấy liệu có đúng thực chất là HSG thực sự ?

Không chỉ có chỉ tiêu HSG, ngành giáo dục còn hàng chục, hàng trăm chỉ tiêu khác. Chỉ tiêu xếp loại học sinh, chỉ tiêu lên lớp, chỉ tiêu tốt nghiệp, chỉ tiêu giáo viên giỏi…Để đạt các chỉ tiêu ấy ai cũng hiểu là phải bằng sự nỗ lực phấn đấu trong dạy học của thầy và trò. Nhưng thực tế cho thấy, không phải ai và ở đâu cũng làm được như thế. Người ta cố đạt chỉ tiêu bằng mọi cách. Đơn giản nhất, nhanh nhất, không phải nhọc công là múa bút, cấy điểm, biến 0 thành 10, 10 thành trăm…để rồi có một bản báo cáo đẹp với những con số như mơ. Cách thứ hai là đôn, đẩy, tạo nên giá trị ảo như Tây Ninh vừa làm. Dù bằng cách nào thì cũng đều là sự phù phép. Và người ta đã phù phép bao nhiêu năm nay. Làm sao tìm ra được giá trị thực giữa một mớ bòng bong những số liệu giả và thành tích ảo kia ?

Để giáo dục cất cánh, cần phải có một cuộc cách mạng thật sự, không chỉ là việc thay đổi chương trình, sách giáo khoa. Chừng nào còn sự sùng bái thành tích, còn những chỉ tiêu ảo thì chứng đó còn sự giả dối. Và giáo dục cứ thế, vẫn ì ạch trên con đường đi tới tương lai của mình.

Thủ phạm "Vàng Hóa" nền kinh tế
Tô Văn Trường (ABS 04) – Bài báo “Rửa vàng bằng cơ chế” của tác giả Nguyên Hằng đăng trên báo Thanh Niên ngày 24/4 vừa qua bị Ngân hàng Nhà nước phản ứng mạnh đến nỗi Ban biên tập phải rút bài xuống, ngày hôm sau, báo Thanh Niên phải đăng đính chính. Chưa hết, Ngân hàng Nhà nước còn hình sự hóa mời Bộ Công an vào cuộc để xem xét, xử lý! Đọc kỹ, khách quan nhận xét tác giả bài viết trên báo Thanh Niên ngoại trừ về đưa tin số lượng vàng chưa được chính xác, tất cả nội dung bài viết còn lại đều chuẩn không cần chỉnh. Là nhà khoa học, thường xuyên viết báo, tôi thật sự cảm thông, chia sẻ với nỗi đau của các nhà báo và người làm báo chính thống ở Việt Nam trong thời buổi nhiễu nhương:

“Bắt rút bài phải rút bài
Dù tin đúng, bảo rằng sai cũng đành!”


Phương pháp tiếp cận kinh tế thị trường

Cuộc chiến tranh thông tin, cũng là cuộc chiến tranh tâm lý. Đây là một thực tế diễn biến, trước mắt, có thể nói là đã xẩy ra tối thiểu từ những năm trước đại chiến thế giới lần thứ II. Đó là cuộc chiến tranh quán triệt chính sách của Goebbel là “Nói dối một lần không ai tin, nói dối lặp lại mười lần thì dẫn đến bán tin bán nghi nhưng nói dối lập lại đến một trăm lần thì mọi người tin đó là sự thật”. Luận thuyết này chỉ thể hiện một sự kiện dã sử của Trung Quốc về mẹ Ông Mạnh Tử. Bà mẹ này đang ngồi dệt vải thì có người đến báo tin là con bà phạm tội giết người và đã được dẫn lên quan. Bà không tin nên vẫn điềm nhiên ngồi dệt như thường. Nhưng đến khi có người thứ ba đến đưa tin đó thì bà hốt hoảng bỏ khung cửi để chạy đến công đường.

Hiện nay, cuộc chiến này được thể hiện trong việc làm đồng nhất nền kinh tế thị trường với sự vận hành nền kinh tế thị trường. Nền kinh tế thị trường là một thực thể khách quan nhưng lại phát triển, vận hành theo các quy luật của nền kinh tế này. Về cơ bản có hai cách vận hành. Một là để các quy luật tự phát tác động vào quá trình phát triển của thị trường. Đó là cơ chế vận hành nền kinh tế thị trường dưới bàn tay vô hình của thị trường dẫn đến chạy theo tỷ suất lợi nhuận cao làm cho nền kinh tế phát triển mất cân đối dẫn đến các cuộc khủng hoảng chu kỳ. Hai là con người, do nhận thức được các quy luật kinh tế, vận dụng các quy luật đó phục vụ lợi ích của mình, qua đó hạn chế (khắc phục ở mức độ nhất định) tình trạng phát triển vô tổ chức, dẫn đến những mất cân đối nghiêm trọng, đến các cuộc khủng hoảng chu kỳ. Đó là cơ chế vận hành nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước.

Trong tác phẩm “Chống Duy Rinh”, F. Ăng Ghen đã đề cập đến thực trạng là nhà nước tư bản chủ nghĩa cũng buộc phải thực hiện chức năng quản lý thị trường để ngăn chặn tính tự phát dẫn đến các cuộc khủng hoảng chu kỳ. Sau này J.Keynes đưa ra học thuyết về vai trò quản lý của nhà nước và cuộc đại khủng hoảng của thập kỷ 30 của thế kỷ XX đã buộc các nhà khoa học và nhả quản lý phải chấp nhận học thuyết về vai trò quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế thị trường để khắc phục tình trạng mất cân đối cung – cầu.

Tình trạng mất cân đối nghiêm trọng về quan hệ cung – cầu bộc lộ rất rõ trong các cuộc chiến tranh. Trong nền kinh tế thị trường thời chiến, vai trò quản lý của Nhà nước để bảo đảm các quan hệ cân đối cung – cầu đối với các nhu yếu phẩm cơ bản đã bộc lộ ra, dẫn đến việc Nhà nước phải thực hiện cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp ở những mức độ nhất định. Điều này, thể hiện qua việc các nước tham chiến phải áp dụng một cách phổ biến chế độ bán một số nhu yếu phẩm theo tem phiếu, với giá mang tính chất bao cấp, tách xa giá chợ đen.

Trong điều kiện cung nhỏ hơn cầu đã xuất hiện trong thời kỳ chiến tranh nên đã xuất hiện và phát triển học thuyết trọng cung để khắc phục tình trạng mất cân đối đó. Thế nhưng đến khi kết thúc chiến tranh, nền kinh tế đã phục hồi trên cơ sở công nghệ hiện đại thì cung lớn hơn cầu. Đến thời điểm này, xuất hiện và phát triển học thuyết tự do mới về kinh tế, đòi hỏi Nhà nước không được can thiệp vào quan hệ cung – cầu.

Tác động đầu tiện của học thuyết tự do mới về kinh tế là dẫn đến sự hình thành môn học Marketing dạy cách bán hàng nhưng quên không dạy cách mua hàng nên khách hàng chạy theo mốt thời trang, mời chào cùa người sản xuất, lao vào mua hàng ngay cả khi cầu có khả năng thanh toán thấp. Sau này, nhân dịp cuộc khủng hoảng dầu mỏ do các nước OPEC gây nên, FED và Tổng thống Mỹ Regan, Thủ tướng nước Anh Thatcher đã vận dụng học thuyết tự do mới về kinh tế theo tinh thần là hạ thấp tối đa vai trò quản lý của Nhà nước (nếu không phải là muốn thủ tiêu vai trò quản lý đó của Nhà nước) để phát huy tối đa vai trò chủ động của các doanh nhân, dẫn đến phát huy vai trò bàn tay vô hình của thị trường. Đó là mô hình nền kinh tế thị trường tự do kiểu Mỹ mà hậu quả là dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, suy thoái của nền kinh tế, bùng nổ vào năm 2008, đến nay vẫn chưa phục hồi.

Đối với Việt Nam, chính sách kinh tế thiếu nhất quán. Nhiều lúc lúng túng, mất vai trò quản lý của Nhà nước, các đại gia tha hồ thao túng nên mới xẩy ra tình trạng bất cập, gây bức xúc trên thị trường. Trước đây, trong một thời gian dài, VN quy định một tỷ giá hối đoái ổn định, chủ yếu là đối với đồng Rúp của Liên Xô và khối Varsovie. Do đó, sau khi chúng ta thực hiện chính sách mở cửa, mở rộng sang quan hệ thương mại với các nước phương Tây thì tỷ giá hối đoái đó không còn phản ánh thực tế. Từ đó, hình thành và phát triển một thị trường tự do (kinh tế ngầm, chợ đen) về ngoại tệ với tỷ giá trên thị trường chợ đen cao hơn rất nhiều so với tỷ giá của nhà nước. Trước tình hình đó, đã có sự dường như quay ngoắt 180 độ là Ngân hàng Nhà nước đã thả nổi thị trường ngoại tệ, lấy tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường liên ngân hàng làm tỷ giá chính thức. Tỷ giá này được công bố hàng ngày trên báo Nhân dân. Theo đó thì vào ngày 1/10/1999, tỷ giá đó là 1$ = 3.981 đồng VN. So với tỷ giá công bố trên báo Nhân dân ngày 30/4/2013 thì tỷ giá đó là 1$ = 20.828 đồng VN. Như vậy là đã xẩy ra tình trạng đồng tiền Việt Nam mất giá một cách nghiêm trọng (khác xa so với giá trị đồng tiền Baht của Thái Lan và Kip của Lào).

Về phương diện này, cần lưu ý đối chiếu với các Nghị quyết Đại hội Đảng về nhiệm vụ “tạo điều kiện cho đồng tiền Việt Nam có thể chuyển đổi tự do, trở thành phương tiện thanh toán duy nhất trên toàn lãnh thổ Việt Nam. (Văn kiện Hội nghị giữa nhiệm kỳ Đại hội VII, trang 45). Nhiệm vụ là cho đồng tiền VN trở thành đồng tiền có khả năng chuyển đổi, được các Đại hội sau đó nhắc lại (Văn kiện Đại hội VIII, trang 103, Văn kiện Đại hội IX, trang 101). Như vậy, có thể khẳng định là công tác quản lý Nhà nước trên thị trường tiền tệ nói chung, trên thị trường ngoại tệ nói riêng, đã không quán triệt được các Nghị quyết Đại hội Đảng. Nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ việc công tác quản lý Nhà nước đã buông lỏng nhiệm vụ cân đối cung – cầu ngoại tệ và nhiệm vụ tăng hiệu quả kinh tế của đồng vốn đầu tư (ICOR), một trách nhiệm vượt khỏi chức năng quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước và của một số Bộ, ngành có liên quan.

Chính sách không nhất quán về quản lý vàng

Vàng ở nước ta có 3 chức năng song song tồn tại (1) Vật cất trữ phòng thân; (2) Phương tiện thanh toán, như tiền tệ; (3) Là hàng hoá, làm đối tượng kinh doanh như bất kỳ hàng hoá nào khác.

Năm 2008 chính sách quản lý vàng ở nước ta quá nhấn mạnh vàng với tư cách là phương tiện thanh toán, coi nó là tội đồ gây ra lạm phát, cho nên đã hô hào chống “đô la hoá”, chống “vàng hoá”! Đây là quan điểm sai lầm dẫn đến cấm kinh doanh vàng miếng. Vàng không thể gây ra lạm phát, vì có “in” được vàng như giấy đâu mà gây lạm phát. Vàng có hai phần: vàng là tiền và vàng là hàng hóa. Vàng là hàng hóa thì tự do kinh doanh. Vàng là tiền thì cần hạn chế. Việc Ngân hàng Nhà nước cho nhận ký gửi vàng như USD là biến cái nằm trong gầm giường thành tiền, và làm như vậy chính Ngân hàng Nhà nước đã “vàng hóa” nền kinh tế. Cái đó cần phải chấm dứt. Bởi không chấm dứt, tất nhiên nó vừa thay đồng tiền nội vừa gây khó khăn cho quản lý ngoại hối. Ngân hàng Nhà nước không có lý do gì lại giao độc quyền cho mình. Còn kiểm soát xuất nhập vàng như tiền thì có thể bằng chính sách thuế, bằng chính sách đăng ký kể cả quota như ngoại tệ (cho phép 1 người nào đó mang ra, mang vào USD ở mức hạn định). Cần nhìn vàng như ngoại hối. Capital Control (kiểm soát dòng chảy tư bản) là cần thiết, và ngay cả IMF bây giờ cũng chấp nhận chứ không đòi hỏi các nước phải theo Free Capital Flow như trước kia, một trong những lý do gây ra khủng hoảng tài chính năm 1997 ở Châu Á và sau đó ở nhiều nước trên thế giới. Tất nhiên, cho đến nay khi nói đến dòng chảy tư bản thì người ta mới chỉ nghĩ đến ngoại hối, mà không ai để ý đến vàng. Có lẽ đây là trường hợp đặc biệt của Ấn Độ và Việt Nam.

Trong thực tế, trước năm 2008, một thời gian dài, phạm vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán đã bị thu hẹp do sức mua của VND khá ổn định và khi giá vàng thế giới biến động thì người ta càng hạn chế dùng vàng như là tiền tệ. Với tư cách là hàng hoá, là đối tượng kinh doanh thì luôn có đầu cơ. Từ đó, khi giá vàng trong và ngoài nước có chênh lệch, để chống đầu cơ khi thì tuyên bố Nhà nước cần phải bình ổn thị trường vàng, khi thì tuyên bố thả nổi!? Chính sách quản lý vàng thay đổi xoành xoạch, gây mất mát quá lớn cho nhiều tổ chức tín dụng và chưa tính tới nhu cầu cất trữ phòng thân của người dân, mỗi năm cũng cần 30-40 tấn vàng.

Quan điểm xử lý sai

Trước tháng 5 năm 1989, Nhà nước độc quyền kinh doanh vàng. Chính sách này đã thất bại. Từ tháng 5 năm 1989, Nhà nước có chính sách cho tư nhân kinh doanh vàng, cho vàng trong nước và ngoài nước liên thông. Thực chất chuyển sang kinh tế thị trường về kinh doanh vàng. Nhờ đó, chúng ta có 17-18 năm giá vàng ổn định. Bây giờ, Nhà nước quay trở lại độc quyền kinh doanh vàng. Thực chất là đi ngược lại với Đổi mới. Theo quy luật và thực tế, chính sách độc quyền kinh doanh vàng đã và sẽ thất bại nặng nề. Điều đáng buồn là lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho đến nay, không trung thực nhìn nhận thất bại để sửa chữa mà còn “vụng chèo khéo chống” khi tuyên bố Ngân hàng Nhà nước chỉ lo ổn định thị trường vàng, chứ không lo ổn định giá vàng!?

Thay cho lời kết

Ngân hàng Nhà nước cho nhận ký gửi vàng như USD là biến cái nằm trong “gầm giường” thành tiền, cho nên chính Ngân hàng Nhà nước là thủ phạm đã “vàng hóa” nền kinh tế.

Tiếp theo bài “Quản lý vàng – thất bại được báo trước” (tác giả Tô Văn Trường), bài viết này càng khẳng định rõ việc quản lý vàng sai từ quan niệm, quan điểm, chứ không chỉ cách kinh doanh (đấu thầu hay bằng cách thức khác…). Đó là chưa nói đến một đất nước không tự sản xuất vàng, ngoại tệ trong tay Nhà nước không đáng kể mà tuyên bố tự mình độc quyền kinh doanh mà ổn định được giá vàng là điều không tưởng. Thay cho kết luận bài viết này bằng mấy vần thơ :

Sinh ra cái thứ độc quyền
Chẳng qua thao túng đồng tiền dễ hơn
Máu tham khi đã nổi cơn
Gom vàng, dìm giá khi vờn khi buông
Xem ra nào khác vở tuồng
Nửa chừng vở diễn rung chuông khép màn
Mặc cho thế sự bẽ bàng
Sinh ra nhiễu sự trái ngang hại đời.


Mua bán vàng: Cuộc chơi của các “đại gia” nghìn tỷ
(VnMedia) – Đã có ý kiến cho rằng, đấu thầu vàng đang thiếu công bằng, thậm chí Hiệp hội kinh doanh vàng đã kiến nghị doanh nghiệp được vay tiền để mua vàng đấu thầu. Có thể thấy, “đại gia” cỡ 100 tỷ giờ đang khó tham gia vào “cuộc chơi” này.

Hàng loạt các phiên đầu thầu vàng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức nhằm bình ổn thị trường. Tuy nhiên, sau hơn chục phiên công khai đấu thầu, nhiều ý kiến vẫn cho rằng, còn thiếu bình đẳng trong đấu thầu vàng miếng, khi các quy định do NHNN đặt ra ngày càng khắt khe hơn. Phần lớn số vàng trúng thầu rơi vào các ngân hàng thương mại, và số vàng đó dùng để tất toán theo đúng hạn chót 30/6 tới, số ít còn lại được tung ra thị trường (…)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s