Có hay không đối lập ở Việt Nam?

Posted: October 11, 2013 in Uncategorized
Tags:

Phạm Chí Dũng (QueChoa) Bản tiếng Anh Asiasentinel.com – Ngày 4/10/2013 – Giới quan chức đảng và nhà nước vẫn có thể tạm ung dung thêm một thời gian nữa, bằng vào thực tồn gần như chưa hình thành một lực lượng đối lập nào ở Việt Nam.

Ngược lại, giới hoạt động dân chủ trong nước và cả hải ngoại lại có vẻ đang bỏ lỡ một cơ hội chưa từng có để làm nên một cái gì đó có tính “đối trọng chính trị”, đặc biệt sau khi tín hiệu “xoay trục” sang phương Tây đã phát ra bởi chuyến đi Hoa Kỳ của người đứng đầu nhà nước là ông Trương Tấn Sang vào tháng 7/2013, sau đó là đợt công du Paris của người điều hành chính phủ Nguyễn Tấn Dũng.

(Xem thêm: Trích Anh Ba Sàm điểm tin thứ Sáu 11/10/2013 + Kỷ niệm 15 năm vắng bóng thi sĩ Bùi Giáng: Những ngày xưa ấy… + Gia đình Phan Khôi nhận giải thưởng Hội nhà văn Hà Nội + “Cán bộ cao cấp” đánh cụ già 70… tổn thương nội sọ + Vụ "Một phụ nữ chết ở trại tạm giam": Công an vội chôn bị can + Bầm dập vì tố cáo tiêu cực: Vướng vòng lao lý) …

Cần nhắc lại, văn bản có tên “Kiến nghị 72” của một nhóm nhân sĩ, trí thức bất đồng tại Việt Nam vào đầu năm 2013 đã cùng lúc dẫn tới hai chủ đề nóng bỏng mà hệ thống truyền thông của Đảng bắt buộc phải tương tác: có cần bỏ điều 4 hiến pháp về độc đảng hay không; và liệu đã hình thành một lực lượng đối lập ở Việt Nam hay chưa.

Một số người hoạt động dân chủ nhiệt tình nhất đã cố chứng minh sự hiện diện một thế lực đối lập với chính thể, thông qua 11 cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Hà Nội vào năm 2011 và hoạt động thông tin đa nguyên đa đảng của giới truyền thông xã hội từ đó tới nay.

Nhưng lại có một sự khác biệt rất cơ bản trong não trạng của giới trí thức được xem là gần gũi với Đảng. Trong cuộc trao đổi với đài BBC Việt ngữ ngày 26/4/2013, ông Nguyễn Đình Tấn – một giáo sư thuộc Học viện Chính trị – Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, bày tỏ cách nhìn: “Thực chất ở Việt Nam hiện nay, có thể nói với Đảng Cộng sản Việt Nam không có đối thủ. Nếu thể hiện là đối thủ của Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là một tổ chức, tôi nghĩ là không có”.

Suy nghĩ của ông Tấn chắc chắn mang tính đại diện cho một số không nhỏ trí thức trong hệ thống nhà nước – những người mà cho tới nay vẫn chưa tìm thấy lý do tồn tại nào khác ngoài mối liên hệ “còn đảng còn mình”.

Đối lập: có hay không?

Giáo sư Nguyễn Đình Tấn đã có lý, vì khách quan mà xét, câu trả lời là “Không”, cho đến thời điểm này.

Ngay cả đề xuất thành lập đảng Dân chủ Xã hội củaluật gia Lê Hiếu Đằng ở Sài Gòn vào tháng 8/2013, mà suýt chút nữa đã “thành công”, cũng dường như không tạo ra một ấn tượng đủ lớn đối với đảng cầm quyền về một đối trọng chính trị nào đó.

Trong thực tế, một đối thủ chính trị đúng nghĩa phải bao hàm ít nhất bốn yếu tố: cương lĩnh, nhân lực, tài lực và sức ảnh hưởng trong dân chúng. Hoặc tối thiểu, đối thủ chính trị phải thể hiện bằng một tổ chức nào đó, dù là “hữu danh vô thực”.

Về mặt tổ chức, trước đây đã có hai đảng ngoài đảng Cộng sản là đảng Dân chủ và đảng Xã hội. Tuy nhiên đến năm 1988 cả hai đảng này đều rút lui, và từ đó đến nay đã không tồn tại một đảng phái nào khác ngoài đảng Cộng sản. Do vậy, có thể xác định là đến thời điểm này, vẫn chưa có một đối thủ chính trị nào đối với đảng Cộng sản. Do vậy đánh giá của ông Nguyễn Đình Tấn về “Đảng Cộng sản Việt Nam không có đối thủ” là hoàn toàn đúng, nếu chỉ xét về mặt hình thức.

Tuy nhiên nếu xét về lòng dân, thực chất nội dung trong lòng xã hội và cả trong lòng chế độ lại khác rất nhiều hình ảnh tưởng như nhất quán bên ngoài. Khác hẳn với hoàn cảnh chế độ được “dân tin, dân yêu” vào năm 1988, tình cảnh hiện thời đang mô tả cho một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng thấy của đại đa số dân chúng đối với hầu như toàn bộ hệ thống đảng và chính quyền các cấp.

Nếu đảng Cộng sản đủ can đảm chấp nhận tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý công khai và minh bạch về chủ đề đảng phái độc lập, rất nhiều khả năng sẽ có ngay một số tổ chức đảng ngoài đảng Cộng sản ra đời ngay vào thời điểm này.

Việc hình thành tổ chức và cương lĩnh ban đầu, kể cả hậu cần tài chính là không quá khó khăn đối với các nhóm chính trị độc lập, vấn đề còn lại là họ có tạo dựng được lực lượng và tạo được sức lan tỏa từ hoạt động của mình đối với quần chúng nhân dân hay không mà thôi.

Trước đây, người ta nhìn thấy hoạt động của vài ba nhóm dân chủ như Khối 8406 hay Bauxite Việt Nam. Nhưng trong thực tế, hoàn toàn chưa có một phong trào thống nhất về dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam. Chỉ có nhóm “Kiến nghị 72” mới nên được xem là điểm khởi đầu có tính tập hợp khá rộng rãi, tuy nội dung tranh đấu vẫn còn khá hạn hẹp.

Hiện thời, hoạt động dân chủ đa phần mang tính tự phát, với các cá nhân rời rạc, manh mún về tổ chức và phân tán tại các địa phương, chưa có được sự kết nối giữa những thành phố chính như Hà Nội và Sài Gòn, giữa hai thành phố chính này với một số địa phương khác như Đà Nẵng, Nghệ An, đồng bằng sông Hồng, Tây Nguyên và khu vực Nam Trung Bộ… Cũng gần như chưa có mối liên kết giữa các nhóm dân chủ người Việt ở hải ngoại với các nhóm dân chủ trong nước.

Do vậy có thể vẫn còn khá sớm để hình thành một chính đảng đối lập, cho dù đó là nhu cầu của không ít nhân sĩ, trí thức và cả giai tầng công nông. Bởi điều quan trọng nhất đối với chính đảng không phải là tên gọi hay một cái gì đó hữu danh, mà là hiệu quả vận hành thực tế của nó, ảnh hưởng của nó đối với các giai tầng dân chúng chủ chốt như nông dân, công nhân, tiểu thương, kể cả đối với tín đồ tôn giáo.

Trong điều kiện còn quá mong manh về lực lượng, việc đẻ non chính đảng sẽ có thể lợi bất cập hại, thế mong manh về tính hiệu quả sẽ dẫn đến hụt hẫng về lòng tin của dân chúng, chưa kể phải tiếp nhận nhiều khó khăn từ tác động ngăn cản của đảng cầm quyền.

Hai kịch bản chuyển hóa

Một cách khách quan, hoạt động dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam chỉ mới đang ở bước đi đầu tiên, nằm trong giai đoạn đầu tiên của thời kỳ quá độ trước khi tiến tới một sự hoàn chỉnh nào đó, chẳng hạn như mô hình xã hội dân sự ở Việt Nam.

Thông thường, kịch bản loại trừ nhau chỉ xảy ra trong điều kiện xã hội đã hình thành một lực lượng đối lập và tiến tới đối kháng đủ mạnh để có thể nhắm tới mục tiêu thay thế chính thể đương nhiệm, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế đất nước suy sụp và khủng hoảng xã hội nổ ra. Hiện tượng “Mùa xuân Ả rập” tại một số nước Bắc Phi là một minh chứng gần gũi nhất.

Tuy vậy điều kiện của xã hội Việt Nam lại không giống như các nước Bắc Phi hay trường hợp lực lượng nổi dậy ở Syria, mà cho tới nay vẫn chưa hình thành một lực lượng đối trọng nào có tiếng nói đủ lớn, cho dù đã xuất hiện nhiều dấu hiệu về suy thoái kinh tế và khủng hoảng xã hội. Do vậy, trong ít nhất 3-4 năm tới sẽ rất khó có khả năng xảy ra kịch bản đối đầu trực tiếp nhằm loại trừ lẫn nhau.

Thay vào đó, một kịch bản “mềm” có thể dễ hình dung hơn nhiều là sẽ xuất hiện những tổ chức dân sự, có thể cả những kết nối để hình thành những phong trào phản biện xã hội trong 3-4 năm tới, tạo nên một số thành tố đầu tiên của mô hình xã hội dân sự tại Việt Nam. Mà mục tiêu của xã hội dân sự không phải là tìm cách thay thế hay lật đổ nhà nước, mà chỉ tác động để nhà nước nên hoặc phải thay đổi những chính sách, con người và việc thực thi chính sách bất hợp lý, gây bất công xã hội hoặc khiến công phẫn trong dân chúng. Do vậy so với đảng phái chính trị, xã hội dân sự sẽ thu hút rộng rãi hơn các thành phần tham gia.

Cũng trong kịch bản “mềm”, sẽ xuất hiện ngày càng nhiều phản ứng về tư tưởng dẫn đến hành động của ngày càng đông những cán bộ lão thành, đảng viên về hưu và cả một bộ phận công chức, viên chức đương nhiệm đối với chính thể, dẫn đến sự phân hóa tư tưởng và phân hóa nội bộ ngày càng trầm trọng.

Một số đánh giá mang tính ước đoán cho biết hiện thời trong nội bộ có ba nhóm quan điểm chính. Nhóm thứ nhất gồm khoảng 30% trí thức trong đảng và hệ thống nhà nước, bao gồm cả quan chức, được xem là nhóm “trung thành” và có quyền lợi thiết thân với chức vụ và các đặc quyền trong hệ thống. Ngược lại, nhóm thứ hai có khoảng 20% trí thức trong các cơ quan nhà nước, không phải đảng viên hoặc vẫn là đảng viên, nhưng có tư tưởng cấp tiến, muốn thay đổi, song chưa có điều kiện để thể hiện quan điểm và hành động của họ. Nằm giữa hai khuynh hướng vừa đề cập là nhóm thứ ba với khoảng 50% trí thức trong đảng và nhà nước- những người không gắn bó đặc biệt với quyền lợi và chức vụ, mang quan điểm trung dung.

Nếu thực tế gần đúng với những tỷ lệ trên thì một xã hội dân sự được tổ chức tốt sẽ có thể thu hút đến ít nhất phân nửa số trí thức đang làm việc cho hệ thống của đảng và nhà nước.

Kịch bản Miến Điện?

Trong những năm tới, sự chuyển hóa của nền chính trị Việt Nam rất nhiều khả năng sẽ chịu tác động về dân chủ và nhân quyền của quốc tế, sức ép của các nhóm và phong trào phản biện trong nước, và từ chính trong nội bộ. Do vậy, kịch bản chuyển hóa chính trị ở Việt Nam có khả năng sẽ là quá trình ma sát liên tục, bắt đầu từ dạng ma sát thô giữa các lực lượng chính trị mới và lực lượng chính trị cũ. Xu hướng dân chủ có thể sẽ dần hình thành ngay trong nội bộ đảng, được tác động bởi một nhóm người được xem là “cải cách”, “cấp tiến” hay đơn giản là chỉ muốn thay đổi vì những động cơ cá nhân nào đó. Cũng có một xác suất nhỏ trong 3-4 năm tới là nhóm người này sẽ tạo được ảnh hưởng mang tính quyết định và làm thay đổi hẳn cục diện chính trị đất nước.

Nếu khả quan, đến một thời điểm nào đó, ma sát thô sẽ chuyển thành ma sát tinh, và những “người cũ” sẽ tìm thấy một mối giao cảm nào đó với những “người mới”, và ngược lại.

Đặc biệt, nếu phong trào dân sự có được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và những nhà nước nhân quyền ở Hoa Kỳ và Tây Âu, xác suất thành công của nó sẽ có triển vọng hơn hẳn.

Ai đó có thể cho cái cách như thế là “diễn biến hòa bình”, nhưng cứ nhìn vào tình cảnh hỗn loạn ở Syria và Ai Cập thì có lẽ chẳng chính khách Việt Nam nào muốn đất nước rơi vào cảnh đổ máu để không ai còn chốn nương thân.

Hiện nay, người ta đang bàn tán rất nhiều về những kinh nghiệm mà giới chính trị Miến Điện đã tích lũy được. Rõ ràng, Tổng thống Thein Sein và nhóm lợi ích chính trị của ông đã thành công trong việc tránh khỏi một cuộc đổ máu vô ích cùng nền kinh tế suy sụp.

Nếu giới chính khách Việt Nam cũng tranh thủ được sự giúp đỡ của phương Tây như Miến Điện và do đó có thể tạm phục hồi nền kinh tế, dân chủ cũng từ đó có triển vọng rõ rệt hơn, đặc biệt là đất nước tránh khỏi một cuộc đối đầu quyết liệt giữa dân chúng bất mãn và phẫn uất đối với nhiều chính quyền địa phương và cả với chính quyền trung ương…, thì đó sẽ là kịch bản tối ưu cho tương lai dân tộc.

Basam.info

- Phỏng vấn Nhà báo Phạm Chí Dũng: Việt Nam : Tương quan lực lượng trong đảng vẫn ở thế giằng co (RFI). - Sự Phát Triển và Đảng: Những Căng Thẳng Xã Hội (Chủ nghĩa) ở Việt Nam (DTD).

LỐI KIÊU HÃNH NGƯỢC CỦA NHIỀU NGƯỜI ViỆT (Nguyễn Tường Thụy). - Nhà văn Nhật Tiến: GIẤC NGỦ CHẬP CHỜN (KỲ 7) (Nhật Tuấn).

Chủ tịch nước: “Một bộ phận không nhỏ” là câu hết sức đau đầu (TT).  - Duy trì cơ chế cũ là chết! (NLĐ).  - Chủ tịch nước khen TP.HCM xử lý kiên quyết vụ lương ‘khủng’ (TN).

– Về bài đăng trên báo Lao Động: Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua tâm sự của người thư ký già, có trích lời của Đại tá Huyên, thư ký tướng Giáp: “Trong một buổi họp của Chính phủ, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đặt vấn đề: ‘Trước đây tôi kiêm phụ trách mảng dân số-kế hoạch hóa gia đình, nay anh Văn phụ trách mảng khoa học kỹ thuật (khi đó bác Giáp là Phó Thủ tướng), thì có lẽ anh Văn phụ trách luôn về dân số-kế hoạch hóa gia đình?’.  Tất cả chỉ có thế, không có bất kỳ quyết định nào về việc này, không có phân công công tác… Tôi cũng biết sau đó dân đồn um lên, đàm tiếu, chê trách này kia… Tôi nghĩ anh Văn cũng nghe được, dù không thấy anh nói gì với tôi“.

– Facebooker Uyên Vũ đăng bức hình chụp quyết định của ông Phạm Văn Đồng trên báo Tuổi Trẻ và bình luận: “1) Ông đại tá Huyên là thư ký của ông Giáp mà không biết 2) Ông Huyên biết nhưng che giấu 3) Tuổi Trẻ Online ngụy tạo Quyết Định này“. Thật ra quyết định của ông Phạm Văn Đồng bổ nhiệm tướng Giáp làm Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia Dân số và Sinh đẻ có Kế hoạch năm 1984 đã được đăng ở nhiều trang mạng như Cơ sở Dữ liệu Quốc gia; hay Thư viện Pháp luật … Trong bài Một chiều nghiêng Ba Đình của báo TP, bà Đặng Bích Hà, phu nhân đại tướng cũng có kể cho nhà văn Sơn Tùng nghe chuyện này. Nên “Tuổi Trẻ Online ngụy tạo Quyết Định này” đã bị loại.

– Facebooker Tin Không Lề bình luận: “Mình không nghĩ bác Huyên cố tình nói dối trong vụ này, có thể bác ấy bị mấy lão bên Tuyên giáo bắt phải nói thế, nhằm giúp đảng và nhà nước rửa bớt bộ mặt lem luốc trong vụ ra quyết định bổ nhiệm tướng Giáp làm Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia Dân số và Sinh đẻ có Kế hoạch năm 1984. Nhưng mà lời của bác Huyên nói ra thì bác ấy phải chịu trách nhiệm“.

Thời gian ‘chịu đựng’ của Tướng Giáp (BBC).  - ‘Mâu thuẫn’ trong cách đối xử của Hà Nội với Đại tướng Võ Nguyên Giáp(VOA).  Bùi Tín:  Niềm cay đắng nuốt vào lòng (Blog VOA).  - Sử gia Mỹ và cuộc phỏng vấn Tướng Giáp năm 1990 (VNE). Đừng bốc phét nữa (ĐCV).

Mời xem thêm
Henry A. Prunier: người lính Mĩ đã huấn luyện quân đội Việt Nam qua đời ở tuổi 91

– Chủ tịch nước Trương Tấn Sang: Chống tham nhũng còn hô khẩu hiệu nhiều quá (TT). – Phiếm: Chống tham nhũng: Đã làm thì… làm luôn! (LĐ). - Bùi Hoàng Tám: “Nhân văn” hay… “nhẫn tâm”, thưa bác Vượng EVN? (DT). “Tôi cho rằng đây là một việc làm nhân văn…”. Đó là lời giải thích của ông Hoàng Quốc Vượng, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN trên báo Công an Nhân dân điện tử ngày 8/10 vừa qua liên quan đến khoản tiền 595 tỉ đồng xây biệt thự, bể bơi, sân tennis… Trước hết, xin chúc mừng ông Vượng, một con người nhân văn, một trái tim nhân hậu, hết lòng hết sức lo cho thuộc cấp của mình. Ông quả không hổ danh với truyền thống thương yêu nhân viên của người tiền nhiệm là Tổng GĐ Tập đoàn điện lực EVN Phạm Lê Thanh. Năm 2011, ông Thanh đã “não nề” kêu lên: “Với mức lương này (7,3 triệu đồng/tháng – NV), nếu ở Hà Nội, chắc chắn cán bộ, nhân viên ngành điện sẽ không đủ sống”Đưa vấn đề của EVN ra trình Quốc hội (ĐV). - Bộ Tài chính khẳng định không giảm lương (DT).

Kỷ niệm 15 năm vắng bóng thi sĩ Bùi Giáng: Những ngày xưa ấy…

(Phúc Lâm) – Năm 1973, lúc chiến tranh còn phủ trùm khắp miền Nam, tuy loạn ly, nhưng phong trào văn học và văn nghệ Miền Nam khá phong phú, sung túc. Trong đó, phạm vi văn học nghệ thuật của Phật giáo được phát triển rầm rộ tại Đại học Vạn Hạnh, cơ sở chính ở cầu Trương Minh Giảng cũ, nay là đường Lê Văn Sĩ.

Thế hệ trên 60 tuổi, sống tại Sài Gòn, nhất là trong giới sinh viên, trí thức, không ai là không từng nghe đến Phạm Thiên Thư, Phạm Công Thiện, Lê Mạnh Thát, Tuệ Sỹ, Phạm thế Mỹ, Trịnh Công Sơn, Nguyễn Đức Sơn, Bùi Giáng, Trí Hải… Ngay cả một số giáo sư, Linh mục như Thanh Lãng, Linh mục Kim Định… cũng ảnh hưởng trào lưu sống dậy của Đại học Vạn Hạnh lúc bấy giờ.

Bùi Giáng là một trong những nhân vật nổi cộm, một nhân vật không thể lẫn lộn bất cứ bóng dáng ai, từ hình thể, diện mạo, tài năng, tư chất… Những hiện tượng rộ lên như trăm hoa đua nở đã tạo một dấu ấn cho Phật giáo nói chung và Đại học Vạn Hạnh nói riêng, mà từ lâu, dưới cặp mắt của giới trí thức, xem Phật giáo như một tôn giáo lỗi thời.

Những nhân vật kể trên, tuy mỗi người đóng góp một khía cạnh làm sáng giá tư tưởng triết học, văn học của Phật giáo, nhưng tài năng của họ thì "mỗi người mỗi vẻ, mười phân vẹn mười".

Riêng Bùi Giáng, mãi đến bây giờ, vẫn có người thắc mắc, vấn nạn về một thiên tài điên, thi sĩ điên… Có người bảo, Bùi Giáng rất tỉnh, tỉnh hơn cả người tỉnh. Có lẽ quá tỉnh, tỉnh hơn người tỉnh thành người điên trước con mắt người tỉnh bình thường chăng? (…)

Gia đình Phan Khôi nhận giải thưởng Hội nhà văn Hà Nội

(VNE) – Cả hội trường và gia đình nhà văn Phan Khôi cùng lắng lại khi ông Phan An Sa đọc diễn văn nhận giải cho tác phẩm "Nắng được thì cứ nắng". Nắng được thì cứ nắng – Phan Khôi từ Sông Hương đến Nhân Văn vừa đoạt giải thưởng ở hạng mục Phê bình Lý luận văn học của Hội Nhà văn Hà Nội. Tác giả của cuốn sách là Phan An Sa, con út nhà văn Phan Khôi.

Trong bài phát biểu, Phan An Sa cho rằng đây không phải là giải thưởng dành riêng cho ông hay cho Phan Khôi, mà là giải cho những người vắng mặt. Ông nói: "Những con người xứng đáng nhận Giải thưởng văn học năm 2013 của Hội Nhà văn Hà Nội dành cho thể loại phê bình, hôm nay đã không có mặt". (…)

“Cán bộ cao cấp” đánh cụ già 70… tổn thương nội sọ

(Kienthuc.net.vn) – Bị nhắc nhở, nam thanh niên tự xưng là “cán bộ cao cấp Tòa án Nhân dân Tối cao” thẳng tay hành hung cụ già 70 tuổi, khiến cụ phải nhập viện.

Sự việc xảy ra khoảng 5h30 sáng 9/10, tại đường Âu Cơ (phường Tứ Liên, Tây Hồ, Hà Nội), bị bà Tạ Thị Tuất (sinh năm 1946, trú tại 135C đường Âu Cơ) nhắc nhở về việc con chó phóng uế trước cổng nhà bà, thì bị chủ nhân là Nguyễn Thế Cường (sinh năm 1971, trú tại phường Tứ Liên) thẳng tay hành hung, khiến bà cụ 70 tuổi phải nhập viện. (…)

Sau khi sự việc xảy ra, người nhà đã đưa bà Tuất đến Bệnh viện Xanh-pôn điều trị. Sơ bộ, các bác sỹ kết luận bà Tuất bị đa chấn thương vùng đầu, ngực, lưng, cẳng tay trái, tay phải gẫy rời. Theo quan sát, trên đầu và người bà Tuất có nhiều vết bầm tím, phía lưng sát mạng sườn có một vết tím lớn.

Hiện, công an phường Tứ Liên sau khi cấp giấy giới thiệu khám thương cho bà Tuất, đã đến bệnh viện để lấy lời khai nạn nhân. Nguyễn Thế Cường cũng được mời lên trụ sở công an phường nhưng không hiểu vì sao sau đó lại được cho về. (…)

Vụ "Một phụ nữ chết ở trại tạm giam": Công an vội chôn bị can

(NLĐ) – Cái chết của chị Trần Thị Hải Yến còn nhiều uẩn khúc khi công an kết luận Yến tự tử nhưng trên người chị có nhiều vết bầm, thi thể được gấp rút mang đi chôn trong khi người nhà có đơn xin nhận xác.

Như Báo Người Lao Động đã phản ánh, do liên quan đến một vụ mâu thuẫn gây thương tích, chị Trần Thị Hải Yến bị Công an huyện Tuy An bắt tạm giam từ ngày 15-1. Sau đó, TAND huyện Tuy An phạt Yến 30 tháng tù về tội “cố ý gây thương tích”. Cho rằng mình bị oan, chị Yến kháng án. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 1-7, TAND tỉnh Phú Yên tuyên hủy án sơ thẩm, giao VKSND huyện Tuy An điều tra lại. Trong quá trình tiếp tục bị tạm giam tại Trại tạm giam Công an huyện Tuy An, ngày 7-10, chị Yến tử vong.

Theo ông Nguyễn Thái Học, bản án phúc thẩm khẳng định việc điều tra, xét xử cấp sơ thẩm có sai sót nên tòa phúc thẩm không đủ chứng cứ để buộc tội bị can Yến, vì vậy đã tuyên hủy án. “Sau khi có báo cáo của các cơ quan liên quan, chúng tôi sẽ xác minh, làm rõ có hay không việc bị can Yến bị oan” – ông Học nói.

“Họ có ý gì đây?”

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Liễu (SN 1954, mẹ chị Yến), một trong những điều gia đình bức xúc là không được đưa thi thể chị Yến về quê chôn cất. Bà Liễu cho biết chiều 8-10, sau khi khám nghiệm tử thi, vợ chồng bà làm đơn xin nhận thi thể con gửi cho ông Trần Việt Cường, Phó Trưởng Công an huyện Tuy An. “Khoảng gần 16 giờ, họ (công an – PV) bảo bây giờ đưa thi thể con tôi về quê. Vợ chồng tôi vội về trước để thu gom quần áo của Yến đưa lên mộ, chỉ còn Trần Thị Diệu Hiền (chị kế của Yến) ở lại bệnh viện trông chừng. Nhưng khi chúng tôi về gần đến nhà (cách Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên hơn 20 km – PV) vào khoảng 16 giờ 30 phút thì Hiền hốt hoảng gọi điện thoại cho biết công an không đưa thi thể con tôi về quê mà lại đưa lên nghĩa trang Thọ Vức, TP Tuy Hòa. Hiền la khóc không chịu nhưng bị họ khống chế và xe cứ chạy” – bà Liễu kể lại.

Nghe tin, gia đình bà Liễu vội quay xe lại, lên nghĩa trang Thọ Vức. Nhưng khi đến nơi thì thấy chị Yến đã được chôn, còn Hiền thì gào khóc trên mộ em. “Gia đình tôi phải nuốt nước mắt để con nằm dưới mộ được yên. Sao họ vội vã đem con tôi đến nơi xa xôi để chôn cất. Họ có ý gì đây?” – bà Liễu hoài nghi.

(…) Trên người chị Yến có nhiều vết xước, sưng bầm

Ông Phan Trường Sơn (anh rể của chị Yến), người đại diện cho gia đình chứng kiến khám nghiệm tử thi, cho biết có nhiều điểm hoài nghi về cái chết của em vợ mình. Theo thông báo của Công an huyện Tuy An, Yến chết do treo cổ tự tử trong buồng giam. Nhưng theo ông Sơn, trên người Yến như trước trán, 2 bên má, môi và đỉnh đầu phải, ngón chân có nhiều nơi bị xước, sưng bầm. “Với những vết thương này, gia đình chúng tôi không tin em Yến đã thắt cổ tự tử. Hơn nữa, TAND tỉnh hủy án sơ thẩm rồi, sao em tôi tự tử được!” – ông Sơn nhận định. Theo luật sư Ngô Minh Tùng, trong quá trình tiếp xúc, chị Yến là một người khá bản lĩnh. “Quả thực, tôi quá bất ngờ khi một người như Yến lại treo cổ tự tử” – luật sư Tùng băn khoăn.

Xem thêm: Vụ “kêu oan rồi chết trong trại giam”: Cơ quan chức năng né trả lời – Nhiều bất thường xung quanh cái chết cũng như việc không giao xác bị can cho gia đình mai táng.

Bầm dập vì tố cáo tiêu cực: Vướng vòng lao lý

(NLĐ) – Bị bắt vì tội vu khống, phá rối trật tự; bị vu mắc bệnh tâm thần, ông Trần Văn Ước không nản lòng, vẫn vác đơn kêu cứu vì môi trường. Bao nhiêu năm nay, dù nắng hay mưa, hễ có nhà báo cần tìm thông tin viết bài về môi trường, ông Trần Văn Ước (xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, TP HCM) lại xung phong dẫn đi. Tôi là một trong số những nhà báo may mắn gặp và được ông giúp đỡ tận tình.

Leo lên “con ngựa sắt”, giữa trưa nắng chang chang, ông phóng nhanh chở tôi đến nhà các hộ dân có người mắc bệnh ung thư sống các ấp quanh khu vực bãi rác Đông Thạnh. Đến nhà nào, ông cũng được chào đón như người thân vì họ biết “chú Ước làm việc có ích”. Ông Cao Tấn Sỹ, bệnh nhân bị ung thư tuyến yên và ung thư sọ hầu, mếu máo: “Sao nhà báo viết hoài mà chẳng có thay đổi gì vậy chú?”. Câu hỏi khiến chúng tôi đắng lòng. Ông Ước quay sang tôi, nói: “Cả xã Đông Thạnh có nhiều người chết vì bệnh ung thư, chưa kể rất nhiều người đang mắc bệnh khiến gia đình điêu đứng, tán gia bại sản. Tôi cứ dẫn hết nhà báo này đến nhà báo nọ đi, chỉ mong góp một tiếng kêu cứu từ xóm ung thư này. Những cư dân sống quanh bãi rác Đông Thạnh với bán kính 4-5 km, đa số sử dụng nước giếng khoan sâu vài chục mét trong nhiều năm, việc ảnh hưởng sức khỏe là đương nhiên”. Nói rồi, ông chỉ tay về đồi rác đang mọc xanh cỏ, buồn bã: “Đồi rác xanh um, đời người quanh bãi rác thì héo úa”.


Ông Trần Văn Ước bức xúc về cái ao sâu gây ô nhiễm

(…) Vẫn bức xúc, ông Ước nói với tôi: “Hậu quả còn đó nhưng chẳng thấy ai đứng ra khắc phục. Không lẽ cứ để cái ao sâu rất nguy hiểm này tồn tại mãi? Thật xót lòng”.

Nỗi đau còn đó

12 năm trôi qua, vụ án anh Đặng Vũ Thắng (nguyên Phó Phòng Kế toán của Thảo Cầm Viên Sài Gòn) bị người tình của giám đốc thuê người sát hại do tố cáo tiêu cực trong xây dựng các vườn thú vẫn như vết dao cứa sâu vào da thịt những người thân của anh. Bà Trần Thị Hành, mẹ anh Thắng, buồn bã nói: “Vụ án qua lâu rồi nhưng nhắc lại vẫn thấy đau lắm… Bản án tòa tuyên cho những kẻ sát hại con mình, gia đình chúng tôi bằng lòng và không vướng bận gì. Chỉ thương vợ và 2 con của Thắng. Sau khi Thắng mất, vợ nó xin phép dẫn 2 con về sống bên ngoại cho đỡ tủi, thỉnh thoảng mấy mẹ con về đây thắp nhang cho Thắng. Ngày ấy, Thắng mất đi, chính sách hỗ trợ, bảo vệ người chống tiêu cực và ngươi thân chưa đầy đủ, vợ con Thắng lao đao vì mất đi trụ cột gia đình. Vợ Thắng phải làm 2-3 việc, đầu tắt mặt tối để có tiền nuôi mẹ già và 2 con ăn học thành tài. Hiện đứa lớn học năm thứ 2 của Trường ĐH Sài Gòn, đứa nhỏ học lớp 9. Khó khăn vẫn chồng chất… Dẫu vậy, các con của Thắng luôn tự hào về cha mình”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.