Tập đoàn điện lực Việt Nam: Độc quyền – đặc lợi – tội đồ

Posted: October 18, 2013 in Uncategorized
Tags:

Phạm Chí Dũng (BVN) – Ở Việt Nam, EVN là một trong những dẫn chứng sống động và dối trá nhất về việc người ta đã mượn dĩ vãng kinh tế chỉ huy để trục lợi như thế nào. Trong điều kiện nền chính trị độc đảng, thủ đoạn lợi dụng càng trở nên có ý nghĩa hơn. Độc quyền và đặc lợi cũng vì thế đồng nghĩa với tội đồ, đối với nền kinh tế và đời sống dân sinh.

(Xem thêm: Thoát khỏi ảo tưởng + “Vụn Vặt” thường ngày + Bức tranh tương phản của quy hoạch + Tuyến đường đẹp nhất Việt Nam sạt lở kinh hoàng sau lũ + Thương mại Việt-Trung : càng gia tăng, càng mất cân đối?) …


Bù lỗ vào dân!

Tháng 10/2013. Tròn hai năm từ thời điểm nhiều khuất tất của Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) lần đầu tiên được lôi ra ánh sáng. Một lần nữa, báo chí trong nước phải dùng đến từ “phẫn nộ” đối với điều bị xem là tội ác của một tập đoàn luôn được chở che bởi cơ chế đặc quyền đặc lợi.

Hai năm trước, vào lúc nền kinh tế Việt Nam dợm chân vào suy thoái, sự đổ bể của hai thị trường chứng khoán và bất động sản đã kéo theo một phát minh không tiền khoáng hậu kể từ thời mở cửa: những doanh nghiệp nhà nước đặc trưng bởi chủ thuyết “giá chỉ có tăng chứ không giảm” như EVN và Petrolimex (Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam) đã tạo thành cặp song sinh có chung hậu môn. Hàng loạt chiến dịch đầu tư trái ngành của các tập đoàn này vào chứng khoán, bất động sản và bảo hiểm rốt cuộc đã tích đọng gánh nợ đến trên 40.000 tỷ đồng.

Trong suốt hai năm qua, toàn bộ số nợ nần đó đã được EVN và Petrolimex tuồn qua tuyến đại tràng để đổ lên đầu người dân đóng thuế.

Nhưng cũng trong suốt hai năm qua, bất chấp những đợt tăng giá điện vô tội vạ của EVN, đã không có bất cứ cuộc kiểm tra nào được làm tới nơi tới chốn. Tất cả những dấu hiệu khuất lấp về tài chính và số lương “nghèo khổ” ít nhất vài chục triệu đồng theo đầu người ở tập đoàn này mà dư luận bức xúc từ năm 2011, đã hầu như không được cơ quan chủ quản của EVN là Bộ Công thương đón nhận. Không những thế, những lãnh đạo cao nhất của Bộ Công thương như ông Vũ Huy Hoàng vẫn không ngơi nghỉ một chiến dịch khác: PR cho “cậu ấm hư hỏng” của mình.

Đó là một dạng PR không mới, nhưng lại chỉ được dư luận người dân Việt đặt tên chính thức từ năm 2012: PR chính sách. Chủ thể của hoạt động này chính là cái tên “nhóm thân hữu” – một chủ đề mà chưa một ủy viên Bộ Chính trị nào dám mổ xẻ trước bàn dân thiên hạ.

Nhóm thân hữu, về bản chất, lại có mối quan hệ ruột rà và móc xích giữa các chính khách ở các cấp khác nhau, từ dưới lên và từ trên xuống. Trong từng trải của người dân Hà Nội, thực tế sinh tồn của các doanh nghiệp lệ thuộc vào chính sách từ nhiều năm qua đã chứng tỏ một nguyên tắc bất thành văn là chỉ có chính sách mới tạo ra được lợi nhuận, để đến lượt mình, lợi nhuận phải quay lại “nuôi” chính sách.

Không quá khó hiểu là những động thái PR chính sách đã xuất hiện không ít lần, kể cả ở cấp Chính phủ. Cũng không ít lần, cứ sau cuộc họp thường kỳ hàng tháng của Chính phủ, phát ngôn viên của cơ quan này là Bộ trưởng Vũ Đức Đam – người đang được hứa hẹn sẽ “nâng lên một tầm cao mới” – lại đăng đàn với những lời lẽ lấp lửng về lộ trình tăng giá của EVN và Petrolimex.

Nhưng không giống với sự mơ hồ vô cùng tận của cụm từ “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, kết quả của sự lấp lửng từ các nhóm lợi ích thời nay thường dẫn đến thái độ tăng giá “quyết liệt” – từ ngữ mà giới lãnh đạo chính phủ hay dùng – ngay sau đó.

Như một quy luật, giá điện và giá xăng dầu tìm mọi cách tăng vào thời gian giữa hai kỳ họp Quốc hội. Còn trong thời gian phiên họp Quốc hội, những nhà làm giá lập tức áp dụng chính sách giảm giá, nhưng chỉ là giảm cho có, để thường sau khi Quốc hội “thành công tốt đẹp”, giá lại ào ào tăng lên.

“Giết sống” dân chúng

Giá xăng dầu và điện lực tăng tất yếu dẫn đến lạm phát. Trong thực tế, chỉ số tiêu dùng CPI bị tác động không nhỏ và lập tức kích hoạt hàng loạt đợt tăng giá của hàng tiêu dùng, thực phẩm, giá vận tải hành khách và hàng hóa, giá nhà trọ…, làm khốn khó hơn cho đời sống dân nghèo vốn đã quá khó khăn.

Đời sống dân sinh ấy lại liên đới quá đỗi hữu cơ với một phần lớn lực lượng vũ trang và công chức viên chức nhà nước. Một viên thiếu tá an ninh than thở “Không thể tích lũy được chỉ với chục triệu bạc lương, vì điện và xăng ngốn hết cả rồi”.

Thế nhưng đối mặt với tất cả những trớ trêu và nghịch lý tận cùng ấy, lãnh đạo Bộ Công Thương vẫn im lặng, trong khi vài ba viên chức cấp vụ của bộ này vẫn cố gắng “an dân” bằng thuyết minh việc tăng giá xăng dầu và điện không ảnh hưởng nhiều đến CPI.

Phụ họa cho điều được coi là “ảnh hưởng không nhiều” trên, các nhà làm thống kê Việt Nam luôn đưa ra những con số không cần nguồn gốc. Chỉ có điều cho đến nay, rất nhiều người dân và cả giới chuyên gia nhà nước đã không còn tin vào các con số thống kê nữa. Một trong những scandal lớn nhất vừa xảy ra là giới chuyên gia phản biện đã thẳng thừng vạch ra hiện tượng “GDP có chân”, châm biếm về tình trạng báo cáo theo chủ nghĩa thành tích của các địa phương, và ngay cả con số GDP mà lãnh đạo chính phủ nêu ra cũng khó có thể mang trên mình tính thực chất.

Nhưng hoàn toàn ngược lại, lợi nhuận mới là thực chất nhất trong tất cả những vụ áp phe đình đám. Một cuộc thanh tra của Thanh tra chính phủ mới đây đã phát hiện trong bảng giá thành của mình, EVN đã hạch toán cả các công trình xây bể bơi, sân tennis và biệt thự vào giá bán điện. Giá bán điện lại được phổ cập cho mặt bằng dân trí thấp kém trong dân chúng. Và thêm một lần nữa, người ta có được bằng chứng về cái được coi là “trận đánh đẹp” của EVN: cuộc chiến bù lỗ vào dân.

Sau khi tăng giá liên tục trong hai năm qua, nợ ngân hàng của EVN đã được rút bớt. Nhưng chỉ là bớt một ít. Với hơn 30.000 tỷ đồng thất bát từ đầu tư trái ngành, EVN luôn phải đối mặt với tương lai phá sản nếu không thanh toán được cho các chủ nợ.

Trong khi đó, một con số lần đầu tiên được công bố là EVN chính là doanh nghiệp vay nợ ngân hàng lớn nhất Việt Nam, với hơn 118.000 tỷ đồng. Đây là mức dư nợ lớn nhất mà hệ thống ngân hàng dành cho một tập đoàn nhà nước.

Với nợ nần khổng lồ và số lỗ do đầu tư trái ngành, người ta ước tính EVN phải tăng giá điện liên tục đến năm 2017-2018 thì mới may ra “hòa vốn”.

Thế nhưng cái điểm hòa vốn đầy tính nhân quả ấy lại có thể khiến những người dân nghèo nhất phải quyên sinh. Bởi theo nguyên lý từ thời tư bản dã man, nếu doanh nghiệp độc quyền hòa vốn, nhân dân phải chịu lỗ; còn khi doanh nghiệp độc quyền có được lợi nhuận, nhân dân chắc chắn phải mất đi phần lớn thu nhập của mình.

Không chỉ mất tài sản, người dân còn phải trả giá bằng cả sinh mạng bởi lối hành xử vô lương tâm của những quan chức độc quyền nhà nước. Vụ xả lũ không thông báo trước ở Đắc Lắc vào tháng 9/2013 chính là một cách “giết sống” 12 cư dân nghèo nàn nơi rốn lũ, với trách nhiệm không chỉ thuộc về doanh nghiệp thủy điện và chính quyền Đắc Lắc, mà còn liên đới đến những lãnh đạo của EVN.

Tuy nhiên sau vụ “giết sống” trên, những phóng viên báo chí quốc doanh đành ôm hận vì bị giới tuyên giáo “chặn họng”. Cũng không có bất kỳ một quan chức vô trách nhiệm nào phải đối mặt với vành móng ngựa.

Tán tận lương tâm chắc chắn là từ ngữ hiển thị đầy đủ nhất tâm địa của các doanh nghiệp độc quyền trong những năm suy thoái kinh tế qua. Kinh tế càng xuống dốc, đời sống người dân càng túng quẫn, chủ nghĩa thực dụng và lợi nhuận càng lên ngôi, thái độ sống chết mặc bay càng đội mồ sống dậy.

Truy cứu độc quyền!

Sự tán tận lương tâm của quan chức và hậu quả của nó không thể không liên quan đến trách nhiệm của giới lãnh đạo chính phủ, những người đã im lặng hoặc “bật đèn xanh” cho EVN và Petrolimex gây nên các chiến dịch tăng giá vào thời gian giữa hai kỳ quốc hội.

Không chỉ bị lên án bởi dư luận trong nước, khối u độc quyền doanh nghiệp quốc doanh ở Việt Nam còn bị nhiều chính phủ xã hội dân sự trên thế giới và các tổ chức quốc tế chỉ trích kịch liệt, bởi hiện trạng bệnh hoạn đó đi ngược lại với những cam kết về “hoàn thiện nền kinh tế thị trường” mà chính phủ Việt Nam đã hùng dũng cam kết trước cộng đồng quốc tế.

Hiện trạng bệnh hoạn trên lại liên quan mật thiết đến chuyến đi lặng lẽ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến New York vào cuối tháng 9/2013. Trong cuộc gặp gỡ đó, ông Dũng đã đề xuất một sự “linh hoạt” mà Mỹ và các nước trong Hiệp định đối tác kinh tế xuyên thái Bình Dương (TPP) “nên” dành cho Việt Nam – như một đặc cách.

Chỉ có điều, làm thế nào để xứng đáng nhận ân huệ ấy thì phía Việt Nam lại không nêu được một dẫn chứng cụ thể nào. Trong khi đó, từ bỏ độc quyền là một trong những điều kiện then chốt để Việt Nam có thể ngẩng mặt ngồi vào bàn đàm phán TPP.

Ít nhất, đã không có một cam kết cụ thể nào của Việt Nam được phát ra về kế hoạch xóa bỏ thế độc quyền và cải cách doanh nghiệp nhà nước. Tất cả những gì được hứa hẹn chỉ là “chúng tôi sẽ tiến hành cải cách”. Song thời gian để cải cách là bao lâu lại tùy thuộc vào lòng hảo tâm của các nhóm lợi ích đang lũng đoạn nền kinh tế Việt Nam, và còn lệ thuộc vào cả lòng thành chính trị của các chính khách của đất nước này.

Nguyên tắc thương mại đa phương quốc tế rất rõ ràng: chừng nào chưa xóa bỏ độc quyền doanh nghiệp, Việt Nam chưa thể đủ tư cách tham dự vào bàn tiệc mà phương Tây đã bày sẵn. Không những thế, hệ quả đó còn làm ảnh hưởng không nhỏ đến vị thế chính trị của giới chính khách lãnh đạo trước người dân trong nước và trong mối cộng hưởng với các phản ứng của quốc tế.

Phản ứng của người dân, như báo chí trong nước đã phải dùng đến từ “phẫn nộ”, sẽ không thể kéo dài tâm thế chịu đựng mãi. Nếu ở những quốc gia như Bungaria, toàn bộ chính phủ đã phải từ chức vào đầu năm 2013 sau cú tăng giá điện của hai tập đoàn điện lực tư nhân mà đã khiến cho hàng chục ngàn người dân Sophia đổ ra đường biểu tình, xã hội Việt Nam cũng có thể là một hình ảnh tương tự trong không quá lâu nữa.

Sau hai năm kể từ lúc các chiến dịch “thủ ác” được kích phát dồn dập và bất chấp oán thán dân tình, kẻ tội đồ EVN đã có đủ thời gian chứng tỏ nó có năng lực gây ra tội ác ghê gớm đến thế nào.

Bất kể động cơ nào, dù thuộc về tranh đấu nội bộ hay làm dịu tình cảm phẫn uất của dân chúng…, ban lãnh đạo EVN và cơ quan chủ quản của tập đoàn này là lãnh đạo Bộ Công Thương cũng rất xứng đáng bị Quốc hội, Thanh tra chính phủ và Bộ Công an tạm đặt ra “ngoài vòng pháp luật” về thế độc quyền, đồng thời không thể bỏ qua trách nhiệm pháp lý về ít nhất 17 hành vi có dấu hiệu sai phạm.

Thoát khỏi ảo tưởng
FB Nguyễn Vạn Phú (Dân Luận) – Lâu nay chúng ta thường lấn cấn với suy nghĩ, nợ của doanh nghiệp nhà nước có lẽ không liên quan gì đến nợ công vì doanh nghiệp, dù của nhà nước, nhưng đã tự vay thì phải tự trả, nhất là đối với các khoản vay không có sự bảo lãnh của Chính phủ. Suy nghĩ này càng được củng cố khi nhiều quan chức từng khẳng định về một trường hợp cụ thể là các khoản vay của Vinashin, rằng “Vinashin tự vay thì Vinashin phải tự trả thôi”.

Chỉ mấy năm sau ngày có những phát biểu như đinh đóng cột này, tuần trước đã lộ rõ khả năng Chính phủ phải đứng ra trả nợ thay Vinashin, không chỉ với khoản vay bằng trái phiếu quốc tế 750 triệu đô-la do Chính phủ phát hành lấy tiền về giao cho Vinashin kinh doanh, mà còn với khoản vay 600 triệu đô-la nguyên thủy không có bảo lãnh của Chính phủ. Để đổi lấy việc các chủ nợ không kiện Vinashin ra tòa, để đổi lấy việc chưa phải thanh toán ngay, Vinashin và Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC) đã phát hành trái phiếu đảo nợ khoản vay 600 triệu đô-la nói trên, trì hoãn lại thời gian trả cả gốc lẫn lãi thêm 12 năm nữa. Vấn đề nằm ở chỗ khoản vay cũ không có Chính phủ bảo lãnh, còn trái phiếu mới được Chính phủ bảo lãnh, có nghĩa 12 năm nữa cho dù Vinashin có tiếp tục làm ăn thất bát đi nữa thì chắc chắn một điều nghĩa vụ nợ này là do ngân sách gánh chịu. Có thể chủ nợ mới chịu bởi tính ra số tiền nhận được trong tương lai 12 năm nữa chỉ bằng chừng 30% số tiền hiện nay.

Tranh luận quanh chuyện này cũng đã nhiều, dù sao giải quyết êm xuôi cũng còn hơn uy tín tín dụng của cả nước bị ảnh hưởng. Vấn đề cần nhấn mạnh là suy nghĩ nợ của doanh nghiệp nhà nước không liên quan đến nợ công xem như phá sản.

Một minh chứng khác: Vào cuối tháng 9 vừa qua, cũng Vinashin thông qua DATC đã hoán đổi 11.900 tỷ đồng tiền nợ với 18 tổ chức tín dụng thành trái phiếu DATC. Cho dù các tổ chức tín dụng chỉ nhận về lượng trái phiếu trị giá chừng 30% giá trị thật của khoản nợ, đối với họ như thế còn hơn không vì trái phiếu này cũng được Chính phủ bảo lãnh. Sắp sửa có thêm một đợt hoán đổi như thế nữa vào cuối năm nay. Nói cách khác, món nợ 86.000 tỷ đồng của Vinashin mà trước đây được khẳng định do Vinashin chịu thì nay dần dần biến thành nợ có Chính phủ bảo lãnh, ít nhất là theo một tỷ lệ nào đó. Mười năm nữa, tình hình tài chính của Vinashin ắt cũng chưa có chuyển biến tích cực, vẫn chưa có thặng dư để trả nợ, theo chính tính toán của tập đoàn này. Vậy 10 năm nữa, ngân sách lại phải đứng ra lo trả nợ thay cho Vinashin.

Xin nhắc lại một lần nữa, có biện pháp giải quyết dù sao cũng hơn là tình trạng bế tắc kéo dài trong mấy năm qua. Các tổ chức tín dụng dù sao cũng phải gánh chịu phần lớn thiệt hại vì sự cho vay không cẩn trọng của mình. Hướng đi hoán đổi nợ là điều phải làm. Điều duy nhất mà chúng tôi muốn nhấn mạnh ở đây là nợ doanh nghiệp nhà nước trước sau gì cũng trở thành nợ công và ngân sách phải gánh chịu – đó là một thực tế không thể chối cãi.

Thấy được điều đó, có nghĩa chúng ta hết ảo tưởng về các doanh nghiệp nhà nước, rằng 1,33 triệu tỷ đồng mà các doanh nghiệp này đang nợ (tính đến 1-2013) là chuyện của họ lo. Không – con số nợ khổng lồ đó có thể là các khoản nợ kinh doanh bình thường mà doanh nghiệp nào cũng phải có nhưng cũng dễ dàng biến thành cơn ác mộng cho ngân sách nếu chúng ta không thận trọng trong quản lý các doanh nghiệp nhà nước.

Và con đường quản lý thận trọng nhất là cải tổ cả khu vực này theo hướng như ai cũng đều nhất trí: cổ phần hóa, bán, khoán, cho thuê hầu hết chỉ giữ lại những doanh nghiệp thiết yếu cho nền kinh tế, an ninh quốc phòng. Vấn đề là thực hiện điều ai cũng nhất trí đó như thế nào – vì từ đầu năm 2013 đến nay chỉ có chừng 10 doanh nghiệp được cổ phần hóa.

“Vụn Vặt” thường ngày
Thùy Linh (Quechoa) – 1. Phải đến khi bị bắt, qua nhiều tháng điều tra, người ta mới rụt rè đưa ra một con số khiến nhiều người choáng váng: Dương Chí Dũng dùng tiền tham nhũng để mua nhà cho bồ và con ngoài giá thú. Số tiền “nhỏ” thôi: 1,6 triệu đô la. Quả thật là nhỏ so với tài sản của ông ta. Vì, Dương Chí Dũng không thể hy sinh toàn bộ gia tài cho cô bồ. Chắc chắn những gì ông ta có phải nhiều hơn thế… Cũng trong cuộc điều tra này, hé lộ em trai ông là Dương Tự Trọng, người tổ chức cho Dương Chí Dũng chạy trốn có 2 con riêng. Ông Trọng đã dùng quyền lực của mình, làm chứng minh thư giả để làm giấy khai sinh cho hai con riêng. Ngoài ra, ông Trọng còn bảo kê cho Đồng Xuân Phong (đang có lệnh truy nã) và Dũng “Bắc kạn”, một giang hồ khét tiếng có 2 tiền án. Hai tội phạm này đã giúp Trọng đưa anh trai đi trốn. Quyền lực nào, khiên che nào khiến ông Trọng có thể đạp lên luật pháp như vậy?

Lớp học cắm bản Háng Đề Sủa
Từ lâu dư luận nói nhiều về các quan tham và mối quan hệ giữa một bộ phận công an và tội phạm hình sự, thì đây là một minh chứng… Mọi chuyện chỉ được đưa ra ánh sáng khi chính cơ quan công an tiến hành điều tra, xác minh. Và không dễ gì những vụ việc như thế này được điều tra bắt nguồn từ dư luận quần chúng…Mà dư luận thì vốn nhiều, vốn ồn ào nghẹt thở từ nhiều năm qua…Nhiều người chống tham nhũng đã phải chịu những oan trái, thua thiệt, thậm chí tù đày. Rồi đây, chắc chắn sẽ có những “dư luận” được bóc trần, nhất là khi có sự “chỉ đạo” từ trên xuống…Và, những quan tham hạ cánh an toàn, không bị lộ diện sẽ còn nhiều hơn…

2. Cơ quan cảnh sát điều tra xác định ụ nổi 83M sau khi được bán với giá 2,3 triệu USD đã được kê lên thành 9 triệu USD, trong quá trình thuê tàu vận chuyển VN, sửa chữa… đã tăng lên gần 20 triệu USD. Đến thời điểm tháng 5.2012, Vinalines báo cáo cho biết tổng chi phí cho chiếc ụ nổi này đã lên tới số tiền 525 tỉ đồng. Nếu đem số tiền này chia cho 450.000 đồng/ tháng (tạm tính) mà nhà nước hỗ trợ cho trẻ em miền núi nghèo để khuyến khích trẻ đến trường học thì sẽ giúp được bao nhiêu trẻ? Ở miền núi, trẻ em nghèo như là đương nhiên… Nhiều trẻ hiện còn bám trường để học chữ vì còn được miếng ăn, được nhận quà của các tổ chức từ thiện… Và cuộc sống của các em không có cách gì so sánh với sự xa xỉ của người giàu dưới thành phố, nhất là quan chức tham nhũng. Và đừng nghĩ việc tham nhũng quá dễ dàng của Dương Chí Dũng không liên quan gì đến cái chết của ba mẹ con chị Nga ở Bình Phước quấn chăn tự thiêu vì cuộc sống quá khó khăn, bế tắc vừa qua…

3. Đang lúc kinh tế suy sụp, cuộc sống của người dân lao đao, khốn khổ thì một dự án khủng như trận cuồng phong thổi thốc vào nỗi tức giận của dân chúng: Tổng cục đường bộ xây dựng dự án trục đường tâm linh từ Hà Nội đi Bái Đính với tổng dự toán lên đến 4300 tỷ đồng. Họ nói đây là nhu cầu của 6,5 triệu dân Hà Nội… Đến giờ chùa Bái Đính chưa phải là nơi hội tụ tâm linh của những Phật tử thuần thành. Không phải 6,5 triệu dân Hà Nội đều là Phật tử. Càng không thể là nhu cầu tâm linh xa hoa mà chính quyền “quan tâm” đáp ứng…

(Sống Mới: Muốn tiêu tiền ở “trục đường tâm linh” Mỹ Đình-Bái Đính: Đừng đổ cho dân!)

NO-U mong muốn xây đập tràn qua con suối nhỏ này cho Háng Đề Sủa
Nếu ai đã lên miền núi thì biết đường xá những vùng sâu xa khốn khổ như thế nào… Mùa lũ nào cũng có những cái chết thương tâm của người dân và các thầy cô giáo vùng cao. Mới đây nhóm từ thiện No-U khảo sát để xây một đập tràn cho điểm trường Háng Đề Sủa (Mù Cang Chải) mà hễ mùa lũ đến, học trò đều phải nghỉ học vì không thể vượt qua con suối nhỏ đến trường. Tổng dự toán cho đập tràn và 2 lớp học tổng cộng hết 185 triệu đồng. Tất nhiên số tiền này quyên góp từ những người hảo tâm…

Hỏi: với 4300 tỷ đồng kia sẽ xây được bao nhiêu cây cầu, con đường thiết thực cho người dân?

Lớp học cắm bản Hồ Nhì Pá
Mới hay, một chính quyền không lo xây dựng trục đường lòng tin đến với người dân thì dù có xây bao nhiêu trục đường “tâm linh” cũng không tạo được chút công đức nào…

Một cây cầu khác để vào Háng Đề Sủa mong được ai đó giúp xây dựng…
Vào mùa lũ sẽ bị chia cắt với bên ngoài

Đức Đạt Lai Lạt Ma đã nói: “Đây là tôn giáo giản dị của tôi. Không cần thiết phải có những đền chùa; không cần những triết lý phức tạp. Chỉ cần trí tuệ chúng ta hằng có. Trái tim chúng ta là ngôi chùa; lòng tốt chính là triết lý”.

Đừng nhân danh Đạo Phật để che đậy những toan tính, mưu đồ…

Đừng nhân danh lý tưởng để đè số phận đất nước dưới quyền lợi của cá nhân của một "bộ phận không nhỏ"

Bức tranh tương phản của quy hoạch
(SM) – Trong khi xã hội lúc nào cũng đề cao thông điệp “vì trẻ em”, nhưng trên thực tế thì cuộc sống ngày càng phát triển, không gian dành cho trẻ em từ trường học, bệnh viện Nhi, nhà trẻ, mẫu giáo… đều ngày càng “teo” lại, “nhỏ nhắn” như chính vóc dáng của lũ trẻ. Nhưng cùng với đó, các trụ sở làm việc công của người lớn thì ngày càng “hoành tráng” như cung điện, rộng rãi, thoáng mát như công viên. Nói vậy để thấy, hóa ra sự quan tâm đến lũ trẻ cũng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong suy nghĩ của “người lớn”, nhỏ như chính cái không gian hiện nay người ta đang dành cho chúng. Vì thế, mọi khẩu hiệu “vì trẻ em” đều chỉ là “chót lưỡi đầu môi”.

Chẳng không còn quá lạ với lũ trẻ Thủ Đô khi “sân chơi” hiện nay dành cho chúng chỉ là 4 bức tường trong nhà, hay thậm chí là chính con đường trước mặt, nơi xe cộ qua lại đông nườm nượp, để rồi rút cục lo ngại con cái nguy hiểm, lũ trẻ chỉ biết làm bạn với trò chơi điện tử hay TV. Chuyện chơi đã thế, chuyện học của bọn trẻ cũng chẳng khá hơn. Đất chật người đông, lớp bé mà chứa đến gần 50 đứa trẻ, đến cựa quậy tay chân trong lớp với chúng cũng khó. Thậm chí đi lại trong lớp nếu không khéo để lách cũng dễ đụng phải bàn ghế.

Lớp đã vậy, xuống sân trường cũng chẳng rộng hơn là mấy, bọn trẻ cũng chẳng có không gian rộng để chạy nhảy vô tư vì sân trường cũng kín đặc học sinh. Nói chung lũ trẻ thời nay khổ đủ đường. Chuyện chật chội ở trường cũng còn khối điều để nói, bởi được học tại trường chính cũng đã là “diễm phúc” cho học sinh rồi, vì bên cạnh đó, có rất nhiều lớp phải học địa điểm lẻ trong nhà dân. Đến lễ khai giảng, lũ trẻ cũng phải đón năm học mới rất hân hoan ở… ngoài đường vì trường không có sân mà trường tiểu học Bà Triệu là một ví dụ rất cụ thể. Trường không mấy khi tổ chức được ngày hội vì không có sân, lũ trẻ ra chơi cũng chỉ loanh quanh tại lớp, khai giảng hay chào cờ là trường thì phải nhờ công an phường chặn đường mấy con phố lân cận cho lũ trẻ có chỗ xếp hàng…

Các trường mầm non của Thủ đô cũng trong tình trạng tương tự. Rất nhiều trường “lọt thỏm” trong khu chợ như trường mầm non cạnh cổng chợ Hôm Đức Viên, hay bị nhà dân bao vây tứ phía như trường mầm non trong khu phố cổ… Trường học đã vậy, đến bệnh viện dành cho lũ trẻ cũng thiếu. Bởi cả cái thành phố to rộng là thế cũng chỉ nhõn có một cái BV Nhi trung ương nằm trên một con phố quanh năm tắc.

Đường thì bé, cổng cũng bé mà trẻ thì lại “ốm nhiều quá” nên vào mùa bệnh, chẳng cần vào giờ cao điểm chỉ cần đi dọc đường Đê La Thành phía Viện Nhi sẽ thấy rất nhiều phụ huynh bế con chạy bộ vào viện vì xe không thể vào được bên trong. Đó là chuyện rất bình thường và người dân thì “ở lâu trong cái khổ nó cũng quen rồi”! Mới đây viện Nhi cũng đã được trùng tu lại, sửa sang lại cho đẹp đẽ và giảm bớt tình trạng lũ trẻ phải nằm cả dưới gầm giường vì thiếu chỗ, nhưng BV đã trót nằm trên cái đường bé thế, nên viện Nhi trung ương vẫn luôn đón bệnh nhân bằng cảnh ùn tắc ngay từ cổng vào, báo hiệu sự đông đúc, chật chội tương tự ở bên trong BV.

Trường chật, BV đông đúc là thế, nhưng nếu đi một vòng quanh Thủ đô, hẳn ai chú ý cũng dễ nhận thấy có một bức tranh tương phản với tình trạng thiếu không gian của lũ trẻ, đó là các trụ sở công quyền được xây mới và ngày càng to đẹp hơn trước. Theo TS. Lê Đăng Doanh, đây là một sự lãng phí lớn không chỉ trong việc xây trụ sở, mà còn thể hiện ra tầm nhìn quy hoạch yếu kém, xây cái sau là đập bỏ cái trước. Thậm chí có quan chức còn bẻ cong cả thiết kế đường, bất kể có tốn kém thêm hay không chỉ để “nắn” cho con đường đi qua nhà mình khiến đất nền khu ấy nghiễm nhiên tăng giá. Nói thế để thấy, những người “làm quan” quả thực có “sức mạnh” thật và thực chí nguy khi sức mạnh ấy chỉ dùng để làm lợi chơ bản thân. Thế thì liên quan gì đến chuyện xây trụ sở to?

Nhận xét về thực tế trụ sở cơ quan nhà nước hoành tráng, trong khi nhiều trường học, bệnh viện thiếu thốn, TS. Lê Đăng Doanh nói đó là biểu hiện rất đáng lo ngại. Nhà nước thu thuế để đem lại các dịch vụ công tốt. “Giờ nhà nước lại dùng tiền chủ yếu chi tiêu cho bộ máy hành chính, để xây trụ sở hoành tráng là biểu hiện sai lầm và lệch lạc”. Thực chất, sự “sai lầm lệch lạc” ở đây nhiều khi cũng là có chủ ý. Bởi trụ sở có to, chỗ làm việc có đẹp thì mới khẳng định vị trí của người đứng đầu, ít ra cũng cho thiên hạ thấy Bộ ngành mình quản lý đang phát triển. Và đương nhiên đi cùng với việc phát triển thì phải làm ăn “có lãi” mà đã vậy thì các vị đứng đầu có công, có danh thì cũng phải có lợi chứ. Không thế thì các giám đốc những công ty công ích lấy đâu ra lương khủng hàng trăm triệu/tháng?

Trong khi trường sở thì xin mãi vẫn chưa có đất lẫn kinh phí để xây thêm thì các trụ sở công quyền liên tiếp phình to, tu bổ sửa chữa lên đến con số gần trăm tỷ đồng như trụ sở của UBND quận Hoàng Mai là một ví dụ. Những sự “chướng tai gai mắt” như vậy còn nhiều lắm và cũng không chỉ xảy ra tại mỗi Hà Nội. Nói vậy để thấy, mỗi lần “người lớn” cứ kêu gọi “tháng hành động” vì trẻ em, rồi ký hết hiệp ước này, công ước kia nhằm bảo vệ quyền lợi lũ trẻ thì chính bọn trẻ lại chẳng bao giờ được hưởng gì. Bởi để làm cho cuộc sống và môi trường sống của trẻ thơ Việt Nam được tốt hơn, cần cả nhiều năm tháng tập trung còn làm chưa xong, nhằm nhò gì vài ba phong trào dấy lên cho đủ lệ bộ.

Tuyến đường đẹp nhất Việt Nam sạt lở kinh hoàng sau lũ
(SM) – Quốc lộ 8A (nối giữa thị xã Hồng Lĩnh lên cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Hà Tĩnh sang Lào) từng đoạt giải con đường đẹp nhất Việt Nam đã bị sạt lở nghiêm trọng do lũ.

Tuyến đường bị sạt lở nghiêm trọng
Sáng ngày 16/10, tại km72 trên tuyến Quốc lộ 8A đã sạt lở nghiêm trọng gần 300m đường với hàng trăm khối đất đá, đổ xuống. Tuyến đường lên cửa khẩu Cầu Treo bị tê liệt hoàn toàn hành khách từ Lào về Việt Nam phải quay lại và về qua cửa khẩu Cha Lo ở Quảng Trị theo Quốc lộ 12 mất hơn một nghìn km. (…)

Thương mại Việt-Trung : càng gia tăng, càng mất cân đối?
Thanh Phương (RFI) – Bản tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc nhằm « phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước trong thời kỳ mới », được công bố ngày 15 Tháng Mười trong chuyến viếng thăm của thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, đã đề ra mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên tới 60 tỷ đôla năm 2015. Khi gặp các lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam tại Hà Nội hôm 15 Tháng Mười, thủ tướng Lý Khắc Cường còn đi xa hơn khi tuyên bố là hai nước sẽ đạt mục tiêu nâng trao đổi mậu dịch lên mức 100 tỷ đôla vào năm 2017.

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông (Hà Nội), do Công ty Hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc cấp vốn và tổng thầu, và một bộ phận của Viện Nghiên cứu Thiết kế Công trình Đường sắt Bắc Kinh giám sát xây dựng. (DR)

Những chỉ tiêu nói trên được đề ra trong bối cảnh mà trong trao đổi mậu dịch với Trung Quốc, Việt Nam bị thâm hụt thương mại ngày càng nặng nề. Từ 9 năm qua, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. Năm 2012, kim ngạch thương mại hai chiều Việt-Trung đạt hơn 41 tỷ đôla, nhưng với cán cân nghiêng hẳn về phía Trung Quốc (Việt Nam phải nhập siêu tới hơn 16 tỷ đôla). Cụ thể, theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong năm 2012, Trung Quốc đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất tới Việt Nam (với giá trị gần 29 tỷ đôla), nhưng chỉ là thị trường nhập khẩu lớn thứ ba của Việt Nam (với hơn 12 tỷ đôla ). Như vậy là trong vòng 10 năm, thâm hụt mậu dịch của Việt Nam với Trung Quốc đã tăng hàng chục lần mới, từ mức 210 triệu đôla năm 2001 lên đến hơn 16 tỷ đôla năm 2012.

Theo các số liệu do báo chí Trung Quốc đưa ra, chỉ riêng trong 8 tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại hai chiều đã vượt hơn 40 tỷ đôla, tức là đang có chiều hướng gia tăng, với nguy cơ là thâm hụt mậu dịch từ phía Việt Nam cũng tăng theo.

Trong bản tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc đưa ra ngày hôm 15 Tháng Mười, hai nước đã cam kết thi hành các biện pháp để « thúc đẩy cân bằng thương mại song phương ». Riêng phía Trung Quốc thì cam kết sẽ khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng nhập khẩu hàng hóa có tính cạnh tranh của Việt Nam, ủng hộ doanh nghiệp Trung Quốc vào Việt Nam đầu tư kinh doanh, đồng thời sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp Việt Nam sang Trung Quốc mở rộng thị trường.

Nhưng những cam kết nói trên, cho dù có được thực hiện, chưa chắc là sẽ đủ để giảm bớt tình trạng mất cân đối trong trao đổi mậu dịch Việt-Trung, một khi mà những nguyên nhân của tình trạng này chưa được giải quyết.

Một trong những nguyên nhân của tình trạng nhập siêu là do có đến 85% hàng nhập khẩu của Việt Nam là nguyên liệu đầu vào nhập từ Trung Quốc và các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu của Trung Quốc. Các doanh nghiệp trong nước cũng thường có xu hướng chọn mua máy móc thiết bị của Trung Quốc, vì giá rẻ hơn.

Đặc biệt, trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tục trúng thầu các công trình và dự án lớn, thường được thực hiện theo hình thức EPC, có nghĩa là các nhà thầu Trung Quốc làm trọn gói từ khâu thiết kế, mua sắm thiết bị đến xây dựng, còn các chủ đầu tư trong nước làm công đoạn cuối là vận hành và sử dụng, và dĩ nhiên là nhà thầu Trung Quốc nhập máy móc thiết bị từ nước họ.

Ngoài ra, các mặt hàng xuất khẩu quan trọng của nước ta như giày dép, dệt may… thì lại không thể xâm nhập được thị trường Trung Quốc, do họ cũng đang có lợi thế so sánh ở các mặt hàng này, cho nên Việt Nam chỉ có thể xuất sang các thị trường châu Âu hoặc Hoa Kỳ.

Tóm lại, viễn cảnh gia tăng kim ngạch thương mại với Trung Quốc là một thách thức lớn đối với Việt Nam, với nguy cơ là thâm hụt mậu dịch với Trung Quốc ngày càng nghiêm trọng và kinh tế Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào láng giềng phương Bắc.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.