Không có kinh tế nhà nước, già yếu ai lo?

Posted: October 30, 2013 in Uncategorized
Tags:

TS Võ Trí Hảo (Khoa Luật, Đại học Kinh tế TP.HCM) (VNN) – Vậy ở những quốc gia có an sinh, phúc lợi xã hội tốt nhất trên thế giới, họ có cần đến "kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo"?.

(Xem thêm: Mê lợi nhuận khủng, bỏ bê việc công) …


Khắp nơi, trên các mặt báo, lúc nào chúng ta cũng bắt gặp một góc dành riêng cho những câu chuyện thương tâm. Bệnh nhân hiểm nghèo, chờ chết vì không có tiền chữa bệnh, đang kêu gọi lòng hảo tâm của các độc giả, là hình ảnh cô đọng nhất về phúc lợi an sinh xã hội. Vì đâu? Kinh tế nhà nước ở đâu?

Vì: an sinh xã hội đã được kinh tế nhà nước lo. Nhưng, cách hiểu này cũng cần được trao đổi lại để làm rõ thêm ở một số điểm.

Thứ nhất, an sinh xã hội xưa nay là trách nhiệm của nhà nước chứ không phải của kinh tế nhà nước.

Nguồn tiền chi cho an sinh xã hội có hai dòng chính: do chính người lao động không phân biệt trong DNNN hay DN dân doanh đóng góp, thông qua việc trích một phần quỹ lương, thu nhập của mình hình thành nên các loại quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm, quỹ phúc lợi tự nguyện khác, v.v…

Dòng tiền thứ hai, từ ngân sách nhà nước, trợ giúp cho những người không có khả năng đóng góp các quỹ hoặc các hoàn cảnh đặc biệt khác (trợ cấp xã hội). Dòng tiền này, có nguồn gốc chủ yếu từ thuế. Mà trong đó, DNNN cũng chỉ là một nhóm chủ thể đóng thuế bình thường bên cạnh các nhóm khác.

Trách nhiệm chính của nhà nước đối với dòng tiền thứ nhất là xây dựng khuôn khổ pháp lý để hình thành, duy trì, phát triển, hạn chế rủi ro trong sử dụng các quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ phúc lợi tự nguyện.

Đối với dòng tiền thứ hai, nhà nước vừa có vai trò điều tiết thuế, thu thuế thu nhập cá nhân của người giàu, chia sẻ một phần tiền thu được cho người nghèo thông qua các loại trợ cấp xã hội, vừa có vai trò trực tiếp trợ cấp xã hội đúng đối tượng. Hoạt động quản lý các quỹ trợ cấp xã hội, an sinh xã hội của nhà nước không nhằm mục đích kiểm lợi nhuận, làm luật không phải để kiếm tiền, không phải là kinh tế nhà nước.

Thứ hai, cái gì làm nên an sinh, phúc lợi xã hội tốt?

Trong danh sách Top 50 quốc gia có an sinh, phúc lợi xã hội tốt nhất trên thế giới hiện nay, hẳn nhiên là không có tên Việt Nam chúng ta. Các bảng xếp hạng cũng cho thấy điều đó, không có gì phải bàn cãi.

Vậy ở những quốc gia có an sinh, phúc lợi xã hội tốt nhất trên thế giới, họ có cần đến "kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo"?. Tại sao chúng ta lại luôn luôn khẳng định một điều duy nhất: "Đương nhiên kinh tế nhà nước phải là chủ đạo. Nếu không chủ đạo thì ai lo an sinh xã hội? Đương nhiên kinh tế nhà nước phải lo rồi".

Thứ ba, hơn 70% dân cư Việt Nam là nông dân sống ở nông thôn được hưởng gì từ kinh tế nhà nước? Phải chăng từ giá điện, giá xăng ngày càng rẻ hơn? Khi tuổi già, sức yếu, ốm đau bệnh tật họ nương tựa vào con cái, họ hàng thân thích hay trông chờ vào các loại quỹ?

Kinh tế phi nhà nước (kinh tế hộ gia đình, tiểu chủ, tư nhân), trong thực tế, đã, đang và tiếp tục sẽ là nơi nương tựa của đa số cư dân Việt Nam, đặc biệt là người nghèo. Trong mấy năm kinh tế suy thoái vừa qua, Chính phủ cũng đã luôn luôn khẳng định vai trò của khu vực này.

Trong khi đó, ở chiều ngược lại, với quan điểm "phải lo cho an sinh xã hội", một số DNNN không chỉ đầu tư ngoài ngành, mà họ còn… lấn sân sang một số lĩnh vực khác, như đầu tư tài chính, bất động sản, khai khoáng và khi làm ăn thua lỗ thì được "giải cứu".

Tất cả những vấn đề này cần phải được Hiến pháp minh định để hiểu cho đúng bản chất.

Mê lợi nhuận khủng, bỏ bê việc công
Minh Châu (VNN) – Có thể nói ngành y đang rơi vào khủng hoảng cả về chuyên môn lẫn y đức. Lời xin lỗi của quan chức ngành y không thể che mờ hay giảm đi được những sai phạm nghiêm trọng về y đức trong thời gian qua với người dân.

Sự cố ở Trung tâm thẩm mỹ Cát Tường như thêm một giọt nước vào ly "giận dữ" đã tràn đầy của người dân với ngành y tế.

Công hay tư – sự "cộng sinh" phản y đức

Chẳng đâu như ở ngành y, bác sĩ bệnh viện công lại đồng thời là bác sĩ có phòng mạch tư hay bệnh viện tư khám chữa bệnh chẳng khác gì một thứ bệnh viện công thu nhỏ. Bởi các nhân viên của phòng mạch – bệnh viện tư đó cũng lại gần như hầu hết là những nhân viên ngành y giỏi của bệnh viện công đến làm thêm.

Không ở đâu như ở ngành y, bác sĩ các phòng mạch tư- bệnh viện tư lại có được những ưu đãi sử dụng các thiết bị y tế công nghệ cao, chuyên ngành ở bệnh viện công cho bệnh nhân "tư" của mình. Lợi nhuận thì tất nhiên hết 90% là thuộc về bác sĩ, còn số ít kia thì như một khoản "lót tay" cho bệnh viện công (mà không loại trừ có sự mờ ám thiếu minh bạch).

Công hay tư trong ngành y lâu nay gần như lẫn lộn, không có ranh giới. Ngay cả trong bệnh viện công, việc khám chữa bệnh cũng chia ra làm 02 kiểu phục vụ: Khám chữa bệnh bình thường, khám chữa bệnh dịch vụ. Dĩ nhiên dịch vụ thì phải đóng một khoản tiền nhiều hơn, được phục vụ tốt hơn, chu đáo hơn, được sử dụng các thiết bị y tế công nghệ cao, đươc bác sĩ giỏi chẩn đoán khám chữa bệnh …

Phòng mạch tư- bệnh viện tư cũng vậy, muốn "ăn nên làm ra", "phát tài"… thì phải có bác sĩ giỏi của bệnh viện công nổi tiếng trong đội ngũ bác sĩ của bệnh viện… Và bệnh nhân đến bệnh viện công, thường được gợi ý đến bệnh viện tư của bác sĩ, nhất là với các bệnh nhân khá giả.

Vô hình trung, bệnh viện công trở thành một nơi "môi giới" để mang khách hàng- bệnh nhân đến các phòng mạch tư- bệnh viện tư như một cách làm ăn khá hữu hiệu. Ngoài ra còn trở thành cái "sân sau", hậu cần về phương tiện máy móc, thiết bị cao cấp… để các phòng mạch tư- bệnh viện tư dùng làm nơi để khuếch trương phạm vi và tầm ảnh hưởng của mình.

Và như một quy luật "kinh tế thị trường", bao giờ cái "tư" cũng phải hơn cái "công". Vì thế việc bác sĩ bỏ tâm sức, trí tuệ vào cái "tư" của mình, để thu lợi nhuận "khủng", bỏ bê hay thiếu trách nhiệm với việc "công" cũng là đương nhiên. Y đức cũng xem như bị bỏ rẻ theo điệu "khiêu vũ" của đồng tiền.

Đã có quá nhiều những hành vi gia đình bệnh nhân- nạn nhân bị chết do sự tắc trách, do thiếu chuyên môn, do vô trách nhiệm, và cả vô nhân đạo của y bác sĩ, đã gây náo loạn bệnh viện, hành hùng bác sĩ, thậm chí còn đập phá bệnh viện. Cao trào, còn có cả việc mang quan tài người xấu số đến bệnh viện bắt đền…

"Tiên trách kỷ, hậu trách nhân", nếu như ngành y tế làm việc hết trách nhiệm, đúng quy trình, có lương tâm, y đức, xem bệnh nhân như chính người thân của mình, thì khi bệnh nhân không thể qua khỏi, gia đình cũng vui lòng chấp nhận bất hạnh mất mát.

Nhưng xem lại các cuộc gây mất an ninh trật tự có liên quan đến ngành y, thì phần lớn đều vi phạm y đức, vi phạm quy trình trong khám chữa bệnh hay tiếp nhận bệnh nhân, gây ra hậu quả nghiêm trọng. Thậm chí có vụ việc chỉ vì thiếu "phong bì", bởi sự vòi vĩnh của đội ngũ y bác sỹ đối với người bệnh hay người nhà bệnh nhân, mà gây hậu quả chết người.

Những sự cố đau lòng này là do sự chủ quan, tắc trách của người thầy thuốc, do năng lực chuyên môn yếu kém, là sản phẩm của một quá trình đào tạo còn nhiều bất cập và chưa đến nơi đến chốn trong ngành y tế, làm sao lòng người không phẫn nộ.

Chưa kể, trong việc minh bạch thông tin sau khi xảy ra sự cố, thì ngành y tế cứ quẩn quanh, lòng vòng đổ thừa vì những nguyên nhân khách quan thiếu thuyết phục, thậm chí còn che dấu, hay cố tình làm sai lạc thông tin. Người có trách nhiệm thì không dũng cảm nhận lỗi, hay làm ngơ.

Nhiều người dân, trong đó có ý kiến của chuyên gia vẫn cho rằng, việc xử lý của ngành y vẫn còn bao che, chưa đúng người, đúng lỗi. Chính thế mới tạo nên "phong ba", gây mất ổn định xã hội.

Thuốc đắng giã tật

Ngành y có lẽ cần phải dũng cảm nhìn thấy ung nhọt của căn bệnh ung thư đã di căn khá trầm trọng mà thẳng tay làm cuộc đại giải phẫu, cắt bỏ, loại trừ tận gốc. Trong cái loại trừ tận gốc đó, cũng cần một cuộc cải tổ thật sự để thanh lọc những y bác sĩ mà y đức có vấn đề.

Chấm dứt tệ nan "phong bì" phải trở thành một điều luật trong y đức VN, là một trong những điều kiện về y đức để đánh giá bệnh viện có hoàn thành nghĩa vụ, trách nhiệm của mình. Phải có những sự rạch ròi và minh bạch trong công- tư, để không có việc lấy công làm tư, lấy công để tư hưởng lợi, lấy công làm bàn đạp cho tư…Đã làm bác sĩ tư thì không thể lấy những gì của công làm lợi cho mình.

Về chuyên môn, cũng phải có sự minh bạch rõ ràng về trình độ, nghiệp vụ, và không để những chuyện "yếu kém chuyên môn" gây ra sự cố chết người. Đã là bác sĩ, thì tuyến xã, tuyến huyện cũng phải là bác sĩ giỏi như tuyến tỉnh, tuyến trung ương. Không thể có bác sĩ yếu kém ở tuyến dưới, để rồi tất cả các sự cố đều là do "thiếu năng lực chuyên môn"

Với ngành y, có rất nhiều vấn đề phải "giải phẫu" và chữa trị. Nhưng trước tiên, những người đang giữ trọng trách lãnh đạo trong ngành cần thấy rõ trách nhiệm của mình- trách nhiệm cá nhân, đối với ngành mình quản lý, phải thấy nguyên nhân tận gốc tại sao lại xảy ra quá nhiều sự việc làm "vấy bẩn" cả ngành y, một ngành mang sứ mệnh cứu người, nay như là nơi cái chết rình rập đe dọa cả người khỏe mạnh.

Comments
  1. phongtranptpro says:

    Ớ̉ một xã hội sức mạnh quyền lực đặ́t lên trên hệ thống pháp luật thì tất nhiên trật tự xã hội đó cũng dựa vào quy luật mạnh được yếu thua", con người phải biết "kết bè kéo cánh" cùng nhau mánh mung lươn lẹo, chạy chọ́t bắ̀ng mọi cách đế̉ đấu tranh sinh tồn. Thử hỏi, ớ̉ đó làm thế nào đế̉ tìm thấy giáo hạnh, y đức hoặc một vị́ quan thanh liêm tận tụy hết lòng phục vụ cho dân!

  2. nhatvanguyet says:

    Nhất trí comment của bạn, bởi nhóm lợi ích lớn nhất đã, đang và sẽ tiếp tục ngồi xổm trên luật pháp với khẩu hiệu "quang vinh muôn năm". Chia sẻ cùng bạn:Chụp cái mũ xuống tai và mắt thì nhắm lạiĐào Tuấn – Luận về sự bất anMỗi một ngày, người dân lại phải vắt tay lên trán khi đọc trên báo hàng chục những cái tin: Thiếu nữ bị cuồng dâm làm nhục 4 ngày đêm. Nhảy cả xuống sông để thoát thân, nhưng vẫn bị lôi lên làm nhục tiếp. Vợ tức chồng vì tư thế lạ, cho một nhát dao. Côn đồ giết người xong giơ dao khoe máu tươi. Vừa được đặc xá đã chém chết người. Rồi Phó Thanh tra giơ cuốc bổ đầu dân. Phó trưởng công an “lau súng”, bạn gái vỡ đầu. Còn công an thì đập chết tươi một con người chỉ vì anh này không chịu nói tuổi.Ngày nào cũng như ngày nào. 365 ngày/năm. Với “Tốc độ gia tăng tội phạm còn nhanh hơn cả dân số”.Trong lĩnh vực quản lý kinh tế: Vừa Vinashin đã lại Vinalines. Chưa xong ACB đã đến Agribank. Tất cả những khuôn mặt như Dương Chí Dũng, Nguyễn Đức Kiên… đều giống nhau ở chỗ hôm qua còn mũ cao áo dài mở miệng là nói đến quyết tâm, đến những lời lẽ tốt đẹp vốn không thể phân biệt.Có một chi tiết cần được nói tới là khi tìm kiếm xác nạn nhân vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường trên sông Hồng, người ta đã phát hiện tới 6 cái xác trôi sông. Trong chỉ chưa đầy hai tuần.Hình như không ngẫu nhiên nhà ngoại cảm xuất hiện khắp nơi. Hình như không ngẫu nhiên nhà chùa đông nghịt khách. Lại càng không ngẫu nhiên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Bùi Đặng Dũng ngậm ngùi: “Trước tự hào ra ngõ gặp anh hùng thì giờ cử tri nói ra ngõ gặp tội phạm”. Khi mà “Kẻ cướp mà thậm chí giờ nó còn vào từng nhà, sờ từng người để lấy trộm, lột tài sản, uy hiếp. Từ nông thôn đến thành thị, công sở, đến những nơi trang nghiêm như trường học, bệnh viện… đều có tội phạm cả”. Và “Tôi giật mình khi nghe anh ấy nói hiện tượng của Dương Chí Dũng không phải là cá biệt”.Chúng ta đang sống trong một thời kỳ nhiễu nhương, nơi tội phạm hoành hành từ phòng lạnh ra đường. Từ phòng ngủ thiếu nữ đến những nơi cao cả thâm nghiêm như trường học bệnh viện. Thật ra, cũng nên thông cảm cho ngành công an khi mà “số bắt vào đã hơn số mình đặc xá”, trong khi có cố gắng cách mấy “nhưng nhà tù có phải mở ra mãi được đâu”.Có người nói vì báo chí đưa cướp hiếp giết quá nhiều. Xã hội sẽ bơn bớt bất an khi báo chí ngảnh mặt quay lưng với thực tế. Nhưng có báo chí nào xui người ta đâm chém nhau. Có báo chí nào ngụy tạo ra những vụ tham nhũng hàng chục, hàng trăm tỷ. Và có bất an nào có thể được che dấu bằng việc chụp cái mũ xuống tai và mắt thì nhắm lại.Vị ĐBQH tên Dũng, khi nhắc tới Dương Chí Dũng, đến câu chuyện “ra ngõ gặp tội phạm” đã nói trúng nỗi lòng của người dân, bằng hai chữ “bất an”: Chưa bao giờ lòng dân bất an như thế này.Cái sự bất an không phải ở chỗ người ta phải thòng thêm một sợi dây xích mỗi khi muốn nghe điện thoại trên vỉa hè Sài Gòn, (ngay cả thế cũng dễ mất tay như chơi) không phải ở việc một cái liếc ngang cũng có thể bị coi là nhìn đểu và bọn ngáo đá, ngay lập tức, cho đi thẳng vào nhà xác. Sự bất an còn ở chỗ một người thầy cũng có thể trở thành một tên hiếp dâm. Một bác sĩ có thể một sát nhân danh y. Ngay sau sắc áo của những người giữ gìn trật tự, bảo đảm an toàn cho dân chúng, cũng có thể là một kẻ sát nhân. Còn những người giữ thuế, ai cũng tiềm ẩn nguy cơ “bộ phận không nhỏ”, dù chẳng ai biết cái bộ phận đó nó là ai, ở đâu.Ông Bùi Đặng Dũng băn khoăn rằng không biết có phải do kinh tế khủng hoảng, cùng đường sinh thủy họa đạo tặc hay không mà tội phạm lại nổi lên như vậy?Nhân dân, nạn nhân muôn đời của đạo tặc, đành chịu chứ biết trả lời sao. Không lẽ lại chụp cái mũ xuống tai và mắt thì nhắm lại. Không lẽ phải xây thêm nhà tù để xác nhận một thực tế rằng nơi nào càng nhiều nhà tù, nơi đó càng bất an.

  3. nhatvanguyet says:

    Ý kiến: Vụ Cát Tường và sáu thi thể khác
    Khánh Sơn (BBC) -Đã hơn 10 ngày trôi qua kể từ khi chị Lê Thị Thanh Huyền (Hà Nội) bị tử vong sau khi tiến hành phẫu thuật thẩm mỹ tại Thẩm mỹ viện Cát Tường. Theo lời khai của bác sỹ Nguyễn Mạnh Tường, xác chị Huyền bị ném xuống sông Hồng với mục đích phi tang, sự việc đã gây rúng động dư luận về y đức của vị bác sĩ này.
    Trong khi các cơ quan chức năng Việt Nam đang lúng túng trong việc điều tra và xác định rõ trách nhiệm thuộc về ai, đơn vị nào, thì người thân và hàng trăm người dân vẫn mòn mỏi chờ đợi hàng ngày bên bờ sông Hồng, mong tìm được thi thể của người xấu số.

    Ngoại cảm

    Xung quanh sự việc đau lòng này, đã xuất hiện nhiều vấn đề khiến chúng ta cũng phải nghiêm túc nhìn lại. Đơn cử như việc xuất hiện liên tục các “nhà ngoại cảm” chẳng hạn, mỗi người một ý, họ vừa gieo hy họng vừa gieo thất vọng cho người nhà nạn nhân và dư luận quan tâm, họ vừa làm đa sắc thêm tình hình khi cách đây chưa lâu, đài truyền hình Việt Nam (VTV) lần lượt có những chương trình “bóc mẽ” cái gọi là “ngoại cảm”, một lĩnh vực đang làm mưa làm gió trong những năm gần đây.

    Đáng chú ý hơn, trong suốt quá trình tìm thi thể chị Huyền, người ta đã lần lượt phát hiện ra 6 thi thể khác trôi dạt trên sông Hồng và các khu vực lân cận. Đáng buồn thay khi 6 thi thể này ngay lập tức bị quên lãng, gần như tất thảy đều lắc đầu ngao ngán vì …đó không phải là chị Huyền.

    Rõ ràng, đây là một sự thật đau lòng!

    Những ngôn ngữ về đạo đức, lương tâm vẫn đang hàng ngày, hàng giờ được lan truyền khủng khiếp trên mạng internet, người ta căm phẫn trước hành động vô nhân tính của bác sĩ Tường, người ta xót xa cho sự bất hạnh của chị Huyền. Nhưng chẳng thấy bất cứ một ai, bất cứ một tổ chức hay cơ quan nào lên tiếng về 6 thi thể bạc mệnh trôi sông kia cả. Ai dám chắc rằng, những cái chết kia là không dã man, và không bất hạnh như chị Huyền!?

    Tự vấn

    Tôi tự hỏi rằng, phải chăng “dư luận” đang quan tâm đến vụ việc “thẩm mỹ viện Cát Tường” phần nhiều là do sự tò mò, hơn là những bản năng về đạo đức? Sáu thi thể trôi dạt được tìm thấy trong 10 ngày (và tính cả chị Huyền nữa là 7), liệu những người có trách nhiệm đã giật mình về các vấn đề an ninh hay chưa?

    Và cách ứng xử của các cơ quan nhà nước, phải chăng đang đơn thuần chỉ là “đối phó” với dư luận? nhằm sớm nhất có thể xoa dịu nỗi đau và những sự căm phẫn?

    Đến lúc này, người ta mới cuống cuồng cho kiểm tra hàng loạt các cơ sở y tế, thẩm mỹ, khẩn trương quy và làm rõ trách nhiệm… Chả nhẽ họ chấp nhận “chữa cháy” theo kiểu “chạy theo dập lửa” mãi như thế được sao?
    Chưa có câu trả lời, chỉ có những tiếng thở dài ngán ngẩm. Và đương nhiên, một chút nhíu mày cho 6 thi thể bạc mệnh kia, hình như vẫn đang là điều xa ngái?!!

    Xem thêm: NQL: Đọc để biết bà Hằng là ai và Nhà Phật quốc doanh VN đã tha hóa đến thế nào. Nhà ngoại cảm Bích Hằng chuyển lời vua Quang Trung
    Theo Phật tử Việt Nam

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.