Tất cả vào cái giỏ “ủy thác”

Posted: February 3, 2014 in Uncategorized
Tags:

Nguyễn Vạn Phú (Quechoa) Theo  blog NVP – Kết thúc phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án Huỳnh Thị Huyền Như, Hội đồng xét xử đã kiến nghị Ngân hàng Nhà nước hủy bỏ các quy định về ủy thác đầu tư đối với các tổ chức và cá nhân. Lý do Hội đồng xét xử đưa ra là “bởi điều này dễ dẫn đến lợi dụng biến tướng thành đầu tư trá hình, độ rủi ro cao, không bảo toàn vốn gây lũng đoạn thị trường tài chính và tiền tệ”. Vậy ủy thác đầu tư là cái gì mà ghê vậy?

Xem thêm: Để đừng ai “được như” và “bị như” Dương Chí Dũng

 Đối với những người bình thường như chúng ta, khái niệm “ủy thác đầu tư” mang nghĩa đưa tiền cho người khác đầu tư giùm như đầu tư vào thị trường chứng khoán, ngoại tệ hay vào dự án nào đó, lãnh vực nào đó. Cái này không hẳn là “đưa tiền cho người khác đánh bạc” giùm vì có thể người đưa không có thời gian, không có chuyên môn và không đủ thông tin còn người nhận có thể là nơi đầu tư chuyên nghiệp, chuyên nhận làm dịch vụ này để hưởng hoa hồng.

Cách hiểu này cũng gần với cách hiểu chính thức trong giới tài chính. Một ngân hàng có thể nhận vốn ủy thác của doanh nghiệp để đầu tư theo yêu cầu. Các điều khoản như mức sinh lời, mức độ rủi ro, phí quản lí… được thoả thuận giữa doanh nghiệp và ngân hàng đó trên cơ sở hợp đồng ủy thác đầu tư được kí kết giữa hai bên.

Thế nhưng ở Việt Nam khi môi trường kinh doanh thiếu minh bạch, khi mọi người ai ai cũng tìm cách lách luật để xoay xở làm ăn, “ủy thác đầu tư” là cái giỏ che giấu mục đích thật sự của dòng chảy đồng tiền.

Ví dụ trong suốt hai năm 2011-2012 khi cho vay chứng khoán, bất động sản bị siết lại, có lúc tỷ lệ cho vay vào hai lĩnh vực này bị hạn chế ở mức 16% tổng dư nợ thì tiền từ ngân hàng vẫn chảy vào chứng khoán, vào bất động sản dưới hình thức “ủy thác đầu tư” và vì thế thoát hạn chế nói trên.

Trong bài viết “Ủy thác đầu tư: tảng băng chìm đang nổi” đăng trên TBKTSG vào tháng 7-2012, tác giả Hải Lý cho biết: “Trong báo cáo tài chính của các ngân hàng và công ty chứng khoán, ủy thác đầu tư luôn được hạch toán vào các khoản phải thu phải nộp khác, mà phần thuyết minh không nói rõ gồm những khoản mục gì. Khi nhìn vào các khoản phải thu, người ta không thể tách bạch được đâu là nợ quá hạn, đâu là ủy thác đầu tư trái phiếu, đâu là cầm cố cổ phiếu, thậm chí cả đầu tư bất động sản. Một sự che giấu kín đáo và tiện lợi!”

Hình thức ủy thác đầu tư cũng được sử dụng để lách trần huy động và trần tăng trưởng tín dụng. Có lẽ bây giờ mọi người chỉ biết chuyện NHNN tìm mọi cách để khuyến kích tăng tín dụng chứ không còn nhớ có thời kỳ tín dụng tăng nóng đến mức NHNN phải đặt ra trần tối đa 20%. Các ngân hàng thương mại lại phải lách bằng cách chuyển một số khoản cho vay thành ủy thác đầu tư, nhờ thế không tính vào tăng trưởng tín dụng nữa.

Vụ án Huỳnh Thị Huyền Như đang xét xử cũng hé mở cho thấy hoạt động “ủy thác đầu tư” được sử dụng để lách trần lãi suất huy động như thế nào. Khi Ngân hàng Nhà nước quy định mức tối đa mà ngân hàng có thể trả cho các khoản tiền huy động được là 14%, các ngân hàng lách trần bằng cách ký hợp đồng với khách hàng gởi tiền, rằng hai bên đang áp dụng phương thức ủy thác đầu tư chứ không phải gởi tiền tiết kiệm mà ủy thác đầu tư thì có thể trả lãi cao hơn nên trần 14% bị phá vỡ một cách dễ dàng.

Thông thường ủy thác đầu tư có nghĩa lời ăn lỗ chịu, tức để đổi lại lợi nhuận được hứa hẹn cao hơn thì bên ủy thác cũng phải chịu rủi ro cao hơn, có khả năng mất cả vốn. Thế nhưng loại ủy thác đầu tư lách trần lãi suất huy động có cái lạ là hợp đồng đều ghi lợi tức cố định (bản chất là lãi suất), không kèm theo rủi ro và cũng không thu phí.

Trước những hình thức lách luật này, NHNN phải ban hành những quy định hạn chế lạm dụng hình thức ủy thác đầu tư như không cho phép nhận ủy thác từ cá nhân, ngân hàng nhận ủy thác đầu tư để cho vay phải tính vào dư nợ cho vay…

Tuy nhiên, hiện nay các ngân hàng vẫn được nhận ủy thác đầu tư lẫn ủy thác đầu tư cho bên thứ ba nếu trong giấy phép hoạt động của ngân hàng có đề cập nghiệp vụ này. Điều 106 Luật các tổ chức tín dụng có quy định: “Ngân hàng thương mại được quyền ủy thác, nhận ủy thác, đại lý trong lĩnh vực liên quan đến hoạt động ngân hàng, kinh doanh bảo hiểm, quản lý tài sản theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.” Ngoài ngân hàng thương mại, các công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô đều được cung cấp dịch vụ ủy thác, làm sao Ngân hàng Nhà nước cấm theo kiến nghị của Hội đồng xét xử cho được. Vấn đề là chấn chỉnh để nó không biến tướng thành kỹ thuật lách luật mà thôi.

Để đừng ai “được như” và “bị như” Dương Chí Dũng

Nguyễn Quang A (Quechoa) Theo  blog Kim Dung 

Lời dẫn của Kim DungĐây là bài viết đi thẳng vào bản chất vấn đề, thưc chất là … “công tác cán bộ”. Mình đã từng nhận xét, rằng DCD là thủ phạm, và cũng là “nạn nhân” – là vậy.

Xin đọc thêm bài này mình đã từng viết trên Tuần VN: http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/153903/san-sau-cua-duong-chi-dung-.html

Một người học vấn trung bình, từng đi lao động xuất khẩu ở Đức, nghĩa là về trí tuệ, tư duy không lấy gì làm xuất sắc, nhưng lại có một gia đình khá quyền thế. Cứ thế, con đường quan lộ của DCD mở ra thênh thang, sau khi đã có bằng… “tiến sĩ”. Hoặc là phải “chạy chọt”, mua bán, hoặc là được đẩy lên kiểu “trong guồng”. Rút cục, cái giá phải trả không phải là DCD, mà là xã hội. Đó mới là điều cay đắng!

Một vụ án tham nhũng, nhưng chứa đựng đằng sau nó những “ung nhọt” khác.

Ngày 16.12.2013, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án sau ba ngày xét xử vụ Dương Chí Dũng, nguyên cục trưởng cục Hàng hải Việt Nam, nguyên chủ tịch tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) và những người liên quan. Qua vụ này, thử nhìn lại chính sách nhân sự, một vấn đề mà người ta nói có vẻ rất hay nhưng làm thì vô cùng dở.

Thông tin trên báo chí cho biết ông Dương Chí Dũng sinh năm 1957; đã tốt nghiệp phổ thông trung học nhưng thi không đỗ đại học; ông đi xuất khẩu lao động sang Đông Đức nhưng làm ở đó vài năm thì về nước do hai nước Đức thống nhất; sau đó ông làm việc tại văn phòng Công đoàn Hải phòng và năm 1994 vào làm việc tại Liên hiệp các xí nghiệp nạo vét (tổng công ty Xây dựng đường thủy sau này) và trong thời gian này ông bắt đầu học tại chức tại đại học Hàng hải.

Để cho đừng ai “được như” và “bị như” Dương Chí Dũng phải thay đổi cơ chế cán bộ đó. Vì khi nó vẫn còn thì có dẹp một ông Dũng thì lại sinh ra mười ông Dũng khác.

Chắc ông tốt nghiệp phổ thông khoảng năm 1975-1977 và đi lao động ở Đức vào cuối các năm 1980 khi đã ở tuổi 30. Không rõ trong khoảng 10 năm, từ tuổi 20 đến 30 ông đã làm gì. Nếu chăm chỉ làm việc chắc ông cũng đã có thể trở thành một công nhân tử tế. Nhưng ông lại là con của giám đốc công an Hải Phòng khi đó. Ông đã được sang Đức lao động. Do hai nước Đức thống nhất nên ông về nước và xin được việc làm tầm thường cho đến tận 1994 (ở tuổi 37). Từ những thông tin này có thể thấy đến tuổi 40 ông chưa thể hiện là một người có tài, xuất sắc gì cả, may lắm là người trung bình.

Gần 20 năm sau khi tốt nghiệp phổ thông ông mới xin học đại học tại chức. Ba năm sau tốt nghiệp đại học (chắc vào khoảng 1997) và rồi làm luôn tiến sĩ (không rõ năm nào). Hoặc ông đã học rất nhiều trong khoảng 20 năm sau khi tốt nhiệp phổ thông, hoặc hệ thống giáo dục Việt Nam thực sự có vấn đề. Khả năng sau chắc hẳn cao hơn. Từ một người, như có thể thấy hẳn là không xuất sắc, sự nghiệp của ông thăng tiến một cách bất thường.

Năm 2003 ông được cất nhắc làm tổng giám đốc tổng công ty Xây dựng đường thủy. Khi tổng công ty này thua lỗ đầm đìa ông được cất nhắc lên làm tổng giám đốc Vinalines vào tháng 8.2005 và 2007 lên làm chủ tịch Vinalines, rồi đến năm 2012 làm cục trưởng cục Hàng hải Việt Nam. Đứng đầu hai tổng công ty bê bết nợ vẫn thăng tiến như rồng, đấy chẳng phải là dấu hiệu của hệ thống chính sách nhân sự lệch lạc?

Ngày 14.12.2013 ông được cho là đã nói những lời cuối cùng trước tòa: “về cố ý làm trái, mặc dù bị cáo đã trình bày do nhận thức và hiểu về văn bản, thông báo HĐQT công ty cho công ty về dự án sửa chữa tàu biển, thứ hai là hiểu ụ không phải là tàu nên đi đến quyết định đầu tư như vậy. Trong quá trình có thấy những sai sót, bị cáo với cương vị là chủ tịch HĐQT có phần trách nhiệm, khuyết điểm ở đây… Bị cáo sinh ra trong một gia đình nội, ngoại đều có truyền thống cách mạng. Bị cáo cũng đi theo con đường của gia đình, học hành, phấn đấu, cũng có chí, cầu thị, có 2 bằng đại học, bằng tiến sỹ kinh tế, được khen thưởng nhiều…”

Từ những lời trên có thể thấy bản thân ông Dũng nhận mình hiểu biết kém, tuy có đến hai bằng đại học và một bằng tiến sĩ, và điều đó khắc sâu mối nghi và nguy của hệ thống bằng cấp cũng như nhân sự ở Việt Nam.

Nó còn cho thấy lẽ ra ông đã có thể là một công nhân tử tế, nhưng có lẽ chính do là con ông cháu cha, nên ông đã được đẩy lên thành một người đầy bằng cấp và lãnh đạo cỡ lớn. Thảm họa là ở chỗ đó. Tôi mong đừng ai được “đẩy lên” như ông Dũng, vì chính cái đó làm cho người ta tha hóa đi.

Ông nhất quyết không tiết lộ trước tòa ai đã “lộ bí mật điều tra” khi báo cho ông bỏ trốn vì ông nói đã khai hết với cơ quan điều tra, ông cũng nhất quyết bác bỏ cáo buộc tội tham ô mà công tố viên đưa ra chống lại ông, ông chỉ nhận có sai sót, khuyết điểm và nhận một phần trách nhiệm. Ông từ chối cáo buộc tội tham ô, vì ông không nhận tiền, nhưng vợ ông thì nhận, như chính thú nhận của ông trong ngày 12.12.2013 tại tòa rằng “tiền mua căn hộ lấy từ vợ. Số tiền đó là do anh Sơn đưa cho vợ tôi, tổng số là hơn 10 tỷ đồng”.

Dương Chí Dũng chỉ là một trường hợp. Chúng ta có thể thấy nhiều ví dụ về một con người lẽ ra có thể là một công nhân tử tế, nhưng do nỗ lực “chạy chọt” của bản thân, hay do là “con ông cháu cha” được đẩy lên vị trí cao quá tầm hiểu biết của mình với những hệ quả thảm khốc cho bản thân, gia đình và xã hội. Có phần lỗi của đương sự, nhưng cái cơ chế “cán bộ” luôn được coi là quan trọng bậc nhất này đã tạo cơ hội cho những kẻ cơ hội kiếm chác, leo cao, rồi thành tội phạm, thậm chí nó còn tha hóa cả những người vốn tử tế và biến họ thành tội phạm.

Để cho đừng ai “được như” và “bị như” Dương Chí Dũng phải thay đổi cơ chế cán bộ đó. Vì khi nó vẫn còn thì có dẹp một ông Dũng thì lại sinh ra mười ông Dũng khác.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.