Nền kinh tế công cụ

Posted: July 3, 2014 in Uncategorized
Tags:

Vũ Hoàng & Nguyễn-Xuân Nghĩa, (RFA) – Trong mối quan hệ kinh tế khá đặc biệt của Việt Nam với Trung Quốc, có một khái niệm ít được chú ý là tính chất “công cụ”. Chuyện ấy là gì, Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu qua phần trao đổi với chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa do Vũ Hoàng thực hiện.


.
Xem thêm: Bệnh “thiếu nội dung thông tin” của quan chức Việt Nam + Thời sự VN: chai lì cảm xúc

Quá lệ thuộc kinh tế vào TQ

000_Hkg8554096-305.jpg/imageẢnh minh họa chụp ở Hà Nội năm 2013. AFP

Vũ Hoàng: Xin kính chào ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, trong một chương trình trước, ông nói đến hiện tượng “ngân hàng công cụ” hay “captive bank” là loại ngân hàng chi nhánh của một doanh nghiệp, được lập ra để phục vụ doanh nghiệp này, vận hành theo những quy luật kinh doanh đặc biệt không theo quy luật kinh tế thị trường và làm lệch lạc sinh hoạt kinh tế. Hôm nay, chúng tôi xin đề nghị ông giải thích thêm về hiện tượng đó. Ông nghĩ sao?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tôi cho là ta có thể khởi đi từ một vài thí dụ cụ thể để truy ra nguyên do đích thực và lên tới hậu quả là một nền kinh tế công cụ. Điều ấy cũng có thể giải thích quan hệ kinh tế quá lệ thuộc vào Trung Quốc của Việt Nam ngày nay.

Vũ Hoàng: Vâng thưa ông, như vậy ta sẽ khởi đầu từ một vài thí dụ cụ thể.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tôi xin lấy một thí dụ như thế này, là điều có thể xảy ra trong nền kinh tế của Việt Nam hay Trung Quốc vì có cùng một thuộc tính về chính trị.

Chẳng hạn, Tổng công ty Điện năng là tập đoàn kinh tế nhà nước với mục tiêu, tổ chức và sự vận hành đặc biệt do cơ quan nhà nước quyết định, với tiêu chí là góp phần phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hiện tượng đó xuất hiện tại Trung Quốc và Việt Nam nên chẳng ai ngạc nhiên. Chi tiết đáng chú ý thứ nhất trong này là cơ chế gọi là “nhà nước” đó là công cụ của một đảng độc quyền là đảng Cộng sản. Từ đó, ta có hiện tượng mà kỳ trước mình nhắc tới là “độc quyền chân lý”, cụ thể là đảng giữ độc quyền nói ra thế nào là “định hướng xã hội chủ nghĩa”, nên nhà nước là công cụ thi hành định hướng đó trong khi kinh tế và xã hội không được phép bàn luận về nội dung hay giá trị của định hướng.

Từ cấp độ tư tưởng đó, ta có một hiện tượng thứ hai là nhân sự trong tổ chức. Người quản lý Tổng công ty Điện năng có một chức vụ trong bộ máy công quyền của nhà nước, thí dụ như thuộc về Bộ Năng lượng hay một văn phòng trung ương của Hội đồng Chính phủ, tức là thuộc về Thủ tướng hay Tổng lý Quốc vụ viện. Với quốc tế hay thị trường, ông ta hay bà ta có thể được giới thiệu về hành chính như ngang hàng Thứ trưởng. Sự thật bên dưới là vai vế của Chủ tịch hay Tổng giám đốc này ở trong đảng. Đấy là một đảng viên cao cấp, có khi phải là một Trung ương Ủy viên và lên hay xuống chức trong bộ máy nhà nước là do đảng quyết định và bộ phận có trách nhiệm quyết định này là Ban Tổ chức Trung ương. Người cầm đầu Ban Tổ chức Trung ương là một Ủy viên Bộ Chính trị, có vị trí quan trọng không kém người cầm đầu Hội đồng Chính phủ hay Quốc vụ viện, tức là quan trọng không kém gì một Thủ tướng.

   Một đảng độc quyền đã quyết định về đường hướng kinh tế mà nhà nước phải thực hiện, và bố trí nhân sự cho bộ máy kinh tế của nhà nước, trong trường hợp ở đây là viên Tổng giám đốc Tổng công ty Điện năng.
– Nguyễn-Xuân Nghĩa   

Tôi xin cột lại cho gọn trước khi mình tìm hiểu tiếp về thí dụ công cụ này. Một đảng độc quyền đã quyết định về đường hướng kinh tế mà nhà nước phải thực hiện, và bố trí nhân sự cho bộ máy kinh tế của nhà nước, trong trường hợp ở đây là viên Tổng giám đốc Tổng công ty Điện năng. Một cách cụ thể thì viên Tổng giám đốc được Ban Tổ chức Trung ương đưa vào vị trí đó, như Ban Tổ chức Trung ương có thể chỉ định người khác làm Tổng giám đốc tập đoàn Hoá chất hay Tập đoàn Hàng hải đóng tàu, v.v…….

Vũ Hoàng: Thế rồi với quyền hạn và trách nhiệm đó, Tổng công ty Điện năng có thể làm gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Vì là công cụ xây dựng kinh tế thị trường theo định hướng xã hội hay định hướng nhà nước do đảng đề ra ở đằng sau, Tổng Công ty Điện năng được quản lý khác hẳn các doanh nghiệp của tư nhân, thí dụ như được ngân hàng thương mại của nhà nước cho vay với lãi suất rẻ và điều kiện ưu đãi nên có thể đạt mức doanh lợi cao hơn. Nhưng mức doanh lợi ấy cứ nằm ở nơi đó và việc sử dụng lại do ai đó ở trong đảng quyết định mà ở ngoài không thấy được.

Khi viên Tổng giám đốc Điện năng này họp với giới đầu tư nước ngoài và nói rằng “Tôi chỉ có trách nhiệm phục vụ cổ đông” thì giới đầu tư hoặc báo chí quốc tế thấy chẳng khác gì một cơ sở tư doanh điện lực của xứ khác. Vấn đề là cổ đông của Tổng công ty Điện năng chính là đảng, qua một cơ quan thụ ủy của nhà nước. Vì thế, việc lời lỗ của sự hùn hạp, vay mượn hay liên doanh thực hiện dự án đầu tư của Tổng công ty Điện năng lại theo quy luật khác, mà quy luật đó phải được hiểu ngầm chứ không nằm trong nội quy hay điều lệ của công ty.

Tay chân của nhà nước

000_Hkg9228230-250.jpg/imageẢnh minh họa chụp bên bờ sông Sài Gòn ở TPHCM hôm 19/11/2013. AFP photo

Vũ Hoàng: Chúng ta bước qua phần phát triển kế tiếp. Thưa ông, Tổng công ty Điện năng làm ăn ra sao để có hiện tượng ông gọi là công cụ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Là người được Ban Tổ chức Trung ương đảng bố trí vào chức vụ đó, viên Tổng giám đốc ý thức vai trò là phục vụ thượng cấp trong Bộ Chính trị đã đề bạt mình, thí dụ như đồng chí Thủ tướng, và cơ hội của mình là củng cố quyền lợi của Thủ tướng. Đấy là hiện tượng phe phái ngấm ngầm khiến các Ủy viên Bộ Chính trị đều có tay chân hay thân tộc trong hệ thống kinh tế nhà nước ở dưới, được bảo vệ và nâng đỡ để thực hiện định hướng xã hội….

Nhưng hoàn cảnh ưu đãi này còn mở ra nhiều cơ hội kinh doanh khác. Tổng công ty Điện năng lập ra một ngân hàng tạm gọi là Ngân hàng Ba Vì, với quy chế là một ngân hàng cổ phần có vẻ tư nhân mà thực chất vẫn là một vệ tinh của nhà nước, hay của tay chân nhà nước. Ngân hàng Ba Vì có một phần vốn từ Tổng công ty Điện năng và một phần khác là của tư nhân nhưng phải là tư nhân trong hệ thống quyền lợi của viên Tổng giám đốc và đồng chí Thủ tướng. Nhờ thế lực từ Thủ tướng và Tổng công ty Điện năng, Ngân hàng Ba Vì có điều kiện kinh doanh khác thường, là trở thành “ngân hàng công cụ” và rút ruột Tổng công ty Điện năng thực hiện các dự án đầu tư hay đầu cơ trên thị trường chứng khoán hay thị trường bất động sản.

Vũ Hoàng: Tức là “ngân hàng công cụ” có thể huy động được “tư bản công cụ” với giá rất rẻ từ nguồn tín dụng của nhà nước để thực hiện nhiều dự án không nằm trong phần vụ trách nhiệm của Tổng công ty Điện năng. Nhưng xin hỏi ông rằng đấy là công cụ của ai?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Thưa đấy là phần biểu hiện ly kỳ của “định hướng xã hội chủ nghĩa”. Định hướng này mơ hồ nên ai muốn diễn giải thế nào cũng được. Nhưng do ưu thế chính trị của thành phần nhân sự được đảng chỉ định từ trên xuống, đảng viên cao cấp là giới điều hành các tập đoàn quốc doanh có thể nhân danh định hướng đó mà phát triển hệ thống công cụ và vệ tinh để kiếm lời cho mình cùng với phe phái hay thân tộc của các lãnh tụ ở trên.

   Tổng công ty Điện năng lập ra một ngân hàng tạm gọi là Ngân hàng Ba Vì, với quy chế là một ngân hàng cổ phần có vẻ tư nhân mà thực chất vẫn là một vệ tinh của nhà nước, hay của tay chân nhà nước.
– Nguyễn-Xuân Nghĩa   

Quy luật ở đây là cùng ăn thì cùng chia và nếu có sự chia chác bất đồng mà Trung Quốc gọi là “quân phân bất tề” thì sẽ tranh giành quyền lợi dưới chiêu bài chống tham nhũng. Chúng ta đều đã thấy hiện tượng này tại Trung Quốc và bắt đầu thấy tại Việt Nam. Hậu quả chung là cả nền kinh tế quốc dân trở thành công cụ cho một thiểu số khiến thiểu số ấy có cơ hội làm giàu rất nhiều và nhanh trong khi đa số còn lại thì vẫn lầm than đói khổ. Mà quốc tế thì chỉ nhìn thấy và quảng cáo về cái mặt giầu nổi của thiểu số.

Vũ Hoàng: Xin hỏi thêm chi tiết về ngân hàng Ba Vì trong thí dụ của ông. Đấy là một ngân hàng có cái vỏ tư nhân mà thực chất chỉ là công cụ của Tổng công ty Điện năng hay của viên chức cao cấp trong đảng. Thưa ông, ngân hàng này vận hành thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Với hình thức là một cơ sở tư doanh tài chính mà thực chất là công cụ, ngân hàng có thể tranh thủ được hai lợi thế. Thứ nhất, Ngân hàng Ba Vì có sức cạnh tranh mà ngân hàng cổ phần của tư nhân không so sánh được. Thứ hai, khi giao tiếp với thị trường bên ngoài, Ngân hàng Ba Vì có lợi thế tư doanh nên dễ huy động được đầu tư và thậm chí viện trợ của quốc tế. Tôi xin lấy một thí dụ kế tiếp để minh diễn việc đó.

Ngân hàng Thế giới có bộ phận chuyên về yểm trợ tư doanh là cơ quan IFC qua việc hùn vốn và góp phẩn cải tiến kỹ thuật quản lý. Cơ quan IFC này có thể hùn tiền vào Ngân hàng Ba Vì, với một điều kiện là Ba Vì phải cải tiến việc quản lý qua một dự án viện trợ kỹ thuật được Ngân hàng Thế giới tài trợ với các chuyên gia quốc tế được gửi tới làm cố vấn về quản trị tài chính. Nhờ ưu thế có vẻ văn minh và hiện đại ấy, Ngân hàng Ba Vì được các ngân hàng quốc tế tin cậy, thí dụ như được ngân hàng Hongkong and Shanghai Bank hùn vốn làm ăn.

Vũ Hoàng: Thế rồi thưa ông, sự thể xoay vần như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Với thế mạnh về chính trị, kinh doanh và quảng cáo, Ngân hàng Ba Vì trở thành đại gia trong lĩnh vực tài chính và mắc cái bệnh dễ lây là ỷ thế làm liều, tức là lấy rủi ro lớn về tín dụng và đầu tư nên có thể vỡ nợ. Chuyện thứ hai rất dễ xảy ra tại Việt Nam là giới điều hành loại doanh nghiệp này lại có máu tự mãn của người dốt nên không chấp hành và coi thường các khuyến nghị về cải cách của chuyên gia quốc tế. Họ vứt các phúc trình hay khuyến cáo vào ngăn kéo và tiếp tục làm ăn theo cái lối rủi ro và lạc hậu, cho tới khi các ngân hàng của ngoại quốc chán nản rút vốn ra về, là điều đang xảy ra….

Vũ Hoàng: Chúng ta đi vào phần nóng hổi của chương trình, khi ông nói từ phút mở đầu rằng kinh tế Việt Nam quá lệ thuộc vào Trung Quốc cũng do hiện tượng công cụ đó. Thưa ông, chuyện ấy là thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Ta khởi đi từ ý thức hệ, từ khái niệm mơ hồ về “định hướng xã hội chủ nghĩa” của Hà Nội hay “xã hội chủ nghĩa vời màu sắc Trung Hoa” của Bắc Kinh. Cái tư tưởng tai hại ấy chỉ phản ảnh vai trò độc tài của đảng và thế lực của đảng viên nên mới dẫn tới bất công xã hội và lệch lạc kinh tế sau một giai đoạn tăng trưởng ngoạn mục cứ tưởng là vĩnh viễn.

Chuyện thứ hai là bên trong từng nước, ta chứng kiến nhiều hiện tượng công cụ có khác biệt. Việt Nam cũng có hiện tượng công cụ và tư bản thân tộc y như Trung Quốc mà truyền thông và dân chúng không thể can ngăn vì bị kiểm soát. Nhưng nếu công cụ tại Việt Nam đẻ ra tai họa như Vinashin hay Vinalines làm nhà nước mắc nợ, thì công cụ tại Trung Quốc có giàn khoan Hải dương 981 của Tổng công ty Dầu khí Hải dương thi hành chính sách bành trướng của Bắc Kinh.

Sau cùng là qua nhiều Đại hội đảng của Việt Nam từ sau năm 1991 tới nay, chỉ loại đảng viên có tinh thần lệ thuộc vào Trung Quốc hoặc ít ra không chống Bắc Kinh thì mới có cơ hội vào Trung ương đảng rồi Bộ Chính trị. Lên tới vị trí đó, với đặc lợi trong nền kinh tế công cụ tại Việt Nam thì họ dại gì ây mâu thuẫn với quan điểm của Bắc Kinh?

Vì thế, qua hai chục năm, Việt Nam trôi dần vào quỹ đạo Trung Quốc và nền kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào kinh tế Trung Quốc vì đảng Cộng sản Việt Nam lệ thuộc vào đảng Cộng sản Trung Quốc. Biểu hiện ban đầu mới chỉ là các dự án bauxite hay công trình xây dựng của Trung Quốc bên trong đã cấy sẵn những điều có lợi cho Bắc Kinh. Kết cục ngày nay là chuyện các giàn khoan của Bắc Kinh.

Vũ Hoàng: Xin trân trọng cảm tạ ông Nghĩa về phần trình bày này.

ABS

Công nhân dành tiền ăn chung sức bảo vệ biển Đông (TT). Công nhân đang lãnh đồng lương chết đói, thu nhập không đủ chi trả cho những nhu cầu tối thiểu như cái ăn, cái mặc, chăm sóc sức khỏe… Vậy mà còn phải dành tiền đóng góp cho chương trình “Chung sức bảo vệ Biển Đông”.

2 Mời xem lại: Gom phế liệu bán lấy tiền ủng hộ biển đảo (PNTP) Các thành viên CLB Phụ nữ vì tuổi thơ của KP.5, P. Phước Long B, Q.9, TP.HCM đã thu gom ve chai, phế liệu, quyên góp được 700.000 đồng ủng hộ chương trình “Đồng lòng hướng về biển đảo thiêng liêng”. Những người dân nghèo không có tiền ăn, nhưng dành dụm tiền đóng góp, giúp sửa chữa những con tàu bị TQ đâm nát, sửa xong rồi rồi chúng lại đâm, rồi lại sửa, rồi đâm… Không biết cái trò này sẽ được diễn đi, diễn lại cho đến bao giờ?

– Gs Nguyễn Ngọc Trân, cựu Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại: Sự dối trá chính thức có hệ thống (ĐBND).  “Sự thật đã rõ ràng thế nhưng những tuyên bố và trả lời báo chí của những Hồng Lỗi, Hoa Xuân Oánh rằng chính tàu Việt Nam đã tấn công tàu Trung Quốc hàng nghìn lần, rằng tàu cá số ĐNa 90152 Ts đã tự va vào giàn khoan và tự chìm! vân vân và vân vân. Rõ ràng là sự đổi trắng thay đen không biết hổ thẹn!” Nhưng đáng hổ thẹn hơn khi đảng và nhà nước làm “bạn bè, đồng chí” với những kẻ dối trá đó. Mời xem lại:  Từ “4 tốt” đến “4 không”, sự dối trá không còn giới hạn (DT).

– Trần Kinh Nghị: Vài suy nghĩ nhân phát biểu của Tổng Bí Thư (Ba Sàm). “Nhưng chọn bạn thì ai cấm? Vậy mà VN tự cấm mình khi các vị lãnh đạo thay nhau nhau tuyên bố với thế giới ‘VN không liên minh với ai…’. Làm sao phải ‘chưa khảo mà xưng’ như vậy nhỉ, nếu không phải là do sợ bóng sợ gió? Đó là bài bản gì nếu không phải là kế sách của kẻ bạc nhược?“. – HỎI LẠI BÁC TỔNG BÍ THƯ CHO RÕ (FB Lê Hiền Quý).

– Về những phát biểu của TBT Nguyễn Phú Trọng: Xích Tử – Lại lẩn quẩn (Dân Luận). “… ông nói ‘chúng ta không muốn chiến tranh’… Thế nhưng tại sao truyền thống đó lại không đem ra áp dụng với nội bộ hai miền Việt Nam sau Hiệp định Genève khi phía Việt Minh cài lại ở Miền Nam gần 10.000 cán bộ, bộ đội cùng nhiều kho vũ khí chôn giấu để sau đó chủ động tạo ra cuộc chiến tranh 16 năm?” – Tại sao TBT Nguyễn Phú Trọng thay đổi lập trường về Biển Đông? (Blog RFA).

Ông Bá Thanh: ‘Chúng ta sẽ lấy lại những gì đã mất (VNN). “Nhất định, chúng ta sẽ lấy lại hết những phần lãnh thổ đã bị mất và sẵn sàng đối phó với mọi tình huống xấu nhất có thể xảy ra“. Mọi người đang chờ ông Thanh ra tay “Hốt liền! Không nói nhiều!”

– Phạm Trần: Vừa đánh vừa run không giữ được Biển Đông  (DLB). “Đảng và Nhà nước Cộng sản Việt Nam đã sử dụng vũ khí ‘nước bọt’ nhiều hơn ‘hành động’ để chống chiến lược ‘nói là chiếm Biển Đông’ của Trung Cộng.  Chiến thuật của Việt Nam được ‘nhóm 4 người’ đứng đầu đảng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng thay phiên nhau nói lớn cốt cho dân mát dạ nhưng hành động lại chân nọ đá chân kia khiến lòng dân đã không yên lại bối rối thêm trước chủ trương quyết chiếm cho được biển Việt Nam của Trung Cộng“.

Bệnh “thiếu nội dung thông tin”
của quan chức Việt Nam

Nguyễn Văn Tuấn (Dân Luận) – Tôi phát hiện trong giới quan chức VN họ mắc “bệnh” rất phổ biến mà tiếng Anh gọi là “lack of information content” (thiếu nội dung thông tin). Tức là những gì họ viết hay nói ra tuy mới nghe qua thì hay hay những nghĩ kĩ lại là không có thông tin. Chẳng hạn như câu “đa số bạn bè thế giới ủng hộ chúng ta”, cái câu này chẳng có ý nghĩa gì cả, vì (a) đa số là bao nhiêu, gồm những nước nào (hay chỉ Cuba, Laos), và (b) thế nào là ủng hộ? Không có hai thông tin đó thì câu phát biểu hoàn toàn vô nghĩa. Thật ra, đây cũng là ngụy biện (loại argumentum ad populum), tức dựa vào đám đông.

Hay như câu “chúng ta không thể chọn láng giềng”, nó cũng chẳng có ý nghĩa gì. Dĩ nhiên là đâu có ai chọn láng giềng, và cũng chẳng ai chọn mẹ, nhưng điều đó nó chỉ nói lên một điều hiển nhiên. Tôi nghĩ ý đồ của người nói câu đó là sống bên cạnh tên láng giềng xấu thì đành chấp nhận chịu đựng thôi, nhưng đây mới là vấn đề. Chịu đựng đến độ mà láng giềng nó khinh thường mình thì lúc đó không còn là số phận địa lí nữa mà là do chính mình. Mình đã ăn ở và hành xử như thế nào mà để cho láng giềng nó xem mình như đứa con hoang đàng chi địa. Đến mức đó thì phải nói là nhục, quá nhục.

Đáng chú ý là người phát biểu câu trên không hề đề cập đến hai chữ “Trung Quốc” hay “China”. Chắc là cấm kị hay phạm húy?

Tương tự, trong một phát biểu về tình hình Biển Đông, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cũng không dám nhắc đến hai chữ “Trung Quốc”! Ông Nên nói: “Mỗi một sơ hở dù nhỏ cũng lọt vào mưu đồ của kẻ xấu trong lúc chúng ta hoàn toàn chỉ bảo vệ bằng hành động hòa bình của mình như vậy mà họ cũng dùng những lời lẽ vu khống, vu cáo, rất trắng trợn cho rằng chúng ta có hành vi quấy phá.” (1) Thoạt đầu đọc câu này tôi tưởng ông tiến sĩ này (2) nói đến “thế lực thù địch” vốn rất phổ biến trên báo chí VN, nhưng câu sau thì chúng ta biết ông ấy nói đến Tàu cộng. Thật vậy, Tàu cộng chúng nó ngược ngạo tố cáo rằng tàu của VN húc vào tàu của chúng nó hơn 1400 lần! Báo chí VN chỉ đích danh chúng là Tàu, vậy mà một vị đại diện dân không dám nói đến tên của “kẻ xấu”. Tại sao? Đừng nói là ngoại giao nhé?

Tôi đoán rằng chính vì tính sợ bóng sợ gió, sợ phạm húy của các quan chức VN làm cho các quan chức Tàu lấn lướt tới. Họ có thể lên lớp, đe dọa VN, ngông ngênh tuyên bố những điều trịch thượng về VN, mà biết rằng các quan chức VN không dám nhắc đến họ.

(1) http://vneconomy.vn/20140701092542674P0C9920/moi-mot-so-ho-du-nho-cung-lot-vao-muu-do-cua-ke-xau.htm
(2) http://vi.wikipedia.org/wiki/Nguyễn_Văn_Nên. Không thấy thông tin ông lấy tiến sĩ năm nào.

Thời sự VN: chai lì cảm xúc

FB Gs Nguyễn Văn Tuấn (Quê Choa) – Dạo này theo dõi tình hình thời sự ở VN liên quan đến vụ Biển Đông tôi chẳng có cảm giác gì. Nếu có một ông lớn nào mới lên tiếng thì người dân có thể đoán được vị đó nói gì, bởi vì họ chỉ sắp xếp những khẩu hiệu. Nói chung là những phát biểu của họ chẳng có gì phải đáng quan tâm, vì lời lẽ thì chán ngắt (do thiếu tính sáng tạo) và nội dung thì chẳng có liên quan hay ảnh hưởng gì đến vận mệnh đất nước này, hay dân tộc này. Còn bên Tàu thì họ cũng chẳng quan tâm, họ chỉ để cho báo chí mắng vài câu rồi tiếp tục việc làm của họ.

Giới quan chức VN có phát biểu hay không phát biểu thì tình hình Biển Đông vẫn thế, vẫn xấu hơn từng ngày. Thật vậy, Tàu cộng tuyên bố đem thêm giàn khoan vào Biển Đông; họ điều thêm tàu chiến, máy bay chiến đấu, và đủ thứ các tàu ngụy hình hải cảnh hay kiểm ngư. Họ có nói gì thì tàu của VN vẫn bị uy hiếp HÀNG NGÀY, tàu của VN bị đâm va hàng ngày, tàu của VN vẫn chạy trốn lòng vòng tránh những cú tấn công của Tàu cộng. Vậy thì có họ phát biểu hay không phát biểu chẳng có tác động thực tế nào cả.

Mà, làm sao gây tác động khi những câu đại khái như “chúng ta sẽ đấu tranh lấy lại Hoàng Sa”, “không ai chọn láng giềng”, “phải giữ bằng được chủ quyền”, “không chấp nhận nhượng bộ chủ quyền thiêng liêng”, v.v. Câu đầu tiên thể hiện một sự đầu hàng, thế hệ này không lấy lại được HS, vậy thì làm sao mong chờ thế hệ sau lấy được khi thế hệ hiện nay chẳng để lại cho thế hệ sau cái gì cả (ngoại trừ nợ nần). Còn những câu còn lại thì chẳng có ý nghĩa gì, vì đó chỉ là những rhetoric tiêu biểu và đường mòn chữ nghĩa. Chỉ có bao nhiêu chữ được lặp đi lặp lại nhiều lần.

Trong khi VN đang rất cô đơn trên trường quốc tế thì VN lại đưa ra nhiều tín hiệu mâu thuẫn nhau. Trong Đối thoại Shangri-La, Mĩ và Nhật lên tiếng mạnh mẽ chỉ trích Tàu (và ngầm ủng hộ VN), vậy mà phía VN lên nói ví von đó như là một xung đột trong gia đình! Một miệng thì kêu gọi người ta ủng hộ, còn một miệng khác thì nói “chuyện của gia đình chúng tôi”! Mâu thuẫn thứ nhất.

Hễ thấy người Việt ở nước ngoài biểu tình chống Tàu là báo chí VN hăng hái đưa tin, nhưng sinh viên ở VN mà biểu tình chống Tàu thì bị cấm đoán xách nhiễu thậm chí hành hung. Mâu thuẫn thứ hai.

Mới hôm nay, báo VN đưa tin rằng Tàu nhận một “vố đau” từ Chủ tịch ASEAN, vì ông này từ chối đề nghị của Tập Cận Bình về Biển Đông. Bài báo ca ngợi ngài chủ Chủ tịch ASEAN là “nhà lãnh đạo Myanmar thể hiện thái độ quyết đoán, không chấp nhận đứng về phía Trung Quốc.” Tôi tự hỏi tại sao VN không có một lãnh đạo nào quyết đoán như ngài Chủ tịch ASEAN? Tại sao không một nhà lãnh đạo VN không dám nói KHÔNG với Tàu? Ca ngợi người ta anh hùng thì ok, nhưng phải nhìn lại mình ra sao chứ. Mâu thuẫn thứ ba.

Hiện nay chẳng ai biết giới lãnh đạo VN sẽ giải quyết vấn đề Biển Đông ra sao. Thoạt đầu thì tuyên bố là sẽ kiện Tàu ra tòa án quốc tế, nhưng nay thì chẳng ai nhắc đến ý tưởng đó nữa. Có người nói thẳng ra là họ sợ sau khi kiện Tàu thì kinh tế VN sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Sự thú nhận đó cho thấy một bộ phận không nhỏ trong giới chóp bu vẫn không muốn “thoát Tàu”. Không kiện cũng là một cách nói cho Tàu biết rằng VN vẫn xem Tàu là cái bóng che chở — một cách tự nguyện đưa mình vào quĩ đạo của kẻ thù. Nhưng hễ ai hỏi gì thì họ nói “Oh, tình hình phức tạp lắm”. Hai chữ “phức tạp” nó trở thành một thứ bùa chú để tránh đối đầu với sự thật. Nếu là người có trách nhiệm với dân, với cộng đồng, lãnh đạo không thể nào chỉ dừng ở “phức tạp” mà phải giải thích nó có nghĩa gì trong thực tế. Chứ nói phức tạp thì ai cũng nói được vì nó vô nghĩa?!

Trong khi đó thì các thủy thủ và nhân viên kiểm ngư VN ở đầu sóng ngọn gió vẫn phải đương đầu với hiểm nguy mỗi ngày. Tôi không còn đếm được bao nhiêu tàu VN đã bị đâm va, không còn nhớ bao nhiêu thủy thủ bị thương. Hình như “chiến lược” của lãnh đạo VN là mua cảm tính quốc tế. Họ để cho những chiếc tàu cũ rích, rĩ sét, mỗi lần bị đụng là bẹp dúm lại, trông rất thảm hại. Để làm gì? Để các kí giả nước ngoài quay phim. Mà, ngay cả kí giả Úc quay phim và chiếu trên tv Úc cũng chẳng gây được cảm tình nào từ người dân địa phương. Khúc phim chỉ nói lên điều mà mọi người đã biết. Khúc phim đó quả là tốn kém! Đâu phải cần đến những khúc phim đó để mếu máo “mét” với thế giới là “Thằng Tàu to con kia nó đánh tôi”. Người ta sẽ hỏi rồi mày làm gì để đối đầu với nó, chẳng lẽ cứ đưa mặt ra cho nó đánh hoài? Một số người thì nhớ đến câu “đó chỉ là xung đột trong gia đình”, vậy thì để họ giải quyết với nhau!

Có người nói rằng sự kiên nhẫn của VN là lựa chọn đúng vì không muốn gây chiến tranh và VN chẳng sợ ai cả. Người khác thì cho đó là một lựa chọn hèn. Cái biên giới giữa nhẫn nhịn và hèn thì chẳng bao xa. Nói gì thì nói, tôi thấy chỉ có một số ít người ở VN quan tâm đến tình hình Biển Đông, tuyệt đại đa số chẳng ai quan tâm. Họ quá bận rộn bươn chãi với cuộc sống mỗi ngày thì thì giờ đâu mà nghĩ chuyện xa xôi. Một số người thì không làm gì cả vì họ nghĩ là hoài công do VN chỉ là một phiên bản của Tàu và tự mình làm nô lệ cho Tàu, vậy thì nói làm gì cho mất công. Một số nhỏ thì nghĩ đã có Đảng và Nhà nước lo, nên họ thoải mái nhậu nhẹt. Nói chung, tôi gọi đó tình trạng emotional fatigue – mỏi mệt cảm xúc. Người ta đã chai lì cảm xúc trước những thông tin về Biển Đông và hình ảnh tàu VN bị đâm va, người ta hờ hững với những phát biểu mà có cũng như không vì chẳng có ý nghĩa gì, và sự chai lì đó cực kì nguy hiểm cho đất nước và dân tộc này.


Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tới xem tàu cá ĐNa 90152TS bị tàu Trung Quốc
đâm chìm trên vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam vừa qua. Ảnh H.Q (GD)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.