GS Nguyễn Văn Tuấn FB (ABS) – Ngay từ lúc cái giàn khoan HD-981 còn ở vùng biển VN, đã có người tưởng tượng rằng một ngày nào đó Tàu quyết định rút giàn khoan đi nơi khác, và tác giả một cách hài hước cho rằng lúc đó sẽ có một số quan chức VN xuất hiện trên báo chí nói đó là một thắng lợi của VN. Tưởng chỉ là chuyện giả tưởng, ai dè nó lại là sự thật. Khi giàn khoan mới rút đi được một ngày, đã có quan chức kiểm ngư tuyên bố rằng “Tôi cho rằng Trung Quốc di chuyển giàn khoan vì sức ép đấu tranh của các lực lượng chấp pháp của Việt Nam trên biển; trên nhiều mặt trận khác họ đều rơi vào thế bị động, cô lập”.
Xem thêm: Trích tin liên quan theo ABS điểm tin thứ Năm 17/7/2014 + Tiếp theo sẽ là gì?

Phải nói đó là một tuyên bố rất … khó nghe. Trong suốt thời gian giàn khoan HD-981 ở vùng biển của VN, các nhóm “chấp pháp” VN có gây được tác động nào đâu. Mỗi lần tàu kiểm ngư hay tàu cảnh sát biển ra ngoài đó là bị tàu của Tàu xua đuổi, đâm húc gây hư hại nghiêm trọng. Nếu không bị đâm va, thì tàu của VN cũng phải trốn chạy loanh quanh trên vùng biển của mình. Tàu của VN chẳng những rất nhỏ so với tàu của Tàu, nhưng còn rất cũ kĩ. Lực lượng kiểm ngư qua lời của chính ông cục trưởng còn không bảo vệ được ngư dân thì nói gì đến chuyện gây sức ép cho Tàu cộng. Tàu kiểm ngư không có cách gì đến gần giàn khoan do các tàu của Tàu cộng dàn ngang bảo vệ, thì làm gì tàu kiểm ngư VN có khả năng gây áp lực cho giàn khoan. Ấy thế mà vị quan chức đó nói lấy có lấy được rằng giàn khoan HD-981 phải rút đi vì sức ép của các lực lượng chấp pháp VN!
Người khác thì suy luận rằng giàn khoan rút đi là một thắng lợi về ngoại giao của VN. Thật ra, ngoại giao VN có làm nhiều trong trường hợp này, nhưng tác động thì không rõ mấy. Những bài báo tranh luận trên báo chí phổ thông chắc chắn chẳng có tác động gì đến giàn khoan. Những nỗ lực ngoại giao cấp cao đều chẳng dẫn đến đâu. Dương Khiết Trì sang VN cũng chẳng có một thoả thuận nào. VN nói về nộp hồ sơ phản đối Tàu thì Tàu đã làm trước! VN nói sẽ kiện Tàu cộng ra toà án quốc tế, nhưng cho đến nay thì việc làm đó chắc sẽ không thành hiện thực. Nói tóm lại, hoạt động ngoại giao thì có đấy, nhưng tác động thì không rõ ràng, nếu không muốn nói là không hiện hữu. Ngay cả 13 ngư dân VN bị Tàu bắt, ngoại giao VN đã làm gì ngoài việc nhờ Tàu … xác định toạ độ!
Tàu cộng rút giàn khoan vì họ đã đạt được mục tiêu, chứ không phải vì sức ép của các lực lượng chấp pháp VN, và càng không do áp lực ngoại giao của VN. Dĩ nhiên, VN phải tuyên bố là Tàu không được đưa giàn khoan vào biển VN. Nhưng nếu ngay ngày hôm nay, Tàu cộng tuyên bố kéo giàn khoan khác vào vùng biển VN thì phía VN cũng chẳng làm gì được để ngăn chận họ. VN không có nhiều lựa chọn để đối đầu với Tàu, và đó là một thực tế.
Có thể tiên đoán rằng sau giàn khoan sẽ đến ngư dân là nạn nhân của Tàu cộng. Chúng sẽ cho tàu tuần tra trong vùng biển mà chúng cho là của Tàu. Chúng sẽ tăng cường ngăn chận ngư dân ta đánh cà và bắt bớ ngư dân, như là một phát biểu về chủ quyền của họ đối với vùng biển bao bọc bởi bản đồ 9 đoạn. Theo tôi nghĩ, bản đồ này chính là nguồn cội của tất cả nguồn cội về xung đột giữa Tàu và các nước trong vùng. Ngày nào bản đồ này chưa được vô hiệu hoá, ngày đó ngư dân VN vẫn còn khổ và sẽ có nhiều giàn khoan được hạ đặt vào vùng biển của VN.
ABS
– Nguyễn Văn Tuấn: Giàn khoan rút đi (Ba Sàm). “Một khi giàn khoan đó và hàng trăm tàu và máy bay đủ loại đi kèm theo vào biển VN là một hình thức xâm lược trắng trợn. Trước sự xâm lược đó, chúng ta thấy rõ ràng giới lãnh đạo VN suy nghĩ khác. Một nhóm thì muốn kiện Tàu ra toà án quốc tế và nhân dịp này tranh thủ ủng hộ của Mĩ; một nhóm khác thì dứt khoát duy trì tình hữu nghị với Tàu, chịu nhẫn nhục. Một nội bộ như thế chẳng làm gì được sự xâm lược của kẻ thù. Và, quả thật chúng ta thấy lãnh đạo VN gần như bị phân liệt nên chẳng ai nói thành lời. Ngay cả hai chữ ‘Trung Quốc’ cũng không dám nhắc đến“.
– Trung tướng Nguyễn Quốc Thước: Đừng vội mừng trước động thái của Trung Quốc (MTG). Trung tướng Nguyễn Quốc Thước: “Mừng cái gì? Mừng vì cơn bão mà Trung Quốc rút ư? Mai tan bão, họ lại đưa nó ra hoạt động trở lại thì sao?… Đừng ảo tưởng việc giàn khoan Hải Dương 981 rút về đảo Hải Nam là Trung Quốc đã chấm dứt việc bành trướng, bá quyền. Giàn khoan đó dù có đi đâu thì cũng vẫn ở trên biển Đông. Đó là mắt xích để Trung Quốc thực hiện ý đồ của mình. Việt Nam cần phải tiếp tục kết hợp với quốc tế đấu tranh mạnh mẽ hơn nữa”. – ‘Đừng nghĩ Trung Quốc rút giàn khoan 981 là bỏ chạy’ (Tầm nhìn).
– Trung Quốc rút giàn khoan, thả ngư dân Việt Nam (VOA). Ông Dương Danh Dy: “Theo tôi, khả năng kiện Trung Quốc thì ít. Khả năng hai bên tìm cách để hòa bình với nhau thì nhiều hơn. Nói thế thôi chứ chắc chắn là khó mà có hòa bình lâu dài với Trung Quốc được, bởi vì họ khoan được 1 mũi chỗ này rồi, họ sẽ khoan mũi thứ 2 ở chỗ khác. Không phải yên đâu, rồi họ sẽ làm những việc khác nữa”.
– ‘Việt Nam đã thắng về ngoại giao’ (BBC). Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Anh, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông của Học viện Ngoại giao Việt Nam: “Động thái vừa rồi của Trung Quốc cho thấy phản ứng quyết liệt của Việt Nam nên tôi không nghĩ là họ sẽ manh động tiến hành khai thác trong tương lai gần”. Yeah, right! – Cục phó Kiểm ngư: ‘Trung Quốc di chuyển giàn khoan vì sức ép đấu tranh của Việt Nam‘ (VNE). “Tôi cho rằng Trung Quốc di chuyển giàn khoan vì sức ép đấu tranh của các lực lượng chấp pháp của Việt Nam trên biển; trên nhiều mặt trận khác họ đều rơi vào thế bị động, cô lập“. Tự sướng! =>
– Phỏng vấn nhà báo Phạm Chí Dũng: Vì sao Bắc Kinh rút giàn khoan vào thời điểm này? (RFI). “Áp lực quốc tế”. – Nguyễn Văn Hoàng: NGUYÊN NHÂN KHIẾN TRUNG QUỐC RÚT GIÀN KHOAN (Ba Sàm). “Tôi không tin Trung Quốc rút giàn khoan là sự “thành công về cuộc chiến về pháp lý, về ngoại giao” khi lãnh đạo nhà nước ta từng đề nghị gặp gỡ hàng chục lần, Trung Quốc không thèm đoái hoài, chỉ tiếp có 1 lần. Tôi không tin Trung Quốc rút giàn khoan là do sợ khi Việt Nam không dám kiện. Tôi không tin Trung Quốc rút giàn khoan là thắng lợi của Việt Nam trên thực địa khi trong suốt thời gian họ chiếm đóng trên biển Đông cho tới lúc ra về, họ không ngừng đâm đuổi lực lượng chấp pháp và ngư dân chúng ta chạy té khói“.
– Lê Diễn Đức: “Về cơ bản Hà Nội đã đầu hàng” (Blog RFA). “Tóm lại, cuộc đối đầu hai tháng qua, có vẻ như xấu nhất kể từ cuộc chiến tranh biên giới 1979 trong quan hệ hai nước Trung Quốc và Việt Nam mang nặng tính trình diễn của một vở kịch mà các nhà đạo diễn Bắc Kinh đã lèo lái theo đúng ý mình“. – TQ di dời giàn khoan sau khi đảng CSVN chấp nhận đầu hàng (DLB). – Dàn khoan ơi, xin tạ ơn người
– Giải mã việc TQ rút giàn khoan (BBC). GS Carl Thayer: “Trung Quốc muốn lôi kéo Việt Nam vào con đường đàm phán song phương, ngăn chặn những thành phần trong Bộ Chính trị Việt Nam muốn tìm kiếm sự trợ giúp, tránh khả năng Việt Nam có hành động pháp lý, tạo cơ hội và bầu không khí thuận lợi cho Diễn đàn An ninh khu vực (ARF) sắp diễn ra”. – Truyền thông thế giới phản ánh việc TQ di chuyển giàn khoan (VOV/ VNN).
– Cơ hội mong manh (CAĐN). – Bão Rammasun chỉ là cớ… giàn khoan TQ có thể trở lại vùng biển VN? (KT).
– Việt Nam yêu cầu Trung Quốc không đưa giàn khoan trở lại (TTXVN/ TN). Nếu Trung Quốc có đưa giàn khoan trở lại thì Việt Nam “yêu cầu” Trung Quốc rút giàn khoan. Còn TQ không chịu rút thì VN sẽ tiếp tục “yêu cầu” cho tới khi TQ điếc tai mà rút giàn khoan thì mới thôi. Hê hê hê… Yêu cầu Trung Quốc không tái diễn hạ đặt trái phép giàn khoan (VnMedia).
– ‘Không được tái diễn’ hạ đặt giàn khoan (BBC). Trung Quốc: Yes, Sir! – Thủ tướng Dũng: ‘Không được tái diễn’ hạ đặt giàn khoan (Hiệu Minh). “Việc đưa giàn khoan vào vùng biển Việt Nam là một tín hiệu rõ ràng của phía Trung Quốc gửi lãnh đạo đàng CS Việt Nam, hãy STOP ‘hữu nghị và hợp tác tốt đẹp’, 16 chữ vàng, 4 tốt. Đó là sự lừa đảo“. – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Kiên quyết đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc (TTVN). Chỉ đấu tranh bằng cách nói “kiên quyết” thì chẳng “bảo vệ” được gì đâu ông ơi!
– Dân mạng Trung Quốc tranh cãi khi giàn khoan di chuyển (Zing). – Bắc Kinh “rút lui chiến thuật”? (NLĐ). – Cư dân mạng Trung Quốc: Dời giàn khoan do sức ép từ Mỹ (KT). – Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói về chuyển giàn khoan Hải Dương 981: Không liên quan với bất cứ nhân tố bên ngoài nào (CRI).
– Hoàn thành tốt đẹp hoạt động tác nghiệp khoan thăm dò Dự án phía nam đảo Trung Kiến (CRI). “Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cho biết, quần đảo Tây Sa là lãnh thổ vốn có của Trung Quốc, doanh nghiệp Trung Quốc tác nghiệp tại vùng biển gần Tây Sa không hề có tranh chấp hoàn toàn là công việc trong phạm vi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền quản lý của Trung Quốc. Trung Quốc kiên quyết phản đối Việt Nam quấy nhiễu một cách vô lý hoạt động tác nghiệp của doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời đã áp dụng biện pháp cần thiết đảm bảo an toàn cho hoạt động tác nghiệp“.
– Sau khi rút giàn khoan, Trung Quốc sẽ làm gì ở biển Đông? (VOA). Tiến sỹ Jonathan London: “Tạm thời tôi cho rằng, việc này cũng có thể giảm áp lực vào Hà Nội trong thời điểm ngắn hạn, và quyết định này (dù là riêng của TQ hay là kết quả của những đàm phán giữa hai bên) rất có thể đã có chính ý định đó. Nhưng, về lâu dài, việc này không thay đổi chút nào thực thế là động thái của TQ đã yêu cầu Việt Nam cần một phương hướng mới”.
– Carl Thayer: Hai toan tính của Trung Quốc khi dời giàn khoan (VNN). “… sau khi giàn khoan dời đi, một lúc nào đó, Trung Quốc và Việt Nam sẽ bắt đầu những thảo luận tìm cách cải thiện quan hệ song phương. Điều này có thể đồng nghĩa với khả năng Việt Nam sẽ kiềm chế không kiện Trung Quốc nữa, và cũng sẽ kiềm chế trong hợp tác với Mỹ và Nhật Bản“.
– Bài viết của ông Pinak Ranjan Chakravarty, cựu Bộ trưởng Ấn Độ: Ván cờ Trung Quốc trên biển Đông (MTG). “Vậy tại sao TQ quyết định khiêu khích Việt Nam vào lúc này, chấp nhận làm gãy mối quan hệ ổn định lâu nay với Việt Nam? Xem ra đó là một nước cờ được tính toán kỹ, nhằm độc chiếm biển Đông và thăm dò ý chí của Việt Nam và ASEAN cùng phản ứng của cộng đồng quốc tế“.
– Nhà nghiên cứu Dương Danh Dy: “Ta cứng họ sẽ im, ta mềm họ lấn tới” (GDVN). “Mình cứng rắn thì Trung Quốc sẽ im một thời gian nhưng nếu ta yếu mềm thì họ sẽ được đà lần tới”.
Bài dưới đây mang tên Chuẩn bị cho một giai đoạn hành động mới, nguy hiểm hơn là bài phỏng vấn Thiếu tướng Lê Văn Cương của phóng viên VTC, nhưng vừa được đăng lên thì vài giờ sau bị VTC rút xuống. Đường link vẫn còn nguyên mà ruột thì đã thay bằng một bài mới có nội dung… phòng chống cơn bão Thần Sấm (xem ảnh): Trung Quốc âm mưu gì sau việc rút giàn khoan HD 981? Ôi, điều đó không đáng quan tâm bằng một cơn bão (VTC/ BVN). “Người ta sợ bão Thần Sấm hơn nguy cơ xâm lược của Trung Quốc bành trướng ư? Hay là vì lệnh trên muốn bằng mọi cách phải giữ gìn ngọn cờ ’4 tốt 16 chữ vàng’ tuy đã rách tả tơi, không che nổi dã tâm của ông anh ‘cùng ý thức hệ’?“.
– Hội thảo CSIS lần thứ 4 về Biển Đông: Phát biểu của Mike Roger – Chủ tịch ban tình báo Hạ Viện Mỹ (NCBĐ).
– Bài học Philippines: Mất bãi cạn vì tin Trung Quốc (Zing).
– TẬP CẬN BÌNH SẼ ĐƯA CHINA VỀ ĐÂU? (BVN). “Tập Cận Bình sẽ là người đưa China cộng sản đến tan rã và đó là kết cục có hậu đối với thế giới“.
– Thoát Trung vậy là gì? (BVN). “Là chống lại ngoại xâm Bành Trướng phương Bắc, là thiết lập một Diên Hồng thế kỷ 21, vận sức toàn dân chống bọn nội xâm ung nhọt tiếp tay cho ngoại bang đã, đang, và sẽ tiếp tục biến Việt Nam thành quận huyện như hai lần Bắc thuộc trước đây trong lịch sử“. – Để thoát Trung trước hết phải Thoát Cộng (Blog RFA).
– Tổ chức “Nhịp Cầu Hoàng Sa” (RFA). Bà Ngụy Văn Thà: “Đây là ao ước của tôi từ lâu thành ra tôi thấy mình rất là vui. Nhận hôm bữa 11 tháng Bảy, căn hộ đó thuộc cao ốc B, có hai phòng, hai nhà vệ sinh, một phòng bếp với lại phòng khách. Hồi xưa, nhà tôi bị giải tỏa cũng ở gần khu đó, nhưng mà bây giờ lại được căn nhà gần ở đó nữa với lại gần gia đình tôi“.
– Vương Trí Dũng: VIỆT NAM – TRUNG QUỐC: CẮT ĐỨT QUAN HỆ KINH TẾ, AI SỢ HƠN? (BVN). “Nếu cắt đứt hoàn toàn quan hệ kinh tế giữa hai nước, thì Việt Nam được lợi hơn và Trung Quốc bị thiệt hại hơn. Trung Quốc sẽ bị thiệt hại bởi ba điểm chính sau đây. 1. Rời bỏ Việt Nam Trung Quốc mất đi một thị trường thuộc địa 90 triệu dân tiêu thụ hầu như hoàn toàn hàng hóa Trung Quốc. 2. Rời bỏ Việt Nam, Trung Quốc còn mất đi nguồn lợi kinh tế lớn về thị trường đầu tư, thị trường cung cấp tài nguyên khoáng sản và nguyên vật liệu giá rẻ. 3. Điều quan trọng nữa là, rời bỏ Việt Nam, Trung Quốc sẽ đẩy Việt Nam ra khỏi quỹ đạo phụ thuộc. Trung Quốc sẽ mất đi một đồng minh trong cuộc đấu tranh giành ảnh hưởng siêu cường…”
– Ngu thì chết, chứ bệnh tật gì? Việt Nam lại nếm “trái đắng” vì công nghệ Trung Quốc (ĐV). “Nhiều chuyên gia đã cảnh báo việc nhà thầu Trung Quốc đấu thầu và trúng thầu ở hầu hết các dự án đấu thầu quốc tế rộng rãi do lợi thế thiết bị giá rẻ, thậm chí giá nào cũng chấp nhận để trúng thầu. Nhưng khi thực hiện công trình thì nại ra đủ lý do để chậm chễ, nâng giá trúng thầu hoặc chất lượng công trình không đảm bảo. Điều này Việt Nam đã lãnh nhiều bài học, nhưng dường như vẫn chưa đủ sức nặng để hạn chế tình trạng này“.
Nguyễn Trần Sâm: Tôi muốn lãnh đạo của tôi giống ai? (Quê Choa). “Càng sống lâu dưới chính thể của các vị, càng chứng kiến kết quả những chính sách của các vị, và càng để ý đến đời sống của những người bà con làm nghề nông ở quê hoặc đi làm ở các khu công nghiệp, tôi càng thấy loại dân như mình không hợp (hoặc không xứng đáng) với hàng ngũ “lãnh đạo” như các vị ấy. Chúng tôi cần một dàn lãnh đạo kiểu khác“.
– Hàn Tín luồn trôn (Diễn Đàn). “Không ai để ý là lúc chui qua háng, Tín vẫn mặt mũi uy nghi lẫm liệt. Lẩm bẩm câu ‘Đại cuộc ! Đại cuộc ! Mười sáu chữ vàng !’ … – Này Tín ! mày không nuôi nổi thân ! Nói gì nuôi vợ ! Ta sắp tổ chức tuyển vợ cho đại gia nước lạ ! Mày vốn xưng anh hùng, sao để lụy nữ sắc !? Tín ngẫm nghĩ hồi lâu, nét mặt uy nghi lẫm liệt. Lẩm bẩm câu ‘Đại cuộc ! Đại cuộc ! Mười sáu chữ vàng!‘.”
– Trần Nhơn: Bão tố nổi lên rồi! (Thông Luận). “Không phải ngày xưa Đảng tuyệt vời,/ Chẳng qua chưa bị lộ mà thôi./ Lừa công nông ngụy xưng giai cấp,/ Gạt đảng phái giành trọn ghế ngôi./ Tín dụng niềm tin chết ngắc ngoải,/ Ngân hàng đạo đức sống cầm hơi./ Bôn sê vích lầm đường lạc lối,/ Đảng Lê nin chống lại loài người“
– Nghệ sĩ Kim Chi: Tôi đã không nhịn được cười khi họ ví những ông bà trong nhóm lợi ích là cha mẹ của tôi… (Quê Choa). “Có người cho tôi biết rằng có ông gì đó ở ban tuyên giáo trung ương xuống ra lệnh hội NSSKVN phải gạch tên tôi, ông ta nói rằng: Trong gia đình nếu cha mẹ có sai thì con cái không có quyền sang nhà hàng xóm bêu riếu… Tôi đã không nhịn được cười khi họ ví những ông bà trong nhóm lợi ích là cha mẹ của tôi…”
Tiếp theo sẽ là gì?
Mặc Lâm (RFA) – Tối 15 tháng 7 Trung Quốc tuyên bố chính thức rút giàn khoan HD 981 ra khỏi đảo Tri Tôn thuộc vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam. Động thái này ngay lập tức được phản ứng tích cực từ nhà nước Việt Nam, tuy nhiên để có một chiến lược đối phó cho những gì sắp tới vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.
.
Phải đặt trọng tâm chiến lược lâu dài
Một tàu cảnh sát biển Trung Quốc (trái) gần giàn khoan dầu của Trung Quốc trong vùng biển tranh chấp với VN ở Biển Đông hôm 14 tháng 5 năm 2014.AFP PHOTO / HOANG DINH NAMSau khi nghe tin, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao và biểu dương các cơ quan chức năng, cơ quan thực thi pháp luật trên biển đã biểu thị thái độ và trách nhiệm cao trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền Việt Nam. Cùng lúc người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Lê Hải Bình lên tiếng yêu cầu Trung Quốc không tái diễn đem giàn khoan vào vùng biển Việt Nam trái phép một lần nữa để bảo đảm an ninh trên biển Đông.
Đó là hai phản ứng nhanh nhất của chính phủ về động thái rút giàn khoan HD 981 về Hải Nam với tuyên bố từ Trung Quốc là nhiệm vụ giàn khoan đã hoàn tất chứ không phải do bất cứ áp lực nào từ bên ngoài kể cả cơn bão Thần Sấm đang ầm ầm tiến đến trong 24 giờ sắp tới.
Tuy nhiên, là người có kinh nghiệm rất nhiều trong khi đàm phán biên giới với Trung Quốc, TS Trần Công Trục nguyên Trưởng ban biên giới chính phủ cho rằng không thể đánh giá một cách khái quát về hành động rút giàn khoan mà phải đặt trọng tâm vào chiến lược lâu dài mà Trung Quốc đã và đang theo đuổi:
“Có thể nói rằng tất cả các động thái về giàn khoan này khi họ hạ đặt và hai là di chuyển, rút đi chỉ là động thái tùy theo tình huống để họ xử lý, vì tất cả các điều đó họ đã sắp xếp trong chiến lược đã tính sẵn rồi không có gì thay đổi đâu. Theo tôi bản chất của nó cho dù có những biến đổi nào đó cũng chỉ là mang tính ứng phó tạm thời mà thôi.”
Tất cả các động thái về giàn khoan này khi họ hạ đặt và hai là di chuyển, rút đi chỉ là động thái tùy theo tình huống để họ xử lý, vì tất cả các điều đó họ đã sắp xếp trong chiến lược đã tính sẵn.– TS Trần Công Trục

Dù tạm thời hay không, vần đề giàn khoan của Trung Quốc sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều lần nữa là điều chắc chắn. Những thay đổi có tính chiến thuật không phải là điều đáng mừng nhất là tự ru ngủ mình bằng cách vuốt ve lòng tự ái dân tộc là một hành động không những nguy hiểm đối với dư luận quốc tế mà còn gây ra tâm lý tự mãn không đáng có trong tình hình nguy nan trước mắt.
Chuyên gia về Biển Đông, Giáo sư Carl Thayer, thuộc học viện quân sự Australia cho biết nhận xét của ông:
“Việc rút giàn khoan này có vẻ làm dịu bớt căng thẳng và tôi cho rằng rằng đây là thời điểm mà Bác Kinh và Hà Nội ngồi xuống trao đổi về quan hệ hai nước và đây là tiền đề có ảnh hưởng đến những động thái phải làm trong tương lai. Trung Quốc đã đưa hàng trăm tàu bao gồm tàu chiến vào trong khu vực này là điều mà chỉ một hoặc hai nước có đủ khả năng buộc họ phải dừng lại, vì vậy Việt Nam nên tận dụng cơ hội này để làm dịu tình hình và tìm hiểu thêm về Trung Quốc để có phản ứng thích hợp trong tương lai. Việt Nam cần tìm thêm sự ủng hộ của quốc tế để biến vấn đề thành quốc tế hóa điều mà Trung Quốc không muốn đá động tới.”
Mỹ có thay đổi chiến thuật?
Tàu cảnh sát biển Trung Quốc (phải) sử dụng súng nước tấn công tàu kiểm ngư của Việt Nam trong vùng biển tranh chấp ở Biển Đông hôm 03 tháng 5 năm 2014.Chiến thuật mèo vờn chuột mà báo chí quốc tế đang nêu ra cho thấy Trung Quốc muốn đặt Việt Nam vào thế chạy theo đuôi và không thể thoát ra sự kềm chế của họ bằng sức mạnh quân sự. Những cuộc gặp gỡ mới nhất giữa hai đô đốc tư lệnh hải quân Trung Mỹ, cộng với cuộc tập trận mang tính quy mô vừa qua tại Hawaii giữa hai nước là một dấu hỏi rất lớn trong giới quan sát Biển Đông. Đến nỗi có người đưa ra câu hỏi liệu có phải Mỹ thay đổi chiến thuật đối với Trung Quốc hay không.
Giáo sư Carl Thayer từng được cho là có lo âu cho một cái bắt tay sau hậu trường trong chính sách mới của hai nước, đã xác định với chúng tôi như sau:
“Tôi tin rằng người ta đã diễn dịch lời của tôi không chính xác. Ý tôi muốn nói nếu nhìn vào những ý kiến của dư luận qua cách mà cả hai nước Mỹ Trung cùng nhấn mạnh tới chính sách “ngoại giao tập trận” (Mil to Mil relation) là một bước tiến của Mỹ kể từ năm 1989 khi họ cố dàn xếp một vụ tập trận song phương nhưng không đạt được. Cho đến vụ va chạm trên không giữa máy bay EP 3 của Mỹ và chiến đấu cơ Trung Quốc vào năm 2001 trên đảo Hải Nam.
Những gì tôi muốn nói là Trung Quốc đưa ra đề nghị tập trận chung nằm trong ý muốn tiếp cận Trung Quốc của Mỹ. Đây là ưu tiên hàng đầu và cũng là mục tiêu Mỹ nhắm tới và vì vậy tôi quan tâm rằng nếu mối quan hệ “tập trận” này được xây dựng chặt chẽ hơn nó có thể sẽ uốn cong những quyết định của Mỹ, đặc biệt trong trường hợp Việt Nam không phải là đồng minh của Hoa Kỳ.”
Trung Quốc đưa ra đề nghị tập trận chung nằm trong ý muốn tiếp cận Trung Quốc của Mỹ. Đây là ưu tiên hàng đầu và cũng là mục tiêu Mỹ nhắm tới.– GS Carl Thayer

Tình hình tạm dịu là cơ hội để Việt Nam tập trung hơn trong nhiều vần đề mà trước nhất vẫn là cố gắng vận động sự đồng thuận của quốc tế. Tiếng nói nhiều nước sẽ cộng hưởng và hiệu ứng của nó sẽ lớn hơn gấp nhiêu lần của một số ít. Hai nữa là thường xuyên điều động các đơn vị cảnh sát biển, kiểm ngư làm công tác bảo vệ tại khu vực mà giàn khoan vừa rút sẽ vô hiệu hóa ý đồ chiếm giữ bằng sự hiện diện thường xuyên mà Trung Quốc cố tình áp đặt. Về vấn đề này, TS Trần Công Trục cho biết:
“Các đơn vị này được thành lập ra là để làm cái việc đó cho nên không phải vì chuyện Trung Quốc đưa giàn khoan mới phải làm còn khi họ rút rồi thì thôi, lại rút về. Tôi cho là không phải như vậy. Họ phải luôn luôn thường trực để bảo vệ. Dĩ nhiên còn phụ thuộc vào yếu tố, vào khả năng, về trang thiết bị lực lượng nhưng điều quan trọng là nhiệm vụ các đội ngũ này là anh phải luôn luôn thường trực để bảo vệ quyền chủ quyền và quyền tài phán của mình trên các vùng biển được xác nhận thuộc về vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.”
Tuy nhiên, sự đồng thuận cao nhất của Chính phủ và Đảng cộng sản mới là điều cốt lõi trong việc chống lại sự áp đặt của Trung Quốc. Rất nhiều nhà quan sát quốc tế nhận xét rằng Bộ chính trị Việt Nam hiện nay đang lưỡng lự trước vấn đề Trung Quốc và đây là yếu huyệt của Hà Nội trước sự sống còn của dân tộc. TS Trần Công Trục lý giải những nhận xét này như sau:
“Nói như vậy không phải là một điều đáng ngạc nhiên, bất kỳ một xã hội nào dù có văn minh, tiến bộ đến đâu cũng đều tồn tại điều đó. Vấn đề quan trọng là phải xử lý những mâu thuẫn đó như thế nào và nó phải thể hiện vào lúc chúng ta gặp sự cố, tình huống mà liên quan đến tất cả lợi ích chung của chúng ta cũng như của cộng đồng mà chúng ta đang sống trong khu vực của quốc tế.”
Việt Nam không có một động thái nào ở cấp cao nhất là điều mà Trung Quốc đã dự kiến trong chiến lược lấn chiếm Biển Đông của họ. Cởi bỏ chướng ngại to lớn này không ai khác hơn là đảng và chính phủ Việt Nam trước khi bão đi và giàn khoan khác lại kéo tới.