Tự do ngôn luận và tin đồn

Posted: August 15, 2014 in Uncategorized
Tags:

Dân Luận: – Liều thuốc cho tự do ngôn luận quá trớn là… tự do ngôn luận hơn nữa! Trên thực tế, việc tin đồn “gây hoang mang dư luận” ở Việt Nam chiếm ưu thế bởi vì hệ thống báo chí bị kiểm duyệt và bóp méo đến mức… người dân không còn tin vào chúng nữa, và họ chấp nhận tin vào nguồn tin vỉa hè hơn báo chí chính thống.

Xem thêm Trích ABS điểm tin + video + audio.

.
Nguyễn Văn Thạnh – Mấy ngày qua, có một sự kiện: một số facebooker tung tin lên mạng là dịch Ebola đã đến Việt Nam, ngay sau đó bộ Y tế họp báo để bác bỏ thông tin trên, tiếp theo là cơ quan công an vào cuộc điều tra. Họ xác định được danh tính hai vợ chồng đưa tin và triệu tập đến cơ quan công an để làm việc. Sau đó hai vợ chồng này bị phạt hành chính vì hành vi tung tin đồn thất thiệt làm hoang mang dư luận.

Nhìn chung là cộng đồng mạng đồng tình với cách hành xử với cơ quan công an. Điển hình như lời bình sau trên báo Vietnamnet “Đúng nhà (là) nhàn dỗi (rỗi) sinh nông nổi… cảnh báo nhưng lai bịa chuyện là nhận được tin của bác sỹ trong bệnh viện, làm không ít người lo lắng toát mồ hôi. Phạt thật nặng”.

Thông tin vụ việc có thể theo dõi ở đây:

http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/192399/hanh-trinh-doi-vo-chong-tung-tin–dich-ebola-den-vn-.html

http://vtv.vn/Thoi-su-trong-nuoc/Xu-ly-4-nguoi-tung-tin-don-co-benh-nhan-Ebola-tai-Viet-Nam/129097.vtv

Nhiều người xem như sự việc đến đó là kết thúc. Tuy nhiên, tôi thấy sự việc không đơn giản. Sự việc là một thực hành cho một quyền mà lâu nay báo giới, chính quyền, những người tranh đấu cho quyền con người tốn nhiều giấy mực để tranh luận.

Chúng ta thử phân tích vài điều từ vụ việc này.

Như chúng ta biết, quyền tự do ngôn luận là một quyền căn bản của con người. Quyền này được cùng ghi trong hai văn bản quan trọng là Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị ( điều 19).

Và chúng ta cũng biết rằng, con người tự do là con người có quyền làm bất cứ việc gì miễn không gây phương hại cho người khác. Có nghĩa là, con người tự do sẽ có quyền sử dụng các quyền của mình cho đến khi nào không gây phương hại cho người khác (vai trò của luật pháp là để đảm bảo điều không phương hại này). Điều này cũng được áp dụng cho quyền tự do ngôn luận. Luật pháp được thiết lập để bảo đảm mỗi cá nhân sử dụng quyền tự do ngôn luận nhưng không gây phương hại cho người khác. Người phạm luật là người đã gây ra phương hại cho người khác. Muốn kết tội một người phạm luật thì phải chứng minh được việc làm của họ đã gây phương hại gì, cho ai; đối tượng bị hại phải cụ thể rõ ràng, sự phương hại phải có khả năng nhận thấy, lượng định được. Đối tượng bị hại (hoặc đại diện) phải khởi kiện ra tòa để yêu cầu tòa phán xét, bồi thường thiệt hại.

Từ cơ sở lý luận trên, chúng ta quay lại câu chuyện đưa tin có dịch Ebola ở Việt Nam. Cơ quan chức năng kết luận là người đưa tin đã đưa tin đồn thất thiệt (tin không thật) và gây hoang mang trong xã hội.

Chúng ta thử phân tích:

1. Con người có quyền đưa tin không thật không?

Tôi nghĩ nhiều người sẽ trả lời là không. Với họ, tin đưa là phải tin thật, tin không thật là phạm tội.

Với lý luận này chúng ta thấy sẽ có nhiều rắc rối xảy ra: bạn chỉ có thể đưa tin khi bạn chứng minh được nếu không bạn sẽ phạm tội. Như vậy có thể bạn sẽ im miệng khi thấy trên đường cảnh sát lạm quyền: đánh người, mãi lộ,…vì bạn không dễ để chứng minh nếu nhân viên công lực chối (giả sử trong trường hợp trên, chính quyền muốn bưng bít thông tin dịch, người đưa tin muốn chứng minh không phải là dễ). Tương tự như vậy với rất nhiều hiện tượng xã hội như: tham nhũng, chạy việc, nạn con ông cháu cha,…Nếu bạn thấy, bạn có tâm, bạn muốn viết bài để cảnh báo các vấn nạn trên mà cơ quan công an hỏi: “bằng chứng đâu?” thì bạn có đường chết. Còn nếu đợi đến khi có bằng chứng thì xã hội đã vô cùng nát. Chúng ta thấy nhiều sự kiện xã hội ban đầu xuất hiện dưới dạng tin đồn, rồi sau đó mới là sự thật. Xã hội sẽ như thế nào nếu hoàn toàn không có tin đồn?

Tương tự như vậy với rất nhiều giả thuyết xã hội, nếu chỉ được nói khi có bằng chứng không chối cãi thì sẽ không bao giờ được nói ra. Làm sao Rousseau có bằng chứng không thể chối cãi là quyền lực đến từ dân thông qua ủy quyền chứ không phải đến từ thiên tử hay chúa trời trao vào tay vua?

Từ những lý luận trên, tôi cho rằng, con người có quyền nói những thông tin không có sự thật, miễn là không phương hại đến người khác. Nếu điều này không được thừa nhận thì sẽ hạn chế rất nhiều về quyền tự do ngôn luận, có thể biến cả xã hội câm miệng vì không ai dám nói ra điều gì vì sợ không thể chứng minh được nó là sự thật. Bạn có đồng ý điều này không?

2. Gây hoang mang xã hội, có phải là một phương hại cho người khác không?

Theo lý luận trên, sử dụng quyền tự do ngôn luận sẽ phạm luật nếu nó gây phương hại cho người khác, với điều kiện đối tượng bị hại phải cụ thể rõ ràng, sự phương hại phải có khả năng nhận thấy, lượng định được.

Theo tôi thấy, hiện chưa ai chứng minh là tin đồn trên đã gây phương hại cho ai và phương hại như thế nào.

Cơ quan công an thì cho rằng tin đồn làm xã hội hoang mang. Chúng ta có thể xem hoang mang có phải là một thiệt hại không? Nếu có thì ai đại diện cho cả xã hội để khởi kiện người tung tin đồn? Cách chứng minh thiệt hại từ hoang mang như thế nào và phương án bồi thường?… Vấn đề không đơn giản như ta tưởng.

Theo cá nhân tôi, không nên xem hoang mang là một thiệt hại – một vụ xâm hại – bởi lẽ sẽ kéo theo rất nhiều hệ quả. Sẽ như thế nào nếu một người tranh đấu cho nền dân chủ cho rằng chính quyền hiện nay sai lầm cần phải thay đổi. Khi đó cơ quan chức năng rất có cơ sở để kết tội cho người này với tội trạng là gây hoang mang xã hội. Rất nguy hiểm cho sự tranh đấu cải tiến xã hội đúng không?

Từ những lý lẽ trên, hẳn nhiều người sẽ nói với tôi: nói như bạn thì hai vợ chồng tung tin đồn trên vô tội, khi đó nhiều người thoải mái tung tin đồ à? Xã hội sẽ loạn à?…

Tôi thấy, những thắc mắc đó là có lý. Làm sao giải quyết những mâu thuẫn trên?

Chìa khóa nằm ở quyền tự do ngôn luận và quan điểm người tự do là người có lý trí.

Hai vợ chồng facebooker có quyền đưa tin là Ebola có ở Việt Nam; bộ Y tế có quyền họp báo để phản bác thông tin trên và cuối cùng quyền lắng nghe ai thuộc về người dân.

Có thể nhiều người không đồng ý với giải pháp trên và vẫn khăng khăng đòi trừng phạt người tung tin đồn thất thiệt.

Như bạn thấy đấy, trên đời này không có giải pháp nào hoàn hảo cả, bạn ủng hộ việc trừng phạt hai facebooker đồng nghĩa với việc bạn đã tiếp tay cho chính quyền bịt miệng người dân khi cần.

Bạn biết không, hiểm họa xã hội nhiều khi đến từ những việc đơn giản như vậy (ủng hộ việc trừng phạt người đưa tin đồn), bởi lẽ, như tổng George Washington đã nói “một khi bị cướp đi quyền tự do ngôn luận, chúng ta sẽ trở nên câm lặng và ngu xuẩn, như những con cừu bị dẫn đến lò sát sinh”.

Hãy hết sức cẩn thận khi bạn ủng hộ chính quyền trừng phạt một ai đó, bởi lẽ chính quyền luôn mạnh hơn người dân. Những người bị trừng phạt có khi là người tốt, vì họ chấp nhận rủi ro để mang lại hạnh phúc cho xã hội, trong đó có bạn.

Basam

– Nguyễn Trần Sâm: Sự mỉa mai của lịch sử (Quê Choa). “Ở Việt Nam ngày càng thấy rõ rằng chỉ có đi theo con đường mà các nước văn minh đã đi qua mới có cơ hội thoát khỏi tấn bi hài kịch của mấy chục năm qua“.

Đại diện LĐQT Nhân quyền trả lời RFA về vụ kiện Ủy hội Châu Âu (RFA). Bà Gaelle Dusepulchre, đại diện Liên Đoàn Quốc tế Nhân quyền tại Liên Âu: “Chúng tôi nghĩ rằng một Hiệp ước Mậu dịch mà không chịu ấn định sự bảo vệ đầy đủ, nhằm ngăn chặn những vi phạm nhân quyền vốn không ngừng xẩy ra tại Việt Nam, và đâu đó, Liên Âu cũng phải mang trách nhiệm trực tiếp trong các cuộc vi phạm nhân quyền trong tương lai tại Việt Nam“.

Ngoại trưởng Mỹ nhắc nhở Châu Á về sự thoái lùi của dân chủ và nhân quyền (RFI).

– Nguyễn Đình Ấm: TÔI LÀ ĐỐI TƯỢNG CHỐNG ĐẢNG ??? (BĐX). “Nếu tôi chống độc tài, tham nhũng, lộng hành, đặc quyền, đặc lợi, chống kẻ xâm lược nước tôi… là chống đảng, nhà nước thì chứng tỏ đảng, nhà nước ấy dung dưỡng bảo vệ những thứ đó và làm tay sai cho ngoại bang“.

Về buổi làm việc giữa anh Đào Tiến Thi với an ninh sáng nay (FB Lã Việt Dũng). “Tôi đánh giá thái độ tốt của ba vị AN hôm nay. Nhưng tôi phản đối việc Đảng và Nhà nước đưa AN vào làm những việc như thế này, những việc thuộc về nhận thức, tư tưởng, tình cảm, chứ không phải an ninh quốc gia hay trật tự xã hội. Như thế là tạo dựng một xã hội công an trị, mang tính chất đe dọa, trấn áp, rất có hại cho chính Đảng và Nhà nước. Tôi sẽ viết nội dung này thành một lá thư gửi BCHTWĐ hoặc BCT“.

BẢN CHẤT LƯU MANH CỦA MỘT SỐ CÔNG AN KHI NHÂN DANH PHÁP LUẬT MỜI DÂN ĐẾN ĐỒN LÀM VIỆC (Nguyễn Đức Quốc).

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh có đi ngược với truyền thống gia đình không?(NBG). “Ông Nguyễn Hữu Vinh bị bắt giữ bởi những cáo buộc đăng tải thông tin, hành vi của ông Nguyễn Hữu Vinh chưa nói đúng hay sai. Nhưng những hành vi ấy nằm trong khuôn khổ về quyền tự do, ngôn luận, báo chí, quyền thông tin… Và những quyền này của ngày hôm nay có nhiều điểm khác biệt so với những quyền thông tin ngày trước. Ngày mà bố ông Nguyễn Hữu Vinh, tức cụ Nguyễn Hữu Khiếu tham gia công tác đảng, công tác nhà nước“.

Thanh niên Đăk Nông bị cướp đất và bị bắn chết. Ảnh: blogger Cafe Đắng

– Về 4 người dân oan M’nông bị TAND tỉnh Đắk Nông kết an hôm 13/8: Vừa cưỡng đoạt nhà đất, vừa phạt tù nạn nhân (NV). “Sau một phiên xử ngắn, ông Điểu Bré bị phạt 4 năm 6 tháng tù giam, ông Điểu Byơ bị phạt 4 năm tù, ông Điểu Đong bị phạt 3 năm 6 tháng tù và ông Điểu Xrí bị phạt 2 năm tù“. Mời xem lại: Xét xử các bị cáo tuyên truyền chống phá Nhà nước (TN).  Bao giờ cao nguyên xanh trở lại? (DLB). Thêm một bằng chứng nữa cho thấy sự tự tung, tự tác của chính quyền: cướp đất, triệt tiêu nguồn sống của người dân, nhưng khi bị người dân phản đối thì giết chết, người còn sống thì bị bịt miệng bằng cách bắt bớ, đưa ra xét xử với nhóm tội “xâm phạm an ninh quốc gia”, bị lãnh án tù. Các blogger, facebooker ở Việt Nam cần giúp tìm thêm thông tin về những dân oan này, lên tiếng với cộng đồng quốc tế, để làm sáng tỏ cái chết của người thanh niên trẻ kia, đòi công bằng cho những người dân oan vừa bị đưa ra xét xử ở Đắk Nông, giúp loại trừ sự lạm quyền đang diễn ra.

Nghi trộm, một người bị công an đánh (PLTP). “Đến 18 giờ 30 cùng ngày, công an cho anh Cương về. ‘Trước khi về, họ dặn tôi không được kể với ai, ai hỏi thì bảo công an mời lên hỏi một số việc thôi‘ – Cương kể. Lúc bước vào sân nhà, Cương ngất lịm. Người thân đưa vào nhà và phát hiện mặt, đùi, cổ tay anh bị bầm tím, người sốt cao“. Anh Cương không cần phải kể với ai về chuyện bị công an đánh, chính những vết thương trên người anh đã kể lại với mọi người. Công an tưởng rằng có thể đánh dân xong rồi bịt miệng dễ dàng như thế sao? – Nói thật – Làm thật (TN). Báo Thanh Niên cần tổ chức cho mấy công an này, giao lưu với mấy tay công an đánh anh Cương và những tay an ninh bắt dân nói láo.

Công an đánh chết nghi can trộm bò: 18 tháng tù (TT). Đánh chết nghi can chỉ bị 18 tháng tù, còn đánh chưa chết thì… chẳng bị tù ngày nào đâu, nên cứ thoải mái mà đánh dân!

Ông Chấn bất bình với lời xin lỗi của vợ cán bộ gây oan sai (ĐSPL). “Vợ ông Vinh bảo tôi rằng chồng em (ông Vinh) cũng giống như anh Chấn đã phải ngồi tù rồi, sự nghiệp thì tiêu tan, gia đình li tán mong gia đình (ông Chấn) tha thứ”.  – Vụ ông Chấn: Hung thủ Lý Nguyễn Chung đối mặt mức án nào? (ĐSPL). – Video: Vì sao người Việt ngày càng tàn ác? (RFA).

Tài xế Vinasun tố giác công an Quận 1 (DCCT). “Tại trụ sở công an Quận 1,đồng phạm của ông Trình lại tiếp tục đánh vào ngực, vào mạn sườn, và ông Trình đã gỡ chiếc dép đang mang đánh vào tay phải, vào mặt tôi và nói ‘Mày có chịu ói ra không?’, mặc dù tôi đã một mực khẳng định không biết và không lấy đồ của khách“. – Thông tư 28 liệu có “xoá sổ” được bức cung, dùng nhục hình? (ĐSPL).

Hạn chế mua bán dâm hay công cụ để hạ nhục, hạ bệ và tiêu diệt nhau (GDVN).

Người Việt công khai đánh bạc: Hoan hỉ và hệ lụy (VEF). – Cho cả lớp trẻ đánh bạc: Dấu hiệu ngân sách “phá đáy” (VNTB).

[:-/] Tín hữu Cao Đài bị sách nhiễu, ném “bom bẩn” khi cúng lễ (RFA) – Nhóm hơn 100 tín hữu Cao Đài chơn truyền không theo phái do Nhà Nước ủng hộ hôm nay ngày 13 tháng 8 dương lịch bị chính quyền địa phương cùng các thành phần bất hảo sách nhiễu, ném mắm tôm và phân người vào khi họ đang tiến hành cúng theo truyền thống của đạo.

Vụ việc xảy ra tại tư gia của ông Phạm Văn Đàm ở tổ 13, xã Hảo Đước, quận Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.


.

6851c01d-7f86-4174-b507-f2187d74d96d.jpegCác tín hữu Cao Đài chơn truyền đang tiến hành tụng kinh cúng lễ bị an ninh bao vây và trấn áp (năm 2011)  Files photos
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s