Án oan và nguyên tắc xét xử độc lập

Posted: September 26, 2014 in Uncategorized
Tags:

Nam Nguyên (RFA) – Nhân dịp xem xét dự luật Tổ chức Tòa án Nhân dân sửa đổi, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nêu nguyên tắc thẩm phán xét xử độc lập, chỉ tuân theo pháp luật không chịu bất kỳ can thiệp chỉ đạo nào. Trên thực tế quá trình tố tụng ở Việt Nam có nhiều khiếm khuyết, dẫn tới những vụ án oan sai.


.
Xem thêm: Quyền im lặng có phải là “hàng mẫu không bán”?

Bản án bỏ túi

nguyen-thanh-chan-305.jpgVợ chồng ông Nguyễn Thanh Chấn đoàn tụ sau khi chịu án tù oan 10 năm, ảnh chụp hôm 04 tháng 11 năm 2013. File photo

Người dân Việt Nam quá quen thuộc với câu chuyện án bỏ túi, bản án được quyết định trước. Những tưởng sự kiện này chỉ có trong quá khứ, nhưng mới đây ngày 23/9/2014 báo chí đưa tin Quyết định 13 của Chánh án Tòa án Nhân dân TP.Hà Nội vi phạm Hiến Pháp. Chính ông Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã khẳng định việc Chánh tòa Hà Nội  buộc tất cả thẩm phán phải báo cáo việc xử án là vi phạm rất nặng nề.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội Phan Trung Lý được báo chí trích thuật cho rằng, hệ thống tòa án Việt Nam vẫn đang duy trì một dạng “án bỏ túi” qua việc báo cáo án, báo cáo nghiệp vụ với chánh án, chánh án tòa cấp trên.

Trả lời chúng tôi Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội từ Hà Nội nhận định:

   Trước đây, người ta có tình trạng duyệt án, xét án. Thời kỳ tôi làm thẩm phán Tòa án Thành phố từ năm 1983 đến 1989, lúc đó có tình trạng đó. Có những vụ án gọi là án điểm, mức án cao nhất là tử hình thì phải qua báo cáo Ban Nội chính, Ban này cho ý kiến về mức án… có tình trạng đó.
– LS Trần Quốc Thuận    

“Trước đây, người ta có tình trạng duyệt án, xét án. Thời kỳ tôi làm thẩm phán Tòa án Thành phố từ năm 1983 đến 1989, lúc đó có tình trạng đó. Có những vụ án gọi là án điểm, mức án cao nhất là tử hình thì phải qua báo cáo Ban Nội chính, Ban này cho ý kiến về mức án… có tình trạng đó. Sau thời kỳ đổi mới tình trạng đó bị phê phán rất gay gắt, cho nên vấn đề duyệt án cho mức án trước dần dần bị loại bỏ và họ đưa ra nguyên tắc độc lập xét xử.

Độc lập xét xử nó đã có từ lâu trong Hiến pháp Việt Nam nhưng mà trên thực tế làm việc thì nó có tình trạng đó (can thiệp) nhưng theo tôi cơ bản nó được giảm rất là rõ.”

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM, để thực hiện bản Hiến pháp 2013 Quốc hội cần sửa đổi 100 bộ luật. Riêng về vấn đề quá nhiều án oan sai và làm thế nào để xét xử công bằng, Luật sư Nguyễn Văn Hậu nhận định:

“Bên cạnh việc sửa đổi luật, việc sửa đổi luật lần này theo tinh thần Hiến pháp 2013, tức là quyền suy đoán vô tội. Để thực hiện quyền này thì phải sửa lại Luật Tổ chức Tòa án, thứ nhất tập tục tại tòa, thứ hai hiện nay Quốc hội đang bàn thì ở các nước có quyền được im lặng. Quyền suy đoán vô tội được đưa vào trong thiết kết của Luật Tổ chức Tòa án, tôi thấy đây là một điểm mới và chúng ta cũng sẽ sửa đổi Luật Hình sự. Nếu sửa đổi được vấn đề này thì án oan sai sẽ hạn chế, tức là luật sư sẽ được tham gia, khi mà bắt một người cơ quan tố tụng sẽ hỏi anh có chờ luật sư hay không để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị can trong vụ án. Đây là một vấn đề giới luật sư chúng tôi quan tâm và nó cũng cùng một cái mạch với Quốc hội đang thảo luận về vấn đề này.”

nguyen-thanh-chan-2-250.jpgÔng Nguyễn Thanh Chấn (giữa) sau khi được trả tự do hôm 04 tháng 11 năm 2013. Courtesy Dân Việt.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu còn nhấn mạnh đến vấn đề án lệ mà ông hy vọng sẽ được qui định trong các bộ luật liên quan. Ông nói:

“Án lệ là điều ở các nước đã làm rồi, đây là điều mới với Việt Nam thôi. Án lệ sẽ thể hiện nhà nước pháp quyền, một bản án được Tòa tối cao tuyên thì nó là hình mẫu trong công tác tư pháp hiện nay. Vấn đề này được chú ý thảo luận bàn cãi rất nhiều tại Quốc hội, theo dõi thấy có nhiều ý kiến rất mới cả trong Luật Tổ chức Tòa án và Luật về Viện Kiểm sát Nhân dân các cấp. Nếu mà theo đúng tinh thần như vậy thì đây là một bước đột phá trong hoạt động tư pháp của Việt Nam.”

Hạn chế xử án oan sai

Tại sao đến năm 2014 này Quốc hội Việt Nam mới rộ lên vấn đề nguyên tắc xét xử độc lập theo pháp luật và không chịu bất kỳ sự chỉ đạo nào, tòa án phải là người bảo vệ công lý, đảm bảo công bằng trong xét xử.

Những vụ án oan điển hình được mổ xẻ nhiều nhất là vụ ông Nguyễn Thanh Chấn ở tù oan 10 năm, bị bức cung và nhục hình hay “vụ án vườn điều” có nhiều nghi vấn nhưng tòa vẫn xử và bị can Huỳnh Văn Nén đang ngồi tù hơn 14 năm, gia đình kêu oan chẳng ai nghe.

Luật sư Trần Quốc Thuận nhận định:

   Nhưng bây giờ qua hoạt động Internet , giao lưu với quốc tế nhiều thì tôi cho là Việt Nam sẽ khó trở lại thời kỳ duyệt án, xét án, thời kỳ đó lạc hậu rồi không thể chấp nhận được.
– LS Trần Quốc Thuận   

Bây giờ Việt Nam đang hòa nhập, hội nhập với thế giới và những điều kiện hòa nhập của quốc tế đối với Việt Nam theo tôi là rất chính đáng, Việt Nam phải có hệ thống pháp luật minh bạch, có vai trò luật sư tham gia… Việt Nam càng hòa nhập thì tình trạng đó càng tốt và tôi cũng hy vọng nó có những bước chuyển tích cực tốt hơn. Nhưng ở Việt Nam khi nào việc đấu tranh mạnh, đòi hỏi nó mạnh thì họ nới ra… nhưng mà có khi lại xiết lại và đó là điều rất đáng tiếc. Nhưng bây giờ qua hoạt động Internet , giao lưu với quốc tế nhiều thì tôi cho là Việt Nam sẽ khó trở lại thời kỳ duyệt án, xét án, thời kỳ đó lạc hậu rồi không thể chấp nhận được. Còn họ can thiệp như thế nào, thì có nhiều lúc theo tôi nghĩ chỉ là những việc làm không chính danh, báo chí thậm chí blogger họ đưa lên thì có lẽ những người đó sẽ khó trả lời. Trong bộ luật hình sự cũng có qui định can thiệp vào hoạt động tư pháp là bị xử tù. Nhưng mà hồi trước giờ tuy có bộ luật như thế chi phối nhưng mà tôi chưa thấy xử tội ai chỉ đạo hay can thiệp vào hoạt động tư pháp.”

Mặc dù Việt Nam không theo thể chế tam quyền phân lập, trong đó ba ngành lập pháp, hành pháp, tư pháp độc lập và giám sát lẫn nhau. Nhưng trong hoàn cảnh Việt Nam có ý kiến cho rằng chỉ cần Đảng, Quốc hội và Chính phủ thực hiện những gì Hiến pháp qui định về quyền con người, quyền cơ bản của công dân thì cũng có thể hạn chế bớt những vụ xử án oan sai, nhầm lẫn nghiêm trọng. Và như Luật sư Nguyễn Văn Hậu nói với chúng tôi, tất cả các bộ luật sắp sửa đổi phải được thực hiện theo cái nền của Hiến pháp 2013. Tất cả mọi người phải hoạt động tuân thủ theo hiến pháp và pháp luật và ngay cả Đảng cũng phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Quyền im lặng có phải là “hàng mẫu không bán”?

Xuân Dương (GDVN) – “Im lặng” là quyền của con người, được tạo hóa ban cho họ nhằm tự bảo vệ mạng sống của mình, thiếu nó có thể dẫn tới án oan, có thể dẫn tới án tử hình.

Sáng 23/9/2014, tại phiên làm việc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi, khi nói về quyền im lặng của bị can, bị cáo, người bị bắt, ông Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cho rằng đây là vấn đề lớn, nhiều nước đã áp dụng nguyên tắc này nhưng ở Việt Nam còn tranh luận chưa ngã ngũ, do đó chưa dám đưa vào luật (Giaoduc.net.vn 23/8/2014).

Đã có “tranh luận chưa ngã ngũ” thì nghĩa là có người/cơ quan ủng hộ, có người/cơ quan phản đối. Câu hỏi đặt ra là phía phản đối dựa vào lý do gì để bác quyền im lặng của nghi phạm, bị can, bị cáo?


Ông Huỳnh Văn Nén cởi áo, chỉ những vết sẹo mà ông nói là do bị đánh trong tù,
tại phiên tòa phúc thẩm (lần 3) “Vụ án vườn điều” ngày 9/3/2005. Ảnh: Tiền phong.

Giữa nghi phạm và cán bộ điều tra, trong đa số vụ án có một khoảng cách rất lớn về hiểu biết pháp luật, người dân nông thôn, vùng núi thậm chí chưa bao giờ đọc một trang bất kỳ văn bản pháp luật nào. Nói riêng về nghiệp vụ xét hỏi thì chỉ cán bộ điều tra là được học, lĩnh vực này có thể nói gần như toàn dân là “mù chữ”.

Không hiểu pháp luật, không được chuẩn bị trạng thái tâm lý trước những câu hỏi mang tính “cờ chớp”, tính “mồi bẫy” của người hỏi, nghi can (bị can, bị cáo) đương nhiên sẽ trở thành con mồi ngây thơ trước các thợ săn lão luyện. Thực tế cho thấy chưa cần bức cung nhục hình, chỉ với cách hỏi dồn dập các câu hỏi lặp đi lặp lại, người trả lời sẽ không thể nhớ được mình đã trả lời những gì. Sự sai khác giữa các câu trả lời sẽ rất dễ dẫn tới kết luận không thành khẩn khai báo.

Trong cuộc sống có những điều ai cũng nhận ra nhưng không thể khắc phục, chẳng hạn ký liên tục hàng trăm văn bằng cùng một lúc chắc chắn sẽ có sự khác nhau giữa các chữ ký, thấy bị ngứa trên người nhưng dùng ngón tay chỉ vào chỗ ngứa sẽ luôn bị chệch sang bên cạnh vài phân.

Những ví dụ trên cho thấy một sự “bất lực có lý” mà con người nhận thức được nhưng không không phải chắc chắn khắc phục được. Tuy vậy quyền “im lặng” của công dân lại là lĩnh vực hoàn toàn khác với ví dụ nêu cho vui ở trên.

Chuyện nhận thức được rằng “quyền im lặng” là quyền của con người, được tạo hóa ban cho họ nhằm tự bảo vệ mạng sống của mình, thiếu nó có thể dẫn tới án oan, có thể dẫn tới án tử hình nhưng vì còn tranh luận nên chưa đưa vào luật lại là chuyện hiếm thấy trên thế giới.

Bài trên Vietnamnet “Chưa ngã ngũ về quyền im lặng” đã nêu rõ thêm ý kiến của ông Nguyễn Hoà Bình: “hiện tại đang có xung đột lớn về quan điểm, cơ quan điều tra không muốn áp dụng nguyên tắc này còn giới luật sư lại ủng hộ. Ý kiến quá khác nhau nên cơ quan soạn thảo luật Tố tụng hình sự đến giờ vẫn chưa dám đưa vào”. [1]

Nếu chủ trương xây dựng một xã hội pháp quyền, một nhà nước của dân, do dân và vì dân là chủ trương lớn của Đảng thì việc “tạm bỏ” quyền im lặng có còn là do dân và vì dân? Nếu không vì dân thì vì ai, ai hưởng lợi từ việc không đưa quyền này vào luật: cơ quan điều tra, kiểm sát, toà án hay giới luật sư?

Cơ quan điều tra mà ông Nguyễn Hòa Bình nói ở đây là cơ quan nào, thuộc Bộ Công an hay Viện Kiểm sát? Nếu là cả hai thì đó có phải là quan điểm chính thức của Bộ Công an và Viện Kiểm sát tối cao hay chỉ là quan điểm của hai đơn vị trong hai cơ quan này? Nếu chỉ vì cơ quan điều tra phản đối mà chưa dám đưa “quyền im lặng” vào luật thì có phải cơ quan điều tra đang nắm quyền chi phối việc làm luật? Liệu đây có phải là lợi ích nhóm trong quá trình soạn thảo luật?

Ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng là quá rõ ràng: “Người bị can bị cáo có quyền im lặng cho tới lúc có luật sư? Nếu không đảm bảo những điều đó thì toà không thể công bằng, không thể là người bảo vệ công lý được”.

Trở lại vấn đề “xung đột lớn về quan điểm”, theo ông Nguyễn Hòa Bình chỉ có giới luật sư là ủng hộ quan điểm đưa “quyền im lặng” vào luật. Có thể ông Bình phát biểu trước nên chưa biết được ý kiến của Chủ tịch Quốc hội, hay do phát biểu trực tiếp nên ông Bình chưa lường hết vấn đề, chẳng lẽ toàn bộ người Việt, toàn bộ hệ thống hành pháp và tư pháp không có ý kiến nào đồng tình với các luật sư?

Nếu có những người trong ban soạn thảo ủng hộ việc đưa “quyền im lặng” vào luật thì tại sao họ không dám đấu tranh đến cùng mà lại chịu đầu hàng? Chính kiến của họ ở đâu, trách nhiệm của họ ở đâu? Không thể làm luật theo kiểu “cháy nhà hàng xóm, bình chân như vại”, luật làm cho ai đó chứ không phải cho chính người làm luật?

Một điều ẩn chứa khác thường trong phát biểu của ông Nguyễn Hòa Bình, ấy là “quyền im lặng” là của nghi phạm, của người chưa bị kết tội… nói rộng ra đó là quyền của người dân, nhưng đấu tranh đưa nó vào luật hay không thì lại chỉ có hai thiểu số người không được ủy quyền đại diện cho dân là cơ quan điều tra và luật sư.

Tại sao không thực hiện một cuộc thăm dò dư luận rộng rãi xem người dân nghĩ gì, muốn gì? Tại sao không tham khảo thêm ý kiến của truyền thông, Mặt trận Tổ quốc, của hàng vạn nhà khoa học, nhà giáo, những người mà hiểu biết về pháp luật không phải là quá “i tờ”? Với cách lập luận như vậy liệu có thể kết luận, làm luật là quyền của một nhóm người, phục vụ lợi ích của nhóm đó chứ không phải toàn thể dân chúng.

Bộ luật cơ bản, cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam là Hiến pháp. Các luật khác phải dựa vào Hiến pháp, tuân thủ Hiến pháp chứ không thể đi ngược lại Hiến pháp.

Điều 31, Hiến pháp 2013 quy định: “Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa”. Mặc dù không ghi rõ rằng đó là “quyền im lặng” nhưng quyền hiến định này cho phép “người bị bắt, tạm giữ, tạm giam” được mời luật sư trợ giúp, họ không bị buộc phải đơn độc trước cơ quan điều tra hay tòa án. Nói cách khác họ hoàn toàn có quyền nhờ luật sư thay mặt mình trả lời mà không phải trực tiếp lên tiếng, đây thực chất chính là “quyền im lặng”.

Việc luật sư tham gia vào quá trình thẩm vấn, thay mặt thân chủ đối chất với cơ quan điều tra không phải chỉ là để tránh nạn bức cung, nhục hình mà còn thể hiện sự văn minh của pháp luật khi đặt quyền con người lên trên tất cả. Hình ảnh một số bị cáo trong một số vụ án, đặc biệt là án kinh tế đứng trước tòa vẫn bị còng tay không thể xem là hình ảnh của một tòa án văn minh.

Trong bài: Bức cung, nhục hình – có phải một dạng bệnh tâm thần mới?  [2] người viết đã đã đề cập: “Đoạn 2 điều 10, Luật Tố tụng Hình sự 2003 quy định: “Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng. Bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội”. Quy định này có nghĩa là bị can, bị cáo có quyền im lặng khi cần chứng minh là mình vô tội, nhưng luật tố tụng lại không có điều khoản quy định nghi can có quyền im lặng khi bị thẩm vấn nhằm buộc tội chính họ”.

Sự mâu thuẫn giữa Hiến pháp và Luật Tố tụng Hình sự 2003 là ở chỗ Hiến pháp cho phép (gián tiếp) công dân sử dụng “quyền im lặng” nhưng  Luật Tố tụng Hình sự lại “bỏ sót” quyền này.

Sự “xung đột lớn về quan điểm” xung quanh “quyền im lặng” cho thấy thành trì của sự bảo thủ, trì trên đang còn rất vững mạnh, con đường đổi mới đất nước sẽ còn gặp muôn vàn khó khăn bởi chính những con người đảm nhận trọng trách mà dân giao phó chứ không phải chỉ của các thế lực thù địch nước ngoài.

Tham nhũng tiền bạc, vật chất dù hàng trăm, hàng nghìn tỷ cũng chỉ là tham nhũng “vặt” so với tham nhũng chính sách, nguy cơ “lỡ đò” của “quyền im lặng” trong đợt sửa luật lần này đang hiển hiện. Nếu “quyền im lặng” chỉ là “hàng mẫu không bán”, trái với mong đợi của quần chúng, truyền thông và giới luật sư,  trái cả với ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thì người dân biết trông cậy vào đâu, hay chỉ còn biết tự trách mình?

Tài liệu tham khảo

[1] http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/198646/chua-nga-ngu-ve-quyen-im-lang.html

[2]http://giaoduc.net.vn/Goc-nhin/Buc-cung-nhuc-hinh–co-phai-mot-dang-benh-tam-than-moi-post149892.gd

[:-/] Phạm nhân chịu án 18 năm, “14 năm kêu oan” (GĐO) – Trong công văn gửi báo điện tử Gia đình Việt Nam, Văn phòng Luật sư Huy An đã đề cập đến lá đơn kêu oan của gia đình phạm nhân Bùi Đình Tiến, người được cho là đang “chịu án oan” trong suốt 14 năm qua vì vụ án liên quan đến tội cưỡng dâm người chưa thành niên.

Đơn kêu oan của gia đình phạm nhân Bùi Đình Tiến có nội dung được tóm tắt như sau:

Năm 1988, Bùi Đình Tiến có chung sống với chị Lê Thị Cúc. Hai vợ chồng có với nhau 2 đứa con. Ngoài ra, chị Lê Thị Cúc còn có một đứa con riêng với chồng trước là cháu Lê Thị Ánh Linh.

Sau khi chung sống cùng nhau, Bùi Đình Tiến về ở rể tại nhà chị Lê Thị Cúc và được bố mẹ vợ cho 1 mảnh đất. Hai vợ chồng xây một ngôi nhà tại ấp Phan Bội Châu, xã Bầu hàm II, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai.

Tháng 3/1999, chị Lê Thị Cúc mất. Do hoàn cảnh khó khăn anh Bùi Đình Tiến đã để lại 2 con là Bùi Thị Kim Liên (10 tuổi) và Lê Thị Ánh Linh (gẩn đủ 16 tuổi) ở nhà với mẹ vợ là bà Hoàng Thị Phấn. Bản thân anh Tiến cùng con nhỏ là Bùi Quang Trung (27 tháng tuổi) đi lên vùng thủy điện Đa Mi, huyện La Gi, Bình Thuận làm phụ giúp cho một quán ăn.

Ngày 30/4/1999, anh Bùi Đình Tiến đưa con về làm lễ cúng cho vợ. Khi về nhà, Tiến nghe thông tin cháu Lê Thị Ánh Linh có quan hệ với thanh niên tên là Cường.

Đầu tháng 4/8/1999 do thấy cháu Lê Thị Ánh Linh có những biểu hiện lạ, anh Bùi Đình Tiến và một số người trong nhà đã đưa cháu đi khám tại Bệnh viện phụ sản – Sở Y tế TP.HCM.

Kết quả siêu âm cho thấy, cháu Lê Thị Ánh Linh đã có thai 15 tuần tuổi (thời điểm cấn thai vào khoảng 19/3/1999).

Tức giận về việc xảy ra, Bùi Đình Tiến đã đuổi đánh cháu Linh và chị họ là bà Nguyễn Thị Huệ đã đứng ra đưa cháu Linh về nuôi.

Sau khi sự việc trên xảy ra, Lê Thị Ánh Linh đã gửi đơn lên Công an huyện Thống Nhất tố cáo Bùi Đình Tiến về hành vi cưỡng dâm mình và Tiến bị cơ quan công an bắt tạm giam vào ngày 30/08/1999.

Ngày 15/6/2000, Viện Khoa học hình sự – Bộ Công an có kết luận về giám định gen (ADN) xác định Bùi Đình Tiến là cha đẻ của cháu bé mà Lê Thị Ánh Linh sinh ra với xác suất là 99,944%.

Với kết luận trên, Bùi Đình Tiến đã bị điều tra, truy tố và xét xử với tội danh: Cưỡng dâm người chưa thành niên theo điều 113a, khoản 3, điểm b, Bộ Luật hình sự năm 1985.

Trong các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử, Bùi Đình Tiến đều không nhận tội, luôn kêu oan cũng như đưa ra những căn cứ chứng minh ngoại phạm. Tuy nhiên, tất cả những chứng cứ nói trên đều không được cơ quan chức năng xem xét đến trong quá trình tố tụng.

Theo thông tin từ Văn phòng Luật sư Huy An, đến nay, Bùi Đình Tiến đã thụ án được gần 14 năm. Trong suốt thời gian thụ án, Bùi Đình Tiến và gia đình liên tục làm đơn kêu oan gửi đến các cấp, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng sự việc vẫn không được xem xét.

Ngày 8/8/2014, Văn phòng Luật sư Huy An có công văn gửi Ban biên tập Báo điện tử Gia đình Việt Nam đề nghị thông tin đa chiều về vụ án Bùi Đình Tiến bị cơ quan pháp luật tuyên án về tội cưỡng dâm người chưa thành niên.

Theo luật sư Nguyễn Huy An, trưởng văn phòng, vụ án có dấu hiệu oan sai, cần được các cơ quan tố tụng xem xét lại.

“Trong 14 năm ở tù, phạm nhân Bùi Đình Tiến chỉ kêu oan, không nhận tội”, luật sư An cho biết.

[:-/] Án oan sai: “Người đã chết, xin lỗi có ích gì?” (ĐSPL) Mới đây 18/4, Viện KSND Bà Rịa – Vũng Tàu đã tiến hành xin lỗi công khai thân nhân ông Vũ Thanh Hải – người đã mất cách đây gần 10 năm do quá uất ức với bản án “trên trời”.

Vào tháng 4/2004, khi thực hiện công chứng vào một hợp đồng mua bán nhà đất, ông Hải (khi đó là Trưởng Phòng công chứng nhà nước số 3 ở TP Vũng Tàu) bị Công an tỉnh BR-VT khởi tố vì tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” nhưng cho tại ngoại.

Theo hồ sơ vụ án, năm 1993 ông Nguyễn Văn Tuân (TP Vũng Tàu) được gia đình ông Nguyễn Văn Nữ (bác ruột ông Tuân) ủy quyền cho sử dụng căn nhà số 60 đường Lê Hồng Phong, TP Vũng Tàu.
Năm 1996, vợ chồng ông Tuân làm hợp đồng bán căn nhà này cho người khác. Khi mang hợp đồng ra công chứng, số 60 được viết thêm chữ A đằng sau bằng bút viết tay. Hợp đồng này do ông Hải làm thủ tục công chứng.

Sau đó gia đình ông Nữ làm đơn tố cáo ông Tuân đã gian dối, chiểm đoạt ngôi nhà này. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh BR-VT đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Tuân về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, khởi tố ông Vũ Thanh Hải về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Theo đó, Cơ quan điều tra cáo buộc ông Hải thiếu trách nhiệm vì đã công chứng vào hợp đồng mua bán căn nhà số 60 của ông Nguyễn Văn Tuân (TP. Vũng Tàu) giúp ông Tuân chiếm đoạt căn nhà này.

Do phẫn uất, ông Hải đã phát bệnh tâm thần, rồi sau đó đã treo cổ tự tử, để lại người vợ và 2 con, đứa lớn 15 tuổi và đứa bé 5 tuổi. Ông Hải chết trong giai đoạn điều tra nên công an đã đình chỉ điều tra nhưng trong các cáo trạng, bản án sau này, cơ quan tố tụng Bà Rịa – Vũng Tàu vẫn xác định ông Hải thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.


Cụ Thanh (mẹ ông Hải, áo đen) đã khóc khi nhắc đến
cái chết oan uổng của con trai mình.

Người chồng trong lúc bi phẫn đã chọn cái chết để chứng minh sự trong sạch, phản đối bản án oan sai. Lúc này, vợ ông Hải là bà Hoàng Thị Vui (SN 1963 tại Hải Dương) là giảng viên của trường Chính trị Bà Rịa – Vũng Tàu, sống cảnh “một nách 2 con”, 10 năm ròng vò võ kêu oan cho chồng. Có những lúc bà Vui tưởng chừng như gục ngã, muốn buông xuôi tất cả, nhưng nghĩ đến cái chết oan uổng của chồng, bà lại càng quyết tâm hơn. 10 năm kêu oan cho chồng, đến tháng 1/2014, VKSND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã trao cho bà Vui quyết định, thừa nhận ông Vũ Thanh Hải bị khởi tố oan.

Gạt nước mắt bà Vui tâm sự: “Dù chồng tôi đã được minh oan, nhưng những gì mất mát đối với gia đình tôi là quá lớn, con mất cha, vợ mất chồng, oan sai kéo dài. Liệu các cơ quan tố tụng gây oan sai cho chồng tôi có thể bù đắp được mất mát này không?”

Tiếp lời bà Vui, cụ Bùi Thị Thanh (80 tuổi) mẹ đẻ của ông Hải đã không kìm được nước mắt. Bà nói trong đau đớn: “Thằng Hải là niềm tự hào của gia đình tôi, nó học hành giỏi giang, là đứa sống tình cảm. Chỉ vì cơ quan pháp luật không làm đúng trách nhiệm, không xem xét kỹ lưỡng đã kết tội cho nó, đẩy con tôi đến bước đường cùng “chết không nhắm mắt”, minh oan rồi con tôi có sống lại được không?”.

“Tuổi già giọt lệ như sương”, những người “bảo vệ pháp luật” hỏi có động lòng không khi nhìn những “giọt sương” mặn chát lăn trên đôi gò má nhăn nheo của một người mẹ đã quá cái tuổi “cổ lai hy” ấy?!

[:-/] “Ông Nguyễn Thanh Chấn” ở Trung Quốc và vụ án “người chết” trở về (Soha.vn) – Một người đàn ông Trung Quốc bị kết án 15 năm vì tội “giết vợ” và chỉ được tự do sau hơn 1 thập kỷ ngồi tù, khi người vợ bỗng nhiên xuất hiện.

She Xianglin là một nhân viên bảo vệ quê ở huyện Jingshan, tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc. Ngày 11/11/1994 khi vừa tròn 28 tuổi anh bị cảnh sát bắt giữ với cáo buộc sát hại chính người vợ của mình. Ban đầu, She bị kết án tử hình. Nhưng sau 4 bản án ở 3 cấp tòa, do thiếu chứng cứ thuyết phục, hình phạt của anh được giảm xuống còn 15 năm tù giam.

She bị bắt vì sau 3 ngày, vợ anh, chị Zhang Zaiyu mất tích thì cảnh sát địa phương phát hiện thấy một xác phụ nữ đang phân hủy ở hồ nước gần nhà và She bị coi là nghi phạm chính. Trong suốt 10 ngày điều tra xét hỏi, She liên tục chối tội nhưng do bị cảnh sát đánh đập, tra tấn và không được ngủ nên cuối cùng anh đành nhận bừa.

Vụ án của She chứa đựng rất nhiều tình tiết không thuyết phục: cảnh sát không hề tìm thấy hung khí giết người, không xét nghiệm ADN để khẳng định thi thể người phụ nữ kia có phải vợ anh hay không. Cơ quan điều tra khi đó chỉ căn cứ vào một báo cáo của chuyên gia y tế chủ yếu dựa trên những đặc điểm tương đối giống nhau giữa hai người về hình dạng, chiều cao và thời điểm trùng khớp lúc vợ anh mất tích và lúc người phụ nữ kia tử vong. She đã cố gắng rút lại lời nhận tội khi ở trại tạm giam nhưng không được tòa án các cấp lắng nghe, không được tư vấn hoặc kiểm tra chéo với quyết định truy tố nên bản án vẫn được thực thi.

Bi thảm hơn, sau khi She bị kết án, mẹ và anh trai anh cũng bị bắt với cáo buộc “che giấu tội phạm” do họ liên tục gõ cửa các cơ quan công quyền kêu oan cho anh. Bà mẹ 52 tuổi của She đã qua đời lúc được thả tự do sau khi đã bị giam giữ oan sai 9 tháng.

11 năm ròng rã She thụ án trong tù thì ngày 28/3/2005 vợ anh đột ngột xuất hiện. “Nạn nhân” mà tòa án đã cho rằng bị She đánh đập bằng dùi cui đến chết rồi dìm xuống hồ ấy hóa ra vẫn còn sống sờ sờ. Năm 1994, do mắc bệnh thần kinh không ổn định nên chị Zhang bỏ nhà đi, thậm chí còn cưới thêm một người chồng khác tại tỉnh Sơn Đông và sinh được một đứa con trai 10 tuổi.

Chị Zhang tìm cách quay trở lại Hồ Bắc với ý định thăm lại con gái đầu nhưng đâu ngờ chồng cũ của mình lại vướng vào vòng oan nghiệt như thế. Sau kết quả giám định ADN, xác định đúng là vợ She, cơ quan chức năng Trung Quốc đã phải giải oan và trả tự do cho anh ngày 13/4/2005.


She Xianglin quỳ gối thắp hương trên mộ mẹ
sau khi anh được trả tự do ngày 13/4/2005

Xuất hiện trên các phương tiện truyền thông lúc được thả tự do, She Xianglin, nhân viên bảo vệ từng có thời khoác trên mình bộ đồng phục chỉnh tề, khỏe khoắn thì giờ đây đã là một con người già nua, hom hem. Thời gian ngồi tù đã khiến anh gần như mù lòa và bại liệt.

[:-/] Trung Quốc sẽ bỏ dùng nhục hình để bức cung (Soha.vn) Tòa án Tối cao Trung Quốc khẳng định, việc dùng đến các biện pháp tra tấn để bức cung một nghi can, vốn đã xảy ra nhiều lần tại nước này “phải bị loại trừ”.

Trên tài khoản tiểu blog chính thức, Tòa án tối cao Trung Quốc tuyên bố : “Việc bắt một nghi can phải cung khai cho bằng được, bằng cách tra tấn hay bỏ đói, bắt chịu cảnh rét mướt, chiếu đèn có độ sáng thật mạnh, gây bỏng, không cho ngủ hoặc các phương tiện bất hợp pháp khác, là những cách thức phải bị loại bỏ”.

ĐCSVN chờ Trung Cộng làm trước rồi cứ thế mà theo mông theo đuôi. Nhưng CS nói thì…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.