Dân năn nỉ, “quan” có nghe?…

Posted: November 1, 2014 in Uncategorized
Tags:

Hà Văn Thịnh (QuêChoa) Theo Một thế giới – Đọc bài “71.000 dân năn nỉ tỉnh đừng xây thủy điện…”, có lẽ không ai không thấy nao lòng. Chưa bao giờ trong lịch sử nước nhà lại xảy ra chuyện tất cả dân cư trong một huyện – bao gồm từ lãnh đạo đến người dân bình thường lại đồng lòng đến thế khi kêu cứu, có nghĩa là, sự việc đã trở nên cấp bách lắm, những hệ lụy khó lường của vấn nạn thủy điện tắc trách, thiển nghĩ, ngắn nhìn đã hiển hiện, cận kề…

� Xem thêm: 71.000 dân năn nỉ tỉnh đừng xây thủy điện: Vẫn phớt lờ dân vì lợi ích trước mắt?

Tại sao cấp tỉnh vẫn phớt lờ khi cấp huyện ‘năn nỉ’, lãnh đạo coi như không có dù dân đen năn nỉ? Đã có biết bao lần năn nỉ, bao nhiêu ngàn vụ việc năn đi, nỉ lại, năn nỉ mãi hoài vẫn tựa như nước đổ lá môn? Giật mình, mới chợt ngẫm ra xung quanh cái chuyện ‘năn nỉ’ có vô số thứ phải bàn.

Người dân năn nỉ các cơ quan chức năng hàng chục năm nay hãy giảm bớt các loại giấy tờ phiền hà; thế nhưng, dường như giấy tờ ngày một… nhiều hơn. Chỉ lấy một ví dụ nhỏ hơn cả chuyện “Con dế vất cây vĩ cầm trên cỏ/ Úp mặt vào thương nhớ khóc đơn côi”: Để vận chuyển 45 nghìn tấn mật ong ra khỏi địa phương, sẽ cần tới 225 nghìn giấy kiểm dịch. Giả sử cấp 1 giấy phép hết 1 ngày thì số thời gian cần tới 225 nghìn ngày, tương đương 616 năm và nếu mất 2 ngày cho 1 giấy phép thì sẽ cần 1.232 năm (Tin 247.com, 07:26, 29.10.2014).

Dư luận năn nỉ xin các quan tòa đừng ‘vô ý’ hết năm này sang năm khác, để đến nỗi án oan sai chất chồng lớp này lên lớp khác. Người bị oan đau khổ, người đóng thuế mất tiền đền bù cho sự ‘vô ý’ của các quan kém khả năng (hoặc kém công minh): Chỉ riêng một vụ án xử oan ông Lương Ngọc Phi mà Tòa án Nhân dân Thái Bình ‘phải’ lấy… tiền công bồi thường cho nạn nhân 668 triệu đồng (TT, 14:50, 28.10.2014). Hàng trăm hay hàng ngàn vụ tương tự, dân năn nỉ các quan tòa hãy rủ lòng thương đối những khoản tiền mà các quan nghĩ là èo ọp của dân nghèo quanh năm gạt bèo vợt tép.

Báo chí năn nỉ hết bài này đến trang khác về những chuyện hàng ngày xa xót nào là nhầm lẫn 2 tỷ USD, nào là tính sai 800 tỷ thành 34.000 tỷ đồng, nào là “đội vốn tí tẹo’ mấy trăm triệu USD cho một đoạn đường, nào là nhà Quốc hội mới xây nhưng phóng viên phải tác nghiệp từ… sàn nhà, nào là dự án sân bay đắt gấp đôi người ta nhưng vận chuyển hành khách lại kém người… Thử hỏi, một đất nước mà chuyện buồn hàng ngày cỡ động trời nhiều hơn cả số ngày trong một năm thì lấy gì để tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc cho tới ngày mai?…

Năm hết tết đến, để chạy theo lợi nhuận bất lương, không ít doanh nhân rủ nhau ‘chế biến’ dầu bẩn, thịt thối để lường gạt dân lành. Dân năn nỉ các cơ quan chức năng hãy lo đúng, làm đủ những việc phải làm để ngăn chặn, loại trừ những hiểm họa. Phát hiện ra dầu bẩn, thịt thối là điều đáng ghi nhận nhưng sẽ tốt hơn nếu như những thực phẩm tồi tệ ấy không thể đem lên bàn ăn của các cháu để đến nỗi ăn rồi mới… biết.

Một vài ví dụ trên đây chỉ là những “phác thảo” xám xịt liên quan đến những điều cần năn nỉ. Trở lại chuyện 71.000 dân năn nỉ thì xin thưa rằng, đó không thể là chuyện nhỏ. Cần phải có sự cứu xét, tính toán, thẩm định kỹ càng mọi ngõ ngách của vấn đề. Hơn nữa, tại sao quan được bầu ra để làm ‘đầy tớ’ cho dân mà lại không nghe lời dân… năn nỉ?

Trong cuộc đời, người ta tin vào sự năn nỉ với 3 điều kiện. Thứ nhất, người ta nghĩ rằng người được năn nỉ ‘chưa đến nỗi nào’. Thứ hai, dù ít hay nhiều thì đối tượng của sự năn nỉ vẫn còn có chút tình cảm từ người đi năn nỉ. Thứ ba, vấn đề liên quan đến sự năn nỉ vẫn ở trong tầm kiểm soát, có thể thay đổi được.

Từ 3 cái lẽ giản dị trên đây, các quan lớn rất nên mừng là vẫn còn được người dân năn nỉ…

71.000 dân năn nỉ tỉnh đừng xây thủy điện:
Vẫn phớt lờ dân vì lợi ích trước mắt?

Lê Đình Dũng (MTG) – Nếu tỉnh Quảng Ngãi vẫn quyết tâm cho xây dựng 3 dự án thủy điện Đakđrinh 2, Sơn Trà 1, Trà Khúc 1 mặc 71.000 dân năn nỉ tỉnh đừng xây thủy điện (Bài 1) thì hậu quả sẽ không dừng ở việc làng mạc ở huyện Sơn Hà sẽ bị nhấn chìm; mà rừng bị phá vô tội vạ, ảnh hưởng trầm trọng đến môi sinh, thiếu nước. Trong lúc đó, lợi ích trước mắt không đánh đổi được hậu họa lâu dài…


Thủy điện đã giết chết nhiều con sông và gây ra nhiều tai họa. Ảnh: L.Đ.Dũng.


Rừng đặc dụng đầu nguồn Thạch Nham, nơi quy hoạch
dự án thủy điện Sơn Trà 1. Ảnh: L.Đ.Dũng.

Ảnh hưởng hàng ngàn ha rừng

Nhắc đến dự án thủy điện Sơn Trà 1, ông Đoàn Ngọc Thạch, Trưởng BQL rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham nói ngay: “Tôi quyết liệt phản đối, không đồng ý xây dựng thủy điện này”.

Thủy điện Sơn Trà 1 nằm trên sông Xà Lò, chiếm dụng khoảng 37 ha rừng phòng hộ (theo như báo cáo của chủ đầu tư) thuộc địa bàn 2 xã Sơn Kỳ, huyện Sơn Hà và xã Sơn Lập, huyện Sơn Tây.

“Nếu mất 37 ha này thì sẽ mất cả ngàn ha rừng phía trên đó vì có đường thì lâm tặc sẽ vào, rồi nạn khai thác, lấn chiếm”, ông Thạch nói.

Hiện tại, BQL rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham quản lý 30.000 ha đất có rừng thuộc hai huyện Sơn Hà và Sơn Tây. Khu vực quy hoạch xây dựng thủy điện Sơn Trà 1 là rừng nguyên sinh từ hàng chục đến hàng trăm năm tuổi với các loại gỗ như chò, xoan đào…có trữ lượng 100 m3 gỗ/ha; tức là ít nhất có khoảng 3.000 m3 gỗ có nguy cơ bị mất.

Ông Thạch bày tỏ: “Rừng trồng ngày càng khó mà rừng mất ngày càng nhiều. Nếu thủy điện được làm và chủ đầu tư trồng trả lại rừng thì 30 ha rừng trồng của ổng không bằng nổi 1 ha rừng ở đây. Mà nếu cứ để triệt thế này thì không đủ độ che phủ của rừng nữa”.

Không dừng lại ở đó, quy hoạch của thủy điện Đakđrinh 2 chiếm dụng gần 200 ha, trong đó có 5,38 ha rừng phòng hộ. Thủy điện Trà Khúc 1 chiếm dụng diện tích hơn 290 ha.

“Chỉ tính riêng thủy điện Sơn Trà 1, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn chưa làm việc cụ thể với ban quản lý. Con số 37 ha họ chỉ báo cáo về dự án chính; còn quy hoạch đường công vụ, đường dây truyền tải điện họ chưa nói. Nếu cộng lại sẽ không biết bao nhiêu rừng bị mất. Mà bây giờ quy hoạch dự án lấy trên 50 ha rừng phải báo cáo Quốc hội. Nhưng đây họ cứ chia lẻ ra thì không biết thế nào”, ông Thạch lo lắng.


Hàng ngàn ha rừng đặc dụng ở đầu nguồn sông Trà Khúc
sẽ bị ảnh hưởng bởi quy hoạch các dự án thủy điện. Ảnh: L.Đ.Dũng.

Dường như người ta có tâm lý thấy diện tích rừng còn nhiều thì dễ bỏ đi vài chục, vài trăm hecta là bình thường; cái gì vừa đủ ít mới quý và đáng bảo vệ.

Mới đây thôi, tỉnh Quảng Nam và TP.Đà Nẵng đang rốt ráo điều tra, xử lý vụ việc phá rừng đặc dụng Bà Nà-Núi Chúa với số gỗ thu được hơn 43 m3. Vụ phá rừng này được coi là lớn nhất từ trước đến nay và rất trầm trọng.

Thế mà hàng ngàn m3 gỗ thuộc rừng đặc dụng đầu nguồn ở Quảng Ngãi sẽ bị phá một cách hợp pháp dù lãnh đạo huyện, ban quản lý rừng ở Sơn Hà liên tục phản đối để bảo vệ mà chưa được thì 43 m3 gỗ ở Đà Nẵng đã nhằm nhò gì.

Trong lúc, mất rừng chỉ là một trong những hệ lụy mà ông Đặng Ngọc Dũng, Bí thư huyện ủy Sơn Hà cảnh báo: “Việc để có thêm khoảng vài chục MW điện năng sẽ không đánh đổi và trả hết những thiệt hại mà đời con, đời cháu và sau này người dân Sơn Hà phải gánh chịu!”.

Những ẩn họa đang nhìn thấy

Tỉnh Quảng Ngãi, vài năm trước, đã phải vật vã đi “đòi nước” vì thủy điện Đakđrinh tích nước gây khô hạn hàng chục hecta cây trồng ở hạ du sông Trà Khúc. Viễn cảnh sẽ tồi tệ hơn khi tiếp tục rừng bị phá, thủy điện mới mọc lên đua nhau tích nước.


Sông Trà Khúc trơ đáy. Ảnh: L.Đ.Dũng.

Và một điều ẩn họa hơn, vào đầu năm nay, đã có nhiều rung chấn và tiếng nổ tại lòng hồ thủy điện Đakđrinh phía huyện Sơn Tây (Quảng Ngãi) và Kon Plông (Kon Tum).

Lúc đó, PGS.TS Cao Đình Triều, chuyên gia động đất của viện Vật lý địa cầu cho biết, vùng lòng hồ thủy điện Đakđrinh có nền đá gnây, granit, gần giống lòng hồ thuỷ điện Sông Tranh 2 (Quảng Nam). Quá trình tích nước lòng hồ sẽ làm tải trọng của nước đè lên nền đất đá khiến nước thẩm thấu xuống độ sâu nền đá, làm thay đổi ứng suất lỗ rỗng, gây ra hiện tượng động đất kích thích như ở thủy điện Sông Tranh 2.

Có thể, một hồ thủy điện Đakđrinh không gây ra những trận động đất mạnh nhưng một khi đã hình thành hệ thống liên hồ chứa của các thủy điện khác nhau như thủy điện Nước Trong, thủy điện Đakđrinh, hệ thống các hồ thủy lợi… sẽ trở thành mối họa lớn về động đất, vỡ đập đe doạ an toàn tính mạng người dân.

Điều này không chỉ riêng Quảng Ngãi mà toàn khu vực miền Trung và Tây Nguyên cần phải xem xét lại.


 Đã có cảnh báo về nguy cơ bất ổn địa chất nếu có
thủy điện liên hồ chứa ở khu vực sông Đakđrinh. Ảnh: L.Đ.Dũng.

Dân tái định cư vì thủy điện “trở nên nghèo đói hơn, nhiều nhóm dân cư buộc phải xâm hại tài nguyên rừng, di cư tự do tìm nguồn sinh kế mới” là tiếng kêu mà diễn đàn “Nhân dân thủy điện miền Trung và Tây Nguyên về vấn đề xây dựng và vận hành thủy điện” vừa lên tiếng.

Diễn đàn do Mạng lưới sông ngòi Việt Nam (VRN) tổ chức đưa ra kiến nghị các dự án thủy điện phải được xây dựng trên cơ sở xem xét toàn diện các tác động môi trường và xã hội. Bởi lẽ, những tác động xã hội tiêu cực mà thủy điện đem lại sẽ trở nên khó giải quyết theo thời gian nếu không được nghiên cứu thấu đáo và có phương án giải quyết hợp lý ngay từ đầu.


Một vụ vỡ đập thủy điện (Ia Krel 2) ở tỉnh Gia Lai. Ảnh: L.Đ.Dũng.

Tuy nhiên, những dự án thủy điện cụ thể được nêu trong loạt bài này tại huyện Sơn Hà lại có vẻ không được nghiên cứu thấu đáo. Tỉnh cứ ký duyệt cho phép triển khai. Bí thư huyện và hàng ngàn dân liên tục phản đối trong nơm nớp sợ hãi về một tương lai đầy tai ương.

Có lẽ, cần một tiếng nói từ Quốc hội.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.