Sự thật về giải quyết nợ xấu ở VN

Posted: November 5, 2014 in Uncategorized
Tags:

(BBC) – Chính phủ Việt Nam vừa ra báo cáo trong đó cho biết hơn một nửa số nợ xấu, được xác định từ cuối quý ba năm 2012, đã được xử lý. Theo đó, tính đến tháng 10 năm 2014, Công ty Quản lý Tài sản (VAMC) đã xử lý được 54,3% tổng số nợ xấu từ tháng Chín năm 2012.

� Xem thêm: Hé lộ vụ trả hoa hồng ngành y tế VN + Vì tương lai dân tộc, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật.

Phân loại nợ xấu tại Việt Nam vẫn có khoảng cách lớn so với tiêu chuẩn quốc tế

Bản báo cáo cũng dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nói tính đến tháng 10, VAMC đã “thu hồi được gần 95 nghìn tỷ đồng nợ xấu … bán được gần 4 nghìn tỷ đồng nợ xấu và có lãi.” – “Tỷ lệ nợ xấu cho đến nay giảm còn 5,43% so với mức 17% vào năm 2012”, báo cáo có đoạn.

Tuy nhiên, những con số này đã bắt gặp phải sự hoài nghi từ giới chuyên gia trong nước.

“95 nghìn tỷ đồng này chỉ là trái phiếu mà VAMC viết cho các ngân hàng thương mại đã bán lại nợ xấu cho họ, chứ sự thật thì nợ xấu vẫn đang tồn tại ở đó”, tiến sỹ Phạm Thế Anh, giảng viên tại Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, nói trong cuộc phỏng vấn với BBC hôm 4/11:

“Việc nói giải quyết 4 nghìn tỷ … tôi nghĩ là nếu khoản nợ xấu nào đó thực sự hấp dẫn và ngân hàng thương mại có đối tác bên ngoài muốn mua thì họ có thể bán trực tiếp, chứ VAMC không có chức năng đó,” ông nói thêm.

BBCquote
Trong khoảng 2 năm qua thì thực sự tôi chưa nhìn thấy sự tiến bộ nào trong việc minh bạch hóa thông tin về nợ xấu của ngân hàng thương mại và thống kê nợ công của chính phủTiến sỹ Kinh tế Phạm Thế Anh

“Vốn điều lệ của VAMC chỉ có 500 tỷ đồng thôi, quá nhỏ so với 95 nghìn tỷ đồng, đó không phải là tiền để giải quyết nợ xấu. Đây chỉ là khâu trung gian để ngân hàng thương mại có thể tái cấp vốn từ NHNN”.

Ông Thế Anh cũng đặt câu hỏi về độ tin cậy của các số liệu do NHNN đưa ra.

“Con số của NHNN công bố thì rất khác nhau”, ông nói. “Trong cuộc họp hồi tháng Chín thì thống đốc NHNN thông báo nợ xấu là 5,43%. Nhưng sau đấy một hai tuần thì vị phó thống đốc lại đưa ra con số hơn 3%.

“Không thể nào chỉ trong vài tuần mà con số nợ xấu giảm mấy phần trăm được.”  —  “Con số nợ xấu là bao nhiêu, ngay bản thân những người đại diện cho NHNN nói khác nhau đã là một điều vô lý rồi.”  —  “Cá nhân tôi không tin vào con số đó. Nhưng tôi biết chắc rằng nợ xấu của NHNN và các tổ chức tín dụng là khá lớn.”  — “Nợ của Vinalines đã lên đến 75-80 nghìn tỷ đồng rồi, nợ tại một số công ty, tổ chức tín dụng khác cũng lên đến vài trăm nghìn tỷ đồng.”

Cơ chế thị trường?

Chính phủ Việt Nam cho biết một trong các mục tiêu trong thời gian tới là “nâng cao năng lực, phát huy vai trò của VAMC, trong đó có việc mua bán nợ theo cơ chế thị trường”.

Tuy nhiên, theo tiến sỹ Thế Anh, tình trạng thiếu minh bạch trong thống kê hiện nay là lực cản lớn cho nỗ lực thành lập một cơ chế thị trường cho việc mua bán nợ xấu tại Việt Nam.

“Trong khoảng 2 năm qua thì thực sự tôi chưa nhìn thấy sự tiến bộ nào trong việc minh bạch hóa thông tin về nợ xấu của ngân hàng thương mại và thống kê nợ công của chính phủ”, ông nói.

“Cách phân loại, thống kê nợ của họ không hề công khai minh bạch. Tôi không biết được nợ như thế nào gọi là nợ xấu”.  —  “Các con số mà giới chuyên gia và các tổ chức đưa ra là phỏng đoán và không ai biết con số thực sự là bao nhiêu.”

Ông cho rằng để thành lập một cơ chế thị trường cho việc bán nợ xấu, “trước tiên phải công khai minh bạch về tiêu chí xếp hạng nợ xấu và quy mô nợ xấu”.

“Các nhà đầu tư họ tiếp cận được thông tin, đánh giá được khoản nợ xấu thì mới định được giá mà mua bán trao đổi”, ông nói. “Ở Việt Nam chưa hình thành thị trường mua bán nợ xấu. Ngay cả các ngân hàng thương mại cũng chưa chắc đã muốn công khai những khoản nợ xấu đang gánh.”  —  “Cũng có thể đó là thông tin nhạy cảm vì quy mô nợ xấu của họ quá lớn so với hoạt động của họ và làm lo ngại về tính an toàn của họ nên họ không muốn công khai.”

Nợ công vẫn tăng

BBCquote
Nó nguy cỡ đó đó, chứ không phải đơn giản đâu. Không thể rủng rỉnh được, không phải đơn giản được, không thể thoải mái được lúc này.Chủ tịch nước Trương Tấn Sang
nói về nợ công

Các thông tin về nợ xấu được công bố giữa lúc các lãnh đạo cao cấp trong nước tiếp tục đưa ra nhận định trái chiều nhau về nợ công.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trong cuộc họp chính phủ thường kỳ hôm 29/10, khẳng định “nợ công vẫn đang trong giới hạn cho phép” và tuyên bố chính phủ sẽ “chịu trách nhiệm trước nhân dân về vấn đề này”.

Phát biểu của ông Dũng có vẻ như đi ngược lại với nhận định trước đó của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.

Phát biểu trước cử tri TP.HCM sáng 15/10, ông Sang nói: “Cách đây mấy năm, tổng thu ngân sách chi thường xuyên khoảng 50%, bây giờ chi thường xuyên đã lên tới 72%”, ông nói.

“Nếu cái đà này còn lên nữa. Như thế, phần còn lại không đủ trả nợ đến hạn và phải vay để trả nợ”.  —  “Nó nguy cỡ đó đó, chứ không phải đơn giản đâu. Không thể rủng rỉnh được, không phải đơn giản được, không thể thoải mái được lúc này”.   —  “Tôi nói hơi gay gắt, chúng tôi trước hết phải chịu trách nhiệm”.

[:-/] Gần 70% nợ xấu của ngân hàng Á Châu có nguy cơ bị ‘xù’ (VTC News) – Tại thời điểm cuối quý 3/2014, ACB có tổng cộng 3.479 tỷ đồng nợ xấu, trong đó nợ có khả năng mất vốn chiếm gần 70%.


Lợi nhuận quý 3 của ACB giảm mạnh

Nguyên nhân chính khiến lợi nhuận ACB giảm sút chính là tiền lãi từ các khoản cho vay đi xuống. Cụ thể, thu nhập lãi thuần quý 3 đạt 997,84 tỷ đồng, giảm 240,3 tỷ đồng, tương ứng 19,41% so với cùng kỳ năm ngoái; lũy kế 9 tháng đạt 3.420,67 tỷ đồng.

Thu nhập lãi thuần “hứa hẹn” sẽ tiếp tục đi xuống khi lãi suất huy động và lãi suất cho vay liên tục được điều chỉnh giảm. Đặc biệt, kể từ 29/10, thời điểm Ngân hàng Nhà nước hạ trần lãi suất huy động từ 6%/năm xuống 5,5%/năm, lợi nhuận ngân hàng được đánh giá sẽ bị ảnh hưởng. Không chỉ ACB, đa số các ngân hàng tại Việt Nam cũng sẽ phải đối mặt với thực tế này.

Hé lộ vụ trả hoa hồng ngành y tế VN

(BBC) – Một công ty y khoa Mỹ đồng ý nộp phạt cho chính phủ Mỹ khoảng 55 triệu USD để giải quyết cáo buộc hối lộ quan chức tại ba nước trong đó có Việt Nam.

Công ty Bio-Rad Laboratories Inc. bị cáo buộc giả mạo chứng từ để che giấu các khoản thanh toán và đã trả 7,5 triệu USD tiền hối lộ cho các quan chức tại ba quốc gia là Nga (4.6 triệu USD), Thái Lan (hơn 700 ngàn USD) và Việt Nam (2.2 triệu USD) trong giai đoạn 2005-2010 để giành hợp đồng.

Vào hôm thứ hai Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch (SEC) và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố rằng Bio-Rad, công ty có trụ sở tại Hercules, California đồng ‎ý trả tiền phạt hình sự 14.35 triệu USD cho Bộ Tư pháp và 40.70 triệu USD cho SEC để tránh bị truy tố.

‘Hối lộ là chuyện thường’

Tài liệu điều tra trong phần nói về Việt Nam cho biết “Bio-Rad có một văn phòng đại diện bán hàng ở Việt Nam từ ít nhất năm 2005 cho tới cuối 2009 và Giám đốc văn phòng Việt Nam giám sát và phê duyệt các hợp đồng có trị giá tới 100 ngàn USD và được thưởng tới 20 ngàn USD.

BBCquote
Trong khoảng từ 2005 tới cuối 2009, văn phòng Việt Nam của Bio-Rad đã thanh toán sai trái 2.2 triệu USD cho các đại l‎ý và các nhà phân phối và họ đã chuyển tiếp tiền hoa hồng này cho quan chức chính phủ Việt NamTài liệu điều tra

“Giám đốc Văn phòng Việt Nam đã duyệt các khoản hối lộ cho quan chức chính phủ để duy trì hoạt động kinh doanh theo đó các đại diện bán hàng, theo chỉ đạo của Giám đốc Văn phòng Việt Nam trả tiền mặt cho quan chức tại các bệnh viện của nhà nước và các phòng thí nghiệm để đổi lại việc họ mua sản phẩm của Bio-Rad.”

“Vào năm 2006, giám đốc văn phòng khu vực (Bio-Rad Singapore) biết về hoạt động bôi trơn này từ một nhân viên tài chính. Nhân viên này đã nêu các quan ngại với Giám đốc Văn phòng Việt Nam, người thông báo lại rằng trả tiền hối lộ là việc chuyện thường tại Việt Nam.”

Tuy nhiên vào ngày hoặc khoảng ngày 18/05/2006, Giám đốc Văn phòng Việt Nam viết email lại cho văn phòng Singapore nói trả phí cho bên thứ ba ‘bị cấm trong Chính sách Đạo đức Kinh doanh của Bio-Rad’ nhưng cũng nói rằng Bio-Rad sẽ mất 80% tiền bán hàng ở Việt Nam nếu không tiếp tục hối lộ.”
Để “lách luật”, Giám đốc Văn phòng Việt Nam cũng trong email này đề xuất “Bio-Rad Singapore sẽ bán sản phẩm của hãng này cho một nhà phân phối của Việt Nam với giá được giảm để rồi nhà phân phối này sẽ bán lại cho các khách hàng của chính phủ (bệnh viện và các phòng thí nghiệm) đúng giá và sẽ lại quả một phần tiền như tiền hối lộ.

“Trong khoảng từ 2005 tới cuối 2009, văn phòng Việt Nam của Bio-Rad đã thanh toán sai trái 2.2 triệu USD cho các đại l‎ý và các nhà phân phối và họ đã chuyển tiếp tiền hoa hồng này cho quan chức chính phủ Việt Nam.

“Những khoản tiền hối lộ này, được ghi trong sổ sách là ‘tiền thưởng bán hàng’, ‘phí quảng cáo’, và ‘phí đào tạo’ đã mang lại cho Bi-Rad Singapore doanh thu trước thuế là 23 triệu USD,” tài liệu điều tra nói.

Tài liệu này không nói rõ Giám đốc Văn phòng Việt Nam là người Việt hay người nước ngoài. Danh bạ công ty tại Việt Nam niêm yết Bio-Rad Laboratories (Singapore) có văn phòng đại diện ở Tp HCM.

‘Báo cáo định kỳ’

Hãng thông tấn AP dẫn lời trợ lý Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Leslie Caldwell trong một tuyên bố rằng “Các công ty niêm yết trên sàn giao dịch xào nấu sổ sách của họ và che giấu các khoản thanh toán không đúng đắn để tiếp tay cho tham nhũng”.

Theo thỏa thuận với Bộ Tư pháp, Bio-Rad sẽ được phép tránh bị truy tố hình sự để đổi lại việc công ty này phải báo cáo định kỳ về khâu tuân thủ luật lệ trong thời gian hai năm một lần.

Công ty này cũng cần phải tiếp tục có tiến bộ trong một chương trình tuân thủ được sửa đổi và kiểm soát nội bộ vốn để để ngăn chặn hành vi vi phạm Đạo luật Chống tham Nhũng ở Nước Ngoài (FCPA).

FCPA nghiêm cấm các công ty Mỹ hối lộ giới quan chức chính phủ nước ngoài hoặc giám đốc các công ty nước ngoài để giành hợp đồng hoặc có được hoạt động kinh doanh.

Tư pháp cho biết họ không truy tố Bio-Rad chủ yếu là do công ty đã tự nguyện tiết lộ các hành vi sai trái cho chính phủ và đã hợp tác đầy đủ trong cuộc điều tra.

Vì tương lai dân tộc, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật

Gs Nguyễn Minh Thuyết (Quê Choa) Theo Dân trí – Lâu lắm rồi, hình như người Việt Nam ta đã chuyển từ tâm trạng “Ta là ta mà lại cứ mê ta” (Chế Lan Viên) trong những tháng năm tự hào là “lương tâm của thời đại” sang tự phê bình nhiều hơn.

Nào tư tưởng, đạo đức suy thoái.
Nào năng suất lao động thấp nhất Đông Nam Á.
Nào đống nợ công cao chót vót.
Nào chỉ 6 năm nữa đã phải cán đích công nghiệp hóa mà làm cái ốc vít không xong v.v… và v.v…

GS. Nguyễn Minh Thuyết.

Còn nhớ những năm thuộc Pháp, cụ Phan Bội Châu cũng từng chỉ ra 5 điều dở của dân ta lúc bấy giờ:

“Hay nghi kỵ lẫn nhau, không làm nên việc gì cả, đó là điều rất ngu thứ nhất. Tôn sùng những điều xa hoa vô ích, bỏ bễ những sự nghiệp đáng làm, đó là điều rất ngu thứ hai. Chỉ biết lợi mình mà không biết hợp quần, đó là điều rất ngu thứ ba. Thương tiếc của riêng, không tưởng đến việc ích chung, đó là điều rất ngu thứ tư. Biết có thân mình, nhà mình mà không biết có nước, đó là điều rất ngu thứ năm”.

Và hậu sinh của Cụ, nhà thơ yêu nước Tản Đà từng than thở: “Dân 25 triệu, ai người lớn –  Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con”.

Thiết tưởng những lời tự chỉ trích nói trên tuy có nặng nề nhưng vô cùng cần thiết. Thuở nô lệ, chê là để gióng tiếng chuông thức tỉnh người dân đồng lòng đứng lên rửa sạch nỗi nhục mất nước. Bây giờ, chê là để từ lãnh đạo đến người dân vươn lên, rửa cho được nỗi nhục lạc hậu, nghèo nàn.

Nhưng bên cạnh yêu cầu khắc phục những hạn chế cố hữu hoặc nhất thời như đã nêu, sự nghiệp phát triển đất nước rất cần phát huy những nhân tố tích cực, nhất là khi gánh nặng của sự nghiệp to lớn ấy đang chuyển dần lên những đôi vai trẻ.

Thời buổi này, ít ai còn ỷ vào “rừng vàng biển bạc” khi tài nguyên thiên nhiên đang cạn kiệt dần, biến đổi khí hậu đang nổi lên như một thách thức nghiêm trọng.

Thay vào đó là cơ chế cạnh tranh của thị trường, là hợp tác trên cơ sở có đi có lại và cho vay vốn với những đòi hỏi khắt khe. Chỉ có con người là nhân tố quan trọng nhất đối với sự phát triển của đất nước.  

Trước hết, phải nói đến những người quyết định chính sách. Chính sách đúng sẽ tạo ra bước ngoặt và bảo đảm cho phát triển bền vững. Chỉ cần nhìn sang các nước láng giềng cũng có thể thấy chính sách đúng đã đưa nước Singapore có diện tích nhỏ hơn Việt Nam tới 550 lần và không có bất cứ loại khoáng sản nào, đến nước ngọt cũng phải nhập khẩu từ Malaysia trở thành một nước phát triển với GDP bình quân cao gấp 25 lần nước ta.

Còn ở nước ta, chính sách khoán 10 trong nông nghiệp và đường lối Đổi mới của Đảng là những minh chứng rõ ràng về vai trò quan trọng của chính sách.

Có nhớ lại thời kỳ trước khoán 10, trước Đổi mới, mới thấy được sự dũng cảm của những nhà lãnh đạo dám đoạn tuyệt với cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, đi theo con đường nhân loại đã đi để vực dậy nền kinh tế, đưa đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội, bước sang thời kỳ phát triển mới.

Trong xã hội ta hiện nay, lớp trẻ – nguồn nhân lực chủ công của xã hội – là lớp có nhiều thế mạnh. Họ được đặt trên bệ phóng của tư duy mới, có kiến thức cập nhật hơn, tính cách năng động hơn, đầu óc thực tế hơn thế hệ cha anh, chắc chắn sẽ tìm ra được con đường tiếp tục đổi mới để đưa đất nước tiến lên, nếu được đặt vào vị trí những người ra quyết sách.

Nhìn vào không khí dân chủ, cởi mở của xã hội và ý thức xây dựng chính quyền ngày càng cao của người dân, chúng ta có đủ cơ sở tin rằng người dân sẽ chọn được những người ra gánh vác việc nước ngày càng xứng đáng hơn.

Chúng ta cũng có đủ cơ sở tin rằng chính sách đúng sẽ khơi dậy tiềm năng trí tuệ ở mỗi người dân và cả dân tộc, để thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Đành rằng so với nhiều dân tộc khác, cho đến nay, chúng ta không có nhiều sáng chế, phát minh đóng góp cho sự tiến bộ của nhân loại. Nhưng một dân tộc đất không rộng, người không đông, suốt hàng nghìn năm lịch sử phải vật lộn với thiên tai, chống chọi với những đế quốc hùng mạnh nhất, đặc biệt là với tham vọng bành trướng của nước láng giềng khổng lồ phương Bắc mà vẫn tồn tại và phát triển, bảo vệ được độc lập, gìn giữ và phát triển được văn hóa, ngôn ngữ của mình; dân tộc ấy phải có tiềm năng trí tuệ ưu việt.

Trí tuệ dân gian Việt Nam đã sáng tạo ra những pho sử thi đồ sộ như Đăm San, Đẻ đất đẻ nước, Sống chụ son sao (Tiễn dặn bạn tình), những điệu dân ca đằm thắm, những kho tàng cổ tích, ca dao, tục ngữ giàu tính nhân văn và triết lý sâu sắc.

Nghệ thuật ẩm thực Việt Nam được mến mộ vì các món ăn vừa ngon miệng, vừa đẹp mắt, vừa phù hợp với quan điểm dinh dưỡng của xã hội hiện đại cũng là những minh chứng về trí sáng tạo của người Việt Nam ta.

Còn về nhân tài trong các lĩnh vực công nghệ và kinh tế, đúng như Nguyễn Trãi từng tổng kết, nước ta tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau, song hào kiệt thời nào cũng có. Thời Trần có Nguyễn An (1381 – khoảng 1460), một kiến trúc sư tài năng, được sử sách ghi nhận là một trong những người thiết kế và chỉ huy xây dựng khu Cố Cung ở Bắc Kinh cùng nhiều công trình kiến trúc, trị thủy đời nhà Minh. Thời Hồ có Hồ Nguyên Trừng sáng chế hỏa pháo và thuyền chiến hai tầng. Thời Lê có Lương Thế Vinh (1441 – 1496), một Trạng nguyên Nho học viết cuốn Toán pháp đại thành với nhiều công thức tính toán, đo đạc không khác mấy so với kiến thức ở châu Âu lúc bấy giờ.

Thời thuộc Pháp có nhiều nhà kinh doanh tài giỏi, tiêu biểu là “vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi (1874 – 1932), người sở hữu hơn 30 chiếc tàu lớn nhỏ mang những cái tên lịch sử như Hồng Bàng, Lạc Long, Trưng Trắc, Trưng Nhị…, vượt lên hàng đầu trong một lĩnh vực mà ưu thế vốn thuộc về người Pháp, người Hoa. Từ khi đất nước ta giành được độc lập, cũng xuất hiện nhiều nhân tài trên những lĩnh vực khác nhau.

Đặc biệt là lớp trẻ hiện nay đã thể hiện tài trí của mình qua nhiều cuộc thi tài quốc tế. Nhiều bạn ra nước ngoài, có điều kiện phát triển thuận lợi, đã thành đạt và chắc sẽ còn tiến xa hơn nữa.

Thời kỳ Đổi mới vừa qua ở nước ta đã chứng kiến bước tiến dài về kinh tế – xã hội. Nhưng từ nhiều năm nay, giai đoạn đổi mới đầu tiên đã phát huy hết tác dụng của mình.

Vì tương lai dân tộc, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật xem điều gì đã làm chậm bước tiến của mình, những cơ chế nào đã làm nên sự phát triển thần kỳ của một số dân tộc khác, để tiếp thu bài học của các nước phát triển, phát huy tiềm năng trí tuệ của dân tộc mình, đưa đất nước nhanh chóng đuổi kịp và sánh vai cùng các cường quốc năm châu, làm kế sâu rễ bền gốc cho con cháu muôn đời.  

[Tên bài của Quê Choa, tên gốc: GS. Nguyễn Minh Thuyết: “Chính sách đúng sẽ khơi dậy tiềm năng trí tuệ …!”]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.