174 ngàn cử nhân đang thất nghiệp

Posted: November 17, 2014 in Uncategorized
Tags:

Nguyên Hà (VnE) – Tính đến hết quý 3/2014, cả nước có 174 ngàn lao động có trình độ đại học thất nghiệp, chiếm 16,8% tổng số người thất nghiệp…

� Xem thêm: 40% người đăng ký trợ cấp thất nghiệp có trình độ đại học, cao đẳng + Bài học giải quyết khủng hoảng + Hai điều chưa nói về nợ công.


Phân theo vùng lãnh thổ thì đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, đặc biệt
là Hà Nội và Tp.HCM có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất – Ảnh minh họa.

83 doanh nghiệp đang nợ gần 29 tỷ đồng tiền lương. Đây là thông tin cập nhật đến ngày 12/11/2014 tại báo cáo giải trình và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền gửi đến Quốc hội, trước thềm phiên trả lời chất vấn trực tiếp vào sáng 19/11.

Thực trạng và giải pháp giải quyết việc doanh nghiệp vi phạm các quy định của pháp luật lao động (nợ bảo hiểm xã hội, nợ lương…) ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động là nhóm vấn đề đầu tiên Quốc hội sẽ chất vấn Bộ trưởng Hải Chuyền.

Doanh nghiệp FDI cũng nợ lương

Bên cạnh con số nói trên, báo cáo cho biết, 8 tháng đầu năm nay, theo báo cáo nhanh chỉ của 5 địa phương gồm Hải Dương, Hòa Bình, Bình Dương, Đồng Nai và Tp.HCM thì số tiền mà 95 doanh nghiệp nợ lương của 5.340 người lao động đã lên tới 32,632 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tính đến hết năm 2013, trong 76 doanh nghiệp nợ 80,2 tỷ tiền lương của 10.017 lao động có cả một doanh nghiệp FDI nợ 210 lao động 1,26 tỷ đồng. Số còn lại có 13 công ty 100% vốn nhà nước nợ 934 lao động 15,5 tỷ đồng, 18 công ty cổ phần nợ 4.229 lao động 26,3 tỷ đồng.

Nhiều nhất vẫn là doanh nghiệp tư nhân trong nước với 44 đơn vị nợ 4.644 lao động 37,2 tỷ đồng.

Chỉ cập nhật đến hết 30/9, Bộ trưởng cho biết số tiền nợ bảo hiểm xã hội là 7.067,1 tỷ đồng còn nợ bảo hiểm thất nghiệp là 565,6 tỷ đồng.

Liên quan đến doanh nghiệp giải thể, phá sản thì 203 doanh nghiệp có chủ là người nước ngoài bỏ trốn khỏi Việt Nam với 5.874 lao động, tương ứng với số tiền nợ bảo hiểm xã hội 55 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng, hiện nay trong các văn bản pháp luật chưa quy định cụ thể về trường hợp này đề giải quyết chế độ cho người lao động. Vì vậy, Bộ đề xuất giải pháp nghiên cứu bổ sung quy định xác định “doanh nghiệp có chủ sở hữu bỏ trốn” áp dụng tương tự như trường hợp người sử dụng lao động “mất tích” theo tuyên bố của tòa án.

Việc này nhằm làm căn cứ để giải quyết các quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động khi chấm dứt hợp đồng để đưa vào nghị định hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động, sau khi có ý kiến thống nhất giữa Chính phủ và Tòa án Nhân dân Tối cao, Bộ trưởng giải thích.

174 ngàn cử nhân đang thất nghiệp

Dẫn số liệu điều tra về lao động – việc làm của Tổng cục Thống kê, Bộ trưởng cho hay quý 3/2014 tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,17%, tăng 0,33% so với con số 1,84% của quý 2.

Tỷ lệ thất nghiệp của lao động thanh niên (từ 15 đến 24 tuổi) hiện nay là 7,02%, tương đương 543.820 người, chiếm 43,9% tổng số người thất nghiệp, Bộ trưởng phân tích.

Phân theo vùng lãnh thổ thì đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, đặc biệt là Hà Nội và Tp.HCM có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất.

Lần lượt tỷ lệ thất nghiệp chung của hai thành phố lớn nhất nước là 4,3% và 3,32%.

Cũng tính đến hết quý 3/2014 có 174 ngàn lao động có trình độ đại học thất nghiệp, chiếm 16,8% tổng số người thất nghiệp, báo cáo nêu. Trong khi đó đến quý 2 cùng năm thì số này mới là 147 ngàn người.

Một trong những nguyên nhân của tình trạng này được Bộ trưởng đề cập là sự năng động, chủ động trong tìm việc làm của lao động thanh niên còn thấp, tâm lý chọn ngành nghề đào tạo của thanh niên còn chưa sát thực tế, thích học cao đẳng, đại học hơn là làm chủ kỹ năng các chuyên môn nghề nghiệp mà thị trường lao động đang có nhu cầu.

40% người đăng ký trợ cấp thất nghiệp
có trình độ đại học, cao đẳng

  (MTG) Theo Phong Cầm – Quỳnh Nga/TPO  – Tại bộ phận một cửa tiếp nhận hồ sơ đăng ký bảo hiểm thất nghiệp của Trung tâm Giới thiệu việc làm Hà Nội (HEIC), ngày nào cũng có nhiều người đến đăng ký trợ cấp thất nghiệp, 100 ghế chờ trong phòng luôn chật kín…


Ảnh minh họa từ Baodautu.vn

Ông Nguyễn Toàn Phong – Giám đốc Trung tâm giới thiệu việc làm Hà Nội cho biết, số người đăng ký bảo hiểm thất nghiệp tại Hà Nội qua các năm không ngừng tăng.

Cụ thể, năm 2010 là 4.129 người, năm 2011 là 16.100 người, năm 2012 là 24.616 người, năm 2013 là 26.911 người. Riêng 10 tháng đầu năm 2014 có đến 27.665 người đăng ký hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp, tăng 5.837 người so với cùng kỳ năm 2013.

Từ đầu năm 2014 đến nay, trung bình mỗi tháng có hơn 2.000 người đến đăng ký thất nghiệp. Trong đó, có những tháng vượt trên 3.000 người như tháng 7 (3.610 người), tháng 8 (3.631 người), tháng 10 (3.157 người).

“Cứ đà này, trong quý 4, tình trạng thất nghiệp sẽ còn tăng cao và ước cả năm 2014, số người đăng ký thất nghiệp có thể lên tới 34.000 người”, ông nói.

Trong khi đó, theo bà Phạm Thị Thêu, Phó phòng Bảo hiểm thất nghiệp (thuộc HEIC), trong 10 tháng đầu năm 2014, đã chi 178,8 tỉ đồng tiền trợ cấp thất nghiệp.

Từ đầu năm 2014 đến nay, trung bình mỗi tháng có hơn 2.000 người đến đăng ký thất nghiệp. Trong đó, có những tháng vượt trên 3.000 người như tháng 7 (3.610 người), tháng 8 (3.631 người), tháng 10 (3.157 người).

Theo đại diện HIEC, căn cứ vào số liệu thống kê, các trường hợp đến đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp đa phần nằm trong các ngành nghề gia công, chế biến, điện tử, may mặc.

Đặc biệt, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) và doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có số người đăng ký thất nghiệp lớn, do bị chủ sử dụng chủ động chấm dứt hợp đồng lao động vì chuyển trụ sở hoặc thu hẹp sản xuất kinh doanh. Tỉ lệ người lao động chủ động xin nghỉ việc rất ít.

Chẳng hạn ở Hà Nội thời gian qua, công ty Macallan vì chuyển trụ sở sản xuất nên 500 lao động bị thất nghiệp; công ty CP Gạch Viglacera do ít việc nên phải sa thải 100 công nhân…

Ngoài ra, theo thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, có khoảng 30-40% ngườiđăng ký trợ cấp thất nghiệp có trình độ đại học, cao đẳng. Điều này chứng tỏ tình trạng thất nghiệp không chỉ diễn ra với lao động phổ thông.

Nhưng riêng với lao động phổ thông, theo Ban quản lý KCN – KCX Hà Nội, hiện có tới 65-70% người lao động làm việc tại KCN, KCX chưa qua đào tạo nghề. Trong khi đó, một bộ phận người lao động lại thường xuyên nhảy việc đã khiến cho thị trường lao động bị xáo trộn.

Theo ông Phong, có một nguyên nhân khác khiến tỉ lệ lao động thất nghiệp gia tăng là quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước làm giảm lượng lớn cán bộ công nhân viên. “So với cùng kỳ năm ngoái, số lượng người đăng ký thất nghiệp tăng lên khoảng 20%”, ông Phong nói.

Theo dự báo của HEIC, những tháng cuối năm, tình trạng thất nghiệp sẽ càng gia tăng.

Bài học giải quyết khủng hoảng

Đinh Hồng Kỳ (TBKTSG) – Mấy ngày qua rộ lên câu chuyện một du khách Việt Nam bị lừa khi mua iPhone 6 ở một cửa hàng tại Singapore. Vị du khách với mức lương tháng 200 đô la này đã phải quỳ xuống khóc lóc xin được hoàn lại tiền trong sự giễu cợt của chủ cửa hàng cho đến khi được trả lại một phần tiền. Hình ảnh một đất nước Singapore văn minh và kỷ cương đã phần nào bị tổn thương. Nhưng rồi chính những người dân Singapore đã lấy lại hình ảnh của mình bằng cách kêu gọi quyên góp trên mạng để hỗ trợ du khách đã bị lừa.


Ảnh chụp màn hình mẫu tin kêu gọi quyên góp tiền cho Phạm Văn Thoại
(người bật khóc trong ảnh) từ trang Indiegogo của Singapore

Bài học giải quyết khủng hoảng của người Singapore thật tuyệt vời. Sự việc nhỏ thôi nhưng các cơ quan truyền thông quốc tế lớn như đài BBC hay báo The Straits Times cũng đưa tin. Sau hết, dưới con mắt của thế giới, câu chuyện này để lại hình ảnh một đất nước Singapore nhân bản, còn Việt Nam chúng ta có chút gì đó đáng thương!

Chắc chắn là nếu chúng ta không tự giải quyết các câu chuyện như vào bệnh viện phải đưa phong bì; cảnh sát giao thông đòi mãi lộ; học trò phải “nuôi” thầy cô bằng cách học thêm đến 9-10 giờ đêm… thì những công bố của BusinessInsider, Việt Nam là 1 trong 20 nước được đánh giá là đáng sống nhất với các nhà đầu tư nước ngoài đến làm ăn chỉ mang lại sự khôi hài mà thôi.

Tháng trước, trang web Sleepinginairports về du lịch quốc tế đã đánh giá hai sân bay lớn nhất Việt Nam là Nội Bài (Hà Nội) và Tân Sơn Nhất (TPHCM) nằm trong tốp 10 sân bay tệ nhất thế giới. Nếu xét bối cảnh chung của đất nước so với thế giới thì đánh giá này cũng dễ hiểu. May thay, trang BusinessInsider vừa công bố Việt Nam là 1 trong 20 nước được đánh giá là đáng sống nhất với các nhà đầu tư nước ngoài đến làm ăn.

Tuy vậy, nếu đọc kỹ thì sẽ thấy họ chỉ đánh giá chúng ta đáng sống vì có nhiều danh lam thắng cảnh và đồ ăn ngon. Chắc chắn là nếu chúng ta không tự giải quyết các câu chuyện như vào bệnh viện phải đưa phong bì; cảnh sát giao thông đòi mãi lộ; học trò phải “nuôi” thầy cô bằng cách học thêm đến 9-10 giờ đêm… thì những đánh giá kia chỉ mang lại sự khôi hài mà thôi.

Mới đây nhất, một vụ khủng hoảng nổ ra khi công ty Mỹ Bio-Rad Laboratories Inc. phải nộp phạt cho Chính phủ Mỹ khoảng 55 triệu đô la Mỹ để giải quyết cáo buộc hối lộ quan chức y tế tại ba nước trong đó có Việt Nam. Nhớ lại thời gian gần đây, những vụ việc tương tự đã diễn ra, như vụ một công ty Úc đã phải ra tòa vì những cáo buộc hối lộ tại Việt Nam để nhận được hợp đồng in tiền polymer. Hay như vụ Công ty Tư vấn giao thông Nhật Bản (JTC) bị tòa án Nhật Bản cáo buộc tội hối lộ quan chức ngành đường sắt Việt Nam.

Vấn đề là khi phát giác những hành vi thiếu minh bạch của các doanh nghiệp ảnh hưởng xấu đến hình ảnh đất nước, chính phủ các nước này thay vì biện minh thì họ đòi hỏi doanh nghiệp của họ phải làm ăn đúng pháp luật. Chính phủ Mỹ, Úc và Nhật trong các câu chuyện nêu trên đã muốn chứng minh với thế giới rằng họ không chỉ minh bạch trong đất nước của họ mà họ còn yêu cầu doanh nghiệp của họ minh bạch trên toàn cầu, qua đó tạo hình ảnh tốt đẹp cho đất nước và chính phủ.

Còn Việt Nam chúng ta đã xử lý các câu chuyện khủng hoảng như thế nào? Vì sao các vụ hối lộ xảy ra tại Việt Nam mà Việt Nam không phát hiện được trong khi các nước kia lại tìm ra? Khi đã phát hiện, chúng ta đã xử lý triệt để chưa hay để dần trôi vào quên lãng? Liệu chúng ta phải làm thế nào để cải thiện hình ảnh của một đất nước bị WEF xếp hạng về chi phí ngoài pháp luật và hối lộ đứng thứ 109 trong 144 nước được đánh giá?

(*) Đinh Hồng Kỳ –  Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Vật liệu xây dựng Secoin

Hai điều chưa nói về nợ công

Nguyễn Vạn Phú (TBKTSG) – Bỗng dưng đề tài nợ công lại trở nên sôi nổi cùng với kỳ họp Quốc hội đang diễn ra. Trong một thời gian ngắn, mọi người được nghe nhiều chuyên gia cũng như các đại biểu bàn thảo nhiều góc cạnh của nợ công. Tuy nhiên, vẫn còn hai vấn đề lớn về nợ công chưa thấy ai đề cập.


Biểu đồ cơ cấu nợ công trong báo cáo mà Ủy ban Kinh tế
của Quốc hội gửi cho các đại biểu trong kỳ họp cuối năm ngoái. Ảnh TL SGT

Có lẽ ít ai biết tỷ lệ nợ công trên GDP được điều chỉnh giảm mạnh. Bản tin nợ công số 2 của Bộ Tài chính cho biết tỷ lệ nợ công so với GDP năm 2012 là 55,7%. Thế nhưng chiều 30-10, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng lại nói với Quốc hội nợ công năm 2012 bằng 50,8% GDP. Con số nào đúng?

Giả dụ GDP của Việt Nam chừng 3 triệu tỉ đồng thì chênh lệch giữa hai con số nói trên cũng lên đến 150.000 tỉ đồng – vì sao nợ công “giảm” mạnh như thế mà không thấy ai giải thích gì cả. Thật ra, không phải nợ công giảm mà tỷ lệ nợ công so với GDP giảm.

Đó là bởi Tổng cục Thống kê đã điều chỉnh tăng con số GDP theo giá hiện hành, cụ thể GDP năm 2012 vào cuối năm được công bố là 2.950.684 tỉ đồng; bỗng con số này được nâng lên thành 3.245.419 tỉ đồng.

Lúc phát hiện Tổng cục Thống kê có sự điều chỉnh này, TBKTSG đã có bài phản ánh (xem bài Chúng ta vừa giàu hẳn lên! – TBKTSG ngày 12-12-2013) và tiên đoán vì nâng GDP lên nên tỷ lệ nợ công trên GDP sẽ giảm mạnh. Thực tế đã diễn ra đúng như vậy, không chỉ nợ công trên GDP của năm 2012 mà còn của các năm khác; không chỉ nợ công mà còn các con số liên quan được tính theo GDP như bội chi ngân sách hay GDP đầu người…

Chính vì thế, các con số do Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng đưa ra trước Quốc hội cần phải được đón nhận và hiểu đó là các con số đã được điều chỉnh mạnh. Ví dụ, ông Dũng nói nợ công năm 2011 bằng 50% GDP, năm 2012 là 50,8% GDP, năm 2013 là 54,2%, năm 2014 ước khoảng 60,3% và năm 2015 là 64% GDP. Trong khi đó Bản tin nợ công số 2 lại dùng con số chưa điều chỉnh nên tỷ lệ cao hơn nhiều (nợ công năm 2011 bằng 54,9% và nợ công năm 2012 như đã nói ở trên bằng 55,7% GDP).

Nếu GDP không được Tổng cục Thống kê điều chỉnh, có lẽ nợ công năm nay đã vượt ngưỡng an toàn do Quốc hội đề ra.

Điều thứ hai chưa thấy ai đề cập là việc Bộ Tài chính đã lỡ hẹn trong nhiệm vụ công khai số liệu về nợ công. Theo Nghị định 79/2010 về nghiệp vụ quản lý nợ công thì Bộ Tài chính có nhiệm vụ phát hành bản tin về nợ công, cứ sáu tháng một lần bằng tiếng Việt và được dịch ra tiếng Anh dưới dạng ấn phẩm và dữ liệu trên trang điện tử của Bộ Tài chính.

Thế nhưng trên trang web của Bộ Tài chính cho đến nay mới chỉ có hai bản tin nợ công, bản tin gần đây nhất chỉ đưa số liệu của năm 2012. Cứ cho là số liệu phải có độ trễ sáu tháng thì cho đến nay ít nhất Bộ Tài chính đã phải có bản tin số 3 và số 4 đưa ra những số liệu về nợ công cập nhật đến cuối năm 2013.

Một trong những nội dung cần có trên các bản tin của năm 2013 là phần giải thích sự chênh lệch các tỷ lệ như đã nói ở trên, bằng không giữa bản tin số 2 và các bản tin sau sẽ có sự thiếu nhất quán rất lớn.

Nghị định 79 nói rõ: Bộ trưởng Bộ Tài chính công khai, cung cấp thông tin về tình hình vay, trả nợ trong nước và nước ngoài của Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh; vay, trả nợ nước ngoài của quốc gia, nợ của chính quyền địa phương theo quy định của pháp luật thông qua hình thức phát hành bản tin về nợ công. Chỉ cần thực hiện đúng như thế chúng ta đã có một bước tiến lớn trong quản lý và giám sát nợ công.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s