‘VN cần sáng tạo để duy trì tăng trưởng’

Posted: November 30, 2014 in Uncategorized
Tags:

(BBC) – Việt Nam cần tăng hiệu suất lao động để duy trì đà phát triển kinh tế, theo một nghiên cứu do Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) hợp tác thực hiện.

� Xem thêm: Kinh tế Việt Nam kém tươi sáng, xếp sau Lào và Campuchia về các chỉ số + Nghịch lý nông nghiệp: Nông dân Việt sắp đứng đường?


Việt Nam vẫn nằm ở vị trí thấp trên chuỗi giá trị toàn cầu

Điều này có thể được thực hiện thông qua việc tăng cường đầu tư vào khoa học công nghệ và khuyến khích sáng tạo, theo báo cáo với tên gọi “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới tại Việt Nam”.

“Sự cạnh tranh trên các thị trường được toàn cầu hóa khiến việc đầu tư vào công nghệ hiện đại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết,” bà Victoria Kwakwa, Giám đốc của WB tại Việt Nam, được dẫn lời nói trong báo cáo.

“Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam đạt được những vị thế tốt hơn trên chuỗi giá trị toàn cầu”.

Theo WB và OECD tiềm lực về khoa học công nghệ lẫn độ sáng tạo tại Việt Nam đều còn rất kém cỏi và phân bố rải rác.


Báo cáo xếp hiệu suất lao động và thu nhập của Việt Nam hàng thấp nhất trong khu vực

Cả khu vực quốc doanh lẫn tư nhân đều cần đầu tư thêm rất nhiều vào mảng nghiên cứu và phát triển.

“Thử thách lúc này của Việt Nam, đó là giữ vững mức tăng trưởng GDP cao trong một môi trường quốc tế đang có phần kém khởi sắc,” ông Andrew Wyckoff, Giám đốc Khoa học, Kỹ thuật và Đổi mới tại OECD nói trong báo cáo.

“Để tránh bị rơi vào bẫy thu nhập trung bình, nước này cần đẩy mạnh một cách đáng kể khả năng sáng tạo ở trong nước”.

Trình độ học vấn tại Việt Nam được bản báo cáo xếp hạng cao hơn các nền kinh tế lớn hơn như Thái Lan, Indonesia, Malaysia.

Tuy nhiên, theo đánh giá của WB và OECD, hiệu suất lao động và thu nhập của Việt Nam vẫn nằm vào hàng thấp nhất trong khu vực.

Hai tổ chức này cho rằng để đẩy mạnh khoa học, công nghệ và tính sáng tạo, Việt Nam cần thực hiện sáu bước cơ bản:

  • Cải thiện môi trường sáng tạo, thắt chặt các quy định trên thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho nguồn vốn nước ngoài, cải thiện hệ thống thuế, khuyến khích cạnh tranh.
  • Tăng cường chất lượng quản lý công nhằm đảm bảo có đủ các khoản đầu tư vào sáng tạo và đổi mới.
  • Tăng cường chất lượng giáo dục và nâng cấp tay nghề cho lao động
  • Đẩy mạnh sáng tạo, đổi mới tại các doanh nghiệp.
  • Đẩy mạnh đóng góp của các dự án nghiên cứu từ các tổ chức và các trường đại học đối với nền kinh tế và thị trường lao động.
  • Đẩy mạnh tính liên kết về sáng tạo và đổi mới giữa các doanh nghiệp và các tổ chức.

Kinh tế Việt Nam kém tươi sáng,
xếp sau Lào và Campuchia về các chỉ số

Nguyễn Thị Quỳnh Như Tổng hợp (MTG) – Báo cáo từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho thấy kinh tế Việt Nam kém tươi sáng. Việt Nam xếp ngưỡng trung bình trong xếp hạng về chỉ số năng suất sáng tạo trong tổng số 22 quốc gia trong khu vực châu Á. Điều đáng chú ý là Việt Nam xếp sau cả Lào, Singapore, Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Mặt khác, tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế Việt Nam cũng không được như kì vọng ban đầu.


Tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế Việt Nam
cũng không được như kì vọng ban đầu.

Một phần nguyên nhân dẫn đến tình trạng kinh tế Việt Nam kém tươi sáng là do tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế Việt Nam cũng không được như kì vọng ban đầu, căn cứ vào số liệu của ADB:

Đánh giá
Triển vọng 2014
Cập nhật Đánh giá
triển vọng 2015 
Cập nhật
 Tăng trưởng GDP  5.6 5.5 5.8 5.7
Lạm phát  6.2 4.5 6.6 5.5

Nguồn: ADB 

Bảng xếp hạng chỉ số năng suất sáng tạo do ADB phối hợp thực hiên với Đơn vị Tình Báo Kinh tế EIU.
Bảng báo cáo này dựa tổng hợp dựa trên các báo cáo phân tích từ các nhà nghiên cứu kinh tế và các nhà hoạch định chính sách.

Theo bảng xếp hạng này, Nhật Bản là quốc gia dẫn đầu. Việt Nam đứng thứ 16 trong bảng xếp hạng, xếp sau 5 quốc gia là Lào (hạng 9), Singapore (hạng 10), Indonesia (hạng 12), Malaysia (hạng 13), Thailand (hạng 15) và xếp trên 3 quốc gia là Philippines (hạng 18), Myanmar (hạng 22), Cambodia ( hạng 24) trong khu vực Asean.

Các tiêu chí đánh giá để xếp hạng bao gồm khả năng tiếp thu công nghệ mới, tính sáng tạo, môi trường khuyến khích sáng chế (input) và số bằng sáng chế (output).


Bảng xếp hạng Chỉ số năng suất sáng tạo của ADB;
Xanh lá cây đậm: Rất cao; Xanh lá cây nhạt: Cao; Vàng: Trung Bình, Đỏ: Thấp

ADB còn đánh giá chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam ở mức nghèo nàn, chỉ đạt 27.2/100 điểm.

Dù cho hơn 90% dân Việt Nam biết chữ nhưng hệ thống trường học và giáo trình của Việt Nam bị lỗi thời.

Việt Nam đang thiếu hụt nhân lực có kỹ năng trong các ngành dịch vụ, công nghệ thông tin, tài chính và ngân hàng. Điều này cho thấy, Việt Nam bị đánh giá thấp về số lượng người tham gia học các ngành thiên về kỹ thuật và đào tào nghề.

Số lượng các sáng chế được bảo hộ và các bài báo khoa học của Việt Nam đang ở mức thấp.

Giáo dục Đại học của Việt Nam bị đánh giá thấp

Báo cáo của ADB nhận xét Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn cho giáo dục và nên có nhiều sinh viên theo học các chương trình thiên về khoa học. Nhìn chung số đơn đăng kí bằng sáng chế từ Việt Nam không ổn định và ở mức thấp trong thập niên qua, xuống rất thấp vào năm 2006.

Số đơn xin cấp bằng sáng chế từ tăng từ 322 trong năm 2011 lên 424 trong năm 2012. Tuy nhiên con số này là muối bỏ biển nếu so với hai nước Nhật Bản và Hàn Quốc.

Chỉ riêng năm 2012, số hồ sơ xin cấp bằng sáng chế của Nhật là 486.070 và của Hàn Quốc là 203.410.

Theo cách nhìn nhận từ báo cáo của ADB, yếu tố sáng tạo của nền kinh tế cần một đòn bẫy mạnh dựa vào năng lực cơ sở hạ tầng như hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, khả năng đáp ứng về năng lượng cho sản xuất…

Cách đánh giá của ADB cho thấy Việt Nam phải còn đối mặt với nhiều thách thức trên con đường hội nhập vào sân chơi toàn cầu. Những vấn đề về cơ sở hạ tầng của Việt Nam cũng đang là sự trở ngại đối với những mục tiêu phát triển kinh tế.

Về dự báo tăng trưởng GDP, Việt Nam thua cả Campuchia.

Theo dự báo của World Bank, Campuchia dẫn đầu về GDP trong cả năm 2014 (các chuyên gia kinh tế cho rằng tốc độ tăng trưởng thực sự của Campuchia trong năm 2014 sẽ đạt mức 7.2%) trong khi Việt Nam chỉ ở mức 5.5%.

Trong giới chuyên gia phân tích kinh tế nảy sinh lo ngại các nhà đầu tư nước ngoài sẽ rời việt nam để sang đầu tư tại lào và campuchia.

Theo dữ liệu từ Văn phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, 54% doanh nghiệp được khảo sát có vốn đầu tư tại Việt Nam cho rằng họ sẽ bỏ vốn vào thị trường Lào và Campuchia.

Theo dữ liệu từ World Bank, thu nhập đầu người bình quân tại VN ở mức 1.910 Đô la Mỹ trong năm 2013.
Con số này ở Lào là 1.645, và ở Campuchia là 1.007 và Myamar là 900 đô la Mỹ.

Theo báo cáo của Bloomberg, vào cuối quý 2 của năm 2014, đồng tiền Việt Nam bị giảm giá do nguy cơ khủng hoảng địa chính trị giữa bối cảnh giàn khoan 981 của Trung Quốc tiến sâu vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Không chỉ riêng Việt Nam, mà các đồng tiền khác trong khu vực cũng bị đi giảm giá ví dụ như đồng rupiah của Indonesia. Bối cảnh đi xuống của nền kinh tế Việt Nam cũng cần có cái nhìn khách quan trong bối cảnh đi xuống của các nền kinh tế khác trong khu vực. Chẳng hạn như nền kinh tế Philipinnes ở quý 3 cũng đang ở giai đoạn tăng trưởng chậm nhất trong vòng hơn 5 năm qua, theo tin từ Reuters.

Theo Báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới (WB) mới đây về tình hình phát triển của Việt Nam. Việt Nam chỉ có thể khắc phục những nhược điểm về năng suất và khả năng sáng tạo của nền kinh tế bằng cách tập trung vào việc phát triển một nguồn nhân lực có khả năng chuyên môn cao.

Nguồn nhân lực ưu tú sẽ là nòng cốt cho quá trình hiện đại hóa nền kinh tế của Việt Nam.

Nghịch lý nông nghiệp: Nông dân Việt sắp đứng đường?

Thành Luân (ghi) (ĐV) – Việt Nam sắp ký TPP, không cẩn thận người nông dân sẽ bị đẩy ra đường, không chỗ đứng, không việc làm, sản xuất trong nước bị nước ngoài đánh sập.

TS Trần Công Xuân, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Gia cầm Việt Nam lo ngại nói với Đất Việt trước tình trạng ngành chăn nuôi Việt Nam quá phụ thuộc vào nước ngoài.

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang phụ thuộc quá nhiều vào nước ngoài
Ngành chăn nuôi Việt Nam đang phụ thuộc quá nhiều vào nước ngoài

Cái gì cũng phải nhập

Ngành chăn nuôi chiếm vị trí ngày càng quan trọng trong nền nông nghiệp nhưng lại đang phụ thuộc rất nhiều vào nước ngoài, từ con giống đến thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, dây chuyền công nghệ…

Khó khăn lớn nhất của Việt Nam hiện nay là phụ thuộc vào nguồn thức ăn chăn nuôi của nước ngoài. Hiện thức ăn gia cầm nuôi công nghiệp của Việt Nam nhập trên 50%, đặc biệt Việt Nam nhập cả ngô, đậu tương, những thức ăn đậm đặc như bột cá, premix khoáng… nhập 100%. Nhập khẩu với chi phí cao, thêm công vận chuyển, hao hụt, tiêu cực… nên giá thành thức ăn chăn nuôi đội lên, chiếm tới 70-75% trong giá thành sản phẩm, đẩy giá sản phẩm tăng cao.

Trong khi đó, sản xuất của Việt Nam lại tự phát, làm theo phong trào, thích thì làm, chẳng biết nhu cầu thị trường ra sao. Bởi vậy, nhiều khi giữa cung và cầu vênh nhau khiến thị trường rối loạn. Đặc biệt, 70% dân số Việt Nam ở nông thôn, sống chủ yếu bằng nghề nông, phát triển chăn nuôi rất thuận lợi. Tuy nhiên, đây cũng là việc rất hại vì cung vượt quá cầu. Người chăn nuôi không liên kết với nhau, giá cả đều do thương lái điều tiết, cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng đều thiệt thòi trong khi thương lái hưởng lợi.

Yếu kém nhất của chăn nuôi Việt Nam, theo tôi, chính là hệ thống giống, kể cả giống Trung ương lẫn địa phương, cứ mạnh ai nấy làm, cuối cùng chẳng giống nào ra giống nào. Việt Nam có nhiều giống nội quý, chất lượng cao nhưng năng suất thấp, các giống thuần hầu như không còn mà đã bị lai tạp, mức độ thuần khiết thấp. Để nâng cao năng suất, chất lượng con thương phẩm, Việt Nam buộc phải nhập giống gia cầm nước ngoài và nhập rất nhiều.

Đáng tiếc là Việt Nam không đầu tư cho giống thuần, chỉ nhập con giống ông bà, bố mẹ, sau đó sản sinh ra thương phẩm là hết và lại phải nhập lại. Tôi từng đề nghị nhiều lần rằng Nhà nước nên đầu tư nhập giống thuần nhưng tiếc thay, các nhà khoa học, kinh tế, quản lý của Việt Nam có quan điểm chưa thống nhất việc nhập giống diễn ra liên tục, không ngừng lại được.

Nếu không tái cấu trúc lại công tác giống thì năng suất, chất lượng, hiệu quả chăn nuôi gia cầm chắc chắn bị hạn chế rất nhiều. Việt Nam cũng cần phải tái cấu trúc hệ thống quản lý, kiểm tra, giám sát, tổ chức hệ thống giống từ Trung ương đến địa phương.

Có một điều đến bây giờ tôi vẫn không hiểu tại sao Việt Nam phải nhập những thiết bị chăn nuôi cực kỳ đơn giản như hệ thống máng ăn uống, máy thu trứng, máy ấp… Nếu chăn nuôi theo phương pháp bán thâm canh, kiểu chăn thả, người chăn nuôi làm cái máng nhựa đổ thức ăn vào hoặc làm hệ thống ống đút qua cái lỗ cho nước chảy xuống để gia cầm uống nước thì cũng khá phù hợp với điều kiện nông dân Việt Nam. Thế nhưng nếu nuôi theo phương pháp thâm canh thì phải dùng hệ thống tự động, mà hệ thống này hầu hết Việt Nam phải nhập.

Nông dân Việt Nam không làm được, các cơ sở chăn nuôi không làm được nhưng có lẽ phải đặt câu hỏi đối với ngành cơ khí nông nghiệp. Ngay đến cái máy ấp các cơ sở sản xuất thủ công làm được nhưng Việt Nam vẫn không thể sản xuất theo hướng công nghiệp được, dứt khoát phải nhập khiến giá cả tăng lên.

Nông dân sắp bị đẩy ra đường?

Ngành chăn nuôi đang phải đối mặt với khó khăn khi Việt Nam sắp tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), không cẩn thận người nông dân sẽ phải ra đứng đường, không có chỗ đứng, mất việc làm. Họ sống bằng gì khi ruộng nương đã bị lấy để làm dự án, chăn nuôi thì không cạnh tranh được vì giá cao, chất lượng kém, nay bệnh mai dịch, ai nhập?

Tôi rất lo khi  sắp tới hàng nước ngoài tràn vào và đánh sập sản xuất trong nước. Đó là chưa nói ở biên giới sản phẩm nhập lậu tràn lan, từ con giống trở đi, người Việt ăn toàn đồ thải loại của Trung Quốc. Buồn cười là gà thải loại của Trung Quốc dành để chăn nuôi gia súc lại là món khoái khẩu của người Việt.

Tầm nhìn chiến lược của Việt Nam cực kỳ hạn chế. Là một nước nông nghiệp mà chúng ta phải đi nhập những thứ cực kỳ vô lý, ngoài tưởng tượng. Trong khi thị trường trong nước bị nước ngoài thâu tóm, mấy tỉnh biên giới – cửa ngõ chặn gia cầm lậu tràn vào thì cũng chỉ hô hào được vài ngày rồi đâu lại vào đấy.

Là bởi vì Việt Nam không có chế tài thưởng phạt nghiêm minh, cách giải quyết cò con, cứ hô hào khẩu hiệu. Hay với thú y của Việt Nam, cứ dịch bùng lên thì mới diệt, dân thì “co rúm” lại vì sợ, đồng tiền Nhà nước hỗ trợ cho nông dân chẳng đáng bao nhiêu, đã vậy còn bị gây khó dễ nên người chăn nuôi cứ bán béng ra ngoài để gỡ gạc, thành ra lại gieo rắc dịch ra ngoài thị trường.

Chúng tôi đã đề nghị đến n lần là phải có tính toán, kế hoạch chỉ đạo và hỗ trợ nông dân sản xuất, chế biến sản phẩm thế nhưng những giải pháp đưa ra chưa thực tế. Không thể phủ nhận sự quan tâm của Nhà nước nhưng cơ quan tham mưu còn giới hạn về nhiều mặt nên tham mưu chưa chuẩn xác. Thành ra cuối cùng “sản xuất” văn bản thì giỏi, nhiều nhưng để đi vào lòng dân, có hiệu quả thì quá ít, có những văn bản đưa ra rồi để đó vì chẳng ai thực hiện. Bởi vậy, ngành chăn nuôi đang rất cần người đứng đầu thực sự có thể đưa ra những chỉ đạo đúng đắn, kiên quyết và chuẩn xác hơn để giải quyết những khó khăn của ngành.

Cái yếu của Việt Nam hiện nay là mạnh ai nấy làm. Đáng lẽ phải liên kết với nhau thành chuỗi khép kín và cùng nhau chia lợi nhuận, đằng này thương lái, doanh nghiệp ăn hết, lỗ người chăn nuôi chịu, lãi họ hưởng, nông dân trở thành người đi làm thuê giá rẻ cho công ty nước ngoài.

Để nông dân có thể sống được, sản xuất trong nước tồn tại được, Việt Nam không nên khuyến khích các tập đoàn nước ngoài tổ chức sản xuất chăn nuôi tại Việt Nam. Nông dân Việt làm sao đấu nổi với các doanh nghiệp ấy? Phải nâng cao chỉ tiêu, tăng cường rào cản để hạn chế tối đa nhập khẩu thì sản phẩm trong nước mới tồn tại. Thế nhưng Việt Nam không làm được việc đó. Cứ giữ cách làm như hiện nay, chăn nuôi Việt Nam sẽ còn phụ thuộc nước ngoài dài dài.

[:-/] Chăn nuôi nhập từ con giống đến… cái máng lợn: Đành lòng quay lưng với hàng nội (DV) – Không chỉ nhập khẩu con giống, ngành chăn nuôi Việt Nam còn lệ thuộc nước ngoài khâu thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, máy móc nông nghiệp và bây giờ là cả công nghệ chuồng trại, quản lý và kỹ thuật nuôi.


Từ tấm lót sàn chuồng lợn nái đến bóng đèn sưởi… cũng phải nhập ngoại. Ảnh: L.H.T

Ông Đào Xuân Hải (xã Kim Long, Tam Dương, Vĩnh Phúc) đang nuôi tới 60.000 con gà đẻ trứng và khoảng 20.000 gà hậu bị giống Ai Cập cho hay: “Tôi là người rất đồng tình và hưởng ứng phong trào “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” nên đã đầu tư toàn bộ hệ thống tấm tản nhiệt, máy sưởi… nội. Nhưng chỉ mới dùng được vài năm, chưa đủ khấu hao thì đã hỏng, nên vừa rồi tôi phải đổi sang dùng hàng nhập từ Thái Lan”.

Anh Trần Văn Toàn- một hộ chăn nuôi ở xã Nhật Tân (Kim Bảng, Hà Nam) cho rằng, những người chăn nuôi như chúng tôi phải bất đắc dĩ dùng các thiết bị ngoại trong chăn nuôi do trong nước chưa sản xuất được hoặc có sản xuất nhưng chất lượng còn nhiều hạn chế khi áp dụng thực tế. “Đơn cử như tấm sàn nhựa lát cho lợn nái, hàng nội rẻ hơn, nhưng độ bền kém, nhanh hỏng, nên tính ra vẫn đắt hơn hàng ngoại” – anh Toàn nói.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.