Cái giá phải trả cho “phép lạ tăng trưởng” Trung Quốc!

Posted: December 8, 2014 in Uncategorized
Tags:

Theo Ly Hương Pháp luật & Thời đại (MTG) – Mỗi năm 3% GDP của Trung Quốc không cánh mà bay, do không khí, nước và đất bị ô nhiễm. Trung Quốc chiếm một kỷ lục buồn: 13 trên 20 thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Sau ba thập niên phát triển thần kỳ, chủ yếu nhờ vào công nghiệp, cái giá phải trả về mặt y tế ngày càng đắt.

� Xem thêm: Làng ô nhiễm kim loại ở Trung Quốc + Hình ảnh đáng sợ về ô nhiễm nguồn nước ở Trung Quốc


Cái giá phải trả cho sự phát triển kinh tế ở Trung Quốc là ô nhiễm.

Bầu trời xanh, “xa xỉ phẩm” của 20 triệu dân Bắc Kinh

Ngày 12/11/2014 Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận lịch sử về khí hậu với Hoa Kỳ bên lề thượng đỉnh APEC. Bắc Kinh đề ra mục tiêu giảm khí thải làm hâm nóng trái đất vào năm 2030. Cả thế giới đã chú ý đến sự kiện nói trên khi biết rằng, Trung Quốc và Mỹ là hai nguồn gây ô nhiễm nhất cho nhân loại. Trong năm 2013, các nhà máy của Trung Quốc và 137 triệu chiếc xe đủ cỡ nhả ra 9,9 tỷ tấn CO2, tương đương với hơn 27% lượng khí thải toàn cầu.

Một cơ quan nghiên cứu nhìn nhận để tạo ra 10 ngàn nhân dân tệ GDP, hiện nay Trung Quốc cần 0,8 tấn than đá. Trong khi đó một quốc gia công nghiệp phát triển trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OCDE chỉ tiêu thụ có 0,25 tấn. Do vậy Trung Quốc đang phấn đấu để đạt được mức tiêu thụ than đá trong quá trình sản xuất như OCDE vào năm 2050.
Tháng 3/2013 lần đầu tiên Bộ Môi trường Trung Quốc công bố danh sách hơn 100 ngôi “làng ung thư”. Tại đây, tỷ lệ người nhiễm bệnh đạt mức báo động. Chính quyền công nhận “Chất hóa học độc hại là nguyên nhân gây nhiều tai họa cho môi trường, làm ô nhiễm không khí và các nguồn nước sạch”.


Trung Quốc rơi vào cảnh sương mù

Từ năm 1991-2013 tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc chưa bao giờ rơi xuống dưới ngưỡng 7% một năm. Nhờ thế Trung Quốc qua mặt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế thứ nhì trên thế giới, đồng thời cũng biến nước đông dân nhất địa cầu thành nguồn gây ô nhiễm lớn nhất hành tinh. Chỉ riêng thời gian 1999-2004, lượng khí thải của Trung Quốc tăng 120%.

Trong đà phát triển của Trung Quốc, tới nay, than đá bảo đảm 70% nhu cầu năng lượng. Mỗi năm Trung Quốc tiêu thụ hơn 3,5 tỷ tấn than đá, tương đương 50% mức tiêu thụ của thế giới. Mỏ than vừa là cột trụ kinh tế, vừa là mối đau đầu về môi trường. Năm 2013, thủ đô Bắc Kinh chìm trong khói mù và không khí ngột ngạt tới 183 ngày. Lượng phân tử siêu nhỏ PM 2,5 nguy hại nhất cho đường hô hấp tại Bắc Kinh cao gấp 20 lần so với tiêu chuẩn của Tổ chức y tế Thế giới.

Theo một công trình nghiên cứu của Viện khoa học xã hội Thượng Hải, hàng năm có từ 350 ngàn-500 ngàn người chết sớm do các bệnh ung thư phổi, tim mạch hay đường hô hấp. Thế nhưng một báo cáo độc lập khác được công bố vào cuối năm 2012 còn đưa ra con số đáng sợ hơn: Trong năm 2010 đã có tới 1,2 triệu người trả giá cho phép lạ tăng trưởng.

Một bác sĩ tại bệnh viện Bắc Kinh cho biết tỷ lệ người bị ung thư phổi tăng đáng kể. Cách nay ba năm, khi vào nghề, một năm ông điều trị cho khoảng 10 bệnh nhân. Giờ đây 6 tháng có hơn 10 người. Tỷ lệ ung thư phổi trên toàn quốc tăng 60% trong một thập niên qua.

Nhìn đến chất lượng của các nguồn nước, một thống kê ghi nhận: Năm 2008, hơn 300 triệu dân Trung Quốc không được cung cấp nước sạch và ¼ các nguồn nước trên quốc gia này không đáp ứng với các tiêu chuẩn an toàn. Ngân hàng thế giới thẩm định, nước bẩn là nguyên nhân gây nhiều bệnh tật và cướp đi khoảng 8 tỷ USD của Trung Quốc.

Tác động kinh tế và xã hội

Nhìn đến những hậu quả kinh tế, để đối phó với nạn ô nhiễm không khí, bốn thành phố lớn ở Trung Quốc là Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Tây An, trong năm 2012 đã chi ra ngân sách hơn 1 tỷ USD. Theo các thống kê, tình trạng môi trường xuống cấp làm thất thoát khoảng 3% GDP của Trung Quốc. Nhưng nhiều cơ quan tư vấn độc lập cho rằng thiệt hại vật chất cao hơn nhiều so với thống kê được Bắc Kinh đưa ra. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2007 thẩm định, ô nhiễm là nguyên nhân gây thiệt hại cho kinh tế Trung Quốc khoảng 100 tỷ USD, tương đương hơn 5% GDP của quốc gia này.

Bên cạnh những tác hại kinh tế còn phải kể tới phẫn nộ trong xã hội. Những vụ biểu tình phản đối các dự án xây nhà máy với những tác động tai hại cho môi trường và sức khỏe công cộng ở Trung Quốc ngày càng thường xuyên xảy ra. Trong năm 2012 đã có hơn 50 ngàn vụ tai tiếng liên quan đến các vấn đề môi trường được đưa ra ánh sáng.


Các nhà máy mọc lên làm biến dạng cảnh quan

Tại Nội Mông, các nhà máy từ luyện kim đến hóa chất đã mọc lên như nấm làm biến dạng cảnh quan. Ông Vũ, một nông dân ở thị trấn Ô Hải, khu tự trị Nội Mông than phiền: “Không khí ô nhiễm đến nỗi khó mà nhận ra được phong cảnh xung quanh. Trước đây, chúng tôi trông thấy sông, núi. Giờ thì sống trong sương mù, không nhìn thấy gì hết”.

Từ hàng chục năm qua chính quyền Trung Quốc không quan tâm tới vấn đề giải quyết rác thải của các nhà máy, của các trung tâm điện lực. Cách Ô Hải khoảng 500km về phía đông, huyện Tuyên Hóa, thuộc tỉnh Hà Bắc dù đã tạm thời đóng cửa một số nhà máy hồi năm 2008 để chuẩn bị cho Thế vận hội Bắc Kinh nhưng người dân tại đây vẫn là nạn nhân của các máy than, nhà máy xi măng, phân bón…

Ngoài nạn sông ngòi và không khí bị ô nhiễm, Trung Quốc phải khắc phục cùng lúc hậu quả của hiện tượng sa mạc hóa, tan băng. Chỉ trong ba năm tới, một nửa các công trình xây dựng được thực hiện tại Trung Quốc. Đau dầu hơn cả là mỗi năm có tới 250 triệu người dân ở nông thôn đổ về các thành phố kiếm sống. Điển hình là thành phố Trùng Khánh nơi có tới 30 triệu dân sinh sống trên một diện tích chưa bằng 1/7 so với của Pháp.

Nỗ lực như giọt nước trong sa mạc

Thực ra Trung Quốc đã có một sự chuẩn bị để sống trong một thế giới xanh tươi hơn, lành mạnh hơn. Chẳng hạn như một nhà máy nhiệt điện ở Thượng Hải, dù phải sử dụng than đá để cung ứng 10% điện cho thành phố nhưng nhóm kỹ sư của nhà máy này đã sử dụng một phương pháp mới để giới hạn lượng khí thải CO2.

Đơn giản là thay vì thải khí carbone, thì nhà máy tìm cách nhốt CO2 lại, chôn xuống lòng đất hoặc tích trữ để sử dụng vào những công việc khác như là chế tạo bia hơi, hay nước ngọt có ga, các loại nước sô-đa. Tuy nhiên phương pháp này chưa hoàn hảo, vì dù giới hạn được khí thải CO2 nhưng các chất gây ô nhiễm và độc hại khác như thủy ngân hay ni-tơ vẫn bị thất thoát ra ngoài.

Nhiều sáng chế khác để làm sạch nước và không khí, hay tiết kiệm năng lượng đã ra đời tại Trung Quốc. Trong số đó phải kể đến thí nghiệm của tập đoàn năng lượng sạch ENN, trụ sở tại Lang Phường, tỉnh Hà Bắc. Cơ quan này đang dùng lục bình để tẩy không khí.

Một nhà tiên phong khác trong lĩnh vực làm sạch môi trường là kiến trúc sư Du Không Kiên. Từ nhiều năm qua, ông chủ trương lọc tẩy nước bẩn bằng các loài thảo mộc thiên nhiên. Nhiều công trình của ông đã thành công. Đáng chú ý nhất là việc tẩy nước bẩn trên dòng sông Hoàng Phố ở Thượng Hải. Năm 2010, kiến trúc sư này đã tham gia dự án đấu thầu của thành phố Minneapolis để làm sạch một khúc của dòng sông Mississipi.

Trong các cuộc hội thảo, kiến trúc sư Du luôn giải thích vì sao ông tin vào sức mạnh của thiên nhiên để tẩy các chất hóa học làm ô nhiễm mạch nước hay đất đai. Trong cuộc trường chinh đó, nhà kiến trúc người Hoa này trông cậy vào ý thức và kiến thức cơ bản của những bác nông phu thực sự yêu và sống với ruộng đồng. Theo ông: “Tôi tin chắc vào một điều: Trung Quốc sẽ không thể phô trương sức mạnh với những đập thủy điện khổng lồ. Thế nhưng người Trung Quốc sẽ được tôn trọng và nể phục nếu như chúng ta biết góp phần bảo vệ môi trường, để cho thiên nhiên mãi mãi xanh tươi. Đó mới thực sự là sức mạnh của Trung Quốc cũng như là sự sống còn đối với một quốc gia đông dân cư như đất nước của tôi”.

Câu hỏi đặt ra là những ý tưởng cao đẹp của một số cá nhân, những sáng kiến của một số các chuyên gia liệu rằng sẽ có được phổ biến rộng rãi hay không. Trước mắt những nổ lực để đảo ngược tình huống trên vấn đề ô nhiễm không khí, nước hay chống hủy hoại môi trường của Trung Quốc mới chỉ là những giọt nước trong sa mạc.

Làng ô nhiễm kim loại ở Trung Quốc

Linh Anh Theo Shanghaiist (VnExpress) – Tình trạng ô nhiễm kim loại nặng trong nguồn nước ở làng Tam Hiệp, thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, được cho là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề sức khỏe bất thường cho người dân.


Huang Guiqiang, một cư dân ở làng Tam Hiệp với các vết
sưng phồng bất thường trên cánh tay. Ảnh: CFP

Người dân địa phương cho hay, tình trạng ô nhiễm kim loại xuất phát từ hoạt động công nghiệp chiết xuất chì của địa phương. Các chất gây ô nhiễm đã thấm vào đất và nước trong nửa thế kỷ qua.

Theo báo cáo điều tra năm 2000 của Trung tâm Nghiên cứu Địa chất và Môi trường Quảng Tây, tại các nguồn nước được sử dụng để tưới tiêu, nồng độ kim loại có độc tính Cadim cao hơn 17,4 lần so với tiêu chuẩn quốc gia, mức độ kim loại độc hại trong đất cũng cao hơn 29,1 lần.

Năm 2001, người dân làng Tam Hiệp từng thắng kiện các chủ sở hữu mỏ chì tại khu vực này, yêu cầu họ chi 320.000 nhân dân tệ (52.000 USD) để làm sạch đất và giảm ô nhiễm xuống mức tiêu chuẩn trong vòng ba tháng. Tuy nhiên, các mỏ chì tuyên bố phá sản sau đó không lâu, hoạt động cải thiện ô nhiễm do đó không được thực hiện.

Sau nhiều năm sử dụng nguồn nước không an toàn và tiêu thụ các sản phẩm hoa màu trồng trên đất ô nhiễm, người dân trong làng bắt đầu có những dấu hiệu sức khỏe bất thường, trong đó phổ biến là tình trạng đau xương và sưng không kiểm soát trên cánh tay.

Nhiều người nhiễm bệnh hiện không thể đi làm, thậm chí còn có người bị liệt từ cách đây 5 năm. Trong khi đó, chính quyền địa phương không cung cấp các dịch vụ y tế để chữa trị hay bồi thường cho họ.

Trường hợp tương tự cũng được ghi nhận ở tỉnh Phúc Kiến. Tuy nhiên, người dân nơi đây đã thắng kiện công ty quản lý chất thải, buộc họ bồi thường 6 triệu nhân dân tệ (980.000 USD).


Dòng sông ô nhiễm gần mỏ chì. Ảnh: CFP

Hình ảnh đáng sợ về ô nhiễm nguồn nước ở Trung Quốc

Lê Văn Theo MSN (VNN) – Hơn một nửa số sông hồ ở Trung Quốc đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, hậu quả từ những mục tiêu tăng trưởng nóng của nền kinh tế.


Một người đàn ông đứng trước bờ biển phủ đầy tảo
ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông ngày 26/6/2014.

Việc phát triển các thành phố, lạm dụng phân bón và nước thải từ các nhà máy đã khiến nguồn nước ngầm của Trung Quốc bị suy thoái tới mức hơn một nửa số sông hồ tại quốc gia này đang bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Ít nhất có khoảng 60% nguồn nước ngầm của Trung Quốc có chất lượng “rất kém” hoặc “khá kém”. Điều đó có nghĩa là những nguồn nước này không thể dùng để uống trực tiếp, theo một nghiên cứu mới đây. Điều này đã cho thấy một sự khủng hoảng môi trường sâu sắc tại quốc gia này.

Trung Quốc dự định sử dụng khoảng 850 tỷ USD để cải thiện nguồn nước cấp bẩn thỉu trong thập niên tới. Tuy nhiên, ngay cả khi chi ra một khoản tiền khổng lồ cũng không thể đảo ngược lại những gì đã bị phá hoại trong nhiều thập niên ô nhiễm trầm trọng và việc lạm dụng để thúc đẩy kinh tế của Bắc Kinh tăng trưởng quá nóng.

Dưới đây là một số hình ảnh về tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại Trung Quốc:

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một con cá chết nổi trên mặt nước đặc quánh lớp rêu xanh
ở Đông Hồ, Vũ Hán, tỉnh Hà Bắc, 20/8/2012. (REUTERS/Stringer).

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một người đàn ông dùng một cây sào điện để bắt cá
ở một ngã ba sông tại Tây An, tỉnh Thiểm Tây, 21/5/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Muỗi và các cônt rùng nhỏ đầu kín trên các lan can ở rìa Đông Hồ, Vũ Hán,
tỉnh Hồ Bắc, 26/10/2009. Muỗi xuất hiện ở hồ này là do ô nhiễm nước, theo các chuyên gia.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một công nhân dọn dầu ở một bãi dầu tràn
gần cảng Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, 23/6/2010.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một ống nước thải từ nhà máy đất hiếm đổ nước thải vào một con đập chất thải gần làng Xinguang,
nằm ở ngoại ô thành phố Bao Đầu, khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc, 31/10/2010.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Người dân Trung Quốc đi qua những bãi tảo xanh gần bờ biển Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, 1/7/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một  nhà báo lấy mẫu nước ô nhiễm màu đỏ ở con sông Jianhe, Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, 13/12/2011.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Hình ảnh phản chiếu cảnh một cậu bé đang nhảy qua một đống rác tại một ngôi làng
sắp bị phá ở ngoại ô thành phố Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang, 12/1/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Công nhân đang lau dọn dầu bị rò rỉ sau vụ nổ đường ống dẫn dầu tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, 25/11/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Công nhân môi trường đang nhặt xác những con lợn bị chết
trên một nhanh sông Hoàng Phố, Thượng Hải, 10/3/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Môt người đàn ông đi dọc theo đường ống xả nước thải vào sông Dương Tử
của một  nhà máy giấy ở An Khánh, tỉnh An Huy, 4/12/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một người đánh cá lội trong hồ Sào Hồ đầy rêu xanh ở thành phố Sào Hồ, tỉnh An Huy, 19/6/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Bóng bóng nổi lên trên mặt nước trong một kênh nước thải sinh hoạt ô nhiễm
chảy dọc theo dòng sông Văn Dụ, ngoại ô thành phố Bắc Kinh, 24/3/2013.

Trung Quốc, ô nhiễm, môi trường, nguồn nước, sông hồ, nghiêm trọng, một nửa, hình ảnh
Một người đàn ông đứng nhìn dòng sông bị ô nhiễm ở quận Thương Nam,
Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, 24/7/2014.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.