Lo ngại về những phiên tòa xét xử “công khai” sẽ ngày càng ít được công khai

Posted: December 24, 2014 in Uncategorized
Tags:

Trần Hồng Phong (Basam) Theo Bình Luận Án – Từ lâu và theo quy định của pháp luật hiện hành, nói chung chỉ trừ những vụ án có vấn đề về thuần phong mỹ tục phải xử kín, thì các phiên tòa đều phải được xét xử công khai. Mọi người dân đều có quyền tự do vào dự khán, theo dõi việc xét xử mà không bị bất kỳ sự ngăn cản nào. (Ngày trước, cũng chính xuất phát từ việc tò mò vào theo dõi các phiên tòa xét xử ở TP.HCM, tôi dần thấy yêu thích nghề luật sư).

� Xem thêm: Lại một cái chết oan khuất nữa + Khi luật sư bị hệ thống luật pháp trả thù + Thời đại này tâm thần hết rồi.

Quang cảnh một phiên tòa lưu động ở Hà Nội. Bất kỳ ai đều được vào dự khán, một phiên tòa công khai đúng nghĩa (ảnh minh họa).

Không chỉ xét xử công khai cho mọi người vào tham dự, Nhà nước còn chủ động tổ chức các phiên tòa tăng tính công khai hơn nữa, gọi là “phiên tòa lưu động”. Theo đó đem về xét xử ngay tại địa phương nơi xảy ra vụ án, ở những nơi đông người, nhắm khuyến khích người dân theo dõi phiên tòa, theo dõi việc xét xử. Mục đích là để “tuyên truyền pháp luật”, qua việc xét xử và tuyên hình phạt có thể góp phần “răn đe” và “phòng ngừa” tội phạm nói chung. Người dân qua việc dự khán các phiên tòa sẽ hiểu biết hơn về pháp luật, sẽ “sợ” mà không dám phạm tội.

(Thậm chí hồi tôi học lớp 10 (năm 1982), địa phương tôi ở có vụ thi hành án tử hình bà con nườm nượp rủ nhau đi coi xử bắn. Khi đó tôi cũng đi coi, rồi hình ảnh những chiến sỹ công an bắn vào ngực các phạm nhân, máu bay tung tóe. Hình ảnh có người sợ đến té đái, ỉa cả ra quần khi bị cột vào cột gỗ trước khi bị bắn … đã ám ảnh và làm tôi không ngủ được suốt cả tuần).

Nhưng gần đây, có vẻ mọi chuyện đang theo chiều hướng ngược lại. Những phiên tòa công khai hình như đang ngày càng ít được công khai hơn. Hay nói chính xác hơn là đang có sự hạn chế việc tham dự và đưa tin về phiên tòa xét xử hơn. Việc hạn chế này vừa diễn ra trên thực tế, lại vừa có những văn bản nội ngành quy định (không phải là luật) và mới đây nhất là việc có thể thông qua Pháp lệnh xử lý hành chính các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của Tòa án nhân dân.

Quả thật vài năm gần đây trong nhiều vụ án hình sự lớn, hay đặc biệt là trong những vụ án có hơi hướng chính trị (theo quan điểm của tôi), xét xử về các tội danh như: Tội chống phá Nhà nước CHXHCNVN, tội lợi dụng quyền tự do dân chủ … – dù là những vụ án mà mặc dù dư luận rất quan tâm, báo chí (cả trong lẫn ngoài nước) đều đưa tin, nhưng hầu như tòa án rất hạn chế việc cho người dân vào dự khán. Thông tin trên báo chí chính thống thì đa phần chỉ đưa kết quả xét xử, mức hình phạt, hoặc quan điểm kết tội của Viện kiểm sát. Còn thì người dân không thể biết phiên xử diễn ra như thế nào, thái độ của bị cáo ra sao, quan điểm bào chữa, tự bào chữa của các bị can, bị cáo như thế nào?

Theo quan điểm của tôi, thì ngoại trừ việc sẽ sửa lại luật tố tụng hình sự, hiện nay việc xét xử đều nên và phải bảo đảm nguyên tắc công khai đúng nghĩa và đúng luật. Vả lại nếu xét xử mà hạn chế quyền dự khán của công dân, thậm chí cấm cản, mọi việc lại không được minh bạch rõ ràng, thì chỉ làm cho mọi việc thêm tù mù, khó hiểu mà thôi. Thậm chí kết quả xét xử hay việc xét xử có thể bị nghi ngờ/băn khoăn về tính khách quan, tính công minh, đúng pháp luật. Và có điều gì đó không được sòng phẳng giữ kết tội và bào chữa – vốn là một nguyên tắc luật định. Xét về pháp luật thì rõ ràng là không đúng.

Thiết nghĩ bất luận thế nào, thì kết quả xét xử cần phải bảo đảm tiếp cận với sự thật và công lý. Nếu đạt được những bản án “khẩu phục tâm phuc” thì đúng là … lý tưởng!

Dưới đây là những nội dung chính trong bài báo “Đã có thẻ nhà báo thì cần gì giấy giới thiệu để dự tòa“ đăng trên báo Lao Động ngày 22-12-2014 – liên quan đến những điều tôi trình bày ở trên.

Theo đó, được biết QH đang xem xét bản dự thảo “Pháp lệnh xử lý hành chính các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của Tòa án nhân dân” (gồm 8 chương, 57 điều), quy định về xử lý các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của Toà án nhân dân, Toà án quân sự các cấp kể từ khi Toà án thụ lý vụ việc để giải quyết theo thẩm quyền cho đến khi có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án.

Một trong những nội dung được các đại biểu thảo luận đó là hành vi cản trở tại phiên tòa xung quanh quy định nhà báo đến phiên tòa phải có giấy giới thiệu và thẻ nhà báo.

(Chú thích của Bình luận án blog: Theo quy định hiện hành, nếu là Pháp lệnh thì không cần biểu quyết để thông qua tại Quốc Hội mà chỉ cần Ủy ban thường vụ QH đồng ý là thông qua).

Trong bài báo nêu ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng tại phiên họp thứ 33 của Ủy ban thường vụ Quốc hội sáng 22-12-2014 khi cho ý kiến và xem xét thông qua Pháp lệnh trên như sau:

– Pháp lệnh rất quan trọng, làm sao đảm bảo tính nghiêm minh của phiên tòa. Đã quy định xử phạt thì phải nói rõ về hành vi vi phạm và những căn cứ để xử phạt phải nói rõ. Điều 9 nội quy phiên tòa ai đặt ra, quy định thế nào hay mỗi tòa đặt một nội quy, đây có phải căn cứ để xử phạt không? Hôm nay các đồng chí nói nội quy nhưng tôi và thường vụ chưa biết nội quy thế nào? Căn cứ Pháp lệnh mới ra nội quy chứ?

– Nhà báo tham dự phiên tòa có nhất thiết phải có thẻ nhà báo mới được vào đưa tin về diễn biến phiên tòa hay không? Việc phóng viên có thẻ nhà báo thì nghiễm nhiên được vào phiên tòa để đưa tin vì chỉ cần xuất trình thẻ tại sao lại quy định thêm phải có giấy giới thiệu? Thẻ nhà báo to hơn giấy giới thiệu tại sao còn hỏi giấy giới thiệu?.

– Quy định về phiên tòa như vậy nếu nhà báo không chấp hành mà cố tình vào thì bị phạt, như vậy có phải là hành vi cản trở phiên tòa chưa? Quy định như vậy, ông thẩm phán đang làm, tôi vào như mọi người thì có gì mà cản trở. Gác cổng không có thẻ thì không cho vào thì thôi chứ sao lại xử phạt?

– Về quy định buộc rời khỏi phòng xử án, tạm giữ người, áp giải, khám người, khám đồ vật, khám nơi cất giấu phương tiện vi phạm, Chủ tịch Quốc hội nói: “Tôi chưa hiểu chỗ này. Quy trình thủ tục để thực hiện như thế nào vì khác nhau lắm. Buộc rời là một hành vi, tạm giữ thì giữ ở đâu, giữ mấy ngày, ai ra lệnh tạm giữ; áp giải thì lực lượng nào, tạm giữ tang vật có kiểm kê không, cất ở đâu, có trả không? Khám người kiểu gì. Viết như thế này đơn giản quá.Tôi cảm thấy sự chuẩn bị lơ mơ lắm”.

– Lẽ ra Ủy ban Pháp luật vì đáng lẽ phải đóng góp vào dự thảo trước khi đưa ra Thường vụ để quy định rõ hơn. Thế nào là cản trở, hành vi gì thì cản trở; làm thế nào để minh bạch, rõ ràng với người dân.

Và dưới đây là ý kiến của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trương Hòa Bình:

– Về cơ sở pháp lý, Pháp lệnh dược xây dựng trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội về xây dựng luật. Hiến pháp 2013, khoản 2 điều 14 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật. Pháp lệnh này được dự thảo trên cơ sở Luật xử lý vi phạm hành chính, một phần của Bộ Luật tố tụng dân sự.

– Báo chí đến tác nghiệp thì khác, phải có thẻ và mang công cụ, phương tiện phải an toàn và tính uy nghiêm của phiên tòa, thì phải chấp nhận nội quy. Chính hội nhà báo yêu cầu khi xây dựng nội quy công an, kiểm sát, hội nhà báo yêu cầu. Nhiều nước ra phiên tòa phóng viên không được mang phương tiện. Việc đưa vào là cần thiết.

– Quy định các xử phạt hành chính: Luật tố tụng dân sự không thể quy định xử phạt hành chính được nên không thể chờ đưa mức phạt, hành vi vào Luật khi sửa. Luật hành chính đã ban hành và dành quyền này cho văn bản dưới luật. Nếu dừng lại thì không thực hiện được nghị quyết của QH.

Đáp lại, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nói:

– Tòa án xét xử công khai thì nhà báo và dân chúng được vào. Nhưng do điều kiện vật chất chỉ bố trí số lượng nhất định trong phiên tòa thì phải thu xếp. Tòa có thể chủ động mời, còn số lượng còn lại có thể theo dõi trên màn hình. Phóng viên có thẻ nhà báo thì được tham dự chứ quy định thêm giấy giới thiệu để làm gì? Phạt sinh ra cãi nhau, phức tạp và có đích đáng không?

– Những vấn đề này cần thảo luận thêm để làm rõ những quy định trên chứ không thông qua tại phiên họp này.

Nói chung là tôi ủng hộ quan điểm của ông Nguyễn Sinh Hùng.

Về vấn đề nhà báo tham dự phiên tòa, gần đây tôi cũng có một bài viết đăng trên báo điện tử Một thế giới: Quyền của nhà báo sao lại phải xin?

Quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự:

Điều 18. Xét xử công khai

Việc xét xử của Toà án được tiến hành công khai, mọi người đều có quyền tham dự, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định.

Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tục của dân tộc hoặc để giữ bí mật của đương sự theo yêu cầu chính đáng của họ thì Toà án xét xử kín, nhưng phải tuyên án công khai.

Điều 19. Bảo đảm quyền bình đẳng trước Toà án

Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người đại diện hợp pháp của họ, người bảo vệ quyền lợi của đương sự đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, đưa ra yêu cầu và tranh luận dân chủ trước Toà án. Tòa án có trách nhiệm tạo điều kiện cho họ thực hiện các quyền đó nhằm làm rõ sự thật khách quan của vụ án.

[:-/] Oan sai ngất trời… (ĐTL) – Cực lực phản đối mức án tử hình, đặc biệt trong tình trạng oan sai ngất trời ở VN…

[:-/] Lại một cái chết oan khuất nữa (Mặc Lâm RFA) – Vào ngày 16 tháng 12 vừa qua một vụ án mạng xảy ra tại Xã Hàm Phú, huyện Hàm Thuận Bắc tỉnh Bình Thuận mà nhân chứng cho là do công an gây ra. Mặc Lâm tìm hiểu qua nhân chứng và thân nhân nạn nhân như sau:


.
Theo nhân chứng Dương Lâm Vũ sinh năm 1997 là người cùng đi với nạn nhân Nguyễn Lê Ngọc Tiến sinh năm 1991 cư ngụ tại thôn Phú Lập, xã Hàm Phú, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận thì vào lúc 10 giờ 30 đêm 16 tháng 12 Vũ và Tiến có tới hồ nước tại địa phương để đốt khí đá chơi, việc đốt khí đá gây lên tiếng nổ như bắn pháo bông hoàn toàn không gây hại tới ai nhưng bị cấm đoán vì là chất gây nổ. Do có tâm trạng hồi hộp như vậy nên khi nghe tiếng công an xã tới vây ráp cả hai đều hoảng sợ và cùng nhảy xuống hồ để trốn.


Hiện trường nơi vớt nạn nhân Nguyễn Lê Ngọc Tiến.

Một sự nghi ngờ lớn nữa mà mọi người chứng kiến đều đặt ra câu hỏi tại sao khi chết anh Tiến lại có tư thế như người đang đỡ đòn khi một tay đưa lên còn tay kia ôm bụng? Anh Kiên cho biết:

-Tư thế thì tay phải đưa ra, giống như hình thức đang đứng thì tay phải đưa ra cùi chỏ đưa ra và cong thẳng lên giống hình chữ L còn tay trái thì đặt lên bụng.

Nhân chứng Dương Lâm Vũ cũng cùng nhận xét như mọi người:

-Dạ cái đó chắc bị đánh nhiều quá nên chết chớ nếu mà chết dưới nước thì phải uống nước chứ còn cái này mổ tử thi thì không có hột nước nào trong bụng hết.

… Hiện nay vẫn chưa có kết luận gì chính thức từ phía chính quyền trước cái chết của anh Tiến. Chúng tôi tiếp tục theo dõi vụ án này và sẽ thông tin sớm nhất có thể.

[:-/] Khi luật sư bị hệ thống luật pháp trả thù (Mặc Lâm RFA) 23/12/2014 – Luật sư Võ An Đôn, người bảo vệ quyền lợi cho anh Ngô Thanh Kiều trong vụ án 5 công an đánh chết anh vừa bị ba cơ quan nội chính là Công an, Viện kiểm sát, Tòa án Tuy Hòa gửi kiến nghị yêu cầu rút chứng chỉ hành nghề luật sư của ông vì đã có những hành vi mà ba cơ quan này gọi là thiếu văn hóa.


.


Gia đình nạn nhân Ngô Thanh Kiều cùng luật sư Võ An Đôn (bên trái)
bảo vệ quyền lợi cho ông Kiều đến tòa

Mặc Lâm: Thưa luật sư theo chúng tôi được biết thì kiến nghị của ba cơ quan Công an, Viện kiểm sát và Tòa án thành phố Tuy Hòa đã được gửi tới Sở tư pháp và Đoàn luật sư tỉnh Phú Yên yêu cầu thu hồi chứng chỉ hành nghể của ông, vụ việc này thực hư ra sao thưa ông?

Luật sư Võ An Đôn: Vào ngày 20 tháng 11 năm 2014, liên ngành Viện Kiểm sát, Công an, Tòa án thành phố Tuy Hòa đã có công văn gửi cho Đoàn luật sư, Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên đề nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư của tôi vì cho rằng trong quá trình tham gia bảo vệ cho bị hại Ngô Thanh Kiều trong vụ án 5 công an dùng nhục hình đánh chết anh Ngô Thanh Kiều. Tại phiên tòa sơ thẩm và phúc thầm thì luật sư có nhiều lời lẽ xúc phạm đến người tham gia tố tụng như lãnh đạo ba công an nội chính nêu trên. Và sau phiên tòa thì luật sư trả lời báo chí trong nước và ngoài nước có những lời lẽ gây mất trật tự an ninh chính trị tại địa phương tạo thành điểm nóng. Họ nêu ra lý do đó để thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư của tôi. (…)

Thời đại này tâm thần hết rồi

Văn Quang (DQVN) Theo Khai Dân Trí – Trong bài trước tôi đã tường thuật cùng bạn đọc những cảnh điển hình cho các kiểu chiếm nhà, cướp đất của các quan to, quan nhỏ. Kỳ này tôi tường thuật tiếp một thủ đoạn khác tàn nhẫn trắng trợn hơn để cướp đất của dân. Câu chuyện sau đây chứng tỏ việc cướp đất diễn ra trong thời nay vô cùng trắng trợn và nói theo ngôn ngữ của người bình dân là “đểu quá trời”.

Tống đại gia vào bệnh viện tâm thần để chiếm đoạt tài sản

Anh Võ Minh Tuấn bỗng dưng bị trói đưa vào bệnh viện tâm thần.

Ngày 22/4/2007, anh Tuấn đang ngồi làm việc trong văn phòng thì bất ngờ thấy ông Võ Minh Hiển (cán bộ Công an quận 5) và Võ Minh Cử (cán bộ Công an quận 6) cùng một số dân phòng do ông Hiển phụ trách ập vào. Lúc này có ông Mai Văn Cương (Phó Bí thư Huyện ủy Đức Hòa) đang ngồi cùng anh Tuấn. Ngay lập tức, nhóm người do ông Hiển chỉ huy vật trói anh Tuấn bằng dây điện, bịt miệng bằng băng keo và đưa lên xe hơi chở đi bệnh viện tâm thần.

Sau khi tống anh Tuấn vào bệnh viện, các tủ sắt trong nhà anh Tuấn bị đập phá, toàn bộ hồ sơ giấy tờ bị bà Hoa lấy đi. Bà Hoa tiếp quản Công ty Hoàng Gia, sau đó chỉ thị cho ông Nguyễn Văn Dành (trợ lý của ông Châu) giả mạo chữ ký của anh Tuấn, để chuyển toàn bộ tài sản của anh Tuấn sang tên ông Châu. Sau đó, ông Dành tiếp tục giả mạo chữ ký của ông Châu để chuyển hết tài sản sang tên bà Hoa.

Trong thời gian anh Tuấn bị “nhốt” trong bệnh viện tâm thần, ông Tô Quang Thịnh (bạn thân ông Châu) đến thăm và tìm cách đưa anh ra ngoài. Sau khi thoát khỏi bệnh viện, anh Tuấn sợ bị giết nên trốn về quê ở Tiền Giang và làm đơn kêu cứu. Tuy nhiên, đến nay anh vẫn phải sống khổ sở, vì các cơ quan chức năng vẫn chưa giải quyết xong.

Anh Tuấn không hề bị tâm thần

Khi nhận được đơn tố cáo của anh Tuấn, nhiều cơ quan hết sức ngạc nhiên, vì sao hồ sơ vụ án rõ ràng như thế, nhưng anh Tuấn vẫn phải sống “vất vưởng” nhìn khối tài sản khổng lồ của mình nằm trong tay người khác, còn cơ quan chức năng thì… đủng đỉnh điều tra.

Cụ thể, ngày 28/7/2013, thượng tá Hồ Văn Phước – Trưởng Công an huyện Đức Hòa – ký Quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần số 393 đối với anh Võ Minh Tuấn – là bị hại trong vụ “Bắt giữ người trái pháp luật” và “Cưỡng đoạt tài sản”. Theo Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 244/PYTT-PVPN ngày 21/8/2013 của Viện Giám định Pháp y Tâm thần T.Ư Phân viện phía Nam, về y học: Trước, trong, sau khi bị hại và hiện nay đương sự không có bệnh tâm thần; về pháp luật: Tại thời điểm bị hại và hiện nay, đương sự có đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi.

Tương tự, kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Long An ngày 22/8/2013 cũng cho thấy, tất cả các chữ ký và chữ viết mang tên “Võ Minh Tuấn” trong hồ sơ chuyển nhượng tài sản cho ông Võ Minh Châu đều do ông Nguyễn Văn Dành ký. Ngoài ra, khi giám định chữ ký của ông Võ Minh Châu trong “hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” cho bà Bùi Thị Kim Hoa được công chứng tại Phòng Công chứng Minh Thư (thị trấn Đức Hòa), Phòng kỹ thuật hình sự cũng kết luận không phải chữ ký của ông Châu.

Căn nhà bị chiếm đoạt của anh Tuấn.

Người dân lo sợ sau vụ án

Với những chứng cứ rất rõ ràng cho thấy đây là vụ án hình sự, thì Công an huyện Đức Hòa lại làm thủ tục chuyển hồ sơ sang Tòa án huyện Đức Hòa để xử theo hướng tranh chấp dân sự.

Ngày 27/10, Thẩm phán Đỗ Bình An của Tòa án huyện Đức Hòa cho biết: “Bước đầu, ông Nguyễn Văn Dành đã thừa nhận giả mạo chữ ký. Tôi không hiểu sao công an lại không khởi tố vụ án, mà lại chuyển sang tòa”.

Đến nay anh Tuấn vẫn sống vất vưởng khốn đốn và cứ dài cổ chờ và chờ. Coi chừng anh bị “cho đi mò tôm” lúc nào không biết.

Thưa bạn đọc, đây là kiểu ăn cướp tàn bạo chỉ có thể xảy ra trong thời đại này, khiến người dân không hiểu có pháp luật hay không nữa, hay có cũng như không, đúng như kiểu bìa cuốn sách hướng dẫn về luật – Bộ Luật Dân sự và bản văn hướng dẫn thi hành 2014 – lại có hình anh hề Công Lý chỉ mặc quần lót, ở trần, hai tay cầm hai cán cân, đứng trên một quả cầu lửa, ý muốn nói “công lý chỉ là tên một diễn viên hài”.

Nữ thần Công Lý và hình người đàn ông được cho
là diễn viên hài Công Lý trên bìa sách.

Đang ngồi trong nhà bỗng dưng bị mấy ông công an và dân phòng xông vào trói lại đưa luôn vào bệnh viện tâm thần thì không còn cách nào chống đỡ nổi. Và, cũng không hiểu tại sao bệnh viện tâm thần cứ thản nhiên nhận một người bình thường vào “giam giữ” ở trong đó? Chắc lại được đại gia hoặc quan chức nào gửi gấm “cứ giữ chặt thằng đó cho tao”. Đến nay các cơ quan giám định đều xác nhận anh Tuấn không hề bị tâm thần, trái lại còn hết sức tỉnh táo.

Vậy bệnh viện tâm thần giữ anh Tuấn có lỗi không? Rồi các cơ quan điều tra cứ đủng đỉnh để mặc cho anh Tuấn nằm đói rách có phải là một hành động dung túng hay đồng lõa với kẻ gian ác vu cáo anh Tuấn không. Đến bao giờ vụ án này mới được đưa sang tòa án xét xử và xét xử như thế nào lại là một câu hỏi của người dân, không chỉ ở Đức Hòa mà là của hầu hết người dân thấp cổ bé miệng đang sống trên đất nước này. Bởi họ sợ một ngày “xấu trời” nào đó chính mình hoặc chú bác, con em mình cũng bị tóm ngang xương, bịt miệng, đưa vào bệnh viện tâm thần.

Người dân cay đắng nói với nhau: Đúng là cái thời đại này tâm thần hết rồi!

Một chuyện khác của tòa án cũng lại đang gây bất bình trong dư luận. Đó là một luật sư chuyên biện hộ cho những người nghèo khó bị đề nghị tước giấy phép hành nghề.

Vụ năm công an đánh chết người ở Phú Yên: công an, tòa, viện đòi ‘xử’ luật sư

Ngày 4/12, ông Huỳnh Công Trí, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên, cho biết cơ quan này đã nhận văn bản của liên ngành Công an, Viện Kiểm Sát (VKS) và Tòa án nhân dân (TAND) thành phố Tuy Hòa đề nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư đối với luật sư Võ An Đôn. Luật sư Đôn là người bảo vệ cho gia đình anh Lê Thanh Kiều, người bị năm công an Phú Yên đánh chết. Công văn này gửi cùng lúc cho Sở Tư Pháp và Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên.

– Lý lẽ của liên ngành đứng đầu luật pháp

Năm cựu sỹ quan có liên quan đến vụ tra tấn anh Kiều đến chết tại phiên tòa phúc thẩm Phú Yên.

Công văn nêu: “Trong quá trình tham gia tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dùng nhục hình diễn ra từ ngày 26/3 đến 3/4, luật sư Đôn đã lợi dụng việc hành nghề luật sư để có lời lẽ thiếu văn hóa, xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và nhiều đồng chí lãnh đạo đương nhiệm khác trong các ngành nội chính”.

Theo đó, sau khi kết thúc phiên tòa, luật sư Đôn tiếp tục có nhiều lời nói, bài viết, trả lời phỏng vấn, bình luận đăng tải trên các mạng xã hội, các diễn đàn trong nước và quốc tế. Trong đó, luật sư Đôn cung cấp nhiều thông tin, nội dung sai lệch không đúng sự thật khách quan của vụ án. Luật sư Đôn đưa ra nhiều quan điểm trái pháp luật, nhận định, bình luận không đúng với chức năng xã hội nghề nghiệp của luật sư khi hành nghề.

Công văn cho rằng luật sư Đôn đã “tạo thành điểm nóng không tốt trong dư luận xã hội, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương”. Theo đó, luật sư Đôn đã vi phạm các điểm g, i Khoản 1 Điều 9 Luật.

Từ đó liên ngành công an, VKS và tòa án đề nghị Luật Sư Đoàn, Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên kịp thời kiểm tra, xử lý, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật đối với luật sư Võ An Đôn vì đã vi phạm quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp.

– Phản ứng của giới luật sư

Ngay sau khi có công văn này, dư luận lập tức sôi nổi, phản ứng gay gắt về sự “quy chụp” tội lên đầu một vị luật sư bỏ tiền túi bênh vực người nghèo. Nhiều người dân cho rằng đây là một vụ trả thù luật sư.

Luật sư Nguyễn Khả Thành, Phó Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên, cho biết Ban Chủ nhiệm đoàn sẽ họp để xem xét kiến nghị trên có cơ sở hay không.

Theo luật sư Nguyễn Khả Thành, ba cơ quan kiến nghị trên đều liên quan đến các đề nghị của luật sư Đôn tại phiên tòa xét xử vụ năm công an Phú Yên đánh chết người. Tại phiên tòa sơ thẩm, luật sư Đôn nhiều lần đề nghị khởi tố ông Lê Đức Hoàn, Phó Công an thành phố Tuy Hòa. Tại phiên phúc thẩm, luật sư Đôn còn đề nghị khởi tố ông Lê Minh Chánh, Viện trưởng VKSND TP Tuy Hòa, tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội.

Luật sư Nguyễn Khả Thành: “Trong quá trình tham gia tố tụng, luật sư có quyền đề nghị khởi tố người có dấu hiệu phạm tội. Qua theo dõi vụ án, tôi thấy việc luật sư Đôn đề nghị khởi tố ông Lê Đức Hoàn, Lê Minh Chánh là có cơ sở, đúng pháp luật. Đến nay một số đề nghị của luật sư Đôn đã được đáp ứng, điển hình là ông Hoàn đã bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Cũng theo luật sư Nguyễn Khả Thành, văn bản kiến nghị của ba cơ quan tố tụng thành phố Tuy Hòa cho rằng luật sư Đôn xúc phạm người khác nhưng không nói xúc phạm ai, xúc phạm như thế nào, không chứng minh được thiệt hại. “Nếu muốn nói xúc phạm ai thì phải chứng minh được thiệt hại, sau đó bản thân người bị xúc phạm khởi kiện ra tòa dân sự. Đến nay tôi chưa thấy ai kiện luật sư Đôn. Tôi cũng chưa nghe luật sư Đôn có lời lẽ nào gọi là thiếu văn hóa. Ngược lại, tôi thấy có rất nhiều comment ủng hộ luật sư Đôn.”

– “Có lý do gì đâu mà thu hồi”

Ông Lê Tiến Dũng, Chánh Thanh tra Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên, khẳng định không có căn cứ để thu hồi chứng chỉ hành nghề đối với luật sư Đôn. Theo ông Dũng, văn bản kiến nghị cho rằng luật sư Đôn vi phạm về phát ngôn thuộc thẩm quyền xem xét, xử lý (nếu có vi phạm) của Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên chứ không phải của Sở Tư pháp.

“Họ yêu cầu tước chứng chỉ hành nghề nhưng có lý do gì đâu mà tước! Còn Luật Sư Đoàn cũng không có thẩm quyền tước giấy phép hành nghề luật sư được. Nếu luật sư vi phạm hai, ba lần thì Luật Sư Đoàn đề nghị lên Liên đoàn Luật sư chứ họ không có thẩm quyền. Họ có vi phạm thì mới thu hồi chứ không có vi phạm mà thu hồi thì họ kiện anh đến nơi chứ đâu có đơn giản,” ông Dũng nói.

– Luật sư Nguyễn Hương Quê, Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên, cho biết: “Chúng tôi đã yêu cầu các cơ quan tố tụng TP Tuy Hòa cung cấp các tài liệu, chứng cứ để xem xét theo quy định. Sau khi có tài liệu, chứng cứ thì sẽ giao cho Hội đồng Khen thưởng Kỷ luật xác minh theo quy trình để xem xét luật sư Đôn có vi phạm hay không rồi đề xuất, sau đó Ban Chủ nhiệm sẽ xem xét. Tuy nhiên, hiện nay họ chưa cung cấp tài liệu, chứng cứ gì hết”.

Mẹ con chị Trần Thị Tâm (vợ anh Ngô Thanh Kiều)
được luật sư Đôn giúp đỡ chuẩn bị ra tòa đòi công lý.

– Luật sư Võ An Đôn: Đó là sự quy chụp!

Luật sư Đôn đã trả lời báo chí: Tôi rất bất ngờ và bất bình trước bản kiến nghị bởi lời lẽ mang tính quy chụp, không đúng sự thật. Văn bản nói rằng tôi xúc phạm những người tham gia tố tụng nhưng tôi không hề xúc phạm ai.

Trong tranh luận ở tòa sơ thẩm, tôi có đề nghị ông Phạm Văn Hóa – Giám đốc Công an tỉnh Phú Yên lúc đó, phải từ chức vì tôi cho rằng ông này phải chịu một phần trách nhiệm trước sai phạm của cấp dưới. Đó là đề xuất chứ tôi không hề xúc phạm ai. Tại phiên tòa phúc thẩm, tôi đề nghị khởi tố ông Lê Minh Chánh và điều này đúng pháp luật. Thực tế, ở cấp sơ thẩm, ông Chánh không truy tố ông Hoàn nên phải đến khi điều tra lại mới khởi tố.

Từ trước đến nay tôi chưa hề có bài viết nào, tôi cũng không chơi Facebook, chưa bao giờ tham gia một diễn đàn nào ở trong và ngoài nước…

Luật sư Võ An Đôn cùng gia đình nạn nhân Ngô Thanh Kiều tại phiên tòa sơ thẩm.

– Luật sư Lê Thúc Anh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho biết: Hiện chúng tôi cũng đã biết sự việc này và lãnh đạo Liên đoàn đã yêu cầu Ủy ban Giám sát đạo đức nghề nghiệp, khen thưởng, kỷ luật rà soát lại. Hiện nay việc hành nghề luật sư còn gặp nhiều khó khăn vì nhiều lý do. Liên đoàn LS Việt Nam có trách nhiệm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho các thành viên của mình và đồng thời tôn trọng ý kiến của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Liên quan đến sự việc của luật sư Võ An Đôn, chúng tôi đang yêu cầu kiểm tra xem luật sư Đôn có phát ngôn xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và các lãnh đạo khác hay không. Sau đó chúng tôi sẽ đối chiếu với các quy định của pháp luật, Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, điều lệ của Luật Sư Đoàn để xem hành vi của luật sư Đôn có sai phạm như kiến nghị của các cơ quan tố tụng Tuy Hòa hay không. Trên cơ sở đó Liên đoàn sẽ có biện pháp xử lý thích hợp.

– Luật sư Nguyễn Minh Tâm, Tổng Biên tập tạp chí Luật Sư: Quan trọng là có “xử” được không!
Tôi nghĩ việc kiến nghị trên cũng là bình thường. Vấn đề là có chứng cứ để xử lý được không mới là quan trọng. Trước đây trong vụ án “vườn điều”, liên ngành tố tụng tỉnh Bình Thuận cũng từng có văn bản kiến nghị khởi tố một luật sư thuộc Luật Sư Đoàn TP Hà Nội. Nhưng kiến nghị ấy không có kết quả vì luật sư đó không vi phạm gì. Đến vụ Epco-Minh Phụng, liên ngành tố tụng cũng kiến nghị xử lý trách nhiệm một luật sư thuộc Luật Sư Đoàn TP Sài Gòn, nhưng cũng không có cơ sở. Trong vụ này, người kiến nghị phải có nghĩa vụ chứng minh những sai phạm của luật sư Đôn (nếu có). Quy chế hoạt động nghề luật sư cũng quy định rõ luật sư có quyền khiếu nại quyết định xử lý (nếu bị xử lý) và vẫn có cấp cao hơn để xem xét lại.

– Luật sư Nguyễn Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Khánh Hòa: Có thể nói, với vụ án “năm công an Phú Yên đánh chết người”, luật sư Đôn đã thể hiện đầy đủ lương tâm, trách nhiệm của luật sư. Thực hiện trợ giúp pháp lý miễn phí cho gia đình bị hại, luật sư Đôn đã hoạt động độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan, không vì lợi ích vật chất, tinh thần và không sợ bất kỳ áp lực nào để làm trái pháp luật và đạo đức nghề nghiệp. Đến nay, với kết quả cơ bản đạt được, dư luận xã hội và giới luật sư đánh giá rất cao vai trò của luật sư Đôn.

Nếu có giải thưởng tôn vinh Luật sư bản lĩnh của năm 2014, chẳng hạn “luật sư có cống hiến cho cộng đồng, vì công lý, công bằng”, tôi sẽ đề cử luật sư Võ An Đôn.

Người dân nói gì?

Vụ năm công an ở thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) đánh chết anh Ngô Thanh Kiều bản thân nó đã là một “điểm nóng” vì dư luận rất sôi nổi, người đứng đầu nhà nước cũng yêu cầu phải xử lý đúng người, đúng tội vì các cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa làm không đúng, gây phẫn nộ cho người dân.

Nay các cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa lại đề nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề của luật sư Võ An Đôn, người bảo vệ cho gia đình bị hại thì có khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”?

Cho đến giờ, người ta cũng không hiểu vì sao hành vi tra tấn anh Ngô Thanh Kiều đến chết lại chỉ bị xét xử về tội “dùng nhục hình” mà không bị xét xử về tội giết người? Phải chăng vẫn còn có sự bao che, cả nể. Trong khi đó, đã từ lâu Tòa án Nhân dân Tối cao hướng dẫn dùng nhục hình mà dẫn đến chết người thì phải xử về tội giết người. Tòa án cả nước đều xử như vậy, chỉ có ở Tuy Hòa (Phú Yên) là một mình một kiểu.

Cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa cho rằng luật sư Đôn có lời lẽ thiếu văn hóa, xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và nhiều đồng chí lãnh đạo đương nhiệm khác. Vậy lời lẽ đó là gì, xúc phạm như thế nào? Những “đồng chí lãnh đạo” đương nhiệm ở Tuy Hòa là ai? Và việc chứng minh này thuộc nghĩa vụ của cơ quan tiến hành tố tụng Tuy Hòa chứ không phải nghĩa vụ của Sở Tư pháp, của Liên đoàn Luật sư Việt Nam hay của Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên.

Quá phẫn nộ, bà Ngô Thị Tuyết (chị của bị hại Kiều) òa khóc ngay tại tòa.

Nếu chỉ một vài câu nói của luật sư tại phiên tòa đề nghị khởi tố ông này, ông kia, thì đó không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của luật sư bảo vệ người bị hại. Trừ khi luật sư Đôn chỉ vào mặt HĐXX hay kiểm sát viên mà chửi thề, thóa mạ… chứ quy chụp khơi khơi rất khó thuyết phục.

Với bản đề nghị thiếu căn cứ của các cơ quan tố tụng thành phố Tuy Hòa, dư luận có dịp nêu băn khoăn: Phải chăng đây là sự “trả đũa” luật sư? Hiếm có một luật sư nào “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” như ông Đôn. Ông là vị cứu tinh của người dân nghèo thấp cổ bé miệng Việt Nam thường bị bọn lạm quyền hà hiếp trắng trợn mà không biết kêu ai. Đòn trả thù này đang làm người dân càng thêm lo sợ vào luật pháp rơi vào tay những người dùng quyền hành ngồi xổm trên luật pháp. Chưa biết vụ trả thù này mang lại kết quả như thế nào, nhưng kết quả đầu tiên chính là niềm tin vào luật pháp càng thêm bị xói mòn.

Advertisements
Comments
  1. nguyentamhan says:

    Nếu quan toà không được luật pháp bảo vệ nghiêm chỉnh,
    Nếu hệ thống tư pháp không được hoàn toàn độc lập với nhà nước
    và nếu những kẻ cầm đầu nhà nước bất minh
    thì toà án chỉ là trò hề .

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.