Câu chuyện “Con ruồi Tân Hiệp Phát”

Posted: February 6, 2015 in Uncategorized
Tags:

Mặc Lâm (RFA) – Câu chuyện anh Võ Văn Minh ngụ tại Cái Bè, Tiền Giang phát hiện một con ruồi trong chai nước của hãng Tân Hiệp Phát và rồi bị bắt với cáo buộc tội “cưỡng đoạt tài sản” đang ngày càng có nhiều bức xúc trong công luận vì hành vi gài bẫy bắt người của tập đoàn Tân Hiệp Phát.

� Xem thêm: Con ruồi 500 triệu và công bình pháp luật.

Con ruồi Tân Hiệp Phát (ảnh minh họa) RFA
Your browser does not support the audio element.

Ai bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Chiều ngày ngày 27 tháng 1 năm 2015 Công an Cái Bè đã bắt anh Võ Văn Minh chủ quán cơm An Cư thuộc huyện Cái Bè, tình Tiền Giang đang nhận số tiền 500 triệu đồng từ tay của nhân viên tập đoàn Tân Hiệp Phát để bỏ vào cốp xe gắn máy của anh. Anh Minh bị cáo buộc tội cưỡng đoạt tài sản.

Số tiền rất lớn này đến từ câu chuyện của một con ruồi mà hiện nay trên các trang mạng xã hội đặt cho nó cái tên là Tân Hiệp Phát. Con ruồi xuất hiện trong chai nước Number One của tập đoàn này trong tình trạng còn niêm phong được khách hàng của quán cơm anh Minh phát hiện và từ chối không uống. Anh Minh đã gọi cho tập đoàn Tân Hiệp Phát để mặc cả sự im lặng và câu chuyện đã kết thúc qua gói tiền 500 triệu cùng với con ruồi tai tiếng.

Câu chuyện của anh Minh có thể xảy ra với bất cứ ai khi nghĩ rằng đổi sự im lặng bằng tiền là hợp pháp và đối với nhiều người phát hiện một con ruồi trong chai nước giải khát là trúng số chứ không phải là tai họa.

Giải thích về việc này luật sư Trần Vũ Hải cho biết nguyên tắc mà một công dân cần theo để đòi hỏi sự phát hiện ấy của mình:

   Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì rõ ràng họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi thường hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn thành công
– LS Trần Vũ Hải   

Giải thích về việc này luật sư Trần Vũ Hải cho biết nguyên tắc mà một công dân cần theo để đòi hỏi sự phát hiện ấy của mình:

Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì rõ ràng họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi thường hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn thành công LS Trần Vũ Hải

-Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì rõ ràng họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi thường hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn thành công hoặc ít nhất được mang ra ánh sáng mà họ không bị bất lợi. Họ nên nhờ các luật sư và trong trường hợp như thế thì luật sư sẽ tiến hành một thủ tục rất là bình thường đó là gửi một thư thông báo quan điểm của thân chủ của mình và yêu cầu nhà sản xuất dịch vụ phải trả lời bằng văn bản nếu đơn vị nào sai thì họ tìm các thỏa thuận nào đó những người tiêu dùng kia sẽ được có một sự bảo vệ của các luật sư bởi vì rõ ràng là chúng tôi hoàn thành xử ở đây là xử công khai.

Bên cạnh luật sư, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam là một tổ chức khá lớn có văn phòng ở mọi tỉnh thành cũng có thể giúp tư vấn cho những việc như vậy. Tiến sĩ Vương Ngọc Tuấn, Phó tổng thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho biết:

-Tôi nghĩ rằng khi phát hiện những sản phẩm không đạt chất lượng cũng như không thỏa mãn người tiêu dùng thì người tiêu dùng có thể khiếu nại để được giải quyết hoặc đền bù thỏa đáng quyền lợi của mình.

Trước tiên là người ta phải khiếu nại trực tiếp đến doanh nghiệp hay cá nhân hay tổ chức cung cấp hàng hóa dịch vụ cho mình. Nếu không được giải quyết thỏa đáng thì lúc ấy họ có thể nương nhờ bên tư pháp hay các tổ chức xã hội như Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam.

    Ở đây chúng tôi thấy rằng không có việc đe dọa dùng vũ lực. Phía công an cho là uy hiếp vể tinh thần thế nhưng mà Tân Hiệp Pháp là một pháp nhân chứ phải con người đâu mà có tinh thần? Tinh thần thì phải nói đến con người cụ thể.
– LS Trần Vũ Hải    

Đối với cáo buộc “cưỡng đoạt tài sản” bằng cách uy hiếp tinh thần mà công an đưa ra để bắt giữ anh Võ Văn Minh, luật sư Trần Vũ Hải cho rằng công an đã áp dụng sai tội danh, ông cho biết:

-Luật quy định đe dọa dùng vũ lực, đe dọa thôi chứ không phải sử dụng vũ lực hoặc hình thức khác để uy hiếp tinh thần. Thế thì ở đây chúng tôi thấy rằng không có việc đe dọa dùng vũ lực. Phía công an cho là uy hiếp vể tinh thần thế nhưng mà Tân Hiệp Pháp là một pháp nhân chứ phải con người đâu mà có tinh thần? Tinh thần thì phải nói đến con người cụ thể.

Tập đoàn Tân Hiệp Phát là một tập đoàn rất lớn có hàng vạn công nhân hàng ngàn cán bộ và hàng trăm cổ đông tức là cái tập đoàn này không phải là một thể nhân, không phải là một con người hay một thể nhân giám định được họ bị uy hiếp vể tinh thần. Phía công an đã sử dụng sai tội danh này.

Gậy ông đập lưng ông

Tai tiếng cho anh Minh và gia đình thì ít nhưng cho bản thân tập đoàn Tân Hiệp Phát thì nhiều gấp ngàn lần. Là một tập đoàn nước giải khát được xem là tầm cỡ hiện nay nhưng Tân Hiệp Phát sử dụng chiêu thức gài bẫy một người dân bình thường khiến công luận thay vì lên án anh Minh lại chê bai hành động tiểu nhân không nên có của một tập đoàn lớn. Đây không phải là lần đầu Tân Hiệp Phát bịt miệng người tiêu dùng khi phát hiện sai sót của mình bằng hành vi thông báo cho công an. Tháng 6 năm 2012 anh Trần Quốc Tuấn cư ngụ tại Bình Thạnh cũng bị bắt với số tiền 50 triệu của Tân Hiệp Phát để đổi lại sự im lặng việc có một con gián trong chai trà xanh do công ty này sản xuất.

   Tai tiếng cho anh Minh và gia đình thì ít nhưng cho bản thân tập đoàn Tân Hiệp Phát thì nhiều gấp ngàn lần   

Không những vậy, sau khi vụ bắt anh Võ Văn Minh xảy ra báo chí khui lại những hành vi sai trái của tập đoàn này mà vụ nghiêm trọng nhất vào năm 2009 với hàng chục tấn hóa chất dùng để pha chế làm nước giải khát đã qua hạn sử dụng của tập đoàn này đang cất giữ.

Tân Hiệp Phát có lẽ là tập đoàn nhiều tai tiếng nhất trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm vì đã có không ít vụ tố cáo những dơ bẩn của sản phẩm của Tân Hiệp Phát. TS Vương Ngọc Tuấn cho biết ông đã nhiều lần nhận được thông tin này từ người tiêu dùng nhưng Tân Hiệp Phát chưa bao giờ xử lý đúng theo quy định pháp luật, ông Tuấn nói:

-Trong thời gian tôi phụ trách công tác tư vấn cho các khiếu nại của người tiêu dùng cũng có một số các khiếu nại liên quan đến hàng hóa dịch vụ của Tân Hiệp Phát và trong những trường hợp như thế thì chúng tôi luôn luôn phản ảnh đến Tân Hiệp Phát để nơi này giải quyết trực tiếp đến người tiêu dùng và sau đó phản hồi lại cho Hội Bảo vệ người tiêu dùng được biết kết quả giải quyết. Nhưng tôi có thể nói rằng hầu như các khiếu nại tôi nhận được từ người tiêu dùng phản hồi cho Tân Hiệp Phát thì nơi này chưa bao giờ có một phản hồi một cách đầy đủ về cái kết quả giải quyết khiếu nại.

Gài bẫy để bắt người nhằm che dấu sai trái của mình là hành vi không chính đáng của một tập đoàn nổi tiếng. Luật sư Trần Vũ Hải chia sẻ ý kiến của ông:

-Vụ nước giải khát con ruồi này và Tân Hiệp Pháp phối hợp với công an để gài bẫy và bắt anh Võ Văn Minh theo chúng tôi thì dư luận không đồng tình bởi vì Tân Hiệp Phát đã chấp nhận yêu cầu đó, tức là đổi lấy sự không công bố thông tin vê chai nước giải khát có ruồi lấy 500 triệu lẽ ra Tân Hiệp Pháp đã thỏa thuận với họ thì phải tôn trọng cái thỏa thuận đó và không để công an can thiệp nhưng ngược lại họ tìm cách gài bẫy cho anh ký vào thỏa thuận đấy và báo công an để công an bắt quả tang theo chúng tôi là không được trường hợp này không nhân văn và thiếu đạo đức.

Anh Võ Văn Minh bị bắt với tang vật mà công an xác định là chai nước giải khát Number One chưa bóc tem có chứa con ruồi bên trong. Với tư cách là đồng chủ quán cơm An Cư, vợ anh Minh hoàn toàn có quyền tố cáo sự làm ăn cẩu thả thiếu trách nhiệm của tập đoàn Tân Hiệp Phát đã gây bất lợi cho quán cơm của chị. Khởi tố tập đoàn có bí danh con ruồi này sẽ giải tỏa được bản án cho chồng và hơn nữa cho dư luận thấy sự công tâm của tòa án trước đồn đoán  cho rằng tư pháp đang nằm trong tay các tập đoàn hay nhóm lợi ích. Trước ý kiến này luật sư Trần Vũ Hải chia sẻ:

-À, vâng đây là một ý kiến hay! Hiện nay trước mặt tôi là luật sư mà gia đình đang yêu cầu bảo vệ cho anh Võ Văn Minh thì tôi nghĩ luật sư đấy sẽ tính toán để giúp gia đình để đối phó lại với Tân Hiệp Phát và bảo vệ anh Minh.

Báo chí cùng đồng ý là câu chuyện con ruồi Tân Hiệp Phát sẽ giúp cho các công ty giải khát nhỏ hơn hưởng lợi trong những ngày Tết sắp tới. Mạng xã hội đang cùng nhau lên tiếng tẩy chay sản phẩm của tập đoàn này. Họ lên tiếng vì hành vi nhỏ mọn một phần, phần khác quan trọng hơn, họ muốn cảnh báo nguy cơ mang mầm bệnh cho toàn xã hội trước việc làm ăn gian dối đầy ruồi nhặng trong sản phẩm của tập đoàn này.

Cộng đồng kêu gọi tẩy chay ‘nước ngọt… có ruồi giá 500 triệu’ (VNN): Vụ việc chai nước ngọt có ruồi đã ngày càng trở thành đề tài “nóng” của cộng đồng mạng. Trên mạng Facebook đã xuất hiện Fanpage kêu gọi “tẩy chay” hãng nước ngọt này.


Fangage kêu gọi tẩy chây tập đoàn Tân Hiệp Phát

Thực phẩm không an toàn, người dân được bồi thường (VNN): Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), các nhà sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng khi sử dụng thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Con ruồi 500 triệu và công bình pháp luật

Ngọc Hiền Như (VNTB) – Công ty Tân Hiệp Phát (THP) và câu chuyện người dân Tiền Giang “tống tiền” công ty này với chai nước ngọt Number One đang làm nóng lên dư luận. Người đồng tình, kẻ phản bác đối với hành vi của THP, nhưng nếu đứng ở vị trí công bằng pháp luật, về lý trí, thì sẽ thấy, lỗi đến từ hai phía.

THP – doanh nghiệp vô trách nhiệm

Có vẻ như câu chuyện đã vượt qua quá sự dự tính của THP, ở một mức độ nào đó, thì truyền thông đã không còn bị công ty này dùng quyền và tiền bắt ngậm miệng lại.


Các vật thể lạ được phát hiện liên tiếp ở các sản phẩm của THP trong nhiều năm liền

Đầu tiên, là việc công ty này tiến hành thương lượng nhiều lần (3 lần) với khách hàng, và chốt giá 500 triệu để đổi lấy sự im lặng. Nhưng đồng thời lại tiến hành báo với công an. Việc cố tình kéo dài thương lượng và “gài bẫy” khách hàng ở lần sau cùng này, vô tình khiến công ty giẫm đạp lên khoản 6, Điều 8. Quyền của người tiêu dùng quy định, trong đó: “Yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hóa, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đã công bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết.”

Thứ hai, ông Phạm Lê Tấn Phong – Giám đốc Đối ngoại của THP, trong trả lời phỏng vấn trang tin Soha, cho rằng: “Hiện giờ cơ quan điều tra cũng đang trong quá trình thẩm vấn, lấy lời khai và vẫn chưa xác định được chai nước có ruồi trong đó là thật hay là do người ta ngụy tạo.” Nếu như thế, thì tại sao THP lại tiến hành thương lượng nhiều lần và tiến tới chốt giá 500 triệu để đổi lấy chai nước? Phải chăng, bản chất của chai nước đã có ruồi và THP tạo sự thông đồng giả vờ (tiến hành thương lượng nhiều lần) nhằm đẩy người dân vào vòng lao lý, và đồng thời sau đó, sử dụng truyền thông (đưa tiền viết bài) nhằm răn đe những ai muốn tố cáo chất lượng đối với sản phẩm công ty này?

Chưa kể, ông giám đốc đối ngoại khẳng định “Tôi chỉ muốn các bạn hiểu rằng, chúng tôi là doanh nghiệp nước giải khát hàng đầu Việt Nam với hệ thống và quy trình sản xuất khép kín hoàn toàn, tiêu chuẩn quốc tế. Thế thì ruồi ở đâu ra mà ruồi?” Vậy thì ông Phạm Lê Tấn Phong giải thích như thế nào với dãy sự kiện liên quan đến công ty ông như sau:

Tháng 6/2009, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ Bộ Công an – văn phòng phía Nam (C15B) phát hiện 26 tấn hương liệu hết hạn (thuộc sở hữu công ty THP) nằm trong ba container được cất giấu tại 169 Nơ Trang Long, Q.Bình Thạnh (TP.HCM).

Tháng 6/2012, ông Trần Quốc Tuấn (TP.HCM) bị bắt do có hành vi tống tiền THP bằng chai trà xanh có con gián bên trong sản phẩm của tập đoàn này.

Tháng 4/2010, ông Võ Thành Công (trực ban Công an xã Bình Chánh, TP.HCM), phát hiện 1 cánh bướm ngay trong chai Dr.Thanh khi mua tại căng tin của UBND xã về uống.

Tháng 12/2012, gia đình ông Lê Cao Tánh (Lâm Đồng) phát hiện ra trong những chai trà xanh 0 độ (THP) có chứa chật lạ, đặc quánh, tạo thành những cục màu nâu.

Tháng 6/2012, ông Ngô Hồng Sơn (Hà Nội), cũng phát hiện một vật thể lạ trong chai nước trà xanh C2 rong nắp có dính cặn đen và bên trong chai có váng màu nâu trắng đóng cục nổi lên mặt.

Và phản ứng của công ty là đổ lỗi cho quá trình vận chuyển hoặc lưu trữ tại nhà phân phối, đại lý, chứ hoàn toàn không hề nhận trách nhiệm về phía mình. Phải chăng, cái câu ông giám đốc đối ngoại chia sẻ chính là câu nói về công ty của mình? – “Chỉ có những doanh nghiệp ăn xổi ở thì mới làm ăn chộp giật, tạo ra những sản phẩm tầm bậy, mất vệ sinh để tổn hại uy tín của chính mình.”


Ngày 5/2, CSĐT tỉnh Tiền Giang đã có quyết định khởi tố bị can
và bắt tạm giam Võ Văn Minh về hành vi cưỡng đoạt tài sản.

Hành động ông Minh – sai nốt

Theo ghi nhận của báo giới, thì “Trong lần gặp đầu tiên, Minh yêu cầu phía công ty phải đưa cho Minh 1 tỷ đồng nếu không sẽ đưa cho báo chí đăng và in 5.000 tờ rơi phát tán” […] “Nếu không chấp nhận điều kiện, Minh sẽ kiện ra Ban bảo vệ Người tiêu dùng tỉnh Bình Dương, đưa tin lên báo đài để làm mất uy tín Công ty THP.” Nó cho thấy hai điều:

Một là, ông Minh dù trong vai người tiêu dùng, và được bảo vệ bởi Điều 8 – “Quyền của người tiêu dùng”, tuy nhiên các hành vi của ông trong lời nói và hành động lại khiến cho ông rơi vào trạng thái uy hiếp nhằm chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn (như in đậm) – Theo điều 135 – Bộ luật hình sự, cụ thể: “1. Người nào đe doạ sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm”. Tiếp đó, theo Điều 4 của Bộ luật dân sự, về “Nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thoả thuận” có ghi rõ: “Trong quan hệ dân sự, các bên hoàn toàn tự nguyện, không bên nào được áp đặt, cấm đoán, cưỡng ép, đe doạ, ngăn cản bên nào.”

Qua đó, cho thấy hành vi của ông Minh rơi ngay vào trường hợp cưỡng đoạt tài sản vì ông dùng thủ đoạn để uy hiếp THP (đưa tin cho báo chí, in 5.000 tờ rơi phát tán), và buộc THP phải chi trả số tiền (thiếu mất tinh thần tự nguyện của giao dịch dân sự). Mục đích của ông đã không còn là “bồi thường thiệt hại” nữa mà rơi vào trạng thái “tống tiền doanh nghiệp.” Vì thế, vụ việc này không thể “xét cho cùng bản chất của vụ việc là một giao dịch dân sự” như luật sư Phạm Hoài Nam, hãng luật Bến Nghé – Sài Gòn, Đoàn luật sư TP. HCM trả lời trên báo Đời sống & Pháp luật được.

Hai là, ông Minh thay vì liên lạc với Ban bảo vệ Người tiêu dùng tỉnh Bình Dương cũng như đưa lên báo đài đầu tiên nhằm buộc THP phải có trách nhiệm với sản phẩm mình hơn (nhất là khâu kiểm soát chất lượng sản phẩm), thì ngược lại, ông tìm cách liên lạc với THP nhằm đổi lấy số tiền mà ông đưa ra. Nhưng vậy, bản thân ông không tạo ra sự minh bạch trong tiêu dùng sản phẩm, mà ngược lại tìm cách trục lợi cho chính bản thân mình thông qua sản phẩm lỗi xã hội. Nó không khác gì hành động tiếp tay, thông đồng với doanh nghiệp hay nói đúng hơn là ủng hộ luật im lặng do các doanh nghiệp làm ăn bê bối đặt ra.

Hãy là người tiêu dùng bình tĩnh

Vụ việc con ruồi với giá 500 triệu đã cho thấy qua rồi cái thời doanh nghiệp tự tung tự tác – bỏ mặc người dùng, và nó cũng cho thấy rất nhiều doanh nghiệp Việt chưa thật xứng đáng để người dân phải “ủng hộ hàng Việt”. Câu chuyện café pha bột bắp rang, nước mắm pha hóa chất, và giờ đây là sự vô trách nhiệm của THP trong sản xuất sản phẩm cũng như giải quyết các sản phẩm lỗi, tất cả đã từng bước góp phần đánh đổ lòng tin người dùng, và đưa người dùng đến với các sản phẩm của phương Tây, hay sát hơn là các sản phẩm của doanh nghiệp Thái Lan.

Ngoài ra, thông qua sự việc này, rất nhiều người dân đã bắt đầu tỏ thái độ tẩy chay đối với các sản phẩm của THP. Điều này là không sai, đó là một phản ứng tích cực đối với sự vô trách nhiệm trong sản phẩm của công ty THP, nhưng nếu sự tẩy chay đứng trên việc ủng hộ ông Minh thắng kiện, thì đó hẳn là một nhận thức không đúng đắn. Bởi, suy xét bản chất đúng sai một việc thì cần phải công bình, nghĩa là đứng trên tinh thần luật pháp để giải thích và buộc tội hành vi, chúng ta không ủng hộ cái sai của doanh nghiệp, nhưng càng không thể hùa theo, hay bị lôi kéo bởi tâm lý cảm thương người dân “thấp cổ bé họng”, mặc cho các hành vi, và mục đích sai trái ban đầu của họ được.

Tóm lại, câu chuyện con ruồi 500 triệu là bài học để đời cho phép doanh nghiệp, mà ở đây là THP, muốn tồn tại được trước sức ép thị trường giải khát ngày một lớn thì phải bỏ cái tư duy ăn xổi, ở thì (không đảm bảo chất lượng sản phẩm), thiếu thành khẩn về trách nhiệm doanh nghiệp và lấy tiền bịt miệng truyền thông (luôn đẩy lỗi về phía người dùng).

Trong khi đó, với người dân, hãy là một người tiêu dùng thông minh, và bình tĩnh khi xử lý các vấn đề liên quan đến lợi quyền người tiêu dùng của mình, nghĩa là nắm vững luật pháp, và dựa vào luật pháp để xử lý các sai phạm mà doanh nghiệp gây ra cho mình, thay vì dùng các sản phẩm lỗi để trục lợi cá nhân, đây cũng là cách góp phần răn đe nhằm giảm thiểu các sản phẩm đầu độc người Việt do doanh nghiệp trong nước sản xuất ra.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.