Trung Quốc cho phép dân kiện chính quyền

Posted: April 22, 2015 in Uncategorized
Tags: ,

Mỹ Loan (TT) – Dù ngày 1-5 Bắc Kinh mới đưa vào thực thi “Luật tố tụng hành chính” sửa đổi và bổ sung, nhưng một số tòa án địa phương ở nước này đã bắt đầu nhận và xét xử những vụ “tư nhân kiện chính quyền”.

� Xem thêm: Đình công, biểu tình gia tăng tại Trung Quốc + Hong Kong sắp công bố cải cách bầu cử.


Biểu tình vì môi trường ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc). Các hoạt động biểu thị
chống đối những hành vi xâm phạm môi trường đang ngày càng nhiều ở Trung Quốc – Ảnh: AFP

Thời báo Hoàn Cầu cho biết điều luật này đã được Quốc vụ viện nước này xem xét thông qua, trao thêm quyền cho công dân kiện chính quyền quan liêu ở địa phương.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vướng mắc do cơ chế tư pháp Trung Quốc còn nhiều lúng túng vì gần 30 năm có luật nhưng cho đến nay người dân mới có thể sử dụng để đòi quyền lợi cho mình.

Luật 25 năm mới dùng

Trường hợp gần nhất là Công ty kỹ thuật Sware Thâm Quyến thắng kiện Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông đã lạm dụng quyền hạn và vi phạm luật độc quyền.

Trường hợp gần nhất là Công ty kỹ thuật Sware Thâm Quyến thắng kiện Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông đã lạm dụng quyền hạn và vi phạm luật độc quyền.

Thắng kiện nhờ tỉnh cởi mở?

Thắng Khiết Mẫn, giám đốc Văn phòng nghiên cứu luật kinh tế ĐH Bắc Kinh, nhận định vụ việc của Công ty Sware là vụ kiện nhỏ nhưng có sức ảnh hưởng rất lớn ở Trung Quốc.

Tuy nhiên, luật sư Vĩ Thế Lâm cho rằng ông và Công ty Sware thắng được vụ kiện là do vụ việc diễn ra ở Quảng Châu – nơi được xem là thủ phủ phía nam của Trung Quốc và ngành tư pháp có những “cởi mở và tiến bộ”.

“Nếu vụ kiện được xét xử ở các tỉnh kém phát triển hơn, có lẽ chúng tôi sẽ thua kiện. Qua vụ này, tôi có cảm giác ở mỗi phiên tòa thì chính quyền đang tự cải thiện mình một chút” – luật sư Vĩ nói.

“Một doanh nghiệp tư nhân đã dám đứng lên kiện và thắng kiện một cơ quan nhà nước. Có lẽ đây là trường hợp đầu tiên ở Trung Quốc” – luật sư Vĩ Thế Lâm, đại diện Công ty Sware Thâm Quyến, nhận định.

Nhật báo Pháp Chế Trung Quốc cho rằng trường hợp Công ty Sware Thâm Quyến là một “bước đột phá” sau 25 năm “Luật tố tụng hành chính” được thực thi và sau bảy năm Luật chống độc quyền có hiệu lực ở Trung Quốc.

Câu chuyện của Công ty Sware và luật sư Vĩ bắt đầu từ đầu năm 2014. Khi đó Bộ Giáo dục Trung Quốc tổ chức cuộc thi “Đánh giá kỹ thuật xây dựng” dành cho sinh viên thuộc các chương trình đào tạo ngành xây dựng.

Để chọn ứng viên, mỗi tỉnh phải trang bị công cụ để sàng lọc người phù hợp.

Ngày 1-4-2014, Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông chọn Công ty phần mềm Glodon cung cấp phần mềm dữ liệu xây dựng mà không qua đấu thầu, trong khi trên thị trường có rất nhiều công ty cạnh tranh, trong đó có Sware.

Khi thông tin Glodon thắng thầu được công bố, đại diện Công ty Sware cho rằng có sự không minh bạch và cáo buộc Sở Giáo dục đã lạm dụng quyền lực, vi phạm luật chống độc quyền.

Sau nhiều lần kết nối không thành với Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông, Công ty Sware đệ hồ sơ kiện lên Tòa án nhân dân Quảng Châu. Tuy nhiên, vụ kiện đã gặp khó khăn do ngành tư pháp Trung Quốc lúng túng khi lần đầu tiên phải tiếp nhận và xử lý vụ kiện loại này.

Sau hơn 10 tháng chờ đợi, ngày 2-2-2015, tòa án Quảng Châu đã buộc tội Sở Giáo dục Quảng Đông không minh bạch trong quá trình chọn lựa nhà thầu và lạm dụng quyền lực.

“Rất ít công ty tư nhân dám kiện các cơ quan chính quyền ở Trung Quốc bởi tỉ lệ thắng rất nhỏ. Nếu một cơ quan nhà nước đã độc quyền chọn nhà cung cấp sản phẩm thì các nhà cung cấp còn lại khó có cơ hội. Bảo vệ cho Sware đã là một việc liều lĩnh” – luật sư Vĩ kể lại.

Bộ nông nghiệp bị kiện

Ngày 8-4-2015, truyền thông Trung Quốc loan tin ba công dân nước này đã đệ đơn kiện Bộ Nông nghiệp Trung Quốc không minh bạch khi cho phép sử dụng thuốc diệt cỏ Roundup do tập đoàn công nghiệp thực phẩm đa quốc gia Monsanto ở Mỹ sản xuất.

Đây là vụ kiện được đánh giá là hiếm có từ trước đến nay ở Trung Quốc khi người dân dám đứng lên kiện một cơ quan cấp bộ. Dù chưa ấn định ngày xét xử nhưng việc Tòa án nhân dân số 3 Bắc Kinh chịu tiếp nhận vụ kiện là một tiền lệ chưa từng có trong ngành tư pháp ở thủ đô Trung Quốc.

Theo Reuters, ba công dân Trung Quốc quyết định đệ đơn kiện Bộ Nông nghiệp sau khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố phát hiện thành phần glyphostae sử dụng trong thuốc diệt cỏ Roundup “có thể gây ung thư cho con người”.

Tuy nhiên, Tập đoàn Monsanto đã bác bỏ thông tin trên. Thuốc Roundup được Bộ Nông nghiệp Trung Quốc cho phép nhập khẩu sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp từ 27 năm trước, nhất là trong ngành trồng đậu nành.

Trong đơn kiện, nguyên đơn Dương Hiểu Lục và hai người khác là Lý Tường Chấn và Điền Tường Bình yêu cầu Bộ Nông nghiệp phải công khai kết quả thử nghiệm trên động vật mà bộ này từng tuyên bố như một chứng cứ thuyết phục cho việc chấp nhận nhập khẩu thuốc diệt cỏ Roundup vào năm 1988.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp Trung Quốc đã từ chối cung cấp chi tiết này, viện cớ đó là “bí mật thương mại” của Monsanto.

Một số người Trung Quốc còn quan ngại chất glyphostae có liên quan đến những loại cây trồng biến đổi gen. “Chính quyền đang có những động thái giải quyết các vấn đề an toàn thực phẩm nhưng họ không quan tâm đến vấn đề thực phẩm biến đổi gen” – Reuters dẫn lời ông Dương Hiểu Lục, một trong ba nguyên đơn, nhấn mạnh.

Vụ việc còn đang chờ phán quyết nhưng đã mở ra những gợi mở về tranh chấp dân sự ở Trung Quốc…

Đình công, biểu tình gia tăng tại Trung Quốc

Thu Hằng (RFI) – Năm 2014, có 1 379 vụ tranh chấp lao động tại Trung Quốc, so với 185 vụ vào năm 2011. Thông tin này được tổ chức bảo vệ người lao động China Labour Bulletin (CLB) công bố ngày hôm 15/04.


Công nhân nhà máy sản xuất thiết bị xây dựng ở Tiêu Tác (Jiaozuo),
tỉnh Hà Nam (Henan). Ảnh chụp ngày 12/03/2015 REUTERS/China Daily

Hiện tượng này xuất hiện cùng thời điểm với việc kinh tế Trung Quốc đang chững lại, từ 10,4% vào năm 2010 xuống còn 7,4%. Trong giai đoạn này, các đối tác xuất khẩu quan trọng của Trung quốc, như Hoa Kỳ và Châu Âu, cũng bị suy thoái kinh tế.

Theo Georffrey Crothall, người phát ngôn của CLB, hầu hết các căng thẳng gần đây liên quan tới việc nợ lương, đóng cửa nhà máy và sự thất bại của các dự án bất động sản. Ông cho biết : « Đặc biệt, vào dịp Tết, trung tuần tháng Hai vừa qua, chúng tôi thấy rất nhiều người biểu tình đòi lương bị nợ từ nhiều tháng, thậm chí từ nhiều năm nay ». Trước đó, họ đã lên tiếng phản đối do không nhận được tiền trợ cấp và tiền bảo hiểm xã hội. Tỉnh giầu có ở phía Nam này chiếm đến 20% tổng số các vụ đình công biểu tình ở Trung Quốc vào quý bốn năm ngoái, tăng gấp ba lần so với cùng thời kỳ trước đó.

Tổ chức CLB nhận thấy các cuộc biểu tình tăng mạnh tại các thành phố, sau đó lan sang người lao động trong các lĩnh vực vận tải và công nghiệp dịch vụ. Lý do giải thích sự tăng đột biến này là nhờ điện thoại thông minh giá rẻ ngày càng phổ biến và việc bùng nổ các trang mạng xã hội tại Trung Quốc.

Hơn nữa, người lao động thay đổi thái độ do họ cảm thấy có vị thế đàm phán mạnh hơn, có tổ chức hơn và bị thôi thúc bởi cảm giác bất an trong giai đoạn kinh tế khó khăn hiện nay. Cùng với các vấn đề trên, chủ doanh nghiệp còn phải đối mặt với tình hình cạnh tranh căng thẳng, chi phí sản xuất tăng, trong khi lợi nhuận lại giảm.

Mới đây, tỉnh Quảng Đông thông báo tăng mức lương tối thiểu sau hai năm giữ nguyên mức lương này. Từ ngày 01/05, lương hàng tháng sẽ dao động từ 1 210 đến 1 895 tệ (259-406 đô la), tùy từng địa phương nơi người lao động làm việc.

Hong Kong sắp công bố cải cách bầu cử

(BBC) – Chính phủ Hong Kong sắp công bố đề xuất cải cách chính trị trong vấn đề lựa chọn nhà lãnh đạo sắp tới cho vùng lãnh thổ này, trong đó có cho người dân được quyền bỏ phiếu lần đầu tiên.

Tuy nhiên, kế hoạch bầu cử đặc khu trưởng Hong Kong phải tuân thủ những quy định của chính quyền trung ương Trung Quốc rằng các ứng cử viên cần phải được họ xem xét trước.


Phe đối lập tại Hong Kong nói họ sẽ chống đối đề xuất này

‘Phi dân chủ’

Các nhà hoạt động dân chủ cho rằng điều này khiến cho cuộc bầu cử không hoàn toàn dân chủ.

Khi những quy định này được thông báo hồi tháng Tám năm ngoái nó đã làm bùng phát các cuộc biểu tình đường phố và một số vụ va chạm bạo lực.

Theo quy định này, vốn do Ủy ban Thường trực của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc của Trung Quốc đưa ra, các ứng viên cho vị trí lãnh đạo Hong Kong trước hết phải được một ủy ban đề cử thông qua mà ủy ban này có đa số là những người ủng hộ Bắc Kinh.

Những ứng viên nào qua được vòng xét duyệt đó mới được ra tranh cử để cho hơn năm triệu cử tri đủ điều kiện của Hong Kong bỏ phiếu bầu.

Các nhà hoạt động dân chủ cho rằng quy định này cho phép Bắc Kinh loại bỏ những ứng viên mà họ không thích và không phải là phổ thông đầu phiếu.

Hàng ngàn người đã dựng rào chắn ở nhiều nơi ở Hong Kong trong hơn hai tháng để phản đối khi quy định bầu cử được công bố.

Trung Quốc sau đó nói rõ rằng họ sẽ không nhượng bộ. Hồi tháng 12, cảnh sát Hong Kong đã giải tán các trại biểu tình.

Bà Carrie Lam, quan chức cao thứ hai ở chính quyền Hong Kong, sẽ công bố đề xuất này vào ngày 22/4.

Nó sẽ được đưa ra bỏ phiếu tại cơ quan lập pháp vào mùa hè nhưng phe đối lập đã thề sẽ bỏ phiếu chống.

Đặc khu trưởng Hong Kong hiện tại được một ủy ban bao gồm 1.200 thành viên bầu ra.

Theo Hiến pháp Hong Kong thì mục tiêu tối hậu là bầu ra đặc khu trưởng ‘bằng phổ thông đầu phiếu sau khi có sự đề cử từ một ủy ban mang tính đại diện rộng rãi’.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.