Lấy danh dự đảm bảo?

Posted: June 18, 2015 in Uncategorized
Tags:

Nguyễn Văn Tuấn FB(Dân Luận) – Một quan chức thuộc Bộ GTVT nói rằng ông lấy danh dự ra để đảm bảo cho dự án sân bay Long Thành (1). Đọc câu phát biểu này chắc làm cho nhiều người mỉm cười. Mỉm cười là vì, trong cái nhìn của công chúng ngày nay, các quan chức làm gì có danh dự mà bảo đảm. Có lẽ các quan chức, đặc biệt là quan chức GTVT, đã quá tự tin?

� Xem thêm: Ai chịu trách nhiệm nếu sân bay Long Thành không hiệu quả?


Cục trưởng Hàng không Lại Xuân Thanh lấy danh dự để khẳng định đã làm hết sức với dự án.

Thông thường, khi đã có sẵn vốn liếng hay tài sản, người ta mới đem đi thế chấp để lấy niềm tin. Một người công nhân muốn vay tiền mua nhà, anh ta phải chứng minh mình có một số tiền, đang có việc làm và thu nhập ổn định, thì ngân hàng mới xét duyệt cho vay. Tương tự, một quan chức muốn tạo niềm tin ở người dân, người đó phải chứng minh qua hành động thực tế, chứ đâu phải lời nói theo kiểu “chém gió”.

Người phương Tây gọi cách nói của ông quan chức GTVT đó là “Trust me attitude”, hiểu nôm na là thái độ “tin tôi đi”. Người có thái độ “tin tôi đi” thường là người không thuyết phục được ai. Họ không có lí lẽ, không có dữ liệu, và thiếu khả năng thuyết phục công chúng. Vì thế, họ phải dùng đến nguỵ biện bằng thái độ “hãy tin tôi”. Nguỵ biện là vì đó là cách nói “tôi làm ở vị trí này, nên tôi biết chuyện”, tức là đánh tráo một vấn đề sang cá nhân. Đó là một dạng ngụy biện dựa vào quyền thế (ad verecundiam).

Nhưng làm sao công chúng có thể tin vào quan chức, khi mà trong quá khứ, bất cứ cái gì họ đụng đến cũng đều xảy ra vấn đề. Danh sách về những dự án “tai tiếng” dài đến nỗi khó ai nhớ hết, nhưng những cái tên đình đám phải kể đến PMU18, Ụ nổi M83, Vinalines, và Vinashin. Đó là chưa kể đến dự án khác (ví dụ như dự án đường sắt Yên Viên – Ngọc Hồi) đã làm thâm thủng ngân sách Nhà nước hàng triệu, thậm chí hàng tỉ USD. Điều thú vị là đa số những vụ tham nhũng và hối lộ đình đám nhất liên quan đến ngành GTVT.

Ấy thế mà nay một quan chức GTVT lại đứng ra dùng “danh dự” của mình để đảm bảo cho một dự án hàng tỉ USD là sân bay Long Thành! Có cái gì đó không phù hợp ở đây. Những vụ tham nhũng nổi tiếng trong quá khứ thường liên quan đến tiền ODA. Dự án sân bay Long Thành cũng là vay từ ODA. Nếu nhìn vào quá khứ mà đoán tương lai thì người dân cũng có lí do để nghi ngờ khả năng thành công của dự án Long Thành. Thật vậy, nhìn vào quá khứ tham nhũng và hối lộ trong ngành GTVT người dân bình thường nhất cũng phải e dè trước cái gọi là “danh dự” của các quan GTVT.

Làm sao công chúng có thể tin vào quan chức khi họ đứng trong hàng ngũ nổi tiếng là tham ô và hay ăn hối lộ. Chẳng biết từ khi nào mà hễ nói đến quan chức VN là người ta nghĩ ngay đến hai chữ “hối lộ” và “tham nhũng”. Hai chữ này gần như là một định nghĩa bán chính thức quan chức VN. Thật vậy, VN là một trong những nước có chỉ số tham nhũng cao nhất thế giới. Năm 2014, Việt Nam đứng hạng 119 (trên 175 nước) về cảm nhận tham nhũng (2). Những lĩnh vực tham nhũng phổ biến nhất ở VN, theo World Bank và Thanh tra Chính phủ, là cảnh sát giao thông, đất đai, hải quan, và xây dựng (3). Trong khi các nước trong vùng cải thiện về vấn đề tham nhũng thì VN đứng nguyên một chỗ, đúng y như đánh giá tình hình tham nhũng vẫn “ổn định” (4). Ôi, mỉa mai thay cho cụm từ “tham nhũng vẫn ổn định”!

Do đó, khi một quan chức GTVT đứng ra dùng “danh dự” của ông để bảo đảm cho dự án sân bay Long Thành, thì công chúng có rất nhiều lí do để dè dặt. Khả năng cao là vị quan chức đó là người đàng hoàng và liêm chính (tôi có cảm tình với ông này), nhưng khổ nỗi ông đứng trong hàng ngũ của những người làm nên chỉ số tham nhũng quá cao, nên ông cũng bị vạ lây. Thay vì lấy danh dự để đảm bảo, tôi nghĩ ông nên dùng dữ liệu và khả năng chuyên môn để thuyết phục người dân và để thảo luận với những người phản biện dự án Long Thành. Như giới khoa học vẫn hay nói “In God we trust, all others bring data” (tạm hiểu là chỉ có Thượng đế là đáng tin, còn tất cả những cái khác phải dựa trên dữ liệu).

(1) http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/lanh-dao-hang-khong-lay-danh-du-dam-bao-du-an-long-thanh-3235070.html
(2) http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2014/12/141203_cpi_corruption_index
(3) http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/4-nganh-tham-nhung-nhieu-nhat-2390377.html
(4) http://laodong.com.vn/chinh-tri/tham-nhung-van-on-dinh-276651.bld

Ai chịu trách nhiệm
nếu sân bay Long Thành không hiệu quả?

Lê Anh (TBKTSG Online) – Trong buổi phỏng vấn trực tuyến giữa người dân và Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Ngọc Đông và Cục trưởng Cục Hàng không Lại Xuân Thanh do báo điện tử VnExpress tổ chức sáng nay 17-6 chung quanh dự án sân bay Long Thành, khá nhiều người dân đặt câu hỏi về việc Bộ GTVT có dám cam kết và ký vào văn bản chịu trách nhiệm trước nhân dân trong trường hợp sân bay Long Thành không hiệu quả như tính toán.


Phối cảnh sân bay Long Thành – Ảnh: Bộ GTVT

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết, nghiên cứu dự án cho thấy đầu tư có hiệu quả là 22,4% dựa trên cơ sở tăng tưởng hành khách. Ngoài các nghiên cứu của Việt Nam thì Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) cũng đánh giá Việt Nam nằm trong 10 quốc gia tăng trưởng hàng không nhanh nhất châu Á Thái Bình Dương. Điển hình là sân bay Tân Sơn Nhất đến năm 2014 đã vượt 22 triệu khách, dự báo trước đó chỉ là 20 triệu hành khách.

“Chúng tôi tin tưởng dự án hoàn toàn khả thi. Cá nhân tôi cho rằng với tăng trưởng chung của nền kinh tế, nhu cầu vận tải thì tôi gắn trách nhiệm với quá trình triển khai dự án” ông Đông nói.

Còn Cục trưởng Cục Hàng không Lại Xuân Thanh nói: “Chúng tôi đã làm hết sức mình trong việc tham mưu quy hoạch cho đến việc xây dựng dự án để báo cáo Nhà nước. Tôi chỉ dám chắc chắn lấy danh dự để khẳng định rằng mình làm hết trách nhiệm trong dự án này”.

Chưa hài lòng với câu trả lời của lãnh đạo Bộ GTVT và Cục Hàng không, một số người dân tiếp tục gửi câu hỏi nhắc lại là Bộ GTVT, Cục Hàng không có cam kết chịu trách nhiệm khi dự án không hiệu quả? Tuy nhiên, ông Lại Xuân Thanh chỉ trả lời chung chung rằng” “với trách nhiệm của một công chức thì đều phải chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, không chỉ riêng công việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành”.

Cũng liên quan đến hiệu quả của dự án, một số câu hỏi của người dân tập trung vào việc so sánh giữa được và mất khi xây dựng sân bay Long Thành.

Giải trình rõ hơn về hiệu quả dự án này, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết, khi đầu tư dự án sân bay Long Thành ngoài cái được còn có cả hạn chế. Ví dụ khi đưa sân bay ra khỏi đô thị TPHCM thì ít ảnh hưởng đến môi trường… nhưng đi từ trung tâm thành phố ra sân bay thì xa hơn, đi lại lâu hơn. Hay như việc giải phóng mặt bằng cần nhiều đất hơn nên ảnh hưởng đến người dân. Tuy nhiên, những hạn chế đó vẫn kiểm soát được.

Theo vị thứ trưởng Bộ GTVT khi so sánh về chi phí và cơ hội, nếu không làm thì ảnh hưởng đến kinh tế, cơ hội cho Việt Nam. Đầu tư thì kích thích phát triển kinh tế. Khi làm sẽ có giải pháp đi kèm như kết nối giao thông với TPHCM, kết nối giữa nội địa và quốc tế. Nói chung lại khi so sánh được và mất thì được nhiều hơn.

Theo lịch dự kiến, Quốc hội sẽ bỏ phiếu quyết định chủ trương đầu tư dự án sân bay Long Thành vào ngày 25-6.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s