Lựa chọn của nhân dân?

Posted: August 11, 2015 in Uncategorized
Tags:

GS Nguyễn Văn Tuấn(Basam) – Một trong những phát biểu rất quen thuộc mà chúng ta hay đọc và nghe được là nhân danh “nhân dân”. Ví dụ như người ta nói rằng con đường đi lên XHCN là do đảng và nhân dân ta đã lựa chọn. Hay như mới đây nhất là “câu kinh” của những người muốn xây dựng tượng đài 1400 tỉ đồng là nhằm đáp ứng nguyện vọng và ý muốn của quần chúng. Nhưng rất tiếc đó là một nguỵ biện khá thô thiển, và trong cái note này, tôi sẽ giải thích tại sao.

� Xem thêm: Nước… không chịu phát triển! + ‘Hàng trăm thứ phí vẫn tiếp tục vầy vò’

Để biện minh hay tăng trọng lượng của một quan điểm nào đó, người ta thường hay biện minh rằng đa số quần chúng hay một nhân vật nổi tiếng nào đó cũng có quan điểm đó. Chẳng hạn như báo Vnexpress.net cho biết việc xây tượng đài HCM là nhằm “đáp ứng nguyện vọng và tình cảm biết ơn sâu sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc nói chung và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La nói riêng đối với lãnh tụ Hồ Chí Minh” (1). Chúng ta thường hay nghe những phát ngôn Một câu nói tương tự nhưng với ý nghĩa khác cũng thường hay xuất hiện trên báo chí và cửa miệng của các quan chức, đó là phát ngôn cho rằng nhân dân VN đã chọn con đường xã hội chủ nghĩa, rằng chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân (2). Vì cách nói như thế xuất hiện quá nhiều lần trong quá khứ, nên hình như chẳng ai chất vấn nó đúng hay sai, và nếu nó sai thì sai ở chỗ nào.

Tôi thì nghĩ cách nói như thế là một sự nguỵ biện. Loại nguỵ biện này là “dựa vào đám đông”, hay nói theo thuật ngữ tiếng Latin là “ad populum”. Cách nguỵ biện dựa vào đám đông là dùng một cách gán ghép một quan điểm với một đa số để hàm ý nói rằng đó quan điểm đó là đúng, là chân lí. Chúng ta thường hay nghe cách lí giải của những người theo chủ nghĩa thần thánh rằng bởi vì bất cứ nền văn hoá nào cũng tin vào một thế lực siêu nhiên, nên Thượng đế ắt phải hiện hữu. Một lí giải khác về án tử hình chẳng hạn, thì phát ngôn dễ “lọt tai” nhất là “kết quả điều tra xã hội cho thấy 80% dân số ủng hộ án tử hình; do đó, hình phạt tử hình là một hình phạt đúng đắn”. Thoạt đầu nghe thì cũng có vẻ dân chủ và có lí, nhưng nếu chịu khó suy nghĩ một chút thì sẽ thấy lí giải này sai. Tương tự, ở Việt Nam, nhiều quan chức và giới chính trị cũng hay dùng cách biện minh rằng vì người dân chọn XHCN, nên XHCN ắt phải đúng là một hướng đi của dân tộc. Tất cả những phát ngôn đó đều là những nguỵ biện dựa vào đám đông.

Cái gọi là “đám đông” rất khó có thể định nghĩa. Thế nào là đám đông, là đa số? Con số có thể là 51%, 70%, 80%, hay thậm chí 95%. Trong thực tế không có một cái ngưỡng số học nào để có thể nói là “đa số”. Do đó, nói rằng “đa số ủng hộ quan điểm” là không thuyết phục, và có phần thiếu thành thật tri thức.

Chỉ vì đa số ủng hộ một quan điểm nào đó không có nghĩa rằng quan điểm đó đúng. Chúng ta nên nhớ rằng có thời hàng triệu người tin rằng hình dạng của trái đất là phẳng, nhưng nay thì khoa học chứng minh rằng quan niệm đó là hoàn toàn sai lầm. Ở bên Tàu, hàng triệu người tin vào Cách mạng Văn hoá, và chúng ta đã thấy hệ quả của nó ra sao. Ở Việt Nam, cái gọi là “đa số” đó cũng từng chạy theo cuộc Cải cách ruộng đất long trời lở đất, và đã để lại biết bao di hại cho dân tộc. Nên nhớ rằng đám đông trong một môi trường nóng bỏng rất dễ bị kích động chỉ vì một vài người đứng lên hô hào (gọi là agitator). Do đó, cái khái niệm gọi là “nhân dân” không phải là yếu tố quyết định một quan điểm đó đúng hay sai. Thật ra, nói “lựa chọn của nhân dân” thì câu hỏi kế tiếp là “chứng cứ đâu”? Cái đúng và sai phải được xem xét trên chứng cứ, tính liên quan và logic, chứ không phải dựa trên một yếu tố nào đó chẳng có liên quan gì đến sự việc.

Tương tự, cũng có một loại nguỵ biện khác là dựa vào người nổi tiếng. Chẳng hạn như khi một chuyên gia về một khía cạnh nào đó, nhưng rất nổi tiếng, mà lên tiếng ủng hộ một quan điểm xã hội, thì đám đông thường có xu hướng cho rằng quan điểm đó đúng. Đây cũng là một sai lầm đáng tiếc, bởi vì sai hay đúng không tuỳ thuộc vào mức độ nổi tiếng của người phát biểu. Một nhà khoa học được trao giải Nobel về vật lí hoàn toàn có quyền phát biểu về giáo dục (hay bất cứ đề tài gì mà nhà khoa học quan tâm), nhưng người đọc không nên mặc nhiên xem quan điểm của nhà khoa học đó là chân lí, vì chân lí phải được xem xét và đặt trong bối cảnh và chứng cứ thực tế. Nhưng rất tiếc là ở VN, báo chí có vẻ phản ứng cuống cuồng trước một phát biểu có khi rất vô duyên và thiếu tri thức của người nổi tiếng, và làm cho công chúng phải tiêu hao năng lượng cho những vấn đề không xứng đáng. Có thể nói rằng thói quen tin tưởng vào hay chạy theo những câu nói của những người nổi tiếng của giới báo chí là một sai lầm hết sức ấu trĩ. Họ (báo chí), với thói quen chạy theo “sao”, có thể bán nhiều báo hay thành công trong việc câu view, nhưng họ không đóng góp gì tích cực cho tranh luận.

Tóm lại, lí luận dựa vào đám đông (như “lựa chọn của nhân dân”) hay dựa vào người nổi tiếng là một hình thức nguỵ biện quá thấp kém. Nên nhớ rằng cái đúng/sai của một quan điểm cần phải được xem xét trong bối cảnh, logic, và chứng cứ, chứ không phụ thuộc vào đám đông hay bất cứ người nổi tiếng nào ủng hộ quan điểm đó. Do đó, những lập luận như “Thể theo nguyện vọng” và “Đa số quần chúng ủng hộ” chỉ là những phát ngôn gian manh và lém lĩnh nhằm thuyết phục những người không chịu khó suy nghĩ; đối với người có tinh thần phản biện thì những phát ngôn đó không hẳn thuyết phục, mà cần phải đặt chúng vào cái rọ nguỵ biện.

(1) Sơn La chi 1.400 tỷ đồng xây quảng trường và tượng đài Hồ Chí Minh (VNE).
(2) Kiên định con đường đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội – Bài 1: Khát vọng của nhân dân (ND).

Nước… không chịu phát triển!

FB Nhân Thế Hoàng (Basam) – Trên thế giới người ta chia ra các mô hình kinh tế như nước phát triển, nước đang phát triển và nước chậm phát triển để đánh giá vị thế của các nước đó so với phần còn lại của thế giới.

Anh Việt Nam không chơi với 3 mô hình trên mà nằm vào mô hình thứ tư, mô hình kỳ lạ và độc nhất vô nhị trên thế giới, đó là “nước…không chịu phát triển”. Gọi không chịu phát triển là vì trong 20 năm qua từ khi gia nhập Asean, Việt Nam nhận từ ODA hơn 90 tỷ đô, rồi tiền kiều hối xấp xỉ cả chục tỷ đô mỗi năm, ngoại tệ từ xuất khẩu tài nguyên khoáng sản..vv…nhưng Việt Nam vẫn nằm trong top lạc hậu nhất Asean, xếp chung với Lào, Cam, Myanma.

Nguyên nhân chính được đưa ra cho tình trạng “không chịu phát triển” này là do tham nhũng, theo điều tra thì để kiếm 1 đồng lợi nhuận, doanh nghiệp cần phải bỏ 1,02 đồng tiền bôi trơn. Hiểu nôm na là bạn còng lưng thức khuya, dậy sớm để nấu tô bún bán chẳng hạn, bạn muốn lời 5000 đồng/1 tô thì bạn phải nộp hơn 5000 đồng cho cha dân phòng nằm vắt dái ngủ khì không làm gì cả, nó chỉ có cái quyền duy nhất là quản lý cái vỉa hè bạn đang bán bún mà thôi.

Bà Phạm Chi Lan-chuyên gia kinh tế nêu rõ: “không chỉ xếp hạng về môi trường kinh doanh mà xếp hạng về thể chế của Việt Nam hiện nay cũng khá thấp. Đặc biệt, trong xếp hạng về thể chế thì Việt Nam xếp ở mức rất kém trong các chỉ số về chi phí ngoài pháp luật, chi phí “bôi trơn” so với nhiều nước khác.”

Tức là nếu cải thiện thể chế để bài trừ tham những thì lợi nhuận của doanh nghiệp có thể tăng lên hơn 100%. Từ lợi nhuận tăng thêm đó doanh nghiệp mới tái đầu tư, mở rộng quy mô, góp phần vào sự phát triển kinh tế; chứ đằng này, làm vả mồ hôi dái mà lợi nhuận phải chia phần hơn cho thằng chuyên hoạch hoẹ mình, làm cho chó ăn thì làm làm gì cho nó nhọc thân.

Đây cũng là lý do mà quy mô doanh nghiệp Việt Nam ngày càng nhỏ, so với 10 năm trước đây thì quy mô của doanh nghiệp Việt Nam hiện tại đã giảm chỉ còn một nữa. Đó, làm kinh tế kiểu ngược đời như vậy thì bảo sao Việt Nam không mãi nghèo nàn, lạc hậu, ăn rồi xách cái bát lân lê các nước để ăn xin cho được.

Bởi ta nói “thiên tai do bởi thiên tài đảng ta” là nó chính xác gì đâu luôn á, không cãi được.

� Bài liên quan: “Việt Nam là mô hình kỳ lạ nhất thế giới: Nước… không chịu phát triển!”

Không Chịu Phát Triển

Võ Xuân Sơn – Không biết các chuyên gia của IMF nói đùa hay thật, nhưng những gì ở Việt nam cho thấy họ nói đúng.

Cách đây vài ngày Singapore tổ chức kỉ niệm 50 năm thành lập nước. Sau 50 năm, từ một vùng đất hoang sơ, Sing gapore đã hoàn toàn vươn lên chiếu trên, kể cả trong khu vực cũng như trên toàn thế giới. Việt nam, một đất nước có dân số gấp nhiều lần, tài nguyên thiên nhiên phong phú, truyền thống lâu đời… mọi xuất phát điểm đều hơn hẳn Singapore. Sau 40 năm thống nhất đất nước, chúng ta có cái gì? Chúng ta được xếp ở đâu so với Singapore?

Như vậy thì câu nói không chịu phát triển đâu có sai.

Nhưng mà sai. Người dân Việt nam, doanh nghiệp Việt nam đâu có không muốn phát triển. Muốn lắm chứ. Ai mà không muốn dân giàu nước mạnh, Họa có điên mới không muốn, mà dân Việt nam đâu có điên hết cả lũ đâu.

Nhưng mà có đấy. Có những kẻ chỉ muốn giàu lên nhanh chóng, giàu bằng ăn cắp, giàu bằng cách làm nghèo đất nước. Để có 1 đồng lợi nhuận, người dân phải chi cho chúng 1,02 đồng để “bôi trơn”, và doanh nghiệp chúng ta cứ thế mà bị “li ti” hóa, co dần, teo tóp dần, chết dần chết mòn.

Chúng tôi, người dân Việt nam, đâu có ai muốn cái mô hình “đặc biệt nhất thế giới”, mô hình không chịu phát triển. Nhưng họ, những kẻ không muốn đất nước này phát triển, những kẻ chỉ muốn trục lợi cá nhân, làm giàu cho cá nhân mình, cho gia đình mình bằng cách ăn cắp tiền của dân, đục khoét ngân sách, vắt cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, làm mất khả năng phát triển của cả nền kinh tế nước nhà, chỉ có những kẻ đó là muốn duy trì cái mô hình quái gở như vậy mà thôi.

Tham nhũng và cái mô hình duy trì tham nhũng chính là sức cản để đưa Việt nam đi lên, nó chính là phản động lực, chống lại sự phát triển, sự đi lên của dân tộc Việt nam, của đất nước Việt nam.

‘Hàng trăm thứ phí vẫn tiếp tục vầy vò’

Chung Hoàng (VNN) – Dự thảo mới nhất luật Phí, lệ phí vẫn chưa giải quyết được vấn đề giữ hay bỏ phí sử dụng đường bộ.

Khi đưa ra thảo luận ở kỳ họp trước và dấy lên nhiều tranh cãi, dự thảo luật Phí, lệ phí nhận được nhiều ý kiến ĐBQH đề nghị bỏ phí sử dụng đường bộ đối với xe máy.

Cơ quan thẩm tra, UB Tài chính Ngân sách QH giải trình: Phí sử dụng đường bộ là một loại phí thu thuộc lĩnh vực giao thông nằm trong danh mục kèm dự thảo luật, áp dụng cho nhiều loại phương tiện tham gia lưu hành nhằm mục đích tạo nguồn thu phục vụ cho công tác bảo trì đường bộ.


Chủ tịch QH: Hàng trăm thứ phí ảnh hưởng đến sản xuất,
kinh doanh vẫn để lại tiếp tục vầy vò. Ảnh: VOV

Trong dự thảo luật không ghi thành một danh mục riêng, việc quy định chi tiết các loại phương tiện thuộc đối tượng điều chỉnh của khoản phí này và mức thu cụ thể do Chính phủ quy định, căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế – xã hội và yêu cầu của công tác quản lý theo từng thời kỳ, Chính phủ sẽ quyết định thu hoặc dừng thu đối với từng loại phương tiện cụ thể.

Hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải đã có văn bản kiến nghị với Chính phủ xem xét, quyết định dừng thu phí đối với xe máy. Vì vậy, dự thảo luật giữ nguyên để Chính phủ điều chỉnh loại phí cụ thể này.

Cho ý kiến tại UB Thường vụ QH hôm nay, Chủ nhiệm UB Kinh tế Nguyễn Văn Giàu kiến nghị sớm có điều chỉnh vấn đề này: “Tôi đi tiếp xúc thấy cử tri tâm tư nhiều, người chấp hành nghiêm túc đóng phí với người không đóng đều như nhau, không có chế tài gì rõ ràng cả. Lại có chuyện có địa phương thu, có địa phương không thu”.

Ông Giàu muốn Chính phủ có quyết định sớm để giải quyết mâu thuẫn này trong dân, giảm khó khăn cho cán bộ địa phương.

Chủ nhiệm UB Pháp luật Phan Trung Lý thì lấy ví dụ HĐND TP.HCM thu phí này cao lên trong khi HĐND Đà Nẵng lại bỏ không thu, để chỉ ra dù đã phân cấp, loại phí này vẫn vấp phải nhiều bất cập.

Học phí, viện phí theo luật Giá

Dự thảo luật Phí, lệ phí trình lần này đã đưa học phí và viện phí ra khỏi danh mục phí, lệ phí, chuyển sang cơ chế giá, thực hiện theo luật Giá và theo lộ trình thị trường.

Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai đồng tình việc này nhưng lưu ý về lộ trình tính hai loại giá này theo cơ chế thi trường: Không bắt người dân trả 100% mà phải dựa trên ba yếu tố: phúc lợi xã hội (nhà nước lấy thuế mà dân nộp để đầu tư, chi trả); an sinh xã hội (người nghèo thì được nhà nước hỗ trợ, người có tiền nộp thì mua bảo hiểm); và tiền túi của dân (chiếm không quá 50% giá).

“Có như vậy mới công bằng, và khi tăng giá thì các Bộ Giáo dục, Y tế phải giải thích rõ cơ chế giá để người dân yên tâm, chứ không mỗi lần nghe tăng giá là người dân lại lo lắng”, bà Mai nói.

Cũng đồng tình đưa hai khoản này ra khỏi danh mục phí, lệ phí, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cho rằng cần phải đưa nhiều khoản phí, lệ phí khác đang ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của người dân ra.

Ông lấy chuyện “một cân thịt gà 14 loại phí” hôm chất vấn Bộ trưởng NN&PTNT Cao Đức Phát ra làm ví dụ về sự bất hợp lý của các loại phí, lệ phí.

“Thủ tướng nói phải cải cách hành chính để VN thoát khỏi ASEAN 4 mà lên ASEAN 6, nhưng đưa ra những luật như thế này thì bao giờ mới làm được. Luật này thông qua là ảnh hưởng đến toàn sân, là vấn đề nhức nhối, ĐBQH phát biểu như thế mà tiếp thu vẫn thế này”, Chủ tịch QH tỏ ý không hài lòng.

“Các gì là giá thì phải đưa ra, nhưng sao chỉ đưa ra giáo dục, y tế, còn lại hàng trăm thứ ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh thì để lại tiếp tục vầy vò”.

Ông yêu cầu luật làm rõ khái niệm và tính chất của lệ phí và phí, bớt đi chứ không để nhiều như hiện nay, có một danh mục cụ thể để QH quản lý việc thu hay không, sau đó phân cấp mức thu cho CP và HĐND.

“Thu cao hay thấp họ quyết họ chịu trách nhiệm trước dân, nhưng không ai có quyền đẻ thêm”, Chủ tịch QH yêu cầu thủ tục hành chính của việc thu và nộp phí, lệ phí cũng phải thật đơn giản.

Nhận định dự thảo luật gần như “bê nguyên từ pháp lệnh sang không có gì mới, pháp lệnh thì làm từ hồi tôi là bộ trưởng, cổ điển quá rồi”, ông Nguyễn Sinh Hùng nhắc nhở rằng nếu ĐBQH chưa bằng lòng là không bấm nút.

Nhấn mạnh việc “thu của dân rất phức tạp”, Chủ tịch QH cho rằng không cần vội vàng, kỳ họp cuối năm nay thông qua được là tốt, không kịp thì năm sau.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s