“Canh bạc” đồng Nhân dân tệ

Posted: August 16, 2015 in Uncategorized
Tags: ,

Lục Kiếm (SM) Theo New Yorker – Hành trình lên xuống của đồng Nhân dân tệ (NDT) đang khiến rất nhiều người bối rối, thậm chí có thể ngay trong nội bộ những người làm chính sách của Trung Quốc.

� Xem thêm: TQ phá giá NDT: Hàng Việt gặp khó trên mọi ‘mặt trận’ + Mất hàng triệu đô vì Trung Quốc phá giá tiền.


Ảnh: AP Photo/Ng Han Guan

Tình trạng hỗn loạn bắt đầu vào thứ ba (ngày 11/8) khi Ngân hàng Trung ương Trung Quốc thông báo giảm giá đồng NDT. Trung Quốc vốn có lịch sử lâu dài đặt đồng tiền dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Chính phủ, bằng cách công bố giá trị mục tiêu hàng ngày cho đồng NDT, một phần nhằm giữ tỷ giá NDT/USD cố định. Về lý thuyết, NDT được “neo” vào giỏ tiền tệ. Nhưng thực tế, nó chỉ “bám” theo USD. Trung Quốc thực hiện điều này bằng cách mua hoặc bán tiền tệ với số lượng thích hợp. Về cơ bản, giá trị của NDT chỉ lên xuống một chút xíu qua các ngày. Nhưng đến ngày 11/8, dù Ngân hàng Trung ương Trung Quốc thông báo giảm 1,9%, nhưng thực chất giao dịch còn dưới mức đó.

Về cơ bản, điều này không phải là chuyện xấu với người Trung Quốc. Họ chỉ đang đưa đồng tiền của họ về với giá trị thực khi USD tăng vọt đẩy giá trị NDT lên quá cao. Nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc còn thông báo rằng sẽ để cho giá trị đồng NDT được xác định một phần theo giao dịch ngày trước đó, hơn là áp đặt theo quy định của Chính phủ. Điều này cho thấy Trung Quốc đã nới lỏng tỷ giá và cho phép NDT “đánh võng” với cung độ rộng hơn. Đến nay, NDT đã giảm khoảng 4,6% so với tỷ giá phiên 10/8/2015. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Chính phủ Trung Quốc sẽ cho phép nó rơi sâu đến chừng nào?


Các nhà đầu tư Trung Quốc chăm chú theo dõi giá cổ phiếu ở niêm yết
trên sàn giao dịch chứng khoán ở Thượng Hải – Ảnh: AP

Các thông điệp lẫn lộn đang được Trung Quốc phát đi. Một mặt, nhiều nhà quan sát tin rằng: Trung Quốc đang cố tình đẩy giá trị NDT xuống để giúp ngành xuất khẩu đang suy giảm phục hồi. Mặt khác, nếu mất giá sâu là mục tiêu của Chính phủ, thì đó là chiến lược gập ghềnh, bừa bãi và đáng lo với các nước khác. Chẳng hạn: Trong phiên giao dịch ngày 12/8, giá trị đồng NDT đã tăng cao khiến nhiều người cho rằng: Chính phủ lại ra tay can thiệp vào thị trường. Đến tối ngày 13/8, sau khi giá trị đồng NDT lại đi xuống, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tuyên bố đã “rút khỏi chế độ can thiệp”, nhưng lại khẳng định NDT không có lý do gì để giảm hơn nữa. Điều đó có nghĩa thị trường đang đón nhận một đồng tiền “robot”: nó có thể đi dưới chế độ “tự động”, nhưng bất thần sẽ có chiếc điều khiển đứng sau để đưa nó đi “đúng hướng”.

Sự phức tạp này là do xuất khẩu Trung Quốc đang suy yếu. Các nhà hoạch định chính sách muốn giảm giá trị đồng NDT để giúp cho sản phẩm “made in China” trở nên rẻ hơn và “đả phá” các “made in…” khác. Đồng thời, Bắc Kinh cũng muốn thể hiện với quốc tế về vai trò của NDT. Bởi đây là một trong những cách để đưa NDT trở thành đồng tiền quốc tế cùng tham vọng có thể ngang hàng với USD hay Euro trong tương lai. Vì vậy, các quan chức Trung Quốc chỉ thông báo phá giá nhỏ và ngầm cho phép thị trường giao dịch với giá trị thấp hơn nữa. Vậy là, xuất khẩu tăng mà Chính phủ Trung Quốc – vốn hay bị chỉ trích có những thao tác phi thị trường để mang lại lợi thế thương mại không lành mạnh – có thể đàng hoàng nói rằng các nhà đầu tư đã xác định giá trị cho NDT.

Chiến lược này cố nhiên sẽ có rủi ro. Đầu tiên, việc “nhượng lại” sự kiểm soát một phần giá trị đồng tiền cho thị trường có nghĩa là đồng tiền sẽ “tự do” hơn. Điều đã được các nước áp dụng từ lâu, nhưng lại rất mới mẻ với những nước quen “định hướng” như Trung Quốc. Tuy nhiên, đây cũng không phải lần đầu Trung Quốc chơi trò này. Sự lên xuống bất ngờ của thị trường chứng khoán Trung Quốc thời gian qua cũng được cho là “sân chơi” của Bắc Kinh. Sau vụ này, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ lâm vào đường cùng và phải dùng đến tiền trợ giúp của Chính phủ. Nói cách khác, danh xưng “doanh nghiệp tư nhân” chỉ còn trên danh nghĩa, thực chất không khác gì doanh nghiệp nhà nước có sự kiểm soát từ Chính phủ.


Ảnh: Wall Street Journals

Một vấn đề khác cho “trò chơi” này là giảm giá trị đồng nội tệ không phải là “viên đạn bạc” cho nền kinh tế. Nó sẽ làm tăng lạm phát, tạo ra vấn đề cho nhiều công ty Trung Quốc, trong đó có hàng đống nợ bằng USD sẽ khiến họ trở nên khó khăn hơn trong việc trả nợ. Theo ước tính của Hãng Nomura, tổng tín dụng bằng ngoại tệ của Trung Quốc có thể đạt 1.135 tỷ USD. Hãng Nomura còn cảnh báo: dù dự trữ ngoại hối của Trung Quốc vào khoảng 3,7 nghìn tỷ USD, gấp 3 lần tổng nợ bằng ngoại tệ của nước này, nhưng sẽ không giúp ích nhiều cho việc thanh toán của các công ty trong nước. Trong khi đó, Wells Fargo Funds cho rằng: Tổng tín dụng của các doanh nghiệp Trung Quốc khó xác định chính xác. Nhưng ngành công nghệ thông tin, bất động sản và tài chính sẽ là những khu vực chịu thiệt hại nặng nhất.

Vì vậy, ngay cả khi Trung Quốc muốn giá trị NDT giảm, không có nghĩa là họ muốn để nó “nhào lộn” tùy ý, đặc biệt không phải ở tốc độ quá nhanh. Như vậy, Trung Quốc sẽ can thiệp để đưa NDT tệ lên, ngay cả khi đang cho phép nó xuống. Ngoài ra, đây cũng có thể là cơ hội cho gói giải cứu của Chính phủ. Trong trường hợp đó, dạng doanh nghiệp “hồn Trương Ba, da Hàng Thịt” đã có ở chứng khoán sẽ tiếp tục xuất hiện.


Ảnh: Reuters

Đó là vấn đề của Trung Quốc, nhưng lần giảm giá trị NDT này còn reo rắc “chất độc” ra thị trường thế giới khi nhiều nhà làm chính sách Hoa Kỳ cảnh báo về nguy cơ “chiến tranh tiền tệ”. Ngay ở Việt Nam, dù Ngân hàng Nhà nước đã quyết định tăng gấp đôi biên độ tỷ giá USD/VND từ 1% lên 2% trong ngày 12/8, thì các cảnh báo lo ngại về hàng Trung Quốc tràn ngập thị trường và hàng xuất khẩu Việt Nam chịu cạnh tranh gay gắt hơn vẫn liên tục được đưa ra. TS. Nguyễn Đức Thành – Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế và chính sách (VEPR) – cho rằng: “Việt Nam nên nhanh chóng phá giá đồng tiền. Lấy mức phá giá của Trung Quốc làm mức tham chiếu thấp nhất. Tức là, nếu Trung Quốc phá giá 5%, Việt Nam nên phá giá mạnh hơn 5%, như 6-7%”.

Tuy nhiên, đó là động thái cần có với một nước chú trọng xuất khẩu bình thường. Còn với Việt Nam, phá giá liệu có làm tăng xuất khẩu đủ để bù đắp lạm phát trong nước hay không là vấn đề cần phải bàn. Hàm lượng nhập khẩu trong hàng xuất khẩu của Việt Nam lên đến 70%, Vì thế, khi tỷ giá tăng sẽ làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu đầu vào, chi phí vay nợ ngoại tệ, giá thành sản xuất, vừa tăng giá hàng trong nước, vừa làm giảm sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu. Chưa kể, biên độ “phá giá” đã hết, bởi ngay từ đầu năm, NHNN đã cam kết ổn định tỷ giá ở biên độ cho phép, không quá 2% trong năm 2015.

TQ phá giá NDT: Hàng Việt gặp khó trên mọi ‘mặt trận’

Phạm Huyền (VNN) – Cú sốc phá giá Nhân dân tệ tới 5% của Trung Quốc sẽ gây bất lợi cho hàng hoá Việt Nam trên mọi mặt trận, cả ở sân nhà hay đấu trường quốc tế. Đối sách tiếp theo như thế nào cho thương mại Việt Nam sau việc nới tỷ giá sẽ phải được nghiên cứu kỹ.

Bất lợi ở mọi mặt trận

Sau cuộc họp chiều 14/8 của Chính phủ về tác động của phá giá Nhân dân tệ, một thông điệp lớn đã được phát đi: Thủ tướng yêu cầu các bộ sẽ phải tăng cường phối hợp để có đối sách ứng phó phù hợp, phát huy cao tác động tích cực và giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực.

Tuy nhiên, ngoài phản ứng nhanh từ Ngân hàng Nhà nước cho tăng tỷ giá, lĩnh vực quan trọng khác là thương mại hàng hoá Việt Nam chịu tác động ra sao vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Các quan chức của Bộ Công Thương trực tiếp phụ trách lĩnh vực này đều chỉ cho biết, vẫn đang thu thập dữ liệu để tính toán.

TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, Đai học Quốc gia Hà Nội khẳng định: “Chắc chắn, cú sốc phá giá Nhân dân tệ sẽ gây tổn thương sâu sắc tới hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trên mọi mặt trận”.


Giao dịch biên mậu giữa Việt Nam và Trung Quốc
chiếm tới 10% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước

Có ít nhất 3 tình huống được TS Thành phân tích thấy rõ những rủi ro đang đến gần cho hàng Việt.

“Nếu ngày xưa Trung Quốc bán cho ta 100 đồng thì nay, giá chỉ còn 95 đồng. Ngược lại, hàng Việt Nam bán vào Trung Quốc ngày xưa là 100 thì giờ giá là 105. Khi đó, đương nhiên hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Trung Quốc sẽ khó hơn, do bất lợi về giá”, ông Thành phân tích.

Theo ông, hàng Trung Quốc vào Việt Nam đã nhiều lên và lấn át hàng Việt. Doanh nghiệp đang nhập khẩu từ nước khác có thể chuyển sang nhập khẩu từ Trung Quốc ở các mặt hàng có thể thay thế được do giá cạnh tranh hơn.

Trên thị trường quốc tế, con tôm hay hàng quần áo đang xuất khẩu vào Mỹ của Việt Nam và Trung Quốc trước đây đều như nhau, là 100 đồng nhưng nay, hàng Trung Quốc sẽ chỉ là 95, còn hàng Việt Nam vẫn là 100. Điều này sẽ rất bất lợi khi hàng Việt cạnh tranh trực tiếp hàng Trung Quốc giá rẻ hơn trên thị trường quốc tế, nhất là khi hàng nước này tương đồng với ta.

Nói như vậy cũng có nghĩa rằng, việc hàng hoá Việt Nam hưởng lợi do sử dụng các nguyên phụ liệu nhập từ Trung Quốc là so với trước đây, nhưng so với hàng của nước này trên các thị trường thì chưa chắc, sức cạnh tranh đã hơn.

TS Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế quốc dân cũng cho rằng: “Cần phải làm rõ trỏng giao dịch của Việt- Trung thì ở mỗi ngành hàng, doanh nghiệp lấy đồng tiền nào để định giá”.

“Nếu là đồng Nhân dân tệ thì mức độ ảnh hưởng là sâu sắc, nếu là đồng tiền nước thứ ba như đồng USD thì ảnh hưởng gián tiếp sẽ ít đi. Và nếu thanh toán bằng đồng Việt Nam thì gần như không ảnh hưởng nhiều”, TS Phạm Thế Anh nói.

Ông cũng nói thêm: “Giao dịch quốc tế chủ yếu bằng đồng USD. Nhưng với Trung Quốc, chúng ta có hoạt động thương mại qua biên giới rất mạnh và thường thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ. Cho nên, chắc chắn, xuất khẩu hàng Việt ở khu vực này sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực mạnh mẽ”.

Một ước tính của Bộ Công Thương cho thấy, giao dịch biên mậu giữa Việt Nam và Trung Quốc chiếm tới 10% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước

Nới tỷ giá: Ứng phó trước mắt

Thủ tướng đã chỉ đạo việc điều hành tỷ giá chủ động, linh hoạt theo tín hiệu thị trường, đảm bảo ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam. Song ngay trong giới nhà kinh tế độc lập, hiện vẫn đang tranh cãi về ứng phó phá giá đồng tiền Việt Nam ở mức nào.

TS Nguyễn Đức Thành nói: “Không có phương pháp nào khả thi và tốt hơn là việc thay đổi tỷ giá đồng Việt Nam cho phù hợp. Do vậy, nếu để nói giảm thiểu tác động tới thương mại Việt Nam và gắn với trách nhiệm điều hành xuất nhập khẩu của Bộ Công Thương thì không phải. Trong lúc này, các rào cản để hạn chế cú sốc nhập khẩu lớn từ Trung Quốc chỉ là việc phụ và thực ra, vốn vẫn đã được làm mà không có kết quả”.

Ông Thành cho rằng, việc phá giá đồng tiền Việt Nam phải được thực thi ngay và phải ở mức sâu hơn mức phá giá đồng Nhân dân tệ.

Tuy nhiên, TS Phạm Thế Anh cho rằng: “Không nên đặt vấn đề phá giá nhanh hay chậm hơn, mạnh hay nhẹ hơn ngay lúc này. Nói phá giá tiền đồng có lợi cho xuất nhập khẩu ra sao thì hiện cũng chưa rõ”.

“Nền kinh tế Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nhưng ở mức nào thì phải có nghiên cứu thực nghiệm cụ thể hơn. Phải làm rõ từng ngành hàng một có đặc thù giao dịch ra sao để tính toán tác động, từ đó mới có phương án điều hành phù hợp”.

Song, TS Phạm Thế Anh cho rằng: “Mấu chốt vẫn là tỷ giá. Cách tốt nhất cho việc điều hành tỷ giá là phải theo cách mà thị trường có thể dự đoán được, không để DN bị sốc mới tốt. Tỷ giá nên có lộ trình trong dài hạn mở rộng biên độ. Khi nào cần can thiệp thì Ngân hàng dùng dự trữ ngoại hối chứ không nên công bố việc biên độ tỷ giá là bao nhiêu”.

Nhiều ý kiến khác lo ngại nếu phá giá tiền đồng mạnh như đồng Nhân dân tệ thì sẽ gây hỗn loạn thị trường chứng khoán, gia tăng lạm phát và cũng bất lợi cho các ngành hàng còn phụ thuộc nhập khẩu từ Trung Quốc.

[:-/] Nguy cơ hàng Trung Quốc tràn mạnh vào Việt Nam (Petrotimes) – Trước việc Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, các chuyên gia lo ngại hàng Trung Quốc lại có thêm thuận lợi để tràn vào nước ta.

Trong tình hình thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc hiện đang rất lớn thì việc Trung Quốc phá giá đồng tiền, hàng Trung Quốc đã nổi tiếng với giá rẻ nay sẽ rẻ hơn và nguy cơ tràn mạnh vào Việt Nam là có thật.


Hàng Trung Quốc tràn ngập trên thị trường

Trong 7 tháng đầu năm 2015, thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc tiếp tục ở mức cao. Việt Nam xuất sang Trung Quốc đạt 9,3 tỷ USD nhưng nhập khẩu lên đến 28,8 tỷ USD. Như vậy, Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc gần 20 tỷ USD.

[:-/] Mất hàng triệu đô vì Trung Quốc phá giá tiền (Dân Trí) – Doanh nghiệp trong nước đã bị tác động bất lợi từ việc Trung Quốc liên tục phá giá nhân dân tệ.

Theo nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam (VN), khi Trung Quốc (TQ) phá giá nhân dân tệ, những ngành chịu tác động bất lợi nhiều nhất là nông lâm thủy sản, phân bón, sắt thép, khoáng sản, cao su, sản phẩm tiêu dùng… Trong đó, nặng nhất là hàng nông lâm thủy sản.


Ngành điều thiệt hại nặng vì đồng nhân dân tệ bị phá giá.
Trong ảnh: Công nhân sơ chế hạt điều Ảnh: Q.Huy

Ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều VN (Vinacas), cho hay ngành điều đã có những ảnh hưởng đầu tiên khi TQ phá giá đồng nhân dân tệ.

Theo ông Thanh, mấy ngày nay giá hạt điều nhân xuất khẩu sang TQ đã giảm 10 cents/kg. dự kiến từ nay đến cuối năm, VN sẽ xuất khẩu hơn 20.000 tấn điều nhân sang TQ thì DN xuất khẩu hạt điều nước ta mất khoảng 2 triệu USD vì giá giảm.

“Từ đầu năm đến nay việc xuất khẩu gạo sang TQ đã giảm mạnh. Giá gạo VN hiện đã thấp nhất thế giới. Mấy tháng nay, DN của tôi không xuất nổi một hạt gạo nào sang TQ. Đã vậy, với việc phá giá đồng nhân dân tệ, có thể TQ sẽ giảm nhập gạo từ VN và chuyển sang mua các hợp đồng gạo tập trung theo quan hệ chính phủ với Thái, Myanmar. Dự báo xuất khẩu gạo sẽ giảm cả lượng và giá trị” – ông Nguyễn Thanh Long, Giám đốc Công ty Gạo Việt, lo ngại.

Còn đại diện một DN xuất khẩu thanh long cho rằng khoảng 90% sản lượng thanh long VN xuất sang TQ. Giá thanh long xuất khẩu sang Trung Quốc hiện nay khoảng 1 USD/kg nhưng tiêu thụ rất khó khăn. “Nếu DN nhập khẩu TQ ép giảm giá thêm nữa thì DN xuất khẩu nước ta buộc phải mua giá thấp mới có lợi nhuận. DN gặp khó nhưng người nông dân mới chịu thiệt hại nhiều nhất” – vị đại diện DN này nói.

Không chỉ xuất khẩu vào TQ gặp khó mà xuất khẩu sang các thị trường khác, sản phẩm VN cũng bị ảnh hưởng khá nhiều.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s