Nghề y chua chát

Posted: August 22, 2015 in Uncategorized
Tags: ,

BS. Lê Đình Phương (NĐT) – Trong khung cảnh bức bối và trên nền tảng của một xã hội đang mục nát về đạo đức, người ta không còn tin nhau nữa. Lòng trắc ẩn, tình đồng loại, sự chia sẻ, biết ơn… dễ dàng biến mất, nhường chỗ cho bạo lực, nghi hoặc, hung hãn. Nên mới có việc mẹ bệnh nhi tát vào mặt bác sĩ của con mình, nên mới có việc nhân viên y tế bị đâm chết, hay bị đổ xăng thiêu sống…

� Xem thêm: Bác sĩ bị hành hung: Cần lắm một tổ chức đứng ra bảo vệ họ + Hàng trăm nghìn bác sĩ Trung Quốc xuống đường phản đối bạo lực bệnh viện.


Người bác sĩ chịu nhiều áp lực từ nhiều phía. (Ảnh minh hoạ: Zing)

T. là một cô gái trẻ chừng 20 tuổi. Hiền lành, lễ phép, đẹp thùy mị và trong trẻo. Em nhập viện vì một chứng cảm cúm thông thường. Chuyện tưởng chừng như không thể đơn giản hơn: hạ sốt, giảm đau, chút vitamin… nâng đỡ chờ ngày hết sốt và ra viện.

Chiều hôm ấy, T. kêu nhức đầu. Điều dưỡng vừa cho uống một viên giảm đau thì T. đổ vật ra giường, ngưng thở và hoàn toàn mê man, đồng tử giãn rộng, mất phản xạ ánh sáng một bên. Thời đó chưa có CT, nhưng chẩn đoán thì không gì dễ hơn: chứng xuất huyết do vỡ mạch máu não, gây ngập máu chèn ép các mô não, làm tê liệt các trung tâm hô hấp, vận mạch ở thân não.

Cách duy nhất để duy trì sự sống thực vật cho T. là cho thở máy, duy trì những chức năng hô hấp- tuần hoàn tối thiểu để chờ người nhà đến nhìn mặt lần cuối.

Xuất huyết não không chừa ai cả. Đã có ít nhất hai người thầy đã dạy dỗ tôi, một người đổ gục xuống bàn siêu âm khi đang khám bệnh, một người quị xuống khi đang phát biểu trong một hội thảo tiêu hóa. Họ đột quị giữa rất nhiều đồng nghiệp y khoa, chắc chắn không thiếu sự cứu chữa khẩn trương. Và họ cũng không thắng nổi cái giới hạn của y khoa trong chứng xuất huyết não ngặt nghèo này.

Năm ấy tôi 30 tuổi, mà đến giờ này vẫn không quên được cái cảm giác bàng hoàng khi cắt máy thở, chấm dứt các biện pháp hồi sức cho một thiếu nữ đang xuân, tóc đen, môi hồng như đang ngủ. Nên tôi hiểu lắm các cảm giác sốc nặng, kinh khủng của người nhà trước sự ra đi đột ngột của một thành viên rất trẻ như thế.

Trường hợp thiếu nữ vừa qua đời ở bệnh viện Đà nẵng mà báo chí đưa tin trong những ngày qua cũng không nằm ngoài kịch bản quen thuộc và bi thảm của xuất huyết não. Khi máu đã chảy thành “hồ” trong nhu mô não, khi não thất đã “lụt” vì máu, khi những trung tâm hô hấp – tim mạch đã bị chèn ép và tê liệt, thì khả năng sống sót dù được cứu chữa tích cực bằng những biện pháp y khoa tối tân nhất gần như không có. Nói theo từ của dân trong nghề là “tiên lượng rất xấu” hay “không qua khỏi”.

Mà làm gì thì làm, trước mọi ca bệnh nặng, dân trong nghề cũng phải “giữ vững sinh hiệu”, bảo tồn những chức năng tối quan trọng để duy trì sự sống như mạch, huyết áp, hô hấp… rồi mới tính đến những biện pháp đặc hiệu khác. Theo tường trình của đồng nghiệp tôi từ bệnh viện Đà nẵng, như một thầy thuốc đã làm nghề hồi sức trong nhiều năm, tôi có thể hình dung ngay được tính khẩn trương khi cấp cứu ca bệnh này. Chỉ trong vòng một giờ, người bệnh được chuyển ngay từ khoa cấp cứu lên khoa hồi sức để thở máy, nâng đỡ hô hấp. Trong khoảng thời gian đó, các đồng nghiệp tôi đã cho chụp CT để xác định chẩn đoán xuất huyết não. Không bỏ lỡ một nỗ lực nào, họ còn cho chụp thêm một phim CT mạch máu khác để tìm thêm khả năng cứu sống bệnh nhân dù rất nhỏ nhoi là vỡ dị dạng mạch máu não, một bệnh lý có thể phẫu thuật được, dù khả năng thành công rất thấp (các phim CT này được chụp với dấu ghi nợ, trước khi người nhà đóng tiền, với ngày giờ còn ghi rành rành trên bệnh án và trên bản in phim).

Nhưng các thầy thuốc phẫu thuật thần kinh đã lắc đầu bó tay…

Rõ ràng, không một tòa án y khoa nghiêm túc nào có thể buộc tội hay lên án một qui trình cấp cứu chuẩn mực, nhanh chóng và đúng bài bản như thế. Có trách thì trách trời già cay nghiệt, bắt đi một sinh mạng còn rất trẻ như thế.

Người ta có thể ban hành những qui chế máy móc và nực cười để dạy thầy thuốc chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi bệnh nhân. Thì cũng nên ấn định những thái độ ứng xử đúng mực từ phía bệnh nhân và người nhà của họ. Vì sẽ không bao giờ có một nền y khoa nhân bản nào được hình thành từ thái độ du côn hay thù nghịch.

Nhưng cũng rõ ràng không kém, là cái cảm giác ngao ngán khi đọc những thông tin ác ý từ báo chí, những bình luận đầy hỗn xược, đầy mạ lị dành cho những đồng nghiệp của tôi ở Đà Nẵng. Những “bình luận gia” này không phải là dân y khoa, hẳn rồi, nên mới phê phán gay gắt, mau mắn như đúng rồi như thế. Nhưng từ đâu ra, xã hội chúng ta mang sẵn những định kiến đầy thù nghịch giữa công chúng và y giới như thế?

Câu trả lời chẳng đâu xa, nếu biết rằng trước năm 1975, Sài gòn có 3 triệu dân. Sau 40 năm “xây dựng và phát triển”, dân số Sài gòn đã vượt quá 10 triệu mà không hề có thêm một bệnh viện công lập nào khả dĩ to đẹp, đàng hoàng như bệnh viện Chợ Rẫy. Lại phải gánh thêm bệnh nhân các tỉnh đổ về.

Nên quá tải là phải! Nên phận người khi vào bệnh viện công phải chen chúc nằm đôi, nằm ba, nằm ngoài hành lanh, dưới gầm giường… Thật không bút mực nào tả xiết những thảm cảnh của người dân trong các bệnh viện thời nay, thật chẳng khác chi những trại tị nạn. Cả đôi bên, người nhà, bệnh nhân và nhân viên y tế, không ai không cảm thấy ngột ngạt, bức bối.

Đó là chưa kể những nhũng nhiễu, hạch sách của không ít thầy thuốc, làm cho bức tranh đã đen tối lại càng thê thảm hơn nữa.

Trong khung cảnh bức bối đó, và trên nền tảng của một xã hội đang mục nát về đạo đức, người ta không còn tin nhau nữa. Lòng trắc ẩn, tình đồng loại, sự chia sẻ, biết ơn… dễ dàng biến mất, nhường chỗ cho bạo lực, nghi hoặc, hung hãn. Nên mới có việc mẹ bệnh nhi tát vào mặt bác sĩ của con mình, nên mới có việc nhân viên y tế bị đâm chết, hay bị đổ xăng thiêu sống…

Chuyện kinh khủng như vậy, quả tình “xưa nay hiếm” dưới gầm trời nước Nam này!

Ở một thái cực khác, các quảng cáo theo kiểu “bệnh viện là khách sạn” cũng dẫn đến rất nhiều ngộ nhận: người ta đòi hỏi nhân viên y tế phải hầu hạ thay vì chăm sóc, phục dịch thay vì phục vụ, và tự cho mình cái quyền “muốn gì được nấy” ở bệnh viện. Người ta quên y khoa là một khoa học đòi hỏi sự chuyên nghiệp, và nhân viên y tế là những người chuyên nghiệp. Họ làm việc vì sự sống và sức khoẻ làm đầu, chứ không phải vì sự thoả mãn hay hài lòng của một vài cá nhân quá quắt. Dưới nhãn quan của công chúng, việc cột tay chân bệnh nhân vào giường là vô nhân đạo, phản cảm. Nhưng có ai hiểu cho nếu không làm vậy, con người sảng rượu kia sẽ bứt ngay dây oxy, dịch truyền, quậy phá tưng bừng…

Xin đừng hằn học với thầy thuốc vì những qui định hành chính về y tế. Họ không đẻ ra nó, mà là một hệ thống thừa ngàn tỷ để xây tượng đài nhưng không đủ tiền để chụp một tấm phim CT miễn phí hay ký nợ cho công dân của mình đang lâm trọng bệnh.

Một ví dụ nhỏ vậy thôi, để thấy rằng đã đến lúc phải xây dựng lại nền tảng cốt lõi của y khoa là sự thấu cảm và tôn trọng nhau từ cả hai phía: bệnh nhân và thầy thuốc. Người ta có thể ban hành những qui chế máy móc và nực cười để dạy thầy thuốc chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi bệnh nhân. Thì cũng nên ấn định những thái độ ứng xử đúng mực từ phía bệnh nhân và người nhà của họ. Vì sẽ không bao giờ có một nền y khoa nhân bản nào được hình thành từ thái độ du côn hay thù nghịch.

Xin thôi cho thói dậu đổ bìm leo, mắng nhiếc nhân viên y tế như một trào lưu.

Xin đừng hằn học với thầy thuốc vì những qui định hành chính về y tế. Họ không đẻ ra nó, mà là một hệ thống thừa ngàn tỷ để xây tượng đài nhưng không đủ tiền để chụp một tấm phim CT miễn phí hay ký nợ cho công dân của mình đang lâm trọng bệnh. Hệ thống đó thừa thì giờ, công sức để đẻ ra đủ thứ qui định răn dạy nhân viên của mình, nhưng chưa bao giờ đề cập đến một hỗ trợ tài chính, luật pháp để bảo vệ người thầy thuốc trước những tai nạn nghề nghiệp như đã xảy ra với đồng nghiệp tôi ở Đà nẵng.

Và xin cho chúng tôi, những người thầy thuốc, được hành nghề trong niềm vui và vinh dự của nghề nghiệp. Không vì hai điều ấy, y khoa là nghề nghiệp bạc bẽo và nhọc nhằn biết chừng nào!

[:-/] Chống bạo lực ở bệnh viện: Cần sự phối hợp từ nhiều phía (VOV) – Từ năm 2013 đến nay, 14 vụ bạo hành cán bộ y tế lớn đã xảy ra. Con số này cho thấy, bệnh viện không phải là một địa điểm an toàn cho bệnh nhân và cán bộ y tế.

Tại buổi tọa đàm “Bảo vệ người lao động ngành y, chống bạo hành trong bệnh viện” mới đây, đại diện của các bệnh viện cho rằng, cần nâng cao chế tài với các hành vi hành hung cán bộ y tế, bởi nó không chỉ tổn thương về sức khỏe mà nó còn ảnh hưởng tới việc điều trị cho các bệnh nhân khác.

Tuy nhiên, sau các vụ bạo lực tại các bệnh viện cũng cho thấy, tính chuyên nghiệp và thái độ ứng xử của nhiều cán bộ y tế với còn rất hạn chế.

Trong bối cảnh cả hai phía đều có tâm lý ức chế: với người nhà, thông tin tình trạng của bệnh nhân, mức độ của bệnh tật không được cung cấp đầy đủ; với bác sĩ là sự căng thẳng liên tục trong các ca trực; và với một hệ thống an ninh yếu kém tại các bệnh viện, các vụ bạo lực dễ dàng phát sinh. (Xem clip theo link)

Bác sĩ bị hành hung: Cần lắm một tổ chức đứng ra bảo vệ họ

Linh Hoài ghi (infonet.vn) – Hiện nay chưa có một hội nghề nghiệp nào đứng ra bảo vệ bác sĩ ngay cả khi bác sĩ bị hành hung. Người ta đều cho rằng bác sĩ bị hành hung là điều hết sức bình thường.


Hiện trường xảy ra sự việc đập phá bệnh viện, đánh bác sĩ
vì cho rằng người nhà bị bỏ bê.NongNghiep.vn2014

Sau sự cố BS Văn Diệp Kim Ngân, Bệnh viện Tân Phú TPHCM bị người nhà hành hung, BS Võ Xuân Sơn, nguyên bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM đã lên tiếng về việc cần có một nghiệp đoàn nghề y để bảo vệ bác sĩ. Hiện nay dù đã có các gói bảo hiểm nghề nghiệp cho các bác sĩ nhưng không phải bác sĩ nào, bệnh viện nào cũng sẵn sàng chi tiền để mua.

Báo Infonet xin giới thiệu bài viết của Tiến sĩ Võ Xuân Sơn – người đã có rất nhiều bài viết tâm huyết với ngành y.

“Trong đêm trực ngày 18/08/2015, tại bệnh viện Tân Phú, TP HCM, mẹ của một bệnh nhi đã giang tay tát thẳng vào mặt nữ bác sĩ đang khám cho con mình. Do thủ tục phải hỏi địa chỉ và các chi tiết khác mà bà ta hành hung bác sĩ, sau đó thì lại nói rằng do đang bức xúc chuyện ở nhà, và không một lời xin lỗi.

Cái tát này có thể không gây ra những thương tổn thực thể, nhưng nó gây ra những thương tổn tinh thần ghê gớm cho đội ngũ nhân viên y tế đang ngày đêm làm việc vất vả, phục vụ cho người bệnh, phơi nhiễm với đủ thứ nguy cơ bệnh tật và tai nạn nghề nghiệp.

Phải có cách nào đó để ngăn chặn nạn bạo hành nhân viên y tế, cả bạo hành thể chất và bạo hành tinh thần. Không thể cứ có chuyện xảy ra, thông tin đưa lên mạng, nhân viên y tế thì bức xúc, còn những người khác thì ùa vào, nhẹ thì “không có lửa làm sao có khói?”, nặng thì “đánh chết mẹ chúng nó đi”, thậm chí thi nhau chửi rủa nhân viên y tế.

Chúng ta không có một cơ chế nào để bảo vệ nhân viên y tế trước nạn bạo hành. Ngành y có rất nhiều Hội nghề nghiệp, Hội chuyên ngành, nhưng không có Hội nào có chức năng bảo vệ nhân viên y tế khỏi nạn bạo hành cả. Cần phải có một tổ chức như vậy, một dạng nghiệp đoàn y khoa hay Y sĩ đoàn. Ngoài những chức năng về tổ chức hoạt động ngành, các qui chế nội bộ… tổ chức này còn phải có chức năng bảo vệ nhân viên y tế khỏi nạn bạo hành, không chỉ bạo hành thể chất, mà cả bạo hành tinh thần.

Tổ chức này còn phải có chức năng vận động đưa ra bộ luật bảo vệ nhân viên y tế, hoặc bổ sung những điều khoản bảo vệ nhân viên y tế vào luật khám chữa bệnh, trong đó qui định rõ việc trực tiếp hoặc kích động các hành vi xúc phạm, miệt thị, hành hung nhân viên y tế là một dạng bạo hành, và phải được xử lí hình sự, kể cả đối với báo chí và các cơ quan truyền thông.

Thỉnh thoảng, tôi cũng có trao đổi về vấn đề bạo hành nhân viên y tế với các bác sĩ trong khu vực, như Thái lan hay Philipin. Họ rất lạ lẫm với chuyện này. Ở các nước đó, việc khiếu nại, kiện cáo xảy ra khá thường xuyên, nhưng các bác sĩ ở đó gần như không được nghe về những vụ bạo hành nhân viên y tế. Họ có nghe nói, rằng ở Trung Quốc, các bác sĩ hay bị bệnh nhân hành hung, và họ khá ngạc nhiên khi biết ở Việt Nam cũng vậy.

Tôi cũng đã hỏi một số bác sĩ trong khu vực về việc ai sẽ bảo vệ các bác sĩ trước những vụ khiếu nại. Ngoài việc nhân viên y tế được bảo hiểm nghề nghiệp, Y sĩ đoàn (hoặc các Hội nghề nghiệp) sẽ là người đứng ra phán xét về chuyên môn. Kết luận chuyên môn của họ là cơ sở để phân xử. Nếu chưa thấy thỏa đáng, cả nhân viên y tế hoặc người bệnh đều có thể nhờ đến nghiệp đoàn (một dạng công đoàn) mà mình tham gia, đứng ra giúp bảo vệ quyền lợi cho mình.

Ở nước ta, chắc còn lâu lắm mới có thể có một Y sĩ đoàn có thể có ý kiến độc lập trong việc bảo vệ nhân viên y tế mà không bị chỉ đạo nào. Từ nay đến khi đó, ai sẽ là người bảo vệ quyền lợi cho nhân viên y tế? Hay cứ để cho bệnh nhân và thầy thuốc đối xử với nhau như các võ sĩ trên võ đài như hiện nay? Rõ ràng là các thầy thuốc không còn có thể toàn tâm toàn ý lo cho người bệnh khi mà lúc nào cũng phải đề phòng bị hành hung, khi mà luôn phải nghe những lời miệt thị hoặc chửi bới.

Cần phải có giải pháp bảo vệ cho nhân viên y tế. Có người đề xuất, nếu chưa có những tổ chức đủ mạnh, nhân viên y tế sẽ thông tin cho nhau hình ảnh, địa chỉ của những kẻ bạo hành mình, và tùy theo mức độ, có thể áp dụng qui định từ chối Khám chữa bệnh của Luật khám chữa bệnh đối với những kẻ bạo hành nhân viên y tế.

Mong rằng các cơ quan chức năng sẽ sớm có giải pháp, đừng để nhân viên y tế phải tự đưa ra giải pháp cứu mình, chỉ làm cho mối quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân ngày càng xấu đi”.

[:-/] Trung Quốc: bác sĩ và bệnh nhân đánh nhau tử vong (THĐT 27/01/2015) – Một bác sĩ và một bệnh nhân đã cùng qua đời sau khi đánh nhau tại một bệnh viện nhà nước Trung Quốc. Tân Hoa xã ngày 26-1 đưa tin, vụ việc hi hữu này xảy ra hôm 24-1 tại Bệnh viện nhân dân huyện Loan Xuyên, tỉnh Hà Nam (miền trung Trung Quốc).

Nguồn tin chính quyền địa phương cho biết hôm đó bác sĩ Jia đang trực bệnh viện thì có 2 người đàn ông say rượu tìm đến để điều trị vết thương ở chân. Sau đó một trong hai người, được xác định là Li, đánh nhau với bác sĩ Jia. Lúc hai người đang đánh nhau, một cánh cửa thang máy bất ngờ mở ra và cả hai không hiểu bằng cách nào đó đã bị rơi xuống giếng thang máy. Theo cảnh sát, Li chết ngay lập tức, còn Jia cũng qua đời sau đó.

Sự việc khiến các nhân viên y tế địa phương phẫn nộ. Chiều cùng ngày, các bác sĩ và y tá trong huyện đã đình công lên án các vụ bạo lực nhằm vào nhân viên y tế và yêu cầu chính phủ phải bảo vệ họ tốt hơn.

Theo Tân Hoa xã, những năm gần đây mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân ngày càng trở nên căng thẳng ở Trung Quốc, với nhiều vụ bạo lực xảy ra do bệnh nhân thất vọng, bất mãn hoặc hiểu lầm bác sĩ. Hồi đầu tháng này, 3 người đàn ông đã bị bắt sau khi đánh đập một y tá khiến cô bị sẩy thai. Trong năm 2014, một bác sĩ ở tỉnh Hắc Long Giang cũng bị một bệnh nhân đánh chết.

Hàng trăm nghìn bác sĩ Trung Quốc xuống đường phản đối bạo lực bệnh viện

Thụy Ân (VnE) 21/7/2015 – Gần 700.000 y bác sĩ Trung Quốc xuống đường biểu tình, hơn 600.000 người đã ký tên vào một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi chấm dứt tình trạng bệnh nhân hoặc người nhà tấn công bác sĩ.


Khoảng 700.000 bác sĩ ngồi biểu tình trong ôn hòa kêu gọi
chấm dứt các vụ tấn công bạo lực ở bệnh viện. Ảnh: Reuters.

Diễn biến này xuất phát từ hàng loạt vụ xô xát tại các bệnh viện xảy ra thời gian gần đây. Globaltimes dẫn lời cảnh sát thành phố Huệ Châu, Quảng Đông, Trung Quốc, thuật lại một vụ việc bạo lực xảy ra vào giữa tuần trước. Một nam bệnh nhân tên Liao đã đâm trọng thương nữ bác sĩ Ou Lizhi ở Bệnh viện nhân dân Long Môn. Ông này nuôi hận thù trong lòng bấy lâu nay vì cho rằng chứng đau đầu kinh niên của mình là do những đơn thuốc bác sĩ Ou đã kê trước đây.

Trong bối cảnh bạo lực bệnh viện ngày càng gia tăng, vụ việc trên là “giọt nước tràn ly” đã làm dấy lên sự phẫn nộ trong cộng đồng, đặc biệt là giới nhân viên y tế Trung Quốc. Đến nay, đã có hơn 600.000 bác sĩ tham gia các chiến dịch truyền thông xã hội và vào một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi chấm dứt tình bạo lực bệnh viện, không để bệnh nhân hoặc người nhà trút nỗi bực tức của họ lên nhân viên y tế.

Ủy ban Y tế và Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Quảng Đông đã ban hành một công văn yêu cầu các bệnh viện hợp tác với cơ quan an ninh công cộng địa phương thiết lập các trạm cảnh sát trong bệnh viện hoặc cảnh sát tuần tra phản ứng nhanh nhằm can thiệp kịp thời khi có có bạo lực xảy ra ở các cơ sở y tế. Bên cạnh đó, công văn yêu cầu các bệnh viện lắp đặt camera giám sát và thiết bị báo động kết nối nhanh với cảnh sát.


Nhiều người đóng vai thân nhân của người bệnh đụng độ với bác sĩ và cảnh sát trong một buổi
mô phỏng phản ánh tình trạng bạo lực bệnh viện đang ngày càng leo thang. Ảnh: Dflic.

Theo Chinadaily, chỉ riêng tháng 6 đã xảy ra 12 vụ tấn công bạo lực vào nhân viên y tế được báo cáo tại các bệnh viện trên toàn quốc. Trong một cuộc thăm dò được công bố hồi tháng 5 của Hiệp hội Bác sĩ Y khoa, khoảng 13% trong số 12.600 bác sĩ cho biết từng bị hành hung bởi các bệnh nhân, gần 60% bị chửi mắng. Các nhân viên y tế nói rằng họ không cảm thấy được tôn trọng và không được bảo vệ tại nơi làm việc.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s