Chuột bạch của một nền giáo dục “mậu dịch”

Posted: August 23, 2015 in Uncategorized
Tags:

Khải Đơn/FB Phạm Lan Phương (Basam) – Chiếc xe cấp cứu 115 được dùng để chạy đua chở một em thí sinh đại học ra Hà Nội rút hồ sơ có thể sẽ trở thành biểu tượng của sự bất cập trong kỳ thi đại học năm 2015 này. Ở đó, lộ ra những điều khiến người ta bàng hoàng.

� Xem thêm: Cư dân mạng đòi Bộ trưởng Luận từ chức + Những câu nói bất hủ của Tướng Giáo dục Phạm Vũ Luận.

Một kỳ thi bất công về thông tin

Hãy tưởng tượng bạn là sinh viên đang chờ ngày điểm chuẩn được công bố. Bạn đã kiên quyết sẽ chọn ngành Quan Hệ Quốc Tế, hay Y Đa Khoa. Bạn là những người đầu tiên có điểm cao gửi trọn niềm tin của mình vào ngành học mình muốn. Nhưng “trận địa” kia không đơn giản như vậy. Nó kéo dài đến 20 ngày. Dần dần, càng về sau, những người học kiên định chọn lựa chuyên ngành mình yêu thích cũng dần bị công phá bởi thế trận của những kẻ đến sau có thông tin nhiều hơn và rõ ràng lợi thế hơn hẳn.

Cách tuyển chọn đợt 1 của kỳ thi đại học năm 2015 này đã bị sai ở 20 ngày nộp hồ sơ đợt một. Nó cào bằng những người đến trước, trao thêm quyền cho những kẻ đến sau. Rõ ràng, những người cầm bộ hồ sơ đứng ngoài cuộc rung đùi chờ theo dõi bảng điểm giờ chót chính là những kẻ sẽ thắng cuộc.

Một kỳ xét tuyển đã trở nên bất công với những thí sinh có trách nhiệm với bản thân và tương lai (nhóm người đầu tiên kiên định chọn quyết định quan trọng cho đời mình) và ban phát quá dễ dàng các kẽ hở cho những kẻ đến sau, dồn người đến trước ra trận địa không một manh giáp. Thật dễ dàng để nhận thấy vì sao người ta hoảng loạn hơn khi những ngày cuối ập đến, bởi điểm số biến động mạnh mẽ trên “sàn” khiến ngay cả những kẻ bình chân như vại nhất cũng hoảng loạn khi nhận ra tương lai mình bị đe dọa. Người ta vẫn nói kẻ nào có thông tin trước sẽ là kẻ chiến thắng.

Ở đây, những sinh viên đến sau, những người chậm rãi canh trận địa chẳng cần làm gì nhiều, đã may mắn trở thành kẻ chiến thắng trước những em sinh viên… mù tịt nộp hồ sơ trong những ngày đầu, vì họ nhìn thấy mức tăng giảm điểm số tiệm cận và sát thực tế hơn gấp nhiều lần ban đầu. Cuộc đua “giựt hồ sơ” này rõ ràng đã không công bằng, đặc biệt cho những sinh viên đầu tiên và… đến trước!

Chạy đua học… không vì cái gì hết

Tuy nhiên, giữa trận địa kinh hoàng này, tôi nhận ra rằng hóa ra cả xã hội không nhìn nhận chuyên môn như mục đích quan trọng của đào tạo đại học. Ở khía cạnh phụ huynh và sinh viên, hàng ngàn con người đã lao đầu “lên sàn”, thức khuya thức hôm, đêm ngày canh ngóng chờ rút – nộp. Họ đã không hề nhắm đến cái mục đích tối thượng cho tương lai của con cái: LÀ MỘT CHUYÊN MÔN/ NGHỀ NGHIỆP.

Mục đích của giáo dục đã bị lộn ngược như một cái bình cát đổ cát ra ngoài. Việc chạy đua như điên cuồng đến đại học chỉ vì mục đích… học đại học. Vậy học đại học là cái gì? – CHƯA CẦN BIẾT! ĐƯỢC HỌC ĐÃ.

Một sinh viên ban đầu chọn đại học Y Dược, vì thấy mình không ở ngưỡng an toàn, đã dễ dàng cầm hồ sơ xuống ngành… thú y hoặc nông lâm. Một thí sinh muốn vào ngành công nghệ thông tin, vì quá sợ mình không đủ điểm chọi với hàng trăm đứa khác, sẵn sàng đánh đổi bản thân để học ngành… quản trị kinh doanh. Một em muốn thi vào báo chí sẵn sàng quay ngoắt mục đích sang… Nhân học cho an toàn.

Hàng ngàn phụ huynh thắc thỏm, bật khóc, rơi nước mắt, cả nhà lao sầm sập đến chỗ hồ sơ để rút, nằm vạ vật ngoài cổng trường chờ con mình đọc điểm số bị tăng cao là xông vào rút. Họ đã tự chứng minh sự vô nghĩa chưa từng có của đại học: Nơi người học không cần biết học gì, cứ được học là tốt rồi. Họ không hề nghĩ con mình sẽ hóa thành cái gì nếu phải chịu đựng 4 năm học một ngành học mà nó chưa từng tìm hiểu, chưa từng yêu thích, cũng chưa từng có khái niệm gì cả. Đám sinh viên dũng cảm cũng liều mình như chẳng có, không hề biết mình đang lao vào cái vũng bùn nào của tương lai, không đủ sức kéo chính mình chống lại sợi dây ràng buộc cả xã hội trong một lực căng khốc liệt.

Cả xã hội bị kéo căng ra như cái chạng ná, đẩy về bên nào là hàng ngàn người trẻ phải đâm đầu lao theo lực kéo đó. Bất chấp sự nghiệp. Bất chấp tương lai. Bất chấp cả nỗi sợ hãi.

Những người học đã tự hạ thấp phẩm giá mình xuống một bậc vì nỗi sợ nhu cầu. Họ đang là “nhà đầu tư” trả tiền để vào đại học, nhưng họ lại hóa thành những khách hàng thời bao cấp, nuốt nước mắt nhận một cân gạo mốc, chứ không được quyền từ chối ký gạo không ngon mà phải mất tiền. Đại học dường như cũng là cái cửa hàng thực phẩm thời đó, thải ra gì thì sinh viên ăn đó. Đói học quá, họ ăn bất chấp. Họ đánh mất cái tư cách chọn lựa và sáng suốt cho chính mình chỉ vì một trào lưu dữ dội không hề có tương lai.

Tôi không biết các thí sinh và phụ huynh có chùn tay không khi nhanh chóng thỏa hiệp để “đổi sự nghiệp” chỉ trong vài giờ nộp hồ sơ – khi một quãng tuổi trẻ 4 năm của con cái họ và khoản tiền đầu tư đại học sắp được đưa lên bàn đặt cược trong trận cuối cùng. Con họ sẽ làm nghề gì? Em thí sinh sẽ làm gì với sự nghiệp? – Hình như họ đã không còn cần đến câu hỏi đó nữa. Giờ đây, ai cũng chỉ cần được đi học, như thể đi học là mục đích tự thân cuối cùng của đời nó vậy.

Nhưng kỳ thi này có tồi tệ dữ vậy không?

Trái với hệ quả kinh khủng mà kỳ thi đại học này đang gây nên, Bộ Giáo Dục dường như đã có nỗ lực trao quyền nhiều hơn một chút cho tương lai của những người học.

5 năm trước, khi đi thi đại học, những sinh viên như tôi chọn nghề, nhắm mắt quăng hồ sơ của mình vào, đi thi, rồi nhắm mắt cầu nguyện mình đậu trong một ngày thình lình điểm số được công bố. Ở kỳ thi truyền thống, người học nằm ở giữa “điểm mù” của tương lai mình. Tôi không được suy nghĩ lại – không được rút hồ sơ. Tôi không được biết ai, người nào, thí sinh nào đang chạy đua với tôi trong kỳ thi đó. Trong thực tế, người học cũng không biết những “đạo diễn” đã dựa vào động cơ nào để xét điểm chuẩn đậu đại học, vì đủ thí sinh điểm cao, vì chọn từ điểm cao nhất xuống hay… vì lí do mờ ám nào?

Trong khi đó, ở kỳ thi năm nay, lần đầu tiên thí sinh được nhìn thấy rõ dòng chảy của điểm. Họ được quyền chọn nộp và rút đến phút cuối cùng. Người học nhìn thấy rõ bảng điểm đang xuất hiện những ai, ai rời đi, điểm số dao động ra sao. Có thể nói, sự trình bày này chính là một bước tiến tăng sự độc lập cho người học – để họ có thêm quyền được hành xử ra sao tùy ý trước tương lai chuyên môn, nghề nghiệp của mình. Đây có lẽ là điểm sáng đáng ghi nhận của kỳ thi này.

Chỉ có điều, sự công khai này đã không làm tròn được vai trò minh bạch trong nỗ lực của chính nó. Bởi các trường đại học, phụ huynh và thí sinh – các “vai diễn” chính trong chương trình tuyển sinh này cũng chưa thật hiểu mình phải làm gì với sự nghiệp hay cái triết lý giáo dục còn xa vời lắm với họ.

Phụ huynh và học sinh chưa coi giáo dục đại học là một chuyên môn nghiêm túc cho sự nghiệp. Đại học chưa coi thí sinh là khách hàng.

Và trên tất cả, dù đã nới cái biên độ “tự chọn” ra thêm một nấc, Bộ Giáo Dục vẫn đang dùng bàn tay độc quyền của mình để làm nhạc trưởng cho cả một nền giáo dục hàng trăm trường đại học. Không trao cho các trường quyền được tự vận hành tuyển sinh, Bộ đã biến mùa tuyển sinh thành một cái chợ của mớ giá trị nhầm lẫn. Không có tự trị đại học, thì trường đại học mãi mãi là đứa con điên khùng trong tay một bà mẹ mất kiểm soát (vì quá đông con).

Lẽ ra người học là nhà đầu tư/khách hàng và phải được tôn trọng, giờ đây họ đang dẫm lên đầu lên cổ nhau để mua được một món đồ hư mốc trước một cửa hàng mậu dịch đại học.

[:-/] Sự giống nhau kỳ lạ giữa tuyển sinh đại học và phiên ATC của chứng khoán (MTG) – Ngày 20.8, công tác xét tuyển đợt 1 Đại học – Cao đẳng 2015 theo phương thức mới đã kết thúc. Đây là ngày cuối cùng thí sinh được nộp hồ sơ và đã có rất nhiều ý kiến cho rằng, mùa tuyển sinh năm nay giống như cuộc chơi chứng khoán.


Thị trường chứng khoán trước đây…


…và hội trường đại học Kinh tế Quốc dân hôm nay

Theo anh Vượng, không khí tại các điểm nộp hồ sơ làm anh liên tưởng đến không khí tại các sàn chứng khoán mà một thời từng vô cùng sôi động. Khi xưa nhà đầu tư hỏi nhau mua cổ phiếu nào thì ngày nay phụ huynh và thí sinh hỏi nhau bao nhiêu điểm và nộp ngành nào. Không khí tại giảng đường làm anh liên tưởng tới thời hoàng kim của thị trường chứng khoán những năm 2006-2007. (…)

[:-/] ‘Trận đánh lớn’ của ngành giáo dục và ‘canh bạc’ của thí sinh (Eva.vn) – Các thí sinh vừa trải qua kỳ thi THPT Quốc gia lần thứ nhất được áp dụng đang trải qua những giây phút căng thẳng như đứng trước “một trận đánh lớn”, trận đánh mà ranh giới giữa đỗ và trượt chỉ trong chốc lát.

Mục tiêu của kỳ thi THPT Quốc gia đã rõ, trong đó mục tiêu được ưu tiên đó là giảm gánh nặng cho xã hội, gia đình và bản thân thí sinh… Bên cạnh đó là việc thí sinh được lựa chọn trường phù hợp với điểm chuẩn của mình một cách chủ động, “tránh trường hợp điểm cao mà vẫn trượt” như Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận đã nói.

Quả thật, kỳ thi THPT Quốc gia đã thành công, thành công theo nghĩa giảm được một phần áp lực di chuyển, đi lại, giảm được một kỳ thi dài ngày tốn sức cho thí sinh. Tuy nhiên, khi kỳ thi khép lại, kỳ tuyển sinh của các trường bắt đầu người ta mới thấy sự tiết kiệm về kinh tế, sự giảm thiểu về áp lực vẫn chưa bị triệt tiêu. Hơn nữa, nó đang đặt thí sinh và phụ huynh vào một “canh bạc” thật sự với lựa chọn của mình.

Giảm được chi phí cho một kỳ thi, nhưng thí sinh và phụ huynh lại bị cuốn vào vòng quay của việc rút hồ sơ và nộp hồ sơ. Áp lực thi cử có thể giảm, nhưng áp lực chọn trường lại tăng cao hơn bao giờ hết. Những từ khóa như “thí sinh tháo chạy khỏi trường tốp trên”, “thí sinh ồ ạt đi rút hồ sơ”, “phụ huynh cầm máy tính tính đỗ trượt cho con”… xuất hiện nhiều trên các mặt báo đủ cho thấy điều đó.

…giáo dục là ngành hiếm hoi mà sức lực con người bị huy động tổng lực vào một giai đoạn nhất định, có ảnh hưởng lên số đông người dân, vì thế trận đánh của ngành cũng cần phải cân nhắc để thực sự có hiệu quả ngay khi áp dụng, thí sinh và phụ huynh không phải, không nhất thiết phải là những con chuột bạch cho một sự đổi mới.

[:-/] Bộ trưởng Giáo dục Việt Nam bị yêu cầu từ chức (VOA) – Nhiều người sử dụng mạng xã hội đã lên tiếng yêu cầu Bộ trưởng Giáo dục và Đào Tạo Việt Nam Phạm Vũ Luận từ chức, sau khi ông nhận trách nhiệm về các bất cập trong đợt xét tuyển đại học đầu tiên mà ông gọi là “trận đánh lớn” và “sẵn sàng trả giá”.

Hàng nghìn người đã “like” (thích) trang Facebook có tên gọi “Chúng tôi yêu cầu cách chức ông Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo Phạm Vũ Luận”.

Một “status” (dòng trạng thái) trên trang này viết: “Ông Luận là ‘tư lệnh ngành’ Giáo dục, ông coi cải cách giáo dục lần này là 1 trận đánh lớn và ông thừa nhận đã có sai sót và xin rút kinh nghiệm. Như thế là chưa đủ. Dây kinh nghiệm không đủ dài cho ông rút. Yêu cầu ông từ chức, nếu không ông sẽ phải bị cách chức”.

Trước đó, báo chí trong nước dẫn lời người hiện đứng đầu ngành giáo dục Việt Nam tuyên bố nhận trách nhiệm về những bất cập trong đợt xét tuyển đại học đầu tiên gây phiền hà, tốn kém cho người dân.

…VOA Việt Ngữ không thể liên lạc với Bộ trưởng Giáo dục & Đào tạo Việt Nam để phỏng vấn.

Trước đây, nhiều cư dân mạng ở Việt Nam cũng đã từng mở chiến dịch kêu gọi Bộ trưởng Y tế từ chức sau khi nhiều trẻ em tử vong vì tiêm vaccine.

Cư dân mạng đòi Bộ trưởng Luận từ chức

(BBC) – Báo trong nước đăng tải thông tin Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận ‘nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển đại học đợt một’.


Tấm ảnh phụ huynh khóc ròng vì nộp hồ sơ cho con
trong xét tuyển đại học đợt một được nhiều người chia sẻ trên Facbook

VnExpress tường thuật ông Luận thừa nhận ‘những bất cập trong đợt xét tuyển đại học đầu tiên gây phiền hà, tốn kém cho người dân, đồng thời công bố những chỉ đạo khắc phục trong đợt xét tuyển thứ hai’.

Báo này viết: “Việc để thí sinh đăng ký tới bốn ngành trong một trường, được thay đổi nguyện vọng trong 20 ngày là không hợp lý, tạo ra sự căng thẳng cho thí sinh, phụ huynh”.

“Báo cáo cho thấy, có gần 43.000 thí sinh cả nước đã thay đổi nguyện vọng, tập trung ở khoảng 30 trường đại học.”

“Nhiều người phải đi lại, chờ trực tại các trường đại học gây nên sự tốn kém, phiền hà”.

Ông Luận được VnExpress dẫn lời giải thích “Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, trong đó có phần trách nhiệm lớn của Bộ Giáo dục là chưa cân nhắc hết tính phức tạp và hiệu ứng ngược của những giải pháp.

Thay mặt Bộ, tôi xin nhận trách nhiệm về việc này”.

Nhưng trên các mạng xã hội, có ý kiến đòi ông Luận từ nhiệm.

Các facebooker còn lập fanpage ‘Chúng tôi yêu cầu Phạm Vũ Luận từ chức’ với hàng ngàn lượt like.

Nhân chuyện thời sự, người ta nhắc lại chuyện ông Luận từng nói ‘Tôi coi đổi mới giáo dục lần này là trận đánh lớn’ trong một bài báo trên VnExpress cách đây gần hai năm.

“Bước vào trận đánh, từ tướng lĩnh đến binh lính phải quyết tâm, tin và­­o chiến thắng, sẵn sàng trả giá. Tôi coi thực hiện đề án đổi mới giáo dục lần này là một trận đánh lớn”, ông Luận được VnExpress dẫn lời.

‘Cần thay ngay Cục trưởng Cục khảo thí’

Hôm 22/8, trả lời phỏng vấn của BBC, ông Nguyễn Quốc Cường, chuyên viên tuyển sinh Cơ quan đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo tại TP Hồ Chí Minh, cho biết:

“Tôi không tán đồng việc người ta kêu gọi thay Bộ trưởng Giáo dục vì trong lúc này vẫn cần người lèo lái.

Nhưng tôi thấy cần thay ngay ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, thuộc Bộ Giáo dục”.

Theo ông Cường, việc xét tuyển ‘gây hoang mang, hỗn loạn, bất an cho toàn xã hội trong mấy ngày qua có nguyên do chính yếu là Cục trưởng Cục khảo thí chưa có kinh nghiệm làm tuyển sinh.

“Việc Bộ để Cục khảo thí ôm đồm quản lý dữ liệu, cho thí sinh chọn bốn nguyện vọng trong một đợt phá vỡ hệ thống hướng nghiệp.”

“Tôi cho rằng nếu không thay ngay Cục trưởng Cục khảo thí thì với cách làm này tình trạng đợt xét tuyển thứ hai cũng không khá gì hơn”, ông Cường nói.

Các báo trong nước ví von ‘sự gay cấn, căng thẳng, lo lắng, rút ra nộp vào của đợt xét tuyển một không khác phiên giao dịch của một sàn chứng khoán’.

Hôm 21/8, báo Tuổi Trẻ đăng bài về một phụ huynh ở Hà Tĩnh phải thuê xe cấp cứu 115 đi ra Hà Nội để rút và nộp hồ sơ cho con.

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115 Hà Tĩnh, xác nhận vào ngày 20/8 đơn vị này có một chiếc xe được thuê ra Hà Nội để làm thủ tục hồ sơ xét tuyển đại học, báo này viết.

Ngài BT Bộ GD to mồm nói về trận đánh lớn, ngài BT Bộ QP thỏ thẻ nói về nhẫn nhục để giữ hoà khí với kẻ đã cướp biển đảo.

Những câu nói bất hủ của Tướng Giáo dục Phạm Vũ Luận

Mạc Văn Trang (Tễu) – Gần đây trên mạng xôn xao về một số phát ngôn của Bộ trưởng Giáo dục (BTGD). Tôi không tin, tìm tận nguồn gốc những câu ấy thực hư thế nào. Quả là có một số câu nói “lạ” lại phát ra từ BTGD!


“Tôi xin khẳng định triết lý trực tiếp của giáo dục chúng ta
là Nghị quyết 29 của Trung ương” – Bộ trưởng Bộ Giáo Dục Phạm Vũ Luận

Ví dụ:

1. “HỌC KÉM THÌ KHÔNG THỂ ĐẠO ĐỨC TỐT ĐƯỢC”, Bộ trưởng khẳng định”. (Bộ trưởng Phạm Vũ Luận trả lời chất vấn trước đại biểu Quốc hội sáng 11/6./ 2014).

– Ông BTGD luôn học tư tưởng Hồ Chí Minh lại không nhớ lời cụ Hồ: “Có Đức mà không có tài, giống như ông Bụt”…nghĩa là học kém (không có Tài), vẫn có Đức đấy thôi. Hơn nữa lời nói này còn xúc phạm đến những người “học kém” và ít được học. Mọi người đều biết học giỏi hay kém phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố về sinh thể, tâm lý, xã hội, giáo dục… Với giáo dục hiện nay, học sinh (HS) dân tộc thiểu số (nhóm yếu thế) sao học giỏi bằng HS người Kinh được?… Có một thời tôi đi dạy Bổ túc văn hóa (bây giờ gọi là giáo dục thường xuyên), nhiều anh chị là công nhân, nông dân, bộ đội… rất tốt (có Đức), nhưng lại học kém, trong khi những HS không được vào cấp 3 (nhiều em vì Đạo đức kém), phải học BTVH, lại học khá hơn nhiều so với nhóm công, nông, binh. Vậy phải hiểu thế nào? Rồi suy rộng ra, còn lôi thôi lắm, vì ở cấp bậc nào cũng có người học giỏi và có người kém!… Hơn nữa có thể hiểu, không cần quan tâm GD đạo đức nữa, cứ học thêm thật nhiều, luyện các môn thi, thi đạt điểm cao là tức khắc có đạo đức tốt (?).

2. “Con người là SẢN PHẨM DỊCH VỤ rất quan trọng vì đào tạo sai KHÔNG THỂ ĐÀO TẠO VÀ SỬA LẠI như những sản phẩm và dịch vụ thông thường”. (GDVN 30/10/2013)

– Karl Marx có một mệnh đề triết học mà mọi học giả CS đều thuộc: “Bản chất con người, trong tính hiện thực của nó, là tổng hòa các quan hệ xã hội”. Đúng ra cần nói “bản chất xã hội của con người”… Nhưng ông BTGD lại nói “Con người là SẢN PHẨM DỊCH VỤ”? Sao con người lại thụ động thế? Hay trong cơ chế thị trường định hướng XHCN thì con người là sản phẩm của dịch vụ, giống như dịch vụ thụ thai nhân tạo? Dịch vụ đẻ thuê, dịch vụ học thuê, dịch vụ thi thuê, dịch vụ làm luận văn, luận án thuê…?

– Karl Marx thì viết “Hoàn cảnh tạo ra con người, trong chừng mức con người tạo ra hoàn cảnh”, còn BTGD sau khi nghiên cứu chủ nghĩa Marx liền kết luận: “đào tạo sai KHÔNG THỂ ĐÀO TẠO VÀ SỬA LẠI” (?). Vậy thì nguy rồi, bao nhiêu con các quan chức trung, cao cấp cho đi du học ở các nước tư bản chủ nghĩa, sai mục tiêu đào tạo thành những “chiến sĩ cách mạng vừa HỒNG vừa CHUYÊN”, nay chúng về được quy hoạch vào các vị trí lãnh đạo đất nước “theo con đường XHCN mà Bác Hồ và nhân ta đã lựa chọn” thì làm sao đây BTGD ơi!? Nguy quá, chệch hướng to!

3. “Bộ trưởng Phạm Vũ Luận nói giáo dục sắp có một “TRẬN ĐÁNH LỚN”. Trong trận đánh này SÁCH GIÁO KHOA cũng là một VŨ KHÍ QUAN TRỌNG và cần được chú ý đặc biệt. (GDVN 30/10/2013).

– BTGD bị hướng nghiệp sai, đáng lẽ ông phải vào ngành quân sự, không may bị làm BTGD nên lúc nào cũng mơ tưởng làm “TỔNG TƯ LỆNH” ngành, mơ về một “TRẬN ĐÁNH LỚN”, coi GV là các “CHIẾN SĨ RA TRẬN” và “SÁCH GIÁO KHOA cũng là một VŨ KHÍ QUAN TRỌNG” … Khổ quá, xưa nay các nhà GD lỗi lạc đều rât khiêm tốn chỉ ví mình như người làm vườn, chăm sóc, vun trồng những cây non cho cứng cáp trưởng thành. “Hồ Chủ tịch vĩ đại” cũng chỉ dám nói việc “trồng người”, so với việc trồng cây. Chỉ ông BTGD này là thích “đánh nhau” mà phải là “TRẬN ĐÁNH LỚN” (?). Trận đánh là giết chóc, tàn phá, diễn ra trong một thời gian, không gian nhất định và kết thúc trong tan hoang, đầy thương tích, hận thù…

Còn GD là công việc chắt chiu xây dựng, hình thành “từ không đến có”, từ có ít đến có nhiều… “Ôi, từ không đến có, diễn ra như thế nào?” (Xuân Diệu); là quá trình dưới sự sự hướng dẫn tỉ mỉ, tận tình, kiên nhân, đầy tình nhân ái của GV, HS từng bước khám phá, lĩnh hội những giá trị tinh túy của nhân loại và dân tộc được kết tinh trong SGK, như “con ong tìm mật yêu hoa” (Tố Hữu). Đây là quá trình hoạt động sáng tạo, tìm kiếm chân lý, cái đẹp, cái thiện, cái có ích cho sự phát triển làm phong phú bản thân; là quá trình chuyển tiếp những kinh nghiệm của các thế hệ đi trước cho thế hệ hôm nay và mai sau. Tất cả diễn ra một cách an bình, tự nhiên trong quan hệ tương tác thân ái thầy – trò – bè bạn trong một môi trường văn hóa sư phạm đầy tính nhân văn. Sao lại là “trận đánh lớn”? Có phải vì “triết lý GD” của ông như vậy nên dưới thời ông, HS rất khoái đánh nhau, bạo lực học đường gia tăng kịch liệt?- Lại còn “SÁCH GIÁO KHOA cũng là một VŨ KHÍ QUAN TRỌNG”(?) Có lẽ ông BTGD bị hội chứng “Tổng tư lệnh”? Thời Nho học, người ta coi sách là chữ thánh hiền, phải thuộc từng chữ, phải để sách nơi tôn nghiêm. Sau này SGK được coi như nội dung kiến thức HS phải nhớ, phải thuộc. Ngày nay SGK được xem như vật liệu/tài liệu để HS làm việc, qua đó làm phát triển tri thức, kỹ năng, kích thích lòng say mê tìm tòi sáng tạo của HS. Tự cổ chí kim chưa thấy ai coi SGK là “vũ khí”. Vũ khí của ai nhằm chiến đấu với ai? SGK là vũ khí, tức dùng nó làm công cụ chiến đấu với đối tượng nào đó? Không, SGK chính là đối trượng mà HS dùng các phương pháp, cách thức khám phá, chiếm lĩnh các giá trị trong đó, như con ong hút mật từ hoa… “SGK là vũ khí”, một quan niệm lạ lùng!

4. “Trận đánh lớn của Bộ GD&ĐT chỉ có thể thành công được nếu như HUY ĐỘNG VÀ TẬN DỤNG TOÀN BỘ SỨC MẠNH CỦA TOÀN DÂN. Đây cũng chính là bí quyết thắng lợi ĐƠN GIẢN của dân tộc ta trong toàn bộ lịch sử dựng và giữ nước. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã hiểu và vận dụng thành công trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Bài học đã có sẵn, câu chuyện chỉ còn là vị “TỔNG TƯ LỆNH” ngành giáo dục và đào tạo VẬN DỤNG NHƯ THẾ NÀO TRONG LĨNH VỰC CỦA MÌNH. (GDVN 30/10/2013, Vũ Tuấn Anh- Viện Quản Lý Việt Nam)

– “Trận đánh lớn của Bộ GD&ĐT chỉ có thể thành công được nếu như HUY ĐỘNG VÀ TẬN DỤNG TOÀN BỘ SỨC MẠNH CỦA TOÀN DÂN”. Quan niệm làm GD thế này thì GD tan hoang là phải! Khi “Toàn dân diệt giặc dốt” thì được. Còn xây dựng/ tổ chức một nền GD hiện đại, phát triển với chất lượng cao thì phải tuân theo những quy luật của khoa học GD. Hãy nhớ lại, người Pháp xây dựng hệ thống GD hiện đại của họ ở Việt Nam, thay dần nền GD Nho giáo, cứ lặng lẽ diễn ra từ năm 1905 đến 1945, trong vòng 40 năm, mà đặt nền móng cho nhiều ngành khoa học tự nhiên, xã hội, nghệ thuật… của Việt Nam đạt trình độ tiến tiến của thế giới và đào tạo ra bao nhiêu nhân tài cho Việt Nam. Họ có “huy động sức mạnh tổng hợp toàn dân tham gia” đâu? Ngành GD cứ lặng lẽ hình thành dần “từ không đến có”, phát triển thành hệ thống đạt tới đỉnh cao, có ầm ĩ gì đâu?

Từ 1975 đến nay cũng tròn 40 năm, từ chỗ “có tất cả” mà đến nay vẫn ngổn ngang trăm mối. Tại đâu? Đó là do làm GD không theo quy luật của GD, chỉ thích những “Trận đánh lớn”, “Đồng loạt ra quân”, “Huy động sức mạnh toàn dân”, “Dấy lên phong trào thi đua”, “GV là chiến sĩ”, “SGK là vũ khí”… Người GV chẳng còn tĩnh tâm gắn bó say mê với nghề, HS chỉ răm rắp làm theo; động cơ học tập vì chiếm lĩnh đối tượng làm phát triển phong phú bản thân, bị tha hóa, thay bằng những kích thích học vì điểm, vì thành tích thi đua, vì cốt có bằng cấp…

Trên bình diện quản lý toàn ngành GD thì cũng là tổ chức hệ thống sao cho đầy đủ, cân bằng các yếu tố trong một chỉnh thể, tạo cơ chế vận hành trơn chu (không mắc lỗi hệ thống), nhất quán theo một đường lối ổn định lâu dài. Những đôỉ mới/cải cách trong giáo dục đều hoàn toàn có thể bình tĩnh, chủ động nghiên cứu, thực nghiệm, thí điểm, từ từ từng bước, bao giờ thấy phù hợp (HS, GV, cha mẹ HS, xã hội chấp nhận là hợp lý) thì áp dụng. Tại sao phải cấp tập từng trận đánh? Tại sao phải huy động sức mạnh toàn dân vào trận đánh, khiến cho nền GD luôn trong một môi trường bát nháo và HS, GV, cha mẹ HS luôn điêu đứng bởi những “trận đánh” do vị “Tổng tư lệnh ngành” điều binh khiển tướng, liên tục ra lệnh… “chữa cháy”!

– Ông BTGD coi sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc đánh thắng ngoại xâm “chính là bí quyết thắng lợi ĐƠN GIẢN của dân tộc ta trong toàn bộ lịch sử dựng và giữ nước. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã hiểu và vận dụng thành công trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Bài học đã có sẵn, câu chuyện chỉ còn là vị “TỔNG TƯ LỆNH” ngành giáo dục và đào tạo VẬN DỤNG NHƯ THẾ NÀO TRONG LĨNH VỰC CỦA MÌNH”(?) Rõ là vừa lầm lẫn nguy hiểm giữa chỉ huy quân sự và làm GD, lại vừa tự phụ như hoang tưởng?

5. “Chỉ đạo các đơn vị giáo dục phải nghiên cứu rất kỹ Nghị quyết 29, Bộ trưởng cho rằng: “Thi tốt nghiệp THPT sẽ không đặt vấn đề giải quyết GD TOÀN DIỆN, đó là tinh thần cũ trước đây. Sứ mạng của THPT là định hướng, chuẩn bị tốt cho các học sinh theo ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP, phát huy được năng lực, sở trường của các em”. (Tiền phong 15/8/2015).

– Sao lại “không đặt vấn đề giải quyết giáo dục toàn diện” trong việc tốt nghiệp THPT? GDPT bao giờ cũng nhằm mục tiêu GD con người toàn diện, cân đối, hài hòa giữa thể chất và tâm hồn; giữa phẩm chất và năng lực; giữa lý thuyết và thực hành… Trong một môn, ngoại ngữ chẳng hạn, cũng phải “toàn diện”: nghe, nói, đọc, viết. Dù lên THPT có phân ban hay tự chọn, thì tư tưởng chỉ đạo trong GDPT vẫn luôn luôn là chống lối GD phiến diện, chống lối học lệch, học “tủ”… vẫn hướng đến mục tiêu phát triển toàn diện, cân đối, hài hòa con người, đáp ứng mong đợi của xã hội.

– Kỳ thì “2 trong 1” năm 2015 đã phá nát hết GD HƯỚNG NGHIỆP suốt những năm GDPT. Còn đâu “Sứ mạng của THPT là định hướng, chuẩn bị tốt cho các học sinh theo định hướng nghề nghiệp, phát huy được năng lực, sở trường của các em”? HS cứ cầm cái kết quả điểm thi của mình chạy hết từ trường này sang trường khác, cuống quýt, đứt hơi, căng thẳng như chơi chứng khoán, thì còn gì là HƯỚNG NGHIỆP, CHỌN NGHỀ?

6. “Khi bước vào trận đánh, từ tướng lĩnh đến binh lính đều phải có quyết tâm cao, có niềm tin chiến thắng, và sẵn sàng trả giá, hy sinh. Tôi coi thực hiện để án đổi mới giáo dục lần này là một trận đánh lớn”, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận trao đổi với VnExpress. (VNExpress, Thứ hai, 30/9/2013)“Ta phải có lòng tin và nhau, tin vào đội ngũ. (…) Giống như khi RA TRẬN, chúng ta là những TƯ LỆNH, chúng ta phải tin rằng các CÁC CHIẾN SĨ NGOÀI KIA ĐANG CHĨA SÚNG VÀO ĐỊCH, CHỨ ĐỪNG LO HỌ CHĨA SÚNG VÀO MÌNH…” – Bộ trưởng Luận ví von. (Tiền phong 15/8/2015).

– Có cần bình luận gì nữa không? Sao làm GD lại là “Trận đánh lớn”, rồi “tướng lĩnh đến binh lính”, “sẵn sàng trả giá, hy sinh”? Sao người làm GD lại có thể hoang tưởng như vậy? Có lẽ đầu óc như thế nên cứ muốn làm đảo lộn tùng phèo những cái đang yên lành, “quân lệnh” ban ra liên tục, quyết liệt chỉ đạo hàng ngày làm cho “quân lính” tối mắt tối mũi, cả ngành GD nháo nhào, toàn dân ngơ ngác hoang mang…

– Rồi GV là những “chiến sĩ đang chĩa súng vào địch”… Địch là ai? Sao GV lại chĩa súng vào địch mà “đừng lo chĩa súng vào mình” (BTGD)? Có chắc không, khi một ông “Tổng tư lệnh” coi “nước sông, công lính” như bèo, chỉ thích xua họ vào những “trận đánh lớn” vô nghĩa, tệ hại?

KẾT LUẬN: Thực lòng tôi rất thương ông BTGD, ông rất vất vả mà làm việc ít hiệu quả, có lẽ ông chọn nghề quân sự thì hợp hơn. Trách BTGD một thì phải trách các “quân sư” của BTGD năm, vì cách đây đã lâu, có ai đó viết bài “TƯ LỘN CÁI LỀNH”, thế mà họ không đưa BTGD xem, để ông cứ thích là “tư lệnh” mãi! Và phải trách cái cơ chế quản lý xã hội này mười, vì nó “sàng lọc” thế nào mà hầu như ở tất cả các lĩnh vực, bao nhiêu người có Tâm, có Tài, phù hợp công việc thì cứ bị loại ra, để những người trong hệ thống đó, càng thế hệ sau càng kém cỏi hơn thế hệ trước!? Nghĩa là “con kém cha, nhà vô phúc”!

Tôi đắn đo mãi mới công bố bài viết này, vì biết sẽ làm ông BTGD phiền lòng. Nhưng tôi nghĩ phải nói cho các đồng nghiệp của tôi biết rằng, cần suy nghĩ kỹ, phản biện, hiểu cho rõ những điều ông BTGD nói, chớ có lầm lẫn mà có hại cho bản thân, cho nghề nghiệp suốt đời của ta, nhất là có hại cho các em HS thân yêu của chúng ta.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s