8 năm Việt Nam gia nhập WTO: Nhiều cán bộ vẫn còn lơ mơ về hội nhập

Posted: September 19, 2015 in Uncategorized
Tags:

Xuân Hải (LĐ) – Đó là ý kiến của Phó Chủ tịch Quốc hội (QH) Uông Chu Lưu tại phiên họp của Ủy ban thường vụ QH cho ý kiến vào Báo cáo của đoàn giám sát về kết quả quá trình hội nhập kinh tế quốc tế từ khi Việt Nam là thành viên Tổ chức thương mại thế giới – WTO.

� Xem thêm: Tin liên quan.


Một bức ảnh đáng nhớ 8 năm trước: Tổng giám đốc WTO Pascal Lamy nâng ly chúc mừng
Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm sau khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO.

Tạo việc làm cho gần 13 triệu lao động

Báo cáo giám sát do Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của QH Nguyễn Văn Giàu trình bày nêu rõ: Từ ngày 11.1.2007, việc trở thành thành viên WTO đã giúp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, góp phần đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, trong giai đoạn 2007 – 2014 đạt 5,94%. “Nếu như năm 2007, xuất khẩu hàng hóa xếp thứ 50 thì năm 2014 xếp thứ 34; nhập khẩu hàng hóa năm 2007 xếp thứ 41 thì năm 2014 xếp thứ 32. Xuất khẩu, nhập khẩu dịch vụ năm 2007 xếp thứ 59 thì năm 2013 xếp thứ 54” – ông Giàu nói. Theo ông Giàu, đến nay Việt Nam có quan hệ thương mại với hơn 230 nước, vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Giàu cũng lưu ý, khi gia nhập WTO, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với những yêu cầu, tiêu chuẩn cao về chất lượng hàng hóa, chịu sức ép phải tuân thủ các điều khoản quy định về vệ sinh, môi trường, lao động và quy trình công nghệ… của các đối tác. Đây vừa là cơ hội để tự nâng cao năng lực, vừa là thách thức vì đa số doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thiếu công nghệ, vốn và kinh nghiệm, quản trị và quy trình sản xuất chưa hiện đại.

Ông Giàu cũng cho rằng, việc gia nhập WTO đã khiến thị trường lao động Việt Nam ngày càng phát triển, trong giai đoạn 2007 – 2014, cả nước tạo việc làm cho 12,613 triệu lao động. Thị trường lao động làm việc nước ngoài được củng cố, phát triển, từ năm 2007 đến nay, cả nước có trên 694.000 lao động làm việc ở nước ngoài, góp phần giảm tỉ lệ thất nghiệp, đóng góp tích cực vào gia tăng dự trữ ngoại hối qua con đường kiều hối.

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của QH Trương Thị Mai cho rằng báo cáo chưa nêu được thành quả sau 8 năm gia nhập WTO đã thực sự tương xứng với mục tiêu, kỳ vọng ban đầu chưa? Báo cáo phải chỉ rõ: Người Việt Nam hưởng lợi gì và đứng trước áp lực gì của quá trình tham gia vào WTO? “Theo tôi cần có đánh giá đến vấn đề cung – cầu lao động, giá trị trên thị trường lao động và sự cạnh tranh trong lĩnh vực này như thế nào. Bên cạnh đó, phải có đề xuất cụ thể giải pháp để tăng năng suất lao động. Vừa qua, Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Tổng LĐLĐVN tranh luận rất gay gắt về tăng lương và năng suất lao động. Nếu không có biện pháp giải quyết sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh, năng suất không tăng sẽ không đảm bảo tiền lương bền vững” – bà Mai nói.

Cán bộ còn lơ mơ về chủ trương hội nhập

Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng, từ khi gia nhập, Việt Nam đạt được nhiều thành tựu, nhất là thu hút vốn đầu tư nước ngoài, năm 2014 thu hút 21 tỉ USD. Tuy nhiên, mối liên kết, hợp tác giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và DN trong nước chưa phát huy tác dụng. DN trong nước ban đầu chịu lép vế hơn song chính sách lại ưu ái cho DN nước ngoài. Về quản trị, từ khi có đầu tư nước ngoài vào có nhiều đổi mới, bài học tiếp thu được. Có chuyên gia nói có nghịch lý hiện nay cần trả lời. Đó là càng hội nhập, quy mô doanh nghiệp Việt Nam càng nhỏ đi, số lượng lao động trong doanh nghiệp đó rất ít, chỉ mấy chục người do phải cạnh tranh ngày càng khó. “Khi hội nhập thì có chuyển biến từ cấp uỷ, chính quyền các bộ, ngành thế nào. Có chuyên gia nói nhiều cán bộ lơ mơ về chủ trương hội nhập, nên tổ chức chỉ đạo thiếu nhất quán, là nguyên nhân ảnh hưởng đến cạnh tranh, nên khi nói chuyển dịch mô hình kinh tế, tái cơ cấu đầu tư này khác bị ảnh hưởng rất lớn” – Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu nói.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, cuộc giám sát là cơ hôi để nhìn lại tiến trình kể từ khi hội nhập WTO đến nay, rút ra bài học kinh nghiệm để chuẩn bị cho việc hội nhâp Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương – TPP. Đây là cơ hội lớn nhưng cũng là thách thức lớn, phải vượt qua, biến thách thức thành cơ hội nhằm đạt các chỉ tiêu và mục tiêu chung toàn bộ kinh tế mở cửa thị trường. Hội nhập sâu rộng về kinh tế cũng tạo cơ hội hội nhập cả về chính trị, quốc phòng, đối ngoại, tạo vị thế đất nước. “Báo cáo đã nêu tăng trưởng kinh tế duy trì được tốc độ khá hơn nhưng chất lượng bên trong thế nào? Báo cáo đã nêu được số liệu tăng được bao nhiêu phần trăm nhưng nói thế vẫn là nói cái vỏ” – Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Việt Nam sau 8 năm gia nhập WTO: Khoảng cách gần lại hay xa hơn?

(ANTT) – Khu vực kinh tế trong nước luôn ở tình trạng nhập siêu còn xuất siêu chủ yếu là của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài là một trong những hạn chế, thách thức trong giai đoạn 2007 – 2014 được chỉ ra tại báo cáo giám sát “Kết quả quá trình hội nhập kinh tế quốc tế từ khi Việt Nam là thành viên Tổ chức thương mại thế giới”. Sáng 18/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về báo cáo giám sát này.


Từ sau khi gia nhập WTO, chỉ có 3 năm gần đây (2012-2014) Việt Nam có
thặng dư cán cân thương mại, còn các năm trước đều thâm hụt lớn.

Bùng nổ FDI, nhưng….

Trưởng đoàn giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu khẳng định, hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là việc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã tác động toàn diện đến mọi mặt phát triển của đất nước và đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, không ít thách thức đã hiện hữu. Như, từ sau khi gia nhập WTO, chỉ có 3 năm gần đây (2012-2014) Việt Nam có thặng dư cán cân thương mại, còn các năm trước đều thâm hụt lớn.

So sánh mức bình quân năm thì thương mại giai đoạn 2007-2014 vẫn ở tình trạng nhập siêu (8,07 tỷ USD) cao hơn mức nhập siêu bình quân năm giai đoạn 2001-2006 (4,05 tỷ USD) riêng năm 2008 nhập siêu hàng hóa là 18,02 tỷ USD.

Kết quả giám sát cũng cho thấy, cán cân xuất, nhập khẩu dịch vụ, luôn ở tình trạng nhập siêu và có xu hướng tăng lên từ năm 2007 đến nay, trừ năm 2012 có sự chững lại, nhập siêu dịch vụ năm 2014 là 3,53 tỷ USD, gấp 4,92 lần so với năm 2007.

Thách thức tiếp theo là quá trình hội nhập buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật thương mại của các đối tác. Theo báo cáo của VCCI, cho đến nay, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam liên quan đến gần 80 vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ ở nhiều thị trường.

Các vụ điều tra phòng vệ thương mại gây ra những thiệt hại đáng kể cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam, nguy cơ này còn cao hơn bởi Việt Nam hiện vẫn chưa được công nhận là nền kinh tế thị trường trong các cuộc điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp.

Đoàn giám sát đánh giá, sau khi gia nhập WTO, tỷ trọng đầu tư từ vốn nhà nước giảm dần và tỷ trọng từ khu vực ngoài nhà nước, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng dần.

Cụ thể, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 21,7% tổng đầu tư phát triển toàn xã hội năm 2014 (mức cao nhất sau khi Việt Nam gia nhập WTO là 30,9% năm 2008, thấp nhất là 21,6% năm 2012) cao hơn so với trước năm 2007 (năm 2005: 14,9%; năm 2006: 16,2%).

Theo kết quả giám sát, giai đoạn 2007-2009 là giai đoạn bùng nổ đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đóng góp của khu vực FDI trong GDP cũng tăng mạnh từ năm 2007 đến nay nhờ giá trị xuất khẩu của khu vực này tăng mạnh.

Dẫn số liệu từ báo cáo của Chính phủ, đoàn giám sát cho hay giá trị xuất khẩu của khu vực FDI trung bình giai đoạn 2007-2014 là 56,06 tỷ USD (chiếm 61% tổng giá trị xuất khẩu cả nước), trong khi trung bình giai đoạn 2001-2006 là 13,48 tỷ USD (chiếm 53,7% tổng giá trị xuất khẩu cả nước).

Tuy nhiên, chất lượng của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn là vấn đề cần quan tâm khi các doanh nghiệp FDI chủ yếu là gia công chế biến, tác động của FDI trong việc nâng cao trình độ công nghệ cho Việt Nam chưa rõ nét.

Có ý kiến chuyên gia cũng quan ngại nếu nguồn vốn FDI rút khỏi thị trường sẽ tác động xấu đến sự phát triển bền vững nền kinh tế nước ta. Ngoài ra, có sự lo ngại về hoạt động chuyển giá, trốn thuế, gian lận thương mại đang diễn ra nhiều hơn trong các doanh nghiệp FDI, báo cáo nêu rõ.

Tại sao không phát huy được lợi thế?

Đánh giá cao báo cáo giám sát, song các ý kiến tại phiên họp còn nhiều băn khoăn.

Kết quả giám sát cho thấy, tốc độ tăng giá trị sản xuất của thủy sản thấp hơn so với trước khi gia nhập WTO trong khi nông nghiệp thay đổi không đáng kể, bình quân giai đoạn 2001-2006 thủy sản tăng cao nhất (11,58%), nông nghiệp (4,1%) và lâm nghiệp (1,38%) trong khi bình quân giai đoạn 2007-2014 mức tăng cao nhất là thủy sản (6,58%), lâm nghiệp (5,01%) và nông nghiệp (4,11%).

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Phùng Quốc Hiển cho rằng cần trả lời cho được câu hỏi tại sao sau khi gia nhập WTO thì nhiều lợi thế, nhất là nông nghiệp lại không phát huy được.

Rồi, lợi thế về thiên nhiên điều kiện để phát triển du lịch rất tốt nhưng du lịch cũng không phát huy tốt? ông Hiển nói.

Nhấn mạnh đến lỗi hệ thống liên quan đến những hạn chế trong hội nhập, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước cho rằng báo cáo giám sát cần mở rộng thêm, nhìn nhận toàn diện hơn chỉ ra yếu kém chủ quan và Quốc hội cần sửa cái gì trong lỗi hệ thống này.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhắc lại đánh giá của các chuyên gia tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2015, rằng chủ trương hội nhập là khâu đột phá quan trọng của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Phó chủ tịch thì Việt Nam chưa phát huy được mọi cơ hội và chưa vượt qua được những thách thức trong quá trình hội nhập để đạt được mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Có chuyên gia nêu lên nghịch lý là càng hội nhập thì doanh nghiệp Việt càng nhỏ đi. Người nông dân đã phải chủ thể của hội nhập chưa? Sau khi hội nhập giá trị gia tăng của nông nghiệp thấp hơn thì tại sao? Rồi chuyên gia nói, nhiều cán bộ còn lơ mơ về chủ trương hội nhập nên chỉ đạo còn thiếu nhất quán, tôi nghe chuyên gia nói rất có lý, ông Lưu phát biểu.

Gia nhập WTO 8 năm rồi thì sự tiến bộ của đất nước có gần lại với sự phát triển của các nước đi trước không hay là khoảng cách càng xa hơn, câu hỏi này phải trả lời, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lưu ý.

Chủ tịch cũng tỏ ý sốt ruột khi nông nghiệp ảnh hưởng đến lợi ích toàn dân nhưng chưa tranh thủ được vận hội, vẫn là được mùa mất giá được giá mất mùa.


Đoàn đàm phán Chính phủ Việt Nam mừng thắng lợi khi hồ sơ
gia nhập WTO của Việt Nam được chính thức thông qua.

[:-/] Sau 8 năm gia nhập WTO: Việt Nam tiến bộ hơn hay còn tụt hậu? (VOV) – Sau 8 năm gia nhập WTO, cái Việt Nam đạt được nhiều hơn mất. Tuy nhiên, vì sao nhiều cơ hội chưa được tận dụng cần phải được nhìn nhận thấu đáo.

… Theo Chủ tịch Quốc hội, nói tăng trưởng kinh tế duy trì được tốc độ khá hơn nhưng chất lượng bên trong thế nào cũng phải làm rõ. Bởi câu chuyện công nghiệp phụ trợ nói nhiều nhưng đến giờ còn chưa ra được nên có chuyện nhập siêu. Và cũng đừng coi chuyện giảm nhập siêu trong mấy năm vừa qua là mừng, vì tăng trưởng trở lại thì nhập siêu lại tăng nếu không giải quyết được kinh tế nội địa, công nghiệp phụ trợ.

Nước ta xuất phát là nước nông nghiệp và nông dân là chủ thể hội nhập thì phải sẵn sàng để năng suất, chất lượng, hiệu quả, chất lượng nguồn nhân lực trong nông nghiệp tăng lên. Tuy vậy báo cáo giám sát cho thấy tốc độ cũng giảm, chất lượng hàng hoá cạnh tranh cũng “xuống” tương đối trong khi điều này ảnh hưởng đến giảm nghèo, đến xã hội.

“Có cơ hội làm nhưng chưa tranh thủ được vận hội, chưa vượt qua được khó khăn. Cho đến nay ta vẫn có nền nông nghiệp như vậy, các yếu tố khoa học- công nghệ, cạnh tranh, chất lượng, nguồn nhân lực vẫn là thử thách, vẫn là câu chuyện được mùa mất giá, được giá mất mùa. Ngành nông nghiệp mấy năm hội nhập tranh thủ được gì cũng là câu hỏi phải trả lời”, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Cùng với đó là các ngành dịch vụ như tài chính, văn hoá, y tế, giáo dục, du lịch, viễn thông… đã tạo sức mạnh để chuyển động chưa phải được phân tích sâu hơn. Báo cáo nêu số liệu tăng được bao nhiêu nhưng theo Chủ tịch Quốc hội nói thế vẫn là nói cái vỏ, “vì nhận định tổng quát đánh giá chưa ăn thua gì”.

“Đi theo các ngành kinh tế là các sản phẩm có sức cạnh tranh được chưa? Đánh giá hệ thống doanh nghiệp trong tổng thể phát triển chung mà thấy doanh nghiệp trong nước thua, không những nhỏ lại còn teo lại, sức cạnh tranh yếu… thì hội nhập có phát triển được không? Phải đánh giá, nếu chưa đạt là chưa tranh thủ được hội nhập”, ông Nguyễn Sinh Hùng nói.

… Ngoài các nguyên nhân về xuất phát điểm thấp, ông Ksor Phước đặt vấn đề: “Ta nói nhiều đến lỗi hệ thống, vậy nó ở đâu? Chính sách có vấn đề gì vì hệ thông luật trong quá trình hoàn thiện có độ trễ nhưng nhìn chung từ 2007 đến nay là chậm, ảnh hưởng đến giải phóng tiềm năng của xã hội. Cơ chế điều hành, cải cách hành chính cũng như tư duy… cần đánh giá nghiêm túc để Quốc hội tập trung bàn, chỉ ra yếu kém để sửa vì trong đó có lỗi của chúng ta”.

[:-/] Sau 8 năm gia nhập WTO: “Sức khỏe” nền kinh tế vẫn yếu (PLO) – Đó là nhận định của nhiều đại biểu tại Phiên họp thứ 41 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hôm qua (18/9) cho ý kiến về Báo cáo Kết quả quá trình hội nhập kinh tế quốc tế từ khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).


Sau 8 năm gia nhập WTO, tình hình xuất nhập khẩu của Việt Nam có chuyển biến tích cực

… Tình hình thương mại của Việt Nam được đánh giá khá tốt so với các nước thành viên, xếp hạng của WTO về xuất, nhập khẩu của Việt Nam tăng so với thời điểm gia nhập WTO. Đến nay, Việt Nam có quan hệ thương mại với hơn 230 nước, vùng lãnh thổ.

Tuy vậy, 3 năm gần đây (2012-2014) Việt Nam có thặng dư cán cân thương mại, các năm trước đều có thâm hụt cán cân thương mại lớn. So sánh mức bình quân năm thì thương mại giai đoạn 2007-2014 vẫn ở tình trạng nhập siêu (8,07 tỷ USD) cao hơn mức nhập siêu bình quân giai đoạn 2001-2006 (4,05 tỷ USD) riêng năm 2008 nhập siêu hàng hóa là 18,02 tỷ USD.

Cùng với đó, việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài được đánh giá, các doanh nghiệp FDI chủ yếu là gia công chế biến, tác động của FDI trong việc nâng cao trình độ công nghệ cho Việt Nam chưa rõ nét. Các chuyên gia quan ngại nếu nguồn vốn FDI rút khỏi thị trường sẽ tác động xấu đến sự phát triển bền vững nền kinh tế nước ta .

Đánh giá “sức khỏe” của nền kinh tế Việt Nam, ông Ksor Phước – Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cũng cho rằng, kinh tế của nước ta có tăng trưởng nhưng mới chỉ tăng theo chiều rộng, hạn chế chiều sâu. Theo ông Phước, nền kinh tế của Việt Nam là nền kinh tế chưa đầy đủ, nền công nghiệp khi tham gia chưa đủ sức cạnh tranh. Ông Phước than thở: “Chúng ta thường nói rất nhiều “lỗi hệ thống”. Vậy lỗi ở đâu?”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng thắc mắc về nguyên nhân khiến càng hội nhập quy mô doanh nghiệp càng nhỏ đi, người nông dân đã phải là chủ thể của hội nhập được chưa?

Một trong những nguyên nhân kéo nền kinh tế xuống là hệ thống pháp luật của nước ta vẫn chưa đáp ứng được thực tế của quá trình hội nhập. Mặc dù, khi gia nhập và sau khi gia nhập WTO, nhiều văn bản pháp luật đã được chúng ta ban hành mới, sửa đổi, bổ sung góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng, bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế và các cam kết WTO.

Bộ Tư pháp cho biết hiện có 438 văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương có liên quan đến cam kết WTO của Việt Nam. Ông Ksor Phước chỉ rõ: “Đầu tiên phải nói đến chính sách, luật. Quá trình hoàn thiện pháp luật của ta rất chậm; cơ chế điều hành, tư duy quy hoạch vùng miền còn hạn chế”.

Đánh giá về hạn chế hệ thống luật pháp nước ta đang gặp phải, Đoàn Giám sát của UBTVQH cho biết, chúng ta vẫn còn thiếu các giải pháp cụ thể triển khai thực hiện đầy đủ chủ trương, chính sách lớn để nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững; hệ thống chính sách thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân trong nước chưa đủ mạnh; một số dự án luật chậm được ban hành, phải chuyển từ Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII sang Quốc hội khóa XIII…


Thay vì thổi phồng thành tích kinh điển, có quá nhiều câu hỏi đặt ra đã nói lên điều gì?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s