Việt Nam: Doanh nghiệp nhà nước lại ăn vạ

Posted: September 19, 2015 in Uncategorized
Tags:

(NV) – Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) vừa đề nghị thủ tướng của chế độ “kiểm soát chặt chẽ việc nhập cảng xăng dầu” để đẩy mạnh tiêu thụ xăng dầu do PVN sản xuất, nếu không, tập đoàn này sẽ… chết.

� Xem thêm: Doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ sẽ được xóa nợ + Phải minh bạch nếu xóa nợ thuế 
cho doanh nghiệp nhà nước + ‘Cả nước làm cả năm không đủ cho doanh nghiệp nhà nước trả nợ’.

Tàu Speedy Falcon của Mông Cổ được tập đoàn hàng hải quốc doanh CSVN mua lại với giá 70 tỷ rồi vứt ở Quảng Ninh vì quá cũ, không dùng được. Ðây chỉ là một trong nhiều kiểu vứt tiền của các doanh nghiệp nhà nước. Những kẻ vứt tiền lại có tiền bỏ túi dẫu nợ quốc gia tăng chóng mặt. (Hình: Tiền Phong)

Bởi giá bán xăng dầu do PVN sản xuất cao hơn giá xăng dầu trên thị trường thế giới nên PVN không thể xuất cảng và PVN lo rằng, vì giá bán xăng dầu nhập cảng thấp hơn nên dân chúng Việt Nam không thèm mua xăng dầu mà PVN sản xuất, thành ra PVN đề nghị nhà cầm quyền Hà Nội “thay đổi về cơ chế, chính sách trong kinh doanh xăng dầu,” chỉ cho nhập cảng xăng dầu nếu… xăng dầu do PVN sản xuất đã được tiêu thụ hết.

PVN gọi đề nghị này là một giải pháp nhằm “phát huy hiệu quả của các dự án đầu tư những nhà máy lọc hóa dầu” và “ bảo đảm an ninh năng lượng.” Ðồng thời dọa rằng không chấp nhận giải pháp đó thì PVN sẽ… chết!

Hồi đầu tháng này, ba tập đoàn nhà nước, độc quyền trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam là: điện (EVN), than-khoáng sản (TKV) và dầu khí (PVN) cũng vừa đồng loạt báo cáo bị lỗ hàng chục ngàn tỉ vì Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam phá giá tiền đồng, khiến cho tỉ giá đồng Việt Nam/Mỹ kim thay đổi. Cũng vì vậy, cả ba đề nghị đưa hết khoản lỗ đó vào giá bán điện.

Tại Việt Nam, vì giá các sản phẩm, dịch vụ thiết yếu như: xăng dầu, điện,… do các doanh nghiệp nhà nước độc quyền cung cấp, liên tục gia tăng nên giá thành tăng vọt, doanh nghiệp Việt Nam không còn khả năng cạnh trạnh cả trong lĩnh vực xuất cảng lẫn trên thị trường nội địa rồi phá sản hay tạm ngưng hoạt động.

Cũng tại Việt Nam, các chuyên gia kinh tế đã từng đúc kết rằng, không thể tin vào số liệu mà các doanh nghiệp nhà nước công bố vì lúc cần tăng giá thì than thua lỗ thê thảm, lúc muốn chia tiền thưởng cho nhau lại khoe “lãi lớn.”

Tuy nhiên bởi các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước là một thứ “con cầu tự” nên thường là không trước thì sau, chế độ Hà Nội cũng sẽ tìm cách đáp ứng mọi yêu cầu của loại “con cầu tự” này cho dù chúng chỉ “ăn tàn, phá hại.”

Chẳng hạn, Bộ Tài Chính Việt Nam vừa loan báo đã soạn xong kế hoạch xóa các khoản nợ thuế cho những doanh nghiệp đang gặp khó khăn để đề nghị Quốc Hội phê duyệt vào tháng tới. Trừ các doanh nghiệp tư nhân tuy thiếu thuế song đã ngưng hoạt động từ lâu, chẳng còn gì để “nắm,” những doanh nghiệp đang gặp khó khăn mà Bộ Tài Chính CSVN dự tính xin Quốc Hội xóa các khoản nợ về thuế đều là doanh nghiệp nhà nước hoặc thiếu thuế vì lỡ làm ăn với doanh nghiệp nhà nước.

Nếu Quốc Hội CSVN đồng ý với đề nghị vừa kể, ngân sách Việt Nam sẽ mất thêm hàng ngàn tỉ vì các doanh nghiệp nhà nước được xóa những khoản thuế còn thiếu, sau khi đã mất nhiều ngàn tỉ đầu tư vào các doanh nghiệp này.

Không phải tự nhiên mà hồi tháng 11 năm 2013, Ủy Ban Kinh Tế của Quốc Hội CSVN nhận định, hoạt động kém hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước là một trong những nguyên nhân chính khiến suy thoái kinh tế kéo dài.

Trong báo cáo kinh tế vĩ mô 2013, ủy ban này cho biết, tuy nắm giữ nhiều nguồn lực nhất song hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp nhà nước kém xa các khu vực kinh tế khác. Doanh nghiệp nhà nước phải sử dụng tới 2.2 đồng vốn để tạo ra 1 đồng doanh thu trong khi doanh nghiệp tư nhân chỉ cần 1.2 đồng và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ cần 1.5 đồng.

Hồi tháng 7 vừa qua, Kiểm Toán Việt Nam công bố kết quả kiểm toán 249 doanh nghiệp thuộc 38 tập đoàn và tổng công ty nhà nước hồi năm ngoái. Theo đó, các dự án do những doanh nghiệp này đầu tư vẫn “không hiệu quả” nên “lãng phí về vốn” và thua lỗ.

Do làm mất vốn mà ngân sách cấp (thường được gọi là vốn chủ sở hữu), nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước đang duy trì hoạt động bằng vốn vay hoặc vốn chiếm dụng của các tổ chức tín dụng, thành ra hệ số nợ phải trả trên vốn của chủ sở hữu lên tới vài chục lần. (G.Ð)

Doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ sẽ được xóa nợ

Thụy Miên (MTG) – Doanh nghiệp Nhà nước kinh doanh thua lỗ, gặp khó khăn, không có khả năng nộp thuế đúng hạn sẽ được xoá nợ tiền phạt chậm nộp thuế, tiền chậm nộp thuế của các khoản nợ thuế phát sinh trước ngày 1.7.2013 và đã nộp khoản nợ thuế gốc trước ngày 31.12.2015.


Ảnh minh họa

Doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ sẽ được xóa nợ là đề xuất của Bộ Tài chính trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về Luật quản lý thuế.

Theo đó, Bộ Tài chính cho biết, trong những năm vừa qua, kinh tế trong nước tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thách thức trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, áp lực lạm phát và bất ổn kinh tế vĩ mô vẫn còn lớn.

Bên cạnh đó, thị trường tiền tệ chưa thực sự ổn định, nợ xấu có xu hướng gia tăng; sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn; thị trường bất động sản trầm lắng cùng với thiên tai, hoả hoạn, tai nạn liên tiếp xảy ra trong thời gian qua đã ảnh hưởng nhiều đến sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân.

Chính vì vậy mà nhiều doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ không có khả năng nộp thuế đúng hạn, số lượng doanh nghiệp còn nợ thuế tự giải thể, phá sản, bỏ kinh doanh ngày càng tăng.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã đề xuất xoá nợ tiền phạt chậm nộp thuế, tiền chậm nộp thuế của các khoản nợ thuế phát sinh trước ngày 1.7.2013 của doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan và đã nộp khoản nợ thuế gốc trước ngày 31.12.2015.

Mặt khác, đối với riêng doanh nghiệp Nhà nước, trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về Luật quản lý thuế cũng có quy định, doanh nghiệp nhà nước thực hiện sắp xếp lại theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền được xóa nợ tiền thuế nếu có số nợ thuế lớn hơn hoặc bằng vốn chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp.

Hay doanh nghiệp nhà nước đã thực hiện cổ phần hóa nhưng nợ thuế chưa được trừ vào vốn nhà nước tại doanh nghiệp khi chuyển đổi sở hữu.

Theo thống kê của Bộ Tài chính, tổng số tiền phạt chậm nộp thuế và tiền nợ thuế được đề nghị xóa của doanh nghiệp Nhà nước hiện nay lên tới khoảng 10.000 tỉ đồng.

Phải minh bạch nếu xóa nợ thuế 
cho doanh nghiệp nhà nước

Lê Thanh (TTO) – Trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quản lý thuế, Bộ Tài chính vừa đề xuất Chính phủ trình Quốc hội đề nghị xóa nợ cho các doanh nghiệp (DN) nhà nước.

Theo đó, Bộ Tài chính đề nghị cho DN nhà nước được xóa nợ tiền thuế. Đó là những DN thực hiện sắp xếp lại được xóa nợ thuế khi có số nợ thuế lớn hơn hoặc bằng số vốn chủ sở hữu nhà nước tại DN.

Ngoài ra, DN nhà nước đã thực hiện cổ phần hóa nhưng nợ thuế chưa được trừ vào vốn nhà nước tại DN khi chuyển đổi sở hữu. Số tiền nợ thuế của DN nhà nước đề nghị được xóa nợ lên tới vài trăm tỉ đồng.

Ông Phạm Đình Thi, vụ trưởng Vụ Chính sách thuế Bộ Tài chính, cho biết Luật quản lý thuế hiện hành đã được bổ sung, sửa đổi về xóa nợ. Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa phản ánh được thực tế khách quan về những trường hợp nợ xấu, khó có khả năng thu hồi, nhất là khoản nợ phát sinh của các DN phá sản, giải thể và bỏ trốn do chưa giải quyết dứt điểm những khoản nợ cũ.

Ngoài ra, không ít DN nhà nước không thể cổ phần hóa được do nợ thuế, thậm chí có DN còn bị mất hết vốn. Trước đó năm 2014 khi sửa Luật quản lý thuế, Bộ Tài chính đã đề xuất Chính phủ trình Quốc hội nhưng chưa được Quốc hội thông qua, nay Bộ Tài chính tiếp tục đề nghị.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, đặt vấn đề nếu DN nhà nước làm ăn thua lỗ được xóa nợ, các DN tư nhân thua lỗ và gặp khó khăn có được xóa nợ thuế hay không? “Nếu chỉ xóa nợ thuế cho DN nhà nước là không công bằng. Một đồng tiền thuế cũng là tiền thuế của dân. Nên Quốc hội sẽ xem xét thấu đáo và quyết định việc này” – ông Long nói.

Cũng theo ông Long, trường hợp buộc phải xóa nợ thuế của DN nhà nước vì không thể thu hồi được, cơ quan quản lý cũng cần phải minh bạch và công khai thông tin đó là khoản nợ của DN nào, việc xử lý lãnh đạo của DN nhà nước đó ra sao. “Nhà nước giao vốn cho anh quản lý kinh doanh mà để DN lỗ mất vốn, nợ thuế là khó có thể chấp nhận được, cần phải bị xử lý” – ông Long nói.

Đề xuất xóa cả nợ tiền phạt do chậm 
nộp thuế

Bộ Tài chính cũng đề xuất xóa nợ tiền phạt chậm nộp thuế những khoản nợ trước ngày 1-7-2013 của DN gặp khó khăn khách quan và đã nộp khoản nợ thuế gốc trước ngày 31-12-2015.

Để được xóa nợ, DN gặp khó khăn khách quan phải đáp ứng một trong các tiêu chí là DN cung ứng hàng hóa dịch vụ được thanh toán bằng vốn ngân sách nhà nước hoặc có nguồn từ ngân sách.

Song do chưa được Nhà nước thanh toán nên DN không có nguồn để nộp thuế trước ngày 1-1-2015. Hoặc DN có đối tác bị phá sản hoặc phá bỏ hợp đồng dẫn đến DN không có nguồn để trả nợ thuế và tiền phạt chậm nộp.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất xóa nợ tiền phạt chậm nộp thuế, tiền chậm nộp thuế của khoản thuế mà người nộp thuế đã bỏ kinh doanh, giải thể, phá sản. Thực tế, theo ông Phạm Đình Thi, số tiền nợ thuế của DN bỏ kinh doanh, đã phá sản là 9.000 – 10.000 tỉ đồng. Thời gian qua, cơ quan thuế đã áp dụng mọi biện pháp để thu hồi mà không được.

‘Cả nước làm cả năm không đủ cho doanh nghiệp nhà nước trả nợ’

Duyên Duyên (MTG) – “Tốc độ tăng về nợ của khối doanh nghiệp nhà nước năm 2011 so với năm 2006 là 2,2 lần và tăng bình quân hàng năm vào khoảng 16%. Tỷ lệ nợ phải trả của các doanh nghiệp nhà nước từ năm 2006 đến nay cao hơn số GDP. Điều này có nghĩa cả nước làm trong cả năm cũng không đủ để doanh nghiệp nhà nước trả nợ trong suốt từ năm 2006 đến nay”, CEO Đặng Đức Thành nhận định.


Ảnh minh hoạ

Nơi nào cũng sân bay, cảng biển, lãng phí vô cùng!

Ngày 27.8, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2015 diễn ra tại Thanh Hóa. Đây là sự kiện thường niên do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức. Đóng góp tham luận tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm nay, CEO Đặng Đức Thành – Chủ nhiệm Câu lạc bộ các nhà kinh tế (VEC), Ủy viên BCH Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã có bài tham luận xoay quanh chủ đề: “Để kinh tế Việt Nam hội nhập và phát triển bền vững”.

Theo đó, ông Thành nhận định nền kinh tế Việt Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 4 năm 2011- 2014 dự kiến sẽ chỉ đạt khoảng 5,6%/năm, thấp xa so với chỉ tiêu tăng trưởng bình quân theo kế hoạch (6,5% – 7%).

So với một số nước trong khu vực ASEAN thì tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chậm lại trong khi các nước đã có sự cải thiện và duy trì được tốc độ tăng trưởng cao như Singapore từ 1,3% năm 2012 lên 4,1% năm 2013; Myanmar tăng từ 5,6% năm 2011 lên 7,6% năm 2014…

Bên cạnh đó, khó khăn ngân sách và nợ công vẫn tăng cao, nợ xấu ngân hàng vẫn còn chậm giải quyết; môi trường sản xuất kinh doanh mặc dù đã có sự nỗ lực của các ngành và Chính phủ nhưng vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn…

“Tất cả những dấu hiệu nêu trên nói lên sự phát triển kinh tế đang tình trạng ở thế bị động của nước ta. Cần có sự đột phá, cải cách mạnh mẽ hơn nữa, cần phải “lật ngược thế cờ” chuyển từ thế bị động sang thế chủ động”, CEO Đặng Đức Thành cho biết.

Để nền kinh tế Việt Nam có thể phát triển bền vững hơn, ông Thành cho rằng cần phải thay đổi tư duy kinh tế và thay đổi chiến lược phát triển kinh tế.

Cụ thể là cần xem xét lại cách thức tổ chức thực hiện công nghiệp hóa; thời gian thực hiện; mô hình thực hiện cụ thể như thế nào. Bởi việc đầu tư phát triển công nghiệp hóa (hàm ý có công nghiệp nặng) đòi hỏi “nguồn vốn” rất lớn, do đó rất cần xác định lộ trình thực hiện công nghiệp hóa.

“Chính do việc xác định chủ trương thực hiện công nghiệp hóa không rõ ràng, dẫn đến các tỉnh tiến hành triển khai đại trà dẫn đến thực trạng: nơi nào cũng xây dựng và phát triển khu công nghiệp. Nơi nào cũng xây dựng cảng biển, sân bay. Và kết quả là nhiều công trình không sử dụng hết công suất; lãng phí nghiêm trọng; nhiều khu công nghiệp còn bỏ hoang, trong khi đó đất cho sản xuất nông nghiệp lại bị thu hẹp dần, người nông dân không có đất canh tác.

Trong lúc nguồn lực còn rất yếu, nhưng do sa đà với những mục tiêu to tát, nên chúng ta đã cho phát triển ngay các tập đoàn quy mô lớn một cách duy ý chí với mong muốn sớm thực hiện chủ trương công nghiệp hóa. Kết quả là sự đổ vỡ với những cái chết được báo trước của nhiều tập đoàn, như: Vinashin, Vinalines…”, ông Thành nhận định.

Cả nước làm cả năm không đủ cho DNNN trả nợ

Cũng theo vị CEO này, do tư duy nóng vội muốn tiến ngay lên công nghiệp hóa hiện đại hóa, xác định các doanh nghiệp nhà nước là đội quân chủ lực nên Việt Nam đã ưu đãi quá nhiều cho doanh nghiệp nhà nước.

Chính “cơ chế” này đã khiến cho các thành phần kinh tế khác (lực lượng FDI, doanh nghiệp tư nhân…) không thể cạnh tranh lành mạnh với khối doanh nghiệp nhà nước, cũng như không thể có cơ hội tiếp xúc với nguồn vốn vay. Trong khi trình độ quản trị của doanh nghiệp nhà nước lại rất thấp, việc doanh nghiệp nhà nước phải vay mượn để đầu tư gây mất cân đối nghiêm trọng.

Ông Thành lấy dẫn chứng từ nghiên cứu của Bùi Trinh (2014), trong khối doanh nghiệp nhà nước thì các tập đoàn, tổng công ty thuộc Trung ương quản lý có tỷ lệ nợ phải trả so với tổng nguồn vốn xấp xỉ 4 lần, trong khi tỷ lệ này đối với các doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý chỉ trên 1 lần.

“Tốc độ tăng về nợ của khối doanh nghiệp nhà nước năm 2011 so với năm 2006 là 2,2 lần và tăng bình quân hàng năm vào khoảng 16%. Tỷ lệ nợ phải trả của các doanh nghiệp nhà nước từ năm 2006 đến nay cao hơn số GDP. Điều này có nghĩa cả nước làm trong cả năm cũng không đủ để doanh nghiệp nhà nước trả nợ trong suốt từ năm 2006 đến nay”, ông Thành nhận định.

Trên cơ sở đó, ông Thành kiến nghị cần phải ưu tiên phát triển các thành phần kinh tế khác và tập trung triệt để đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Bởi hiện nay doanh nghiệp nhà nước đang chiếm gần 40% vốn sở hữu của nền kinh tế; nhiều doanh nghiệp hoạt động (do cơ chế) không năng động và hiệu quả thấp nên việc đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần tăng trưởng kinh tế.

“Việt Nam là nước có nhiều sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu thô được xếp hạng cao trên thế giới như: gạo, hạt điều, hạt tiêu, cà phê, cao su, thủy sản nên việc đẩy mạnh công nghiệp hóa chế biến để tăng giá trị gia tăng của nông nghiệp sẽ góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế đất nước”, ông Thành cho biết.

Bên cạnh đó, CEO Đặng Đức Thành cho rằng, du lịch là ngành công nghiệp không khói. Việt Nam có rất nhiều lợi thế về cảnh quan, lịch sử, văn hóa và ẩm thực, nếu phát triển ngành này mà đạt được từ 15 – 20% GDP thì sẽ đóng góp đáng kể vào nền kinh tế.

Ngoài ra, thay vì Nhà nước đầu tư, đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài để thu hút vốn, công nghệ, kỹ năng quản lý. Hiện nay đầu tư nước ngoài đang chiếm khoảng 20% vốn đầu tư của cả nước và trên 30% kim ngạch xuất khẩu. Còn 50% khu công nghiệp chưa được lấp đầy, nên những lợi thế để thu hút đầu tư Việt Nam vẫn còn rất lớn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s