Nguy cơ người Việt thất nghiệp, doanh nghiệp thuê lao động ngoại

Posted: September 22, 2015 in Uncategorized
Tags:

An An (BĐV) – Nếu lao động của Việt Nam không tự nâng cao kỹ năng, trình độ của mình thì bị thất nghiệp ngay trong nước là dễ hiểu.

� Xem thêm: Một tỉ lệ không nhỏ “có vấn đề về tâm thần”!

Nguy co nguoi Viet that nghiep, doanh nghiep thue lao dong ngoai
Ảnh minh họa

Thích bằng cấp, thiếu kỹ năng

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) dự kiến sẽ được thành lập vào cuối năm 2015, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức lớn đối với lao động Việt Nam cũng như công tác đào tạo nghề hiện nay.

Nhiều nhận định cho rằng, nếu không kịp thời đào tạo nghề nghiệp, chuyên môn, kỹ năng, kỷ luật, ngoại ngữ cho người lao động thì không chỉ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam, mà thậm chí cả doanh nghiệp Việt Nam, người Việt Nam cũng có khả năng phải thuê lao động nước ngoài làm việc, đặc biệt là lao động Philippines vì ngoài kỹ năng, kỹ xảo, tay nghề, kỷ luật làm việc, họ “ăn đứt” lao động Việt Nam về trình độ tiếng Anh.

Đồng tình với nhìn nhận trên, ông Nguyễn Ngọc Xuân – Chủ nhiệm HTX TTCN DV-TM Cao Nguyên (Thành phố Đà Lạt) chia sẻ, qua nắm bắt tâm lý các doanh nghiệp có thể thấy không phải hầu hết các doanh nghiệp đều có tâm lý mong muốn và sẵn sàng để hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN.

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp than phiền nhiều nhất chính là chất lượng lao động và ý thức của lao động trong nước.

Không chỉ đơn giản tuyển dụng lao động về rồi lại phải bỏ thời gian, công sức, kinh phí để đào tạo lại từ đầu, ông Xuân còn cho biết tâm lý, tầm nhìn ngắn của người lao động cũng khiến nhiều doanh nghiệp ngán ngẩm.

Thứ nhất, vấn đề của đào tạo. Đầu tiên phải nhìn nhận công tác đào tạo hiện cũng đang có nhiều vấn đề. Đào tạo lý thuyết không đi liền với thực hành. Một trong những khó khăn của các trung tâm đào tạo nghề là không kinh doanh mà chỉ đơn thuần là đào tạo nghề, do đó, họ không thể hiểu yêu cầu của từng mã hàng thế nào, mỗi thị trường yêu cầu khác nhau ra sao để đào tạo. Thiếu đi điều này, việc đào tạo sẽ không thể bám sát được yêu cầu của doanh nghiệp tuyển dụng.

Có lẽ cần phải định nghĩa lại về đào tạo lao động là “truyền nghề” chứ không phải là “dạy nghề”. HTX TTCN DV-TM Cao Nguyên hàng năm vẫn đứng ra đảm nhận công tác đào tạo lại lao động theo chương trình của DN. Trung bình mỗi một khóa đào tạo có từ 35 học viên, chương trình đào tạo liên tục trong khoảng 300 tiết (khoảng 3 tháng), chi phí cho mỗi học viên khoảng 1,5 triệu/một học viên/ một khóa học.

Mặc dù, khoản hỗ trợ chi phí này do ngân sách chi trả cho đơn vị dạy nghề nhưng tâm lý của các doanh nghiệp cũng không thấy thoải mái. Trong khi, ngân sách nhà nước lại phải tiêu tốn quá nhiều cho các trường đại học, cao đẳng song không đem lại hiệu quả như mong muốn.

Nguyên nhân là do, các trường này quá coi trọng lý thuyết và xem nhẹ thực hành. Đây rõ ràng là sự lãng phí rất lớn, học viên vừa mất tiền, thời gian, ngân sách mất tiền nhưng cuối cùng không sử dụng được trong thực tế.

Thứ hai, về yêu cầu của doanh nghiệp. Từ đào tạo thiếu thực tế dẫn tới không đáp ứng được yêu cầu của DN. Cứ cho rằng, mỗi doanh nghiệp yêu cầu một khác nhau. Có doanh nghiệp đòi hỏi lao động phải đứng máy, nhưng cũng có doanh nghiệp yêu cầu làm thủ công. Doanh nghiệp xuất sang thị trường Nhật Bản sẽ đòi hỏi lao động khác với DN xuất sang thị trường Mỹ, Châu Âu… do đó, có phải đào tạo lại cho lao động thì cũng có thể thông cảm được. Nhưng, ở mỗi lao động khi đã qua trường lớp đào tạo phải có được kỹ năng cơ bản, nhất là sự nhạy bén, chủ động nắm bắt những kỹ thuật mới, yêu cầu mới.

Thứ ba, ý thức của người lao động. Tư duy và ý thức của người lao động cũng là vấn đề lớn. Ông Xuân cho biết, bản thân lao động của Việt Nam cũng thiếu chủ động, tầm nhìn ngắn hạn. Lao động Việt Nam mới chỉ quan tâm họ được cái gì chứ chưa quan tâm tới chuyện làm sao để thích nghi

“Họ chỉ xác định ngày hôm nay đi làm được bao nhiêu tiền, ngày mai sẽ trả bao nhiêu chứ chưa trú trọng tới việc tự nâng cao chất lượng, kỹ năng lao động để thích nghi với môi trường lao động khó” – ông Xuân nói.

Về lao động kỹ thuật cao, theo ông Xuân cũng bị DN chê rất nhiều. Đã từng làm việc với DN Lilama ở Đồng Nai, ông cho biết họ cũng gặp nhiều khó khăn trong công tác tuyển dụng, đào tạo lại lao động.

Tâm lý của hầu hết các gia đình ở đây đều mong muốn cho con học đại học, lấy bằng kỹ sư để mong có lương cao. Đáng tiếc, khi ra trường dù cầm trên tay tấm bằng kỹ sư nhưng lại thiếu đi kỹ năng làm nghề cơ bản. Bản thân Lilama không muốn trả một mức lương kỹ sư nhưng lại không làm được việc.

Từ những phân tích trên, ông Nguyễn Ngọc Xuân cho rằng nếu lao động trong nước không có sự chuẩn bị tốt khi hội nhập thì việc DN trong nước có tuyển dụng lao động nước ngoài cũng là dễ hiểu.

Bởi lẽ, một khi gia nhập AEC, xu hướng chung sẽ có sự dịch chuyển lao động giữa các nước trong khu vực. Và trong bối cảnh Philippine đang gấp rút đào tạo lao động của họ để xuất khẩu sang các nước láng giềng, đặc biệt là Việt Nam. Trong bối cảnh đó, nếu lao động của Việt Nam không tự nâng cao kỹ năng, trình độ của mình thì bị thất nghiệp ngay trong nước là không khó hiểu.

Quan trọng là đơn hàng

Ông Vũ Văn Ngọc – Giám đốc Công ty THNN SX-KD hàng XNK Nam Phương (Lâm Đồng) cũng có chung lo ngại này.

Theo ông Ngọc, tuyển dụng lao động nước ngoài có kỹ năng tốt thì tội gì không thuê. Như vậy vừa đỡ mất công, mất sức, thời gian, kinh phí đào tạo lại lao động trong nước. Chưa nói tới rủi ro đào tạo xong họ lại đi xuất khẩu lao động sang nước khác.Nhưng theo ông, vấn đề khó khăn nhất với DN Việt hiện nay là đơn hàng. Phải tìm được đầu ra cho sản phẩm, tìm được đơn hàng, nguồn vốn khi đó mới tính tới chuyện tuyển dụng lao động.

“Rất khó cho các DN trong nước như chúng tôi vươn lên. DN nước ngoài vào đã nhận nhiều ưu đãi về chính sách thuế, vốn, đất đai nhưng vẫn mang theo cả lao động. Họ có đơn hàng, có vốn, có cả đầu ra. Trong khi, DN trong nước vừa khó xoay vốn vừa không tìm được đầu ra. Tuyển dụng trả lương lao động 1 đồng, họ cũng chỉ trả 1 đồng không hơn.”, ông Ngọc chia sẻ.

Ông Ngọc cho biết, hiện ông có tới 4 nhà máy, diện tích nhà xưởng gần 100.000m2, mà phải sản xuất cầm chừng do không có đơn hàng, khó khăn trong vay vốn.

Một tỉ lệ không nhỏ “có vấn đề về tâm thần”!

Lâm Hoàng Khang (NLĐO) – Chẳng biết căn cứ vào đâu mà các vị khách cho rằng “có một tỉ lệ không thể xem nhẹ” người lao động đang suy dinh dưỡng và “có vấn đề về tâm thần”!

Hôm trước có đoàn khách nước ngoài đến thăm công ty. Trước khi khách đến, giám đốc mời các trưởng bộ phận lên họp để dặn dò. Đại khái là phải dọn dẹp phòng ốc, nhà xưởng sạch sẽ; máy móc, nguyên liệu cũng phải sạch sẽ, gọn gàng; công nhân phải trang bị bảo hộ lao động đầy đủ…

Dặn dò xong đâu đó, giám đốc nói: “Bộ phận nào để xảy ra tình trạng bầy hầy khiến khách không hài lòng thì trưởng bộ phận sẽ chịu trách nhiệm trước tiên; sau đó thì cả bộ phận sẽ bị cắt thi đua quý”. Các bộ phận răm rắp làm theo, huy động công nhân làm thêm giờ để chuẩn bị mọi thứ cho thật chu đáo.


Ăn uống thiếu thốn…

Ở xưởng của tôi, anh em nghe triển khai thì có vài người tỏ ý không vui. Lý lẽ anh em đưa ra là mình thế nào thì cứ phơi bày ra cho khách hàng nhận biết để họ còn góp ý cho mình sửa đổi, chứ cái kiểu màu mè che đậy như thế này thì chẳng có ích lợi gì!

Tuy vậy, đã là lệnh của giám đốc thì ai cũng phải chấp hành.

Đến ngày hẹn, một đoàn khách khoảng chục người ghé thăm công ty. Họ đi thẳng xuống xưởng chứ không ghé văn phòng. Đã được căn dặn nên tất cả anh em công nhân khi thấy khách đều nghiêm túc chào hỏi, sau đó quay trở lại làm việc trong sự tập trung cao độ. Khách đi một vòng, dừng lại thăm hỏi vài công nhân, quan sát an toàn- vệ sinh lao động, tổng cộng mất 45 phút.

Mọi việc diễn ra suôn sẻ. Nghĩa là không có sự cố gì đáng tiếc trong suốt quá trình thăm viếng. Mọi người thở phào nhẹ nhõm.

Tưởng đâu mọi chuyện êm xuôi, nào ngờ 3 ngày sau công ty nhận được thư cảm ơn và góp ý của khách hàng. Chẳng biết căn cứ vào đâu mà họ cho rằng “có một tỉ lệ không thể xem nhẹ” người lao động đang suy dinh dưỡng và “có vấn đề về tâm thần”! Chưa hết, họ còn đề nghị được giúp đỡ tiến hành khảo sát để hiểu rõ hơn về sức khỏe tâm thần của người lao động với bảng khảo sát gồm 100 câu hỏi.


Hàng loạt công nhân ở Vĩnh Long “ngất xỉu vì stress”
theo lời giám đốc BV Đa khoa tỉnh Vĩnh Long

Cứ cho rằng từ ngữ mà người nước ngoài sử dụng là những từ ngữ mang tính phổ biến chứ không đúng ngữ cảnh lắm thì 2 nội dung mà khách hàng khuyến cáo cũng khiến lãnh đạo công ty tôi đau đầu. Bởi từ trước đến nay sếp cứ nghĩ stress chỉ có ở những người trí thức chứ công nhân quèn thì có gì đâu phải lo mà stress!

Ấy thế mà bây giờ mấy ông khách nước ngoài vừa ghé thăm có mấy chục phút đã kết luận công nhân đang có vấn đề cả về sức khỏe thể chất lẫn tâm thần. Thế mới kinh! “Tôi thật sự không hiểu mấy cha nội này thấy sao mà lại kết luận như vậy?”- giám đốc của tôi trầm ngâm trong cuộc họp “hậu tham quan” để giải quyết các vấn đề mà khách hàng nêu ra.

Chúng tôi chuyền tay nhau xem bảng câu hỏi khảo sát mà phía nước ngoài gửi tới. Nó là những câu hỏi mà ai cũng trả lời được như hằng ngày ăn uống thế nào, chi phí bao nhiêu; mỗi tuần ăn mấy bữa thịt cá; bao lâu rồi không đến bác sĩ để khám bệnh; các khoản chi tiêu cho ăn uống, nhà ở, sinh hoạt, học hành của con cái…

Đặc biệt có một câu hỏi mà tôi thấy rất buồn cười: “Bao lâu rồi bạn không âu yếm người bạn đời hay người yêu thương nhất của mình?”.


Đâu chỉ trí thức mới stress!

Không riêng tôi mà mọi người đều ngạc nhiên với những câu hỏi “rất tầm thường” ấy nhưng vì nó được đưa ra bởi một khách hàng lớn, có tên tuổi nên chúng tôi không được phép xem nhẹ. Dù vậy, giám đốc vẫn chưa cho triển khai vì ông không biết sẽ thu được kết quả gì. Chỉ có điều ông cứ lặp đi lặp lại câu hỏi với chúng tôi: “Công nhân quèn thì có gì đâu phải lo mà stress kia chứ?”.

Các bạn nào là công nhân, thậm chí không phải công nhân, xin trả lời dùm…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s