Trung Quốc đang tự mắc bẫy mình, Việt Nam thay đổi chậm

Posted: September 27, 2015 in Uncategorized
Tags:

An Nhiên (BĐV) – Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng Trung Quốc tự mắc bẫy của mình do bị cơn nghiện đầu tư.

� Xem thêm: Thành tích bất hảo của Bộ công thương: Nhập siêu 2015 từ Trung Quốc có thể lên tới 35 tỉ USD + Méo mó bức tranh xuất, nhập khẩu.

Trung Quoc dang tu mac bay minh, Viet Nam thay doi cham
So với các nước trong khu vực thì Việt Nam đang có tốc độ thay đổi
chậm hơn về mức độ giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.

Đây là thông tin được đưa ra trong buổi toạ đàm khoa học “Trung Quốc trong vùng nước xoáy và những ảnh hưởng đến Việt Nam” do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Trung tâm nghiên cứu quốc tế (SCIS), Đại học KHXH&NV, TP.HCM tổ chức.

Trung Quốc tự mắc bẫy

TS Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Chương trình nghiên cứu kinh tế Trung Quốc, Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) dẫn ra số liệu từ hơn một năm qua giá xuất xưởng công nghiệp của Trung Quốc liên tục giảm. Đầu tư lớn, sản xuất lớn nhưng hiện nay sức cầu của thế giới suy giảm dẫn đến quốc gia này bị dư thừa sản lượng, kéo theo giá sản phẩm giảm, doanh nghiệp thua lỗ.

Số liệu về lợi nhuận của doanh nghiệp, đặc biệt khu vực nhà nước, rất thấp. Còn khu vực doanh nghiệp đầu tư nước ngoài lợi nhuận chỉ có 4,2%, nhưng vừa qua Trung Quốc đã phá giá 3% nên lợi nhuận thật của doanh nghiệp chỉ khoảng 1,2%.

Điều này đang triệt tiêu việc thu hút vốn đầu tư của Trung Quốc. Lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc trên trường quốc tế cũng suy giảm mạnh khi nhà đầu tư thấy rằng ở đây chẳng còn hấp dẫn để đầu tư nữa.

Theo ông Thành, được mệnh danh là công xưởng của thế giới, không có gì nguy hiểm bằng khu vực sản xuất đang thật sự bị suy giảm, Trung Quốc đang đối mặt với điều này mà biểu hiện rõ nhất là giá sản phẩm và lợi nhuận của doanh nghiệp đã có dấu hiệu suy giảm. Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc dựa vào đầu tư quá cao nhưng tiêu dùng quá thấp, ngược lại hoàn toàn so với nền kinh tế Mỹ, Nhật.

Điều Việt Nam chưa làm được

Đặt vấn đề “Việt Nam sẽ như thế nào trước sự thay đổi của Trung Quốc hiện nay?”, TS Thành cho rằng khi Trung Quốc vươn ra bên ngoài bằng chính sách phát triển cơ sở hạ tầng, Việt Nam sẽ đứng trước nguy cơ bị bẫy cơ sở hạ tầng.

Một thời gian dài Việt Nam đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo những cung đường kết nối với các quốc gia trong khu vực nhưng cách làm không hiệu quả do thiếu chiến lược và hành động quyết liệt.

“Chúng ta đang rất lãng phí các khoản đầu tư, trong đó có đầu tư cảng biển. Nhưng Việt Nam vẫn có thể hóa giải những vấn đề này nếu chúng ta bắt tay từ bây giờ và có những điều chỉnh hợp lý, tìm ra các con đường kết nối phù hợp” – TS Thành gợi ý.

Với bài toán xuất khẩu hàng hóa, so với các nước trong khu vực thì Việt Nam đang có tốc độ thay đổi chậm hơn về mức độ giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Khi Philippines có tranh chấp với Trung Quốc từ năm 2008, họ đã dần tìm kiếm thị trường khác, mức độ xuất khẩu vào Trung Quốc giảm đến 45%.

Ngay cả Thái Lan – một quốc gia có quan hệ tốt với Trung Quốc, 50% xuất khẩu của họ đến từ nhiều thị trường chứ không chỉ xuất vào Trung Quốc. Nhìn lại Việt Nam, trong vài năm qua dù nỗ lực rất nhiều nhưng chúng ta cũng chỉ giảm được 40%, mức giảm này bằng trung bình của cả khu vực Đông Nam Á.

Rõ ràng dù có yếu tố biến động chính trị hay không, cả Thái Lan và Philippines đều có ý thức phải giảm xuất khẩu sang Trung Quốc nhưng Việt Nam chưa làm được.

Từng trao đổi với Đất Việt, Ths Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Kinh tế Quốc tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng, chỉ nhìn vào những con số nhập khẩu cũng thấy rằng Việt Nam khó thoát khỏi sự phụ thuộc vào một thị trường, thậm chí còn phụ thuộc sâu hơn, nhất là khi Trung Quốc đã trở thành một nền kinh tế mạnh và chuyển sang giai đoạn phát triển công nghệ cao, đào thải những công nghệ cũ, lạc hậu.

Bởi vậy, Ths Bùi Ngọc Sơn cho rằng dẫu vấn đề giảm bớt sự phụ thuộc vào một thị trường, cụ thể là Trung Quốc đã được thống nhất từ ý chí tới quyết tâm hành động nhưng nguyện vọng, ước mong, hô hào là một chuyện, còn thực tế có làm hay không lại là một chuyện khác.

Vào tháng 8/2014, giải thích vì sao đã nói mãi về đa dạng hóa thị trường nhưng biến chuyển thay đổi sự phụ thuộc vào Trung Quốc lại rất chậm, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải nói: “Đó là vì Việt Nam mình như thế, nước đến chân mới nhảy nhưng nhảy rất ngoạn mục! Cứ yên tâm, ai cũng biết thế nhưng chưa chịu làm, kể cả doanh nghiệp, nên phải từng bước đẩy lên.

(….) Một mặt vẫn cần đa dạng hóa thị trường nhưng vẫn phải làm ăn với Trung Quốc, trong mọi trường hợp không bao giờ bỏ thị trường 1,5 tỷ dân”.

Thành tích bất hảo của Bộ công thương:
Nhập siêu 2015 từ Trung Quốc có thể lên tới 35 tỉ USD

CV Kình/Tuổi Trẻ (VNTB)Nhập siêu Trung Quốc có thể lên tới 35 tỉ USD – Đó là khẳng định của Bộ Công thương tại cuộc họp bốn bộ: Công thương, Ngân hàng Nhà nước, Tài chính và Kế hoạch – đầu tư về kinh tế vĩ mô tổ chức ngày 25-9.

Theo ông Nguyễn Tiến Vị – vụ trưởng Vụ Kế hoạch Bộ Công thương, mức nhập siêu Trung Quốc rất có thể đạt khoảng 35 tỉ USD. Tuy nhiên, mức này nằm trong dự báo.

Ban cán sự Đảng Bộ Kế hoạch – đầu tư (KHĐT) cũng vừa có báo cáo tình hình kinh tế – xã hội 2015 và định hướng 2016 gửi Trung ương Đảng.

Theo đó, Bộ KHĐT khẳng định Trung Quốc phá giá đồng NDT “có tác động không lớn” đến VN và dẫn tính toán sơ bộ của các chuyên gia, Bộ KHĐT nêu nhập khẩu của VN từ Trung Quốc chỉ có thể tăng khoảng 0,04% năm 2015 và 0,08% vào năm 2016. Xuất khẩu của VN sang Trung Quốc sẽ không bị ảnh hưởng nhiều do VN đã chủ động điều chỉnh tỉ giá để thúc đẩy xuất khẩu.

Tuy nhiên, Bộ KHĐT cho rằng hàng hóa VN sẽ gặp nhiều bất lợi khi cạnh tranh với hàng hóa giá rẻ nhập từ Trung Quốc, nhất là hàng tiêu dùng.

Bộ KHĐT cũng cho biết tám tháng đầu năm đã có trên 44.000 người VN đi lao động ở nước ngoài, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm trước. Bộ KHĐT nêu kế hoạch năm 2016 GDP của VN sẽ tăng trưởng cao hơn 2015 ở mức 6,7%, chi ngân sách vẫn vượt thu trên 200 ngàn tỉ (đạt khoảng 1,2 triệu tỉ) đồng.

Méo mó bức tranh xuất, nhập khẩu

Nguyễn Đình Bích (TBKTSG) – Các số liệu thống kê mà Tổng cục Hải quan vừa công bố cho thấy bức tranh xuất nhập khẩu tháng 8 bất ngờ đẹp hơn hẳn. Tuy nhiên, đó chỉ là bề ngoài do những biến động giá cả làm biến dạng, còn về bản chất, căn bệnh nhập siêu đã mạnh lên rất đáng kể.


Giá xuất khẩu nông sản và nguyên liệu thời gian qua giảm đã làm rổ hàng hóa xuất khẩu
của nước ta “co lại” rất mạnh. Trong ảnh: Thu hoạch lúa ở ĐBSCL. Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ

Nếu theo ước tính của Tổng cục Thống kê vào cuối tháng 8, nền kinh tế vẫn tiếp tục đà nhập siêu hầu như liên tục từ đầu năm đến nay, chứ không còn “ngập ngừng” khi thì xuất siêu, lúc lại nhập siêu như năm 2014.

Thế nhưng, theo số liệu thống kê vừa được Tổng cục Hải quan công bố, trong khi kim ngạch xuất khẩu vẫn là gần 14,5 tỉ đô la Mỹ, thì kim ngạch nhập khẩu đã bất ngờ giảm xuống chỉ còn hơn 14,1 tỉ đô la Mỹ, cho nên nền kinh tế đã chuyển sang xuất siêu gần 350 triệu đô la Mỹ, đạt tỷ lệ xuất siêu 2,5%. Cho dù mức xuất siêu cũng chưa thật lớn, nhưng đây vẫn là kết quả rất đáng mừng, bởi đây mới chỉ là tháng thứ hai nền kinh tế nước ta xuất siêu từ đầu năm đến nay.

Các số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy, trong khi tổng kim ngạch xuất siêu trong tháng 4 và tháng 8 vừa qua chưa đạt nửa tỉ đô la Mỹ, còn trong sáu tháng còn lại thường xuyên nhập siêu lớn, cho nên lũy kế nhập siêu tám tháng vẫn là gần 3,8 tỉ đô la Mỹ và tỷ lệ nhập siêu vẫn là 3,5%.

Cho dù vậy, những biến động của giá cả đã làm cho cả hai “rổ hàng hóa” xuất và nhập khẩu đều biến dạng rất lớn.

Thứ nhất, giá hàng xuất khẩu trong tám tháng đầu năm nay nhìn chung tiếp tục giảm mạnh, làm “rổ hàng hóa xuất khẩu” của nước ta tiếp tục co lại rất nhiều.

Cụ thể, các số liệu thống kê của hải quan cho biết, tổng kim ngạch xuất khẩu trong tám tháng đầu năm nay là 106,5 tỉ đô la Mỹ, chỉ tăng khiêm tốn 9,2% so với cùng kỳ năm 2014.

Tuy nhiên, trong khi tổng kim ngạch 15 mặt hàng xuất khẩu chủ yếu có đủ số liệu thống kê về lượng và giá trị chỉ đạt gần 15 tỉ đô la Mỹ, giảm rất mạnh 21,4% so với cùng kỳ năm 2014, thì ngược lại, tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng còn lại đạt 91,5 tỉ đô la Mỹ, tăng 16,7%. Nguyên nhân là giá xuất khẩu nói chung, nhất là các mặt hàng nông sản và nguyên liệu, vẫn tiếp tục xu thế giảm từ năm 2012 đến nay.

Các kết quả tính toán từ các số liệu thống kê xuất khẩu cho thấy, nếu cùng quy về giá năm 2011, thì tổng kim ngạch xuất khẩu 15 mặt hàng này trong tám tháng đầu năm nay là 21,3 tỉ đô la Mỹ.

Khoảng cách khổng lồ 6,3 tỉ đô la Mỹ giữa kim ngạch xuất khẩu thực tế và kim ngạch xuất khẩu quy giá năm 2011 đồng nghĩa với việc chúng ta bị thua thiệt kỷ lục 42,2% kim ngạch xuất khẩu thực tế do giá xuất khẩu đã giảm quá sâu.

Tuy giá hàng xuất khẩu giảm sâu ở các mặt hàng nông sản và nguyên liệu chủ yếu đã làm rổ hàng hóa xuất khẩu của nước ta “co lại” rất mạnh, nhưng nhờ gia tăng xuất khẩu các mặt hàng còn lại mạnh hơn nhiều, cho nên mới có được nhịp tăng 9,2% trong xuất khẩu nói chung, điều rất đáng khích lệ.

Thứ hai, cũng tương tự như trong xuất khẩu, giá hàng nhập khẩu cũng tiếp tục giảm mạnh, cho nên “rổ hàng hóa nhập khẩu” cũng “co lại” rất mạnh.

Các số liệu thống kê tám tháng đầu năm từ năm 2011 cho đến nay cho thấy, tổng kim ngạch nhập khẩu 17 mặt hàng chủ yếu có đủ số liệu thống kê về lượng và giá trị vẫn khá ổn định trong khoảng 23-25 tỉ đô la Mỹ.

Thế nhưng, nếu cùng quy về giá tám tháng đầu năm năm 2011 thì tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này tám tháng đầu năm nay đã “nở ra” kỷ lục 35,1 tỉ đô la Mỹ, tức là cao hơn đến 11,3 tỉ đô la Mỹ so với kim ngạch nhập khẩu thực tế chỉ ở mức 23,8 tỉ đô la Mỹ, tương ứng với tỷ lệ 47,4%.

Hẳn nhiên, khoản “co lại” 11,3 tỉ đô la Mỹ này trong nhập khẩu 17 mặt hàng chủ yếu đồng nghĩa với việc chúng ta được lợi rất lớn do giá giảm, nhưng chính nó đã “làm mờ” nhịp độ tăng trưởng nhập khẩu rất lớn hiện nay.

Sở dĩ như vậy là bởi lẽ, trong khi nhập khẩu nhóm hàng này tám tháng đầu năm giảm 5,3%, nhưng tổng kim ngạch nhập đã khẩu tăng 16,8% thì trên thực tế nhập khẩu tất cả các mặt hàng còn lại đã tăng đến mức 24,8%.

Như vậy, nếu cùng quy về giá cùng kỳ năm 2011, tổng kim ngạch xuất khẩu trong tám tháng đầu năm nay tuy đạt 112,8 tỉ đô la Mỹ, nhưng chỉ tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2014, còn nhập khẩu đã đạt kỷ lục 121,6 tỉ đô la Mỹ, tăng vượt trội 23,9%, cho nên nhập siêu cũng đã đạt hơn 8,7 tỉ đô la Mỹ và tỷ lệ nhập siêu đang là 7,8%.

Tất cả những điều nói trên có nghĩa là, tuy xuất khẩu vẫn tăng rất đáng khích lệ, nhưng nhịp độ tăng trưởng nhập khẩu đã cao gần gấp đôi, cho nên nhập siêu cũng rất lớn. Như vậy, một khi giá hàng hóa trên thị trường thế giới ngừng giảm, nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu đương nhiên sẽ tăng mạnh hơn, nhưng nhập khẩu sẽ lại tăng phi mã và căn bệnh nhập siêu sẽ tái phát. Thực tế quy mô và tỷ lệ nhập siêu cao kỷ lục trong cùng kỳ năm 2011, thời điểm giá hàng hóa thế giới cao nhất trong vòng năm năm trở lại đây, là bằng chứng đủ sức thuyết phục.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s