Lào-Campuchia thành đối thủ: Vì sao, Việt Nam?

Posted: October 6, 2015 in Uncategorized
Tags:

Thành Luân (BĐV) – 20 năm Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 4 nước lạc hậu hơn của ASEAN và giờ đây, không cẩn thận Việt Nam sẽ bị 3 quốc gia còn lại vượt lên.

� Xem thêm: Nỗi lo tụt hậu so với Lào, Campuchia.

Lao-Campuchia thanh doi thu: Vi sao, Viet Nam?
Khoảng cách giữa Việt Nam và các nước trong khu vực đang ngày một cách xa. Ảnh minh họa

PGS.TS Phạm Tất Thắng, chuyên viên cao cấp Bộ Công thương bày tỏ nỗi lo lắng khi trao đổi với Đất Việt về năng lực cạnh tranh của Việt Nam và nguy cơ tụt hậu so với Lào, Campuchia.

Lơ mơ để mất ‘sân nhà’

Chia sẻ với Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh về lời cảnh báo Lào, Campuchia hay Myanmar sẽ thành đối thủ cạnh tranh của Việt Nam nếu Việt Nam không tự đổi mới, PGS.TS Phạm Tất Thắng cho rằng:

Trong hội nhập quốc tế ngày nay, yếu tố quyết định sự sống còn của kinh tế mỗi nước là vấn đề năng lực cạnh tranh, trong đó có năng lực cạnh tranh quốc gia, năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh mặt hàng.

Nếu mỗi nước không tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh thì sẽ không thể nào vươn ra được thị trường thế giới, thậm chí có thể bị thua ngay trên sân nhà.

“Ngày 31/12/2015 Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ hình thành và một trong 4 mục tiêu của nó là phải xây dựng được một cộng đồng mang tính cạnh tranh cao. Điều đó đặt tất cả 10 quốc gia ASEAN vào thế cạnh tranh quốc tế và để thực hiện được mục tiêu đưa được hàng hóa ra một thị trường đơn nhất, trong một không gian sản xuất chung, mỗi nước phải nâng cao được sức cạnh tranh lên.

Rất tiếc trong thời gian qua, năng lực cạnh tranh quốc gia, đặc biệt là năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh mặt hàng của Việt Nam không được cải thiện và gần như các nhà quản lý chưa chú ý một cách thích đáng tới vấn đề này.

Hai mươi năm qua Việt Nam vẫn nằm trong top 4 quốc gia có năng lực cạnh tranh và sự phát triển kinh tế chậm nhất ASEAN (gồm Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam). Và giờ đây, trong 4 quốc gia này, nếu Việt Nam không cẩn thận sẽ bị 3 quốc gia kém nhất trong nhóm kém nhất vượt lên”, ông Phạm Thất Thắng lo ngại.

Ông dẫn chứng hàng loạt lợi thế của Việt Nam đang bị mất dần đi.

Cụ thể, Việt Nam tự hào có cà phê, cao su, hồ tiêu đứng hàng đầu thế giới về sản lượng xuất khẩu nhưng gần đây, với chính sách của Myanmar, dần dần lợi thế của Việt Nam đang mất đi. Việt Nam tự hào xuất khẩu gạo lớn thứ hai, thứ ba thế giới nhưng cho đến nay nhìn ra toàn bộ thị trường thế giới không ai nhận ra đâu là gạo Việt Nam.

Trong khi đó, Myanmar vừa ra thế giới đã khẳng định được thương hiệu gạo thơm của họ, một số thương hiệu gạo của Campuchia được bán giá cao hơn gạo Việt Nam.

Tương tự, chính sách của Việt Nam khiến ngành công nghiệp ô tô thất bại nặng nề, còn Campuchia dù đi sau nhưng đã sản xuất được ô tô điện giá rẻ.

Các mặt hàng khác, như hàng Thái Lan gần đây xâm nhập rất sâu vào thị trường Việt Nam với cách làm bài bản: đầu tiên họ đầu tư sớm vào lĩnh vực sản xuất, chế biến thực phẩm, sản xuất bao bì, đầu tư vào logistic, hàng năm lại tổ chức các hội chợ triển lãm hàng Thái nhằm chuyển một thông điệp rất rõ ràng tới người tiêu dùng Việt Nam rằng hàng Thái Lan là hàng được đảm bảo, giá cả phù hợp với thu nhập của người Việt Nam.

Đặc biệt, gần đây, họ phát triển rất nhiều các cửa hàng tiện lợi nằm ở sâu các khu dân cư ở tất cả các tỉnh, thành trong phạm vi cả nước Việt Nam. Ngay cả ở những chợ phát luồng như chợ Đồng Xuân (Hà Nội), chợ Hàn (Đà Nẵng), chợ Bến Thành (TP.HCM)… ngoài các gian hàng chuyên bán hàng Trung Quốc đã xuất hiện nhiều hàng Thái Lan.

Người Thái cũng đã và đang mua lại nhiều thương hiệu lớn của Việt Nam và nước ngoài như: Nguyễn Kim, đàm phán mua Metro và một loạt thương hiệu khác. Như vậy, năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam so với hàng Thái Lan ngay trên thị trường nội địa cũng đang bị đuối, chưa kể hàng hóa của các nước khác như Malaysia, Indonesia, Philippines…

“Với sự kiện ngày 31/12/2015, Cộng đồng Kinh tế ASEAN được thành lập, tất cả các rào cản thuế quan được dỡ bỏ để tạo nên một thị trường đơn nhất và một không gian sản xuất chung, nếu Việt Nam cứ lơ mơ thế này sẽ bị thua và để nước khác chiếm lĩnh thị trường”, PGS.TS Phạm Tất Thắng nhấn mạnh.

Vì sao, Việt Nam?

PGS.TS Phạm Tất Thắng lưu ý rằng, sự tụt hậu của Việt Nam không phải là nguy cơ hay tín hiệu nữa, mà nó thực sự đang xảy ra hàng ngày, hàng giờ. Điều đáng tiếc là các cơ quan quản lý của Việt Nam chưa có được một đường hướng rõ ràng để nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, chưa có biện pháp cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp.

Bởi thế, năng lực cạnh tranh của Việt Nam thì đứng tại chỗ còn các nước xung quanh cứ đi lên, đẩy Việt Nam tiếp tục tụt lại phía sau.

“Các doanh nghiệp vẫn cứ phải leo trên dây, đi trên cầu khỉ thì làm sao năng lực cạnh tranh được nâng lên, làm sao có thể ngẩng đầu nhìn xa để vươn tới những thị trường rộng lớn bên ngoài? Bất cứ doanh nghiệp nào làm ăn khá một chút, lập tức cơ quan quản lý đến “thăm hỏi”.

Biện pháp hỗ trợ để nâng cao sức cạnh tranh từng mặt hàng, ở từng thị trường như thế nào gần như cũng chưa có được một đường hướng rõ ràng.

Kinh tế Việt Nam thay đổi được hay không phụ thuộc vào thái độ của các cơ quan quản lý Nhà nước là chính. Liệu các cơ quan quản lý Nhà nước có giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp hay không? Có tạo ra những cơ chế thuận lợi để phát triển thực sự nền kinh tế hay không hay vẫn cứ mơ mơ màng màng thế này?”, ông Thắng đặt hàng loạt câu hỏi.

Vị chuyên gia khẳng định, nhà quản lý cần phải có các dự án cụ thể cho các mặt hàng cụ thể, ở những địa phương cụ thể. Ví dụ, Việt Nam ký hiệp định thương mại tự do với EU và sắp phải thực hiện các quy định ưu đãi khi AEC hình thành hay khi TPP được ký kết.

Nhưng những điều đó không phải tự nhiên mà đến, nó đòi hỏi hàng hóa Việt Nam phải có xuất xứ Việt Nam và phải đảm bảo một tiêu chí nhất định mới được hưởng quy chế thuế suất xuống 0%.

“Việt Nam vẫn bị phụ thuộc quá nhiều vào nguồn nguyên liệu từ thị trường Trung Quốc, nếu không thay đổi, không có biện pháp cụ thể thì dù có hô hào tiến lên Việt Nam vẫn cứ giậm chân tại chỗ.

Giống như lâu nay Việt Nam vẫn hô hào phát triển một ngành công nghiệp hỗ trợ nhưng cuối cùng vẫn chưa làm được. Việt Nam hô hào phải xây dựng thương hiệu nhưng thử xem có thương hiệu nào thực sự được đầu tư, chăm chút, tôn vinh không hay hễ doanh nghiệp có lỗi lầm gì lập tức bị cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương, cộng thêm sự hùa theo của truyền thông khiến doanh nghiệp không thể ngẩng đầu lên được?!

Ngay cả trong chiếc “ao” ASEAN, Việt Nam cũng có vẻ đuối sức chứ chưa nói gì đến TPP. Nên nhớ rằng trong 12 quốc gia tham gia TPP, Việt Nam là nền kinh tế có mức phát triển thấp nhất. Nếu Việt Nam tận dụng được cơ hội với cơ chế bổ sung trong TPP thì sẽ khá lên, còn nếu vẫn cứ u mê, vẫn nghĩ việc hội nhập đang ở đâu đâu, doanh nghiệp thì nghĩ hội nhập là của mấy “ông” Nhà nước thì sẽ rất nguy hiểm”, PGS.TS Phạm Tất Thắng cảnh báo.

Nỗi lo tụt hậu so với Lào, Campuchia

Hồ Luân (ĐĐK) – Trước sự phát triển mạnh của các nước trong khu vực cùng hàng loạt hiệp định tự do thương mại đang dần dần tạo ra một sân chơi bình đẳng và cạnh tranh khốc liệt. Song, nếu không thay đổi kịp thời chắc chắn Việt Nam sẽ bị tụt hậu so với các nước, trong đó có cả Lào, Campuchia.

Bằng chứng của nguy cơ tụt hậu được cản báo rõ nét khi GDP bình quân của người Việt Nam năm 2014 đạt 2.052 USD, gấp 21 lần so với năm 1990. Tuy nhiên, với mức GDP này, Việt Nam chỉ tương đương GDP của Malaysia năm 1988, Thái Lan năm 1993, Indonesia 2008 và Philippines năm 2010. Xét về góc độ GDP bình quân đầu người, Việt Nam đi sau Hàn Quốc khoảng 30 – 35 năm, sau Malaysia 25 năm, Thái Lan là 20 năm.

Về môi trường kinh doanh, Việt Nam đang đứng trong top 4 cuối bảng của Asean bao gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar. Thực tế thấy rõ, nếu nhìn ở các góc độ phát triển kinh tế thì Việt Nam đang thua hẳn các nước khác trong khu vực.

Đơn cử, Việt Nam khởi xướng ngành công nghiệp ô tô cách đây 20 năm cùng với thời điểm của Thái Lan. Kết quả, Thái Lan đã cho xuất xưởng những sản phẩm chính hiệu được thị trường tin dùng. Còn Việt Nam, đến thời điểm này vẫn đang loay hoay tìm giải pháp phát triển công nghiệp hỗ trợ. Đến một ngành nông nghiệp chủ lực như lúa gạo đầy tiềm năng phát triển vậy mà mấy chục năm tập trung cho ngành này song đến nay gạo Việt Nam chưa thể dành vị trí “quán quân” trên thị trường quốc tế. Nguy hiểm hơn cả, hiện gạo Việt đang đứng trước nguy cơ thua gạo Campuchia về chất lượng.

Điểm yếu trong kinh tế của Việt Nam nằm ở chỗ, Việt Nam chỉ biết so sánh với chính mình mà không biết nhìn vào với các nước trong khu vực. Chính vì vậy mà điệp khúc, tăng trưởng năm nay cao hơn năm trước, chỉ số phát triển công nghiệp tăng cao so với quý trước, thu nhập cải thiện đáng kể so với cùng kỳ,… liên tục được lặp đi lặp lại.

Nhìn vào nền kinh tế Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư thừa nhận, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng cao chủ yếu phụ thuộc vào vốn đầu tư nước ngoài, lao động giá rẻ, nguồn tài nguyên dồi dào chứ không phải hướng phát triển bền vững dựa vào chất lượng sản phẩm tốt, năng suất lao động cao, công nghệ hiện đại. Hội nhập là cạnh tranh, vì vậy chỉ quyết tâm đàm phán các hiệp định thương mại để hội nhập bằng mọi cách nhưng không nâng cao năng lực cạnh tranh xem như thất bại.

Tại “Diễn đàn kinh tế mùa thu” mới đây, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, cần tìm ra giải pháp phát triển kinh tế kịp thời nếu muốn thu hẹp khoảng cách với các nước. Vấn đề đặt ra hiện nay, phải tháo gỡ các “nút thắt” nhằm tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, tiên tiến. Đặc biệt là đề cao, phát triển và xây dựng tốt kinh tế tư nhân – một trong những thành phần kinh tế có vai trò chủ đạo.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s