Việt Nam sẽ phải làm gì khi gia nhập TPP

Posted: October 7, 2015 in Uncategorized
Tags: ,

Mặc Lâm (RFA) – Việt Nam được biết là nước hưởng lợi nhiều nhất trong số 12 thành viên gia nhập TPP, tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi đó còn rất nhiều rào cản mà doanh nghiệp cũng như nhà nước phải vượt qua nếu không cuộc chơi sẽ gặp trở ngại và không khéo có thể mất những cơ hội thành công trong thị phần khổng lồ này. Mặc Lâm phỏng vấn TS Lê Đăng Doanh, nguyên giám đốc Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung Ương để tìm hiểu thêm vấn đề.

� Xem thêm: TPP, vài nét chính + Toàn văn bản tóm tắt Hiệp định TPP bằng tiếng Việt + TPP là gì, có lợi gì với kinh tế Việt Nam? + TPP dưới góc nhìn địa chiến lược + “TPP là cơ hội nghìn năm một thuở mới có của Việt Nam” + Hiệp định TPP được mọi nơi hoan nghênh, ngoại trừ Trung Quốc.

053_6TPP2015100521-720.jpgĐại diện 12 nước tham gia đàm phán TPP tại Atlanta, Mỹ ngày 5/10/2015 AFP
photo

Mặc Lâm: TPP vừa ký kết xong và VN được xem là nước hưởng nhiều nguồn lợi nhất trong các đối tác. Theo TS thì điều thuận lợi nào mà ông cho là có khả năng xảy ra nhất thưa ông?

TS Lê Đăng Doanh: Việt Nam gia nhập TPP thì sẽ có 11 nước đối tác trong đó phần lớn các nước có trình độ phát triển cao hơn chúng ta nhiều cho nên Việt Nam sẽ có một cơ cấu kinh tế bổ xung cho các nước đó và hàng hóa của Việt Nam và các nước bổ xung cho nhau và ít cạnh tranh hơn. Nếu như so sánh giữa Việt Nam và ASEAN thì chúng ta có thể thấy là ASEAN và Việt Nam cạnh tranh với hàng hóa của Thái Lan, dệt may của Campuchia và cạnh tranh hàng điện tử của Malaysia. Nhưng trong trường hợp của TPP thì Việt Nam có điều kiện dễ dàng hơn rất nhiều.

Sản phẩm mà Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ tập trung vào các lãnh vực như dệt may da giày túi xách hay các mặt hàng đồ gỗ, hay các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam như café hồ tiêu và các mặt hàng khác sẽ rất thuận lợi. Vì vậy cho nên cái thuận lợi của Việt Nam nó nằm trong cơ cấu kinh tế.

    TPP muốn Việt Nam xuất khẩu hàng do Việt Nam sản xuất chứ không phải xuất khẩu hộ hàng của Trung Quốc. Vì vậy Việt Nam đang cố gắng nâng cao hàm lượng nội địa, thu hút thêm nhà đầu tư nước ngoài và đấy là những thách thức, nhưng thách thức dó nếu được xử lý tốt thì có thể trở thành thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng của VN
– TS Lê Đăng Doanh  

Hơn thế nữa Nhật Bản rất quan tâm hợp tác với Việt Nam về nông nghiệp, sản xuất rau quả tươi để xuất khẩu sang Nhật và hai bên có thể hợp tác vì lợi ích của cả hai. Đấy là những điều tôi nghĩ rất thuận lợi đối với Việt Nam

Mặc Lâm: Như TS vừa nói thì dệt may và da giày là hai mối lợi xuất khẩu thiết thực nhất, tuy nhiên rào cản kỹ thuật của TPP ghi rõ là nguyên liệu dành cho sản xuất phải mua từ các nước có tên trong hiệp định. Công nghệ may gia công của VN đang nhập nguyên liệu của Trung Quốc là chính do đó VN phải giải quyết nút thắt này như thế nào thưa ông?

TS Lê Đăng Doanh: Việc TPP yêu cầu có hàm lượng sợi trong TPP khoảng 70%, tôi không rõ là Việt Nam có thỏa thuận được điều kiện nào thuận lợi hơn hay không nhưng với tình hình như vậy thì tôi nghĩ nó cũng có cái lý của nó đó là TPP muốn Việt Nam xuất khẩu hàng do Việt Nam sản xuất chứ không phải xuất khẩu hộ hàng của Trung Quốc. Vì vậy Việt Nam đang cố gắng nâng cao hàm lượng nội địa, thu hút thêm nhà đầu tư nước ngoài và đấy là những thách thức, nhưng thách thức dó nếu được xử lý tốt thì có thể trở thành thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam

Mặc Lâm: Các chuyên gia quốc tế cho rằng Việt Nam sẽ gặp rào cản lớn trong vấn đề thành lập công đoàn cho công nhân độc lập với công đoàn của nhà nước, mặc dù hiện nay VN có thời gian là 5 năm để chuẩn bị cho yêu cầu nghiêm ngặt này. TS có nghĩ rằng vì lợi ích kinh tế của quốc gia Việt Nam sẽ vượt qua được nút thắt này hay không?

TS Lê Đăng Doanh: Tôi đánh giá cao quyết tâm của Việt Nam đã chấp nhận các điều kiện như vậy và tôi nghĩ rằng nếu có quyết tâm thực hiện và tổ chức tốt thì Việt Nam hoàn toàn có thể làm được điều này.

Mặc Lâm: Riêng về khung pháp luật phù hợp với TPP thì hiện nay chúng ta vẫn còn trong tình trạng soạn thảo, liệu có đủ thời gian để làm công việc phức tạp này hay không?

TS Lê Đăng Doanh: Vâng, Việt Nam đã thấy điều đó, thí dụ như Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã trực tiếp làm việc với các Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thuế để giảm bớt  để giàm bớt các thủ tục và gần đây nhất vào ngày 12 tháng 3 năm 2015 thì chính phủ đã có ban hành cái nghị quyết 19 và hiện nay đang tích cực thực hiện nghị quyết này để giảm bớt chi phí và thời gian đối với doanh nghiệp. Tôi nghĩ việc gia nhập TPP và Việt Nam nghiêm chỉnh thực hiện những điều kiện của TPP sẽ là đòn bẫy từ bên ngoài để thúc đẩy Việt Nam cải cách.

Mặc Lâm: Tin VN gia nhập TPP giống như một làn sóng lớn ập xuống doanh nghiệp và cả chính phủ với hàng ngàn việc cần phải làm. Theo ông khả năng hòa nhập cũng như thích hợp với thị trường mới của doanh nghiệp Việt Nam có sẵn sàng chưa trong hoàn cảnh kinh tế hiện nay.

TS Lê Đăng Doanh: Tôi nghĩ Việt Nam đang có thời gian để đẩy mạnh việc thực hiện. Bởi vì phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Họ không có điều kiện để có thể hiểu biết và quan tâm nhiều đến các yêu cầu về TPP.

Vì vậy tôi nghĩ trong thời gian mà Quốc hội các nước còn phải thông qua thì Việt Nam nên tranh thủ việc tổ chức thực hiện, cũng như giúp đỡ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh cải cách thể chế. Tôi nghĩ rằng đó là những điều Việt Nam đã nhận thức và có thể làm được trong thời gian tới.

Mặc Lâm: Xin cám ơn TS Lê Đăng Doanh.

[:-/] TPP, vài nét chính (Trà Mi DCVOnline) – Cần ít nhất 15 năm áp dụng sau khi được 12 quốc gia phê chuẩn và ký kết để Thoả thuận Thương Mại Tự do Xuyên Thái Bình dương có tác dụng toàn bộ.

Bản đồ của Dịch vụ Nghiên cứu của Quốc hội (Mỹ) cho thấy những quốc gia thuộc khối TPP và khối lượng thương mại của Mỹ với từng nước. TPP sẽ giảm các rào cản thương mại, giảm thuế nhập cảng với hàng hóa như xe tải, gạo, và vải may mặc. Nguồn: http://www.vox.com

Đối với Việt Nam, một trong những ảnh hưởng địa chính trị của Thoả thuận Đối tác Xuyên Thái Bình Dương là những điều khoản trong Chương 18 về “Lao động”. Hai mục đầu của Chương này buộc các nước thành viên phải

  • Cam kết thực thi để bảo vệ và cổ xuý các nguyên tắc và quyền lao động đã được quốc tế công nhận, gồm Tuyên bố 1998 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về các Nguyên tắc Cơ bản và các Quyền của Công nhân.
  • Cam kết để bảo đảm rằng luật pháp và chính sách quốc gia sẽ bảo vệ các nguyên tắc cơ bản và quyền của người lao động tại tại nơi làm việc gồm quyền tự do lập hội và thương lượng tập thể; và xóa bỏ lao động trẻ em, lao động cưỡng bức hoặc lao động bắt buộc, và phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp.

Mặt khác, một dụng cụ công pháp quốc tế, “giải quyết xung đột giữa nhà nước và giới đầu tư” (ISDS), của TPP có thể sẽ đem lại công bằng cho người lao động, nhất là tại quốc gia thành viên như Việt Nam, khi có sự xung đột giữa giới đầu tư nước ngoài và chính phủ, ví dụ về chính sách “lương nô lệ”, công đoàn “không độc lập” thì giới đầu tư nước ngoài có thể đưa chính phủ nước thành viên đó ra toà trọng tài quốc tế. (…)

[:-/] Toàn văn bản tóm tắt Hiệp định TPP bằng tiếng Việt (Lê Kiên VNTB) – Để độc giả hiểu TPP là gì và tầm quan trọng của nó trong trợ lực và kết nối 12 nền kinh tế (chiếm 40% GDP toàn cầu), VNTB xin trân trọng giới thiệu toàn văn bản tóm tắt Hiệp định TPP bằng tiếng Việt do dịch giả Minh Khoa thuộc Thư viện Pháp luật đưa ra.

[:-/] TPP là gì, có lợi gì với kinh tế Việt Nam? (infonet.vn) – Hiệp định TPP được coi là một hiệp định mang tính bước ngoặt của thế kỷ 21. Hiệp định bao gồm 30 chương, không chỉ đề cập đến các lĩnh vực hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, mà còn cả những vấn đề mới như thương mại điện tử, doanh nghiệp nhà nước…

Theo Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công thương) có 5 đặc điểm chính khiến TPP trở thành Hiệp định mang tính bước ngoặt của thế kỷ 21:

Thứ nhất, tiếp cận thị trường một cách toàn diện. Hiệp định TPP cắt giảm thuế quan và các hàng rào phi thuế về căn bản đối với tất cả thương mại hàng hóa và dịch vụ và điều chỉnh toàn bộ các lĩnh vực về thương mại trong đó có thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư nhằm tạo ra các cơ hội và lợi ích mới cho doanh nghiệp, người lao động và người tiêu dùng của các nước thành viên.

Thứ hai, tiếp cận mang tính khu vực trong việc đưa ra các cam kết. Hiệp định TPP tạo thuận lợi cho việc phát triển sản xuất và dây chuyền cung ứng, cũng như thương mại không gián đoạn, đẩy mạnh tính hiệu quả và hỗ trợ thực hiện mục tiêu về tạo việc làm, nâng cao mức sống, thúc đẩy các nỗ lực bảo tồn và tạo thuận lợi cho việc hội nhập qua biên giới cũng như mở cửa thị trường trong nước.

Thứ ba, giải quyết các thách thức mới đối với thương mại. Hiệp định TPP thúc đẩy việc đổi mới, năng suất và tính cạnh tranh thông qua việc giải quyết các vấn đề mới, trong đó bao gồm việc phát triển nền kinh tế số và vai trò ngày càng tăng của các doanh nghiệp Nhà nước trong nền kinh tế toàn cầu.

Thứ tư, bao hàm toàn bộ các yếu tố liên quan đến thương mại. Hiệp định TPP bao gồm các yếu tố mới được đưa ra để bảo đảm rằng các nền kinh tế ở tất cả các cấp độ phát triển và doanh nghiệp thuộc mọi quy mô đều có thể hưởng lợi từ thương mại.

Hiệp định bao gồm các cam kết nhằm giúp đỡ các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiểu rõ về Hiệp định, tận dụng được những cơ hội mà Hiệp định mang lại và nêu lên những thách thức đáng chú ý tới chính phủ các nước thành viên.

Hiệp định cũng bao gồm những cam kết cụ thể về phát triển và nâng cao năng lực thương mại để đảm bảo rằng tất cả các Bên đều có thể đáp ứng được những cam kết trong Hiệp định và tận dụng được đầy đủ những lợi ích của Hiệp định.

Thứ năm, nền tảng cho hội nhập khu vực. Hiệp định TPP được ra đời để tạo ra nền tảng cho việc hội nhập kinh tế khu vực và được xây dựng để bao hàm cả những nền kinh tế khác xuyên khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

[:-/] Việt Nam gia nhập TPP: Thách thức còn nhiều hơn cơ hội (VTC News) – “Tham gia hiệp định TPP, Việt Nam sẽ được lợi gì và đứng trước những thách thức nào” là câu hỏi đang được nhiều chuyên gia kinh tế cũng như nhà quản lý “mổ xẻ”.

Đánh giá về tác động của việc Việt Nam gia nhập TPP đến sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, TS. Trần Du Lịch cho rằng, việc tham gia vào hiệp định TPP là cơ hội rất lớn cho Việt Nam. Cụ thể, hiệp định này sẽ mở cho Việt Nam một thị trường xuất khẩu rộng lớn, trong đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như may mặc, da giày sẽ có mức thuế bằng 0. Triển vọng mở rộng thị trường của Việt Nam cũng rất rộng lớn, kích thích và tạo thêm nhiều việc làm trong nước.

“Quan điểm của tôi là có thể có nhiều cách thức nhưng hiệp định TPP vẫn mang ý nghĩa lớn cho kinh tế Việt Nam, nhất là xấu khẩu. TPP là hiệp định có độ mở, độ tự do hoá cao nhất so với các hiệp định đang có. Hiệp định này sẽ giúp cải cách mạnh mẽ về thể chế, tự do thương mại, thúc đẩy các đạo luật như: Luật doanh nghiệp, luật đầu tư trong nước,…đi vào cuộc sống, tạp môi trường cạnh tranh mạnh mẽ, nâng năng lực cạnh tranh trong nước lên, từ đó là điều kiện nâng năng lực cạnh tranh lên”, TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh.

Theo ông Trần Du Lịch, hiệp định TPP vẫn chờ Quốc hội 12 nước phê chuẩn, cũng chưa biết có hiệu lực vào lúc nào, tuỳ thuộc vào phê duyệt của các nước.

“Nhưng với lộ trình như hiện nay thì tôi cho rằng sẽ vào khoảng năm 2017”, ông Lịch nêu quan điểm.

Như vậy, theo ông Lịch, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thời gian để chuẩn bị, thí dụ như có thời gian thay đổi về xuất xứ các nguyên liệu, ví dụ như hiện nay đang nhập nguyên liệu từ các nước ở Ấn Độ, thì sẽ chuyển dần sang nhập ở các nước TPP.

Hay tăng tỷ lệ nội địa hoá lên. Ví dụ như: phát triển ngành May trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ…Phát triển công nghiệp hỗ trợ nên có đạo luật riêng để phát triển, đây sẽ là lợi thế rất mạnh.

“Khi gia nhập WTO, chúng ta cũng đã thúc đẩy việc hoàn thành thể chế, lần này Việt Nam gia nhập TPP cũng phải nhanh cải cách thể chế, tăng cường năng lực cạnh tranh. Đây là những yếu tố góp phần làm nên lợi thế cho Việt Nam”, ông Lịch nhấn mạnh.

Đồng quan điểm cho rằng hiệp định TPP sẽ là cơ hội lớn cho Việt Nam, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cũng rằng, những lợi thế của Việt Nam khi hiệp định TPP có hiệu lực có thể nhìn thấy ngay như: Thị trường mở rộng ra hơn, thuế quan giảm, có những mặt hàng thuế bằng 0, dễ dàng tìm kiếm những thị trường mới.

Người dân Việt Nam cũng được hưởng lợi rất lớn, vì hàng hoá giảm, Việt Nam sẽ mua được nhiều hàng rẻ.

Tuy nhiên ông Long cho rằng, cơ hội lớn, nhưng thách thức còn lớn hơn cơ hội. Bởi lẽ năng lực cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam thấp, nên nếu không cẩn thận sẽ thua ngay trên sân nhà.

“Nếu không đổi mới thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh thì tính hiệu quả sẽ bị hạn chế rất lớn và thua ngay trên sân nhà”, ông Long nhấn mạnh.

Trong khi đó, TS. Trần Du Lịch lại cho rằng, không nên đánh giá quá thấp năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. Bởi lẽ, doanh nghiệp Việt Nam có 2 tố chất cơ bản: Thứ nhất, họ là những doanh nghiệp năng động, sáng tạo, có khả năng thích nghi cao với hoàn cảnh.

Thứ hai, doanh nghiệp Việt Nam rất lạc quan, ngay cả khi vay nợ họ vẫn lạc quan đầu tư làm.

Chính hai yếu tố này đã giúp doanh nghiệp Việt Nam khi nhìn thấy cơ hội sẽ vượt qua thách thức và vươn lên rất nhanh.

[:-/] TPP dưới góc nhìn địa chiến lược (TBKTSG Online) – Hiệp định Đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) trước hết là một thỏa thuận về kinh tế, tuy vậy yếu tố địa chiến lược xuyên suốt trong nó từ khi những vòng đàm phán khởi đầu. Sự tham dự của Mỹ vào năm 2008, việc Nhật bắt chuyến tàu trễ 2013 hay yếu tố “loại trừ” Trung Quốc thường được ra nêu ra như những lý do chiến lược. Nhưng trên hết thảy, câu hỏi về việc định dạng cuộc chơi trong thế kỷ 21 mới ở tâm điểm hàng đầu.


Không chỉ là kinh tế-thương mại mà TPP còn được coi như
một trong những trụ cột chiến lược quan trọng. Ảnh minh họa

Từ khi bắt đầu tham gia đàm phán đến thời điểm Mỹ tuyên bố “xoay trục” về châu Á – Thái Bình Dương, TPP trở thành một trong những trụ cột chiến lược quan trọng. Sự gắn kết này được hiểu như cách thức Mỹ ưu tiên các hiệp định thương mại tự do cho các đồng minh hay đối tác chiến lược của mình. Sự chồng lấn giữa các ràng buộc về an ninh lẫn kinh tế châm ngòi quan niệm rằng “siêu hiệp định này” được lèo lái bởi các động cơ địa chính trị nằm ngoài kinh tế (chủ yếu đến từ phía Trung Quốc và cả một số học giả phương Tây).

TPP đang vận dụng đòn bẩy thương mại cho các mục tiêu khác nhau với cái đích cuối cùng là kìm hãm sự trỗi dậy của Trung Quốc. Sự hiện diện của TPP- chẳng hạn- có thể tạo ra một hiệu ứng gọi là “sự chệch hướng thương mại”: dòng thương mại từ một chủ thể xuất khẩu mạnh hơn sẽ được chuyển sang cho các chủ thể yếu hơn do hiệu lực của một hiệp định thương mại tự do. Hàng xuất khẩu từ phía các nước đang phát triển trong TPP, vốn có thể xem là các đối thủ cạnh tranh trực tiếp với hàng xuất khẩu Trung Quốc sẽ nương theo hiệu lực của TPP trong cuộc đua vào thị trường Mỹ.

Ngoài ra, TPP có tham vọng áp dụng những tiêu chuẩn cao cho một tập thể các chủ thể có sự chênh lệch lớn về trình độ phát triển. Sân chơi thiếp lập qua TPP đặt ra một loạt những “chuẩn mực hành vi/ứng xử” về thương mại và nhiều lãnh vực liên quan khác. Tập hợp các quốc gia hiện tham gia vào các thỏa thuận này cùng với sự chuyển dòng trong thương mại và đầu tư mà chúng tạo ra sẽ là thước đo mới cho các hiệp định tương tự về sau.

Ngay từ trong tham vọng này đã xuất hiện những mâu thuẫn về lâu dài có thể gây khó khăn cho “chất lượng” của TPP. “Chất lượng” ở đây có nghĩa là các chủ thể đều phải và có khả năng tuân thủ những quy định chung, duy trì được tính chuẩn hóa cao và tính thống nhất. Cuối cùng, nhiều khả năng vẫn có những ngoại lệ đối xử cho một số quốc gia.

“TPP là cơ hội nghìn năm một thuở mới có của Việt Nam”

Lề Phương (BizLive) – Đây là nhận định của chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành trước việc Việt Nam cùng 11 nước tham gia đạt được thỏa thuận về hiệp định TPP.


Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành

Đóng vai trò tham vấn trung gian giữa chính phủ Mỹ và chính phủ Việt Nam từ những ngày đầu đàm phán, ông đánh giá ra sao về sự kiện hiệp định TPP vừa đạt được thỏa thuận?

– TPP là một cơ hội “nghìn năm một thuở” mới có một lần, cho Việt Nam được sánh vai cùng 12 cường quốc phát triển hàng đầu thế giới. Cũng giống như gần đèn thì rạng, khi “chơi” với những nước lớn, Việt Nam cũng bắt buộc phải tự hoàn thiện nền kinh tế và thể chế chính sách.

Vào được “câu lạc bộ” đó rồi, có tận dụng được cơ hội không thì là hoàn toàn do mình. Vậy nên các doanh nghiệp từ nhỏ tới lớn, các nhà hoạch định chính sách phải bắt tay, cong lưng mà làm.

Trước đây, hiệp định WTO cũng từng được kỳ vọng rất lớn trong việc thúc đẩy kinh tế của Việt Nam, nhưng trên thực tế, nó làm nảy sinh nhiều vấn đề mà ta phải nhất nhiều năm để tìm lối thoát. Việt Nam có thể rút ra bài học gì để áp dụng với TPP không?

– Giống như lên võ đài, trước khi nghênh chiến, anh phải rèn luyện thể lực chứ không thể thắng chỉ bằng “võ mồm”.

Tương tự, trước những hiệp định thương mại lớn, ta phải chuẩn bị về nội lực. Một mặt với thị trường trong nước, ta cần bảo vệ thị phần bằng cách nâng cao chất lượng hàng Việt Nam. Hàng hóa mẫu mã dở, chất lượng kém thì lấy đâu cơ sở để kêu gọi người Việt Nam dùng hàng Việt Nam? Lúc đó thì mình đã thua ngay trên sân nhà.

Đối với thị trường nước ngoài, khi đem hàng đi bán, mình phải chứng minh được hàng của mình có điểm mạnh hơn so với hàng của họ, giá cả hợp lý hơn thì mới tìm được nguồn tiêu thụ.

Nói tóm lại, củng cố sức mạnh nội tại là điều kiện tiên quyết mà cách nhà hoạch định chính sách cũng như doanh nghiệp tại Việt Nam phải lo nghĩ và ưu tiên hàng đầu.

Khi hàng rào thuế quan được giảm về 0%, liệu thu thuế ngân sách giảm có ảnh hưởng tiêu cực không, trong bối cảnh nợ công Việt Nam đang bị nhiều tổ chức quốc tế cảnh báo?

– Hiệp định TPP nhắm tới mở cửa thị trường trong khối, các nước trong khối thành viên giao thương bình đẳng để phát triển thị trường, vì vậy cần phải “có qua, có lại”, mình bán cho nước bạn thuế bằng 0 thì ngược lại, cũng được mua hàng của họ với thuế bằng 0.

Thuế chỉ là một gam màu trong bức tranh kinh tế vĩ mô. Ở đây chúng ta chỉ đang nói đến thuế nhập khẩu, trong khi còn bao nhiêu thứ thuế khác như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng,…

Cái cần lo lắng ở đây là phải làm sao phát triển ngành xuất khẩu, rồi thu lợi nhuận từ doanh thu bán hàng, từ thuế doanh nghiệp, chứ không phải thuế hải quan. Giữ thuế cao như trước thì không những kim ngạch giao thương giảm, mà người chịu thuế là ai? Chính là người tiêu dùng.

Đương nhiên khi tham gia TPP, thuế hải quan sẽ mất đi phần nào, nhưng khi nền kinh tế phát triển, tạo thêm hàng nghìn công ăn việc làm, thì thuế thu nhập đánh vào người lao động, thuế thu nhập của các doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng sẽ tạo ra giá trị bằng 5, 7 lần thuế hải quan. Đừng ngại “thả con săn sắt để bắt con cá rô”.

Ông có nói đến việc phát triển xuất khẩu, 9 tháng đầu năm Việt Nam ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu tới 9,6%, đây là một tín hiệu đáng mừng trước thềm TPP?

– Việt Nam vẫn còn nặng về gia công. Xét trên một khía cạnh nào đó, khi ta nhập nguyên liệu từ Trung Quốc về gia công rồi xuất khẩu, thì giống như đang “xuất khẩu giùm” Trung Quốc vậy.

Vì vậy, giờ ta phải làm thế nào để tăng nội địa hóa lên, ví dụ trong dệt may, phải hướng tới tỷ lệ 50 – 60%. Theo quy định của TPP đối với ngành dệt may, thì ta phải nội địa hóa từ sợi trở đi rồi chứ không thể mua sợi về may như trước. Điều này có thể tạo động lực để ta nội địa hóa dần dần hàng Việt.

Trung Quốc là một bạn hàng lớn của Việt Nam, nhưng lại không là thành viên trong hiệp định. Liệu quan hệ giao thương trong thời gian tới giữa hai nước có sự chuyển dịch?

– Tất nhiên sẽ có sự thay đổi, nhưng theo chiều hướng tích cực cho Việt Nam mà thôi. Bây giờ mình đừng tiếp tục đi bán hàng “giùm” Trung Quốc nữa. Ví dụ với dệt may, đừng xuất khẩu vải gia công nữa, mà hãy sản xuất tại chỗ. Chưa sản xuất được vải ngay, thì ta bắt đầu từ sản xuất sợi.

Vậy kịch bản gì sẽ xảy ra? Có thể Trung Quốc sẽ rời nhà máy sang Việt Nam để sản xuất sợi. Như vậy dòng vốn FDI đổ vào tăng lên, và sợi này sẽ là sợi “made in Vietnam”, nâng tỷ lệ nội địa hóa của hàng Việt Nam cao hơn. Chưa kể khi Việt Nam sẽ học được các kỹ thuật sản xuất tơ sợi tiên tiến từ nước bạn.

Xin cảm ơn ông!

[:-/] TPP : Việt Nam thắng lớn, Trung Quốc thua đau ? (Trọng Nghĩa RFI) – Vào ngày 05/10/2015, 12 nước hai bên bờ Thái Bình Dương đã thông qua Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP (Trans-Pacific Partnership), được đánh giá là một thỏa thuận tự do mậu dịch lớn nhất trong lịch sử. Ngay sau khi văn kiện được thông qua, giới quan sát đã thử phân tích xem ai được lợi nhiều nhất, và ai sẽ bị thua thiệt nặng nhất. Một trong những câu trả lời lý thú đã được hãng tin Mỹ Bloomberg đưa ra hôm nay : Được lợi nhiều nhất là Việt Nam, trong khi bị thua thiệt nhiều nhất lại là Trung Quốc, một nước không được mời gia nhập khối TPP.

[:-/] Hiệp định TPP được mọi nơi hoan nghênh, ngoại trừ Trung Quốc (Trọng Nghĩa RFI) – « Một thế kỷ mới » cho khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, theo Thủ tướng Nhật, « một viên đá khổng lồ đầu tiên cho sự thịnh vượng tương lai của chúng ta », theo Thủ tướng Úc… Ngày 06/10/2015, nhiều lãnh đạo thế giới đã lên tiếng hoan nghênh sự kiện 12 nước quanh Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam, đã đúc kết được bản hiệp định tự do mậu dịch Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP. Là cường quốc kinh tế trong cùng khu vực, nhưng không tham gia vào khối, Trung Quốc cũng có phản ứng nhưng rất chừng mực.

Đối với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, « một vùng kinh tế lớn sẽ nổi lên (…), TPP sẽ làm cho cuộc sống của chúng ta sung túc hơn… Một thế kỷ mới đang bắt đầu cho khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. ». Phản ứng phấn khởi của ông Abe cũng dễ hiểu vì hiệp định TPP được cho là rất có lợi cho Nhật Bản, đồng thời là một thành công chính trị của ông.

Không kém phấn khởi, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull cũng nhiệt liệt hoan nghênh TPP, trong lúc Malaysia tỏ ý vui mừng về khả năng được tiếp cận dễ dàng hơn với một loạt thị trường. Các lãnh đạo 12 nước thành viên TPP lên tiếng hoan nghênh đã đành, mà ngay cả Quỹ Tiền tệ Quốc tế FMI, qua lời bà Tổng giám đốc Christine Lagarde, cũng cho rằng hiệp định TPP là « một sự kiện rất tích cực ».

Riêng Trung Quốc, cường quốc kinh tế thứ hai thế giới, cũng là một nước ven Thái Bình Dương, nhưng lại không tham gia khối TPP, vì xem đấy là một công cụ của Mỹ, đã có phản ứng rất thận trọng. Sau khi được tin hiệp định TPP đã được thông qua, Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc chỉ nói vắn tắt là Bắc Kinh luôn « mở cửa chào đón bất kỳ cơ chế nào » có khả năng « tăng cường sự hội nhập kinh tế của khu vực Châu Á Thái Bình Dương ».

Đối thủ của Trung Quốc là Nhật Bản đã không ngần ngại gợi ý với Trung Quốc là hãy cố cải thiện luật lệ để có thể tham gia vào khối TPP. Theo Thủ tướng Abe : « Nếu trong tương lai Trung Quốc tham gia vào TPP, điều đó sẽ góp phần đảm bảo an ninh cho Nhật Bản và ổn định của khu vực Châu Á-Thái Bình Dương ».

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s