Lỗi hệ thống và sự lạm dụng quyền lực

Posted: October 15, 2015 in Uncategorized
Tags:

FB Lãng(Dân Luận) – Câu chuyện về cái chết của em Đỗ Đăng Dư và lá đơn của một số luật sư yêu cầu điều tra sự việc gây xôn xao. Một cậu bé vị thành niên, ăn trộm số tiền hiện chưa rõ là 1,5 tr đồng hay 2 tr đồng, bị tạm giam hai tháng và gia đình chỉ còn nhìn thấy con mình khi đã hôn mê sâu. Sau vài ngày, cậu chết mà không kịp nói lời trăn trối.

� Xem thêm: ‘Trùm’ dư luận viên Việt Nam giáp mặt các nhà bất đồng.


Bà Đỗ Thị Mai bị công an chặn không cho gặp mặt con trước khi con chết

Sự việc gây xôn xao khi các chuyên gia pháp lý phát hiện thấy nhiều lỗi nghiêm trọng của lực lượng hành pháp. Nhìn vấn đề này dưới góc nhìn toàn cục sẽ thấy một bức tranh khác thay vì chỉ là một bất cập xã hội vốn ngày càng phổ biến.

Khai phóng xã hội không phải là một kết cục mà là một tiến trình. Lá đơn này của các luật sư chưa có tiền lệ và thể hiện sự thức tỉnh xã hội đối với những bất cập từ quyền lực không được kiểm soát.

Bất kể câu chuyện này có kết cục ra sao, thì đây cũng là những viên đá đặt nền móng cho xã hội dân sự và sự giám sát quyền lực. Những người ký tên trong lá đơn này đáng được coi trọng. Họ đã vận dụng tốt quyền hiến định của người dân trong khuôn khổ pháp lý và hòa bình. Đây là cách đấu tranh thay đổi xã hội phù hợp với quy luật của thời đại.

Câu chuyện này cần được ủng hộ rộng khắp. Đừng nghĩ rằng đây chỉ là bi kịch của một cậu bé 17 tuổi xa lạ có lý lịch xấu. Cái chết bi thảm tương tự có thể đến với bất cứ ai, rất có thể là một người thân của bạn hoặc thậm chí chính bản thân bạn nếu quyền lực độc tài không được kiểm soát. Hôm nay công an tìm đến Đỗ Đăng Dư, xã hội có một nạn nhân của nạn lạm quyền. Ngày mai, rất có thể họ tìm đến chính bạn vì một lý do trời ơi nào đó. Quyền lực độc tài và các hệ lụy đặt mọi cá nhân trước rủi ro tiềm tàng khi bất cứ ai cũng có thể trở thành nạn nhân.

Nếu cha mẹ cậu bé này biết ngay từ đầu việc bắt con em họ vi phạm luật pháp thì cập bé này đã không bị đánh chết. Và cả một hệ thống từ công an đến viện kiểm sát của một địa phương, những người thực thi luật pháp, liệu không có ai có đủ kiến thức tối thiểu để hiểu rằng hành vi bắt giam tủy tiện của họ có dấu hiệu vi phạm luật pháp. Bạn tin nổi không? Ở đây là quyền lực độc tài không được kiểm soát và xã hội không có những tổ chức dân sự đủ mạnh để giám sát và can thiệp ngay khi có vấn đề. Khai phóng do đó cần cho mọi đối tượng. Với người dân, họ cần ý thức được việc cần lên tiếng/tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng khi đối mặt với những vấn đề họ thiếu hiểu biết. Với xã hội, cần sự chia sẻ quan tâm với các vấn đề chung (dù không liên quan trực tiếp đến mình) và sự hình thành những nhóm, hội độc lập hỗ trợ cộng đồng. Với những người thực thi pháp luật, họ cần được khai phóng rằng hành vi của họ đang bị giám sát và không thể áp dụng quyền lực bừa bãi mà không trả giá. Tất cả những thứ này, đều cần đến sự khai phóng. Đây cũng là lý do anh nói đến việc tìm hiểu và phổ cập các quyền hiến định về quyền con người trong hiến pháp hiện hành như một trong những giải pháp giúp khai phóng xã hội.

Câu chuyện gần như giống hệt nhau trong mọi xã hội độc tài. Quãng năm 2010, một chuyên gia công nghệ thông tin người Trung Quốc, có bằng Thạc sỹ, đang làm cho một công ty lớn với mức lương trên 3000 usd. Anh ta để tóc dài và đi chơi khuya. Không may, anh ta gặp cảnh sát và bị tóm vào đồn vì một lý do gì đó không ai biết. Hai ngày sau, người thân nhận được tin đến nhận xác người nhà. Vụ việc khiến toàn Trung Quốc bàng hoàng vì nhận ra bất cứ ai trong xã hội cũng có thể trở thành nạn nhân trong một xã hội mà quyền lực được lạm dụng vô tội vạ do thể chế độc tài và thiếu vắng các cơ chế giám sát xã hội. Ở Việt Nam hiện nay thì lực lượng hành pháp nhiều lúc cư xử không khác bọn lưu manh. Nguyên nhân vì sao? Là vì xã hội thiếu vắng hoàn toàn các cơ chế của một xã hội dân sự. Tất cả những điều này sẽ được khắc phục từ từ khi dân trí được khai phóng và dân khí được chấn hưng.

Điểm mấu chốt ở đây là quyền lực độc tài của nhà nước khiến xã hội sinh ra những vấn nạn ngày một bức bối. Tham nhũng, bất công, lạm dụng quyền lực và tha hoá xã hội chỉ là những hệ quả của độc tài quyền lực (không độc tài cũng có những vấn nạn này, nhưng mức độ nhỏ hơn rất nhiều tại các xã hội văn minh và ngày một bị kiểm soát). Người dân thường tại Mỹ, Anh, Pháp cũng chẳng mấy ai có đủ hiểu biết về luật pháp. Nhưng họ ý thức sâu sắc về quyền con người và có xã hội dân sự đủ mạnh để bảo vệ họ khi có dấu hiệu bị lạm dụng quyền lực. Do đó, chính cơ chế gây ra bất công chứ không phải hiện tượng xã hội tự nhiên sinh ra. Cách đây 15 năm, anh nói chuyện với một vụ trưởng có tài và cấp tiến của Bộ KHĐT, nguyên văn ông này nói đến giờ anh vẫn nhớ như in: “Anh không muốn nhận phong bì của các đơn vị, vì làm xấu mặt Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, nhưng cái thể chế này không cho phép anh sống bằng lương và thu nhập hợp pháp như các đất nước khác”. Đó là một người hiếm hoi có tâm trong bộ máy chính quyền nhưng vẫn buộc phải làm sai. Còn vô số những thành phần khác thì hoan hỷ tận dụng thể chế để làm giàu và lạm dụng quyền lực. Cũng chỉ có ở Việt Nam mới có việc coi chuyện thi vào ngành công an là một cơ hội để đổi đời. Nói chung, vấn đề của Việt Nam thuộc về system eror, lỗi hệ thống, giàn khắp từ nhiều vấn đề mà cốt lõi nằm ở quyền lực độc tài của Đảng cộng sản và nhà nước mà nó dựng lên.

Thật ra có nhiều vấn đề đằng sau câu chuyện lá đơn và anh không loại trừ có những người tham gia để mua danh và vì động cơ vụ lợi. Nhưng bất kể đằng sau đó là gì, thì đây cũng là một sự kiện thể hiện xã hội dân sự đang hình hành bất chấp bị kìm kẹp đến đâu. Đằng sau câu chuyện đòi công lý trong một xã hội bất công nhan nhản như ở Việt Nam, khi chính ông chủ tịch nước phải phát ngôn “có cả bầy sâu đang làm rầu nồi canh” (chứ không còn là một con sâu riêng lẻ). Vấn đề chính mà các ông này né tránh là tại sao và vì cái gì sâu ngày một nhiều? Có thiếu điều luật chống tham nhũng chăng? Không. Có thiếu điều luật chống lạm quyền, nhục hình chăng? Cũng không. Nhưng vấn đề lõi là thiếu cơ chế để thực thi những thứ ấy một cách hiệu quả. Như anh đã nói ở trên, thuộc về lỗi hệ thống. Dân trí và xã hội dân sự là những biện pháp căn bản nhất để khắc phục system eror, bước tiếp sau đó là xây dựng một system mới đủ văn minh. Và chẳng cần nhìn đâu xa mà chỉ cần phóng mắt nhìn ra thế giới.

Đây cũng chính là lý do mà việc chống tham nhũng hay chống lạm dụng quyền lực trong các xã hội độc tài hầu như không đạt hiệu quả. Khi nhìn chiến dịch đại truy quét của Tập Cận Bình, dù Tập có bỏ tù nhiều quan chức nữa, truy tố nhiều ủy viên bộ chính trị nữa thì cũng chỉ là trò thanh trừng quyền lực. Vì Tập hoàn toàn né cái lõi của vấn đề là hệ thống lỗi: quyền lực độc tài không được kiểm soát và cũng không thể kiểm soát, vì chịu giám sát và được kiểm soát thì đã không còn là độc tài. Trước sau gì phe cánh Tập đưa lên rồi cũng lại sa vào con đường tha hoá và lạm dụng quyền lực. Đây là kết cục chung của mọi hệ thống độc tài. Câu chuyện cũng giống hệt thế trong lòng Việt Nam.

Khắc phục lỗi hệ thống là giải pháp toàn diện duy nhất. Người ta có thể trông đợi vào cải cách từ trên xuống, nhưng ở Việt Nam, anh Lãng chỉ trông chờ vào sự thức tỉnh xã hội từ dưới lên. Đặt cược vào lương tâm của một lũ bất lương, tự thân nó đã là trò khôi hài đau đớn.

[:-/] Sự giả dối công khai và thói lạm dụng quyền lực (FB Trịnh Kim Tiến 25/01/2015) – Ngành công an là “lá chắn của chế độ” nhưng không phải là “đầy tớ” phục vụ nhân dân như những gì mà họ vẫn nói. Tức nhiên không thể gộp chung tất cả những người công tác trong ngành công an lại để nói, nhưng hình ảnh những người công an đầy nhiệt huyết và tấm lòng là những hình ảnh hiếm xuất hiện trong lòng người dân. Thay vào đó hầu hết là hình ảnh của những “tên cướp”, của sự giả dối, và của những kẻ giết người không tội trạng. Không phải vì bố tôi bị công an đánh chết mà tôi viết những dòng này, mà những sự thực đang diễn ra đã cho tôi thấy điều đó. Sự giả dối công khai diễn ra ngay cả khi họ muốn xây dựng những hình ảnh tốt đẹp nhất về ngành của mình trong lòng người dân.

‘Trùm’ dư luận viên Việt Nam giáp mặt các nhà bất đồng

(VOA Tiếng Việt) – Sau những tranh cãi nảy lửa trên mạng xã hội, người được coi là ‘trùm’ dư luận viên của Việt Nam, ông Trần Nhật Quang, trực tiếp đối mặt với các nhà hoạt động xã hội cũng như các nhà bất đồng chính kiến ở bên ngoài một nhà tang lễ ở Hà Nội hôm 11/10.


‘Trùm’ dư luận viên Trần Nhật Quang (thứ tư từ trái sang) chụp ảnh
với các nhà hoạt động xã hội và bất đồng chính kiến hôm 11/10.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh em Đỗ Đăng Dư (17 tuổi) mới tử vong với nguyên nhân mà tới nay vẫn còn gây tranh cãi giữa các bên.

Các bức ảnh đăng trên mạng xã hội cho thấy ông Quang ngồi giữa nhiều nhà bất đồng chính kiến, gồm luật sư Nguyễn Văn Đài hay blogger Huỳnh Ngọc Chênh, và trong một bức ảnh khác, ông này nhìn ngang vào mặt nhà hoạt động Nguyễn Lân Thắng.

Trong các đoạn clip đăng tải trên mạng, khi được luật sư Nguyễn Văn Đài hỏi quan điểm về vụ em Dư, trong đó có trách nhiệm của trại giam, ông Quang bắt đầu bằng việc nói tới vấn đề con số người tử vong vì giao thông ở Việt Nam, đồng thời kêu gọi mọi người “tự bảo vệ mình” khi ra đường để không để xảy ra tai nạn giao thông.

Ông này sau đó nói tiếp về vụ em Dư: “Thực ra tôi cũng chưa biết nguyên nhân là ở đâu nhưng mà tôi chỉ biết là ở trong trại giam của Bộ Công an, đúng không? Thế thì, nếu như tôi đã có phát biểu về ủy ban an toàn giao thông Việt Nam như thế nào, rồi bản thân chúng ta như thế nào thì tôi cũng phát biểu là các trại giam của Bộ Công an cũng phải hết sức tuân thủ những cái kỷ luật an toàn để đảm bảo rằng không có tai nạn rủi ro nào ở trong trại tạm giam của Bộ Công an”.

VOAquote Các trại giam của Bộ Công an cũng phải hết sức tuân thủ những cái kỷ luật an toàn để đảm bảo rằng không có tai nạn rủi ro nào ở trong trại tạm giam của Bộ Công an.Ông Trần Nhật Quang nói.

Sau đó cuộc tranh luận giữa ông Quang và một số người, mà theo luật sư Đài nói là dân oan, đã diễn ra khá gay gắt về vấn đề quyền con người ở Việt Nam.

Khi ông Quang tuyên bố “các anh các chị không bao giờ lôi kéo được nhân dân Việt Nam và Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc”, một người phụ nữ không rõ danh tính nói: “Những người dân Việt Nam chúng tôi đã bị che mắt, bịt tai 70 năm nay rồi, nhưng chính nghĩa, sự thật bao giờ cũng thắng”.

Có nhiều ý kiến bình luận trên mạng về sự xuất hiện của ‘trùm’ dư luận viên giữa các nhà hoạt động.

Về việc này, bà Thảo Teresa, một người có mặt trong bức ảnh với ông Quang, viết: “Thực ra những ai có mặt tại đó mới hiểu lý do tại sao có tấm ảnh này, đâu có gì quá nặng nề khi một con người chủ động ra bắt tay và chào hỏi từng người và xin chụp, còn đương nhiên tôi coi khinh những việc ông ta làm, phản đối những trò phá đám của đám DLV của ông ta, nhưng tôi vẫn coi ông ta là một con người, khi ông ta ra chào đích danh tôi, một người đã bị chính ông ta xuyên tạc một cách vô cùng bỉ ổi trên mấy clip”.

“Bị nhồi sọ”

Còn luật sư Nguyễn Văn Đài cho VOA Việt Ngữ biết về cuộc “giáp mặt” với ông Quang: “Những người khác thì họ va chạm với anh Trần Nhật Quang này nhiều lần rồi, nhưng về phía cá nhân tôi thì đây là lần đầu tiên tôi gặp nhóm này. Tôi cũng muốn xem cái khả năng của họ đến đâu, rồi là xem có cơ hội nào đấy để mà có thể nói chuyện một cách hài hòa với họ được không”.

VOAquoteGần như là họ đã bị nhồi sọ và cái nhận thức của họ rất là ấu trĩ. Họ tìm mọi cách để bênh vực cho chính quyền và Đảng cộng sản về những việc làm và những yếu kém.Luật sư Nguyễn Văn Đài nói.

Nhà bất đồng chính kiến nói tiếp: “Nhưng mà qua một ít phút tranh luận với họ thì tôi nhận thấy rằng là những nhóm này hoàn toàn không có cơ hội nào để có thể cảm hóa, hay có thể thuyết phục được họ đứng về những người hoạt động nhân quyền và hoạt động xã hội dân sự ở Việt Nam. Gần như là họ đã bị nhồi sọ và cái nhận thức của họ rất là ấu trĩ. Họ tìm mọi cách để bênh vực cho chính quyền và Đảng cộng sản về những việc làm và những yếu kém. Sau một ít phút nói chuyện tôi cảm thấy rằng không thể nào tiếp chuyện với họ được nên tôi rút lui”.

VOA Việt Ngữ không thể liên lạc được với ông Trần Nhật Quang, và trước đây, ‘trùm’ dư luận viên này từng không đáp lại đề nghị phỏng vấn.

Vụ việc trên xảy ra vài tháng sau khi những người được coi là dư luận viên nhảy múa trong tiếng nhạc chói tai trước tượng đài Lý Thái Tổ ở Hà Nội, trong khi nhiều người khác tìm cách tới thắp hương, tưởng nhớ những chiến sỹ ngã xuống trong trận Gạc Ma.

Video về vụ việc hồi giữa tháng Ba năm nay cho thấy, lẫn trong đám đông có khoảng một chục thanh niên mặc áo phông màu đỏ, phía trước có in hình búa liềm, sao vàng và đằng sau áo có in chữ “Đấu tranh chống luận điệu xuyên tạc”, kèm theo các chữ cái viết hoa DLV mà nhiều người cho là chữ viết tắt của “dư luận viên”.

Sau khi bị dư luận phản đối về hành động này, ông Nguyễn Đức Chung, Giám đốc công an Hà Nội, tuyên bố rằng rằng họ “không thuộc quản lý của công an thành phố và Ban tuyên giáo”.

Ông Chung cho biết thêm đã chỉ đạo nhân viên “xác minh” vụ việc, nhưng cho tới nay, kết quả của cuộc điều tra này vẫn chưa được công bố.

Xem lại tin Video của VOA đã đăng 18/3/2015:

.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s