Chiều cao trung bình của người Việt vẫn thuộc tốp thấp nhất châu Á

Posted: October 19, 2015 in Uncategorized
Tags:

Thu Phương (TTXVN) – Hiện nay, tầm vóc người Việt Nam còn thua kém rất nhiều so với một số nước châu Á và càng xa hơn so với các quốc gia châu Âu. Nguyên nhân của thực trạng này không chỉ do gen di truyền mà còn do người Việt Nam không được bổ sung dinh dưỡng đúng và hợp lý theo từng lứa tuổi.

� Xem thêm: 51% trẻ em tại Việt Nam đang trong tình trạng bị thiếu kẽm + Có khoảng 1,7 triệu trẻ em Việt Nam bị suy dinh dưỡng thấp còi.


Nhân viên y tế cho trẻ uống Vitamin A. (Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN)

Chiều cao của nam và nữ đều thấp hơn chuẩn

Hiện chiều cao trung bình của nam thanh niên Việt Nam chỉ đạt 163,7cm, thấp hơn so với chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) 13,1cm; của nữ là 153cm, thấp hơn chuẩn 10,7cm. Trong 35 năm qua, người Việt dù cao thêm 4 cm song hiện vẫn thuộc tốp thấp nhất khu vực châu Á. Sự khác biệt về chiều cao và cân nặng của người Việt so với chuẩn quốc tế rõ rệt nhất là ở nhóm tuổi từ 6 đến 12 tháng tuổi và từ 6 đến 11 tuổi.

Năm 2014, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi là 24,9%, thể nhẹ cân là 14,5%. Tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng vẫn tập trung cao ở những nơi khó khăn như Tây Nguyên, Trung du và miền núi phía Bắc. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi, nhẹ cân và gầy còm ở khu vực nông thôn, đặc biệt là các xã nghèo đều cao hơn so với khu vực thành thị.

Theo số liệu cuộc điều tra toàn quốc về vi chất dinh dưỡng được công bố tháng 10/2015, thiếu vi chất dinh dưỡng có xu hướng giảm so với điều tra quốc gia năm 2010 nhưng tốc độc giảm chậm và vẫn phổ biến ở trẻ em, phụ nữ có thai, phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em là 27,8%, phụ nữ tuổi sinh đẻ là 25,5% và phụ nữa có thai là 32,8%; tỷ lệ thiếu vitamin A lâm sàng ở trẻ dưới 5 tuổi là 13,0%…

Phó giáo sư-tiến sỹ Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho biết chiều cao trung bình của người Việt Nam kém tới 8cm so với các nước trong khu vực. Thực tế cho thấy, dù kinh tế đã có cải thiện đáng kể, bữa ăn hằng ngày đã đầy đủ hơn song tầm vóc người Việt Nam hiện vẫn không cao hơn thế hệ cha, chú.

Chưa có chế độ dinh dưỡng hợp lý

Theo phân tích của các chuyên gia về dinh dưỡng, người Việt Nam thấp bé, yếu thể lực không phải do di truyền. Bằng chứng là việc theo dõi các trẻ em có cha mẹ là người Việt sinh trưởng và lớn lên tại châu Âu, khi trưởng thành đều đạt chiều cao tương đương với người ở nước sở tại. Điều này cho thấy chiều cao không hoàn toàn do gen mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dinh dưỡng, môi trường, vận động… Vóc dáng của trẻ có thể cải thiện nhờ chế độ dinh dưỡng hợp lý. Tuy nhiên, bữa ăn của trẻ nhỏ ở Việt Nam hiện đang thừa thịt, ít rau và quá nhiều chất béo.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nguyên nhân chính khiến thể trạng người Việt Nam ngày càng kém dần so với chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới là do khẩu phần ăn của trẻ chưa đáp ứng được với các chỉ số cần thiết để phát triển; mới chỉ đáp ứng được 60,3% nhu cầu canxi và 10,6% nhu cầu vitamin D.

Với chế độ ăn thiếu cả về chất lẫn lượng như vậy dẫn đến thiếu máu, kẽm, canxi… ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc phát triển chiều cao, cân nặng và khả năng học tập của trẻ.

Trong khi đó, phần lớn cha mẹ Việt Nam chỉ quan tâm đến việc cho con ăn ngon, ăn nhiều nhưng chưa thật sự biết đến yếu tố khoa học là ăn đủ chất và đúng. Nhiều bà mẹ thấy con còi cọc lại cho trẻ ăn thỏa thích những gì chúng muốn, từ đồ uống có ga đến thức ăn nhanh, các loại bánh, kẹo… Các đồ ăn này dù nhiều năng lượng nhưng thiếu vi chất dinh dưỡng. Việc uống quá nhiều nước ngọt có ga có thể làm tăng mức độ đào thải canxi, hạn chế phát triển chiều cao và dễ dẫn tới béo phì.

Các loại thức ăn chứa nhiều tinh bột, chất béo, bột đường chỉ sinh ra năng lượng, tăng cân nặng nhưng lại thiếu những món chứa nhiều prôtêin, canxi, sắt, vitamin, kẽm để giúp tạo cơ và xương thúc đẩy chiều cao. Do thiếu chất, thể trạng của trẻ thường không đạt được như mong muốn, cộng với việc dễ mắc các bệnh như tiêu chảy hoặc giun nên chiều cao của trẻ cũng khó đạt được theo chuẩn.

Nhiều chứng minh khoa học cho thấy về mặt phát triển trí tuệ thì đến 80% bộ não phát triển trong những năm đầu đời và nếu không được sớm “lập trình” để phát triển ngay từ giai đoạn này thì việc tác động vào những giai đoạn sau sẽ mất thời gian và tốn kém hơn rất nhiều. Về mặt thể lực, khoa học cũng chứng minh toàn bộ nguyên nhân thấp còi ảnh hưởng trực tiếp đến chiều cao, cân nặng của trẻ cũng chủ yếu xảy ra ở giai đoạn trong hai năm đầu và thậm chí ngay cả trong bào thai. Vì vậy, muốn giải quyết được vấn đề tầm vóc, thể lực cho thế hệ tương lai phải tác động đặc biệt trong chín tháng mang thai và hai năm sau khi ra đời. Những năm sau đó, bên cạnh vấn đề dinh dưỡng, thể dục thể thao và chăm sóc sức khỏe tốt sẽ tạo thành một sức mạnh tổng lực để nâng cao tầm vóc của trẻ.

Bổ sung vi chất dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi

Phó giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết việc bổ sung vi chất là một trong các giải pháp quan trọng để cải thiện tình trạng dinh dưỡng và nâng cao tầm vóc trẻ em Việt Nam. Phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng cho trẻ nên bắt đầu từ sớm – khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ bằng việc bổ sung vi chất cho phụ nữ có thai.

Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng và Tổ chức Y tế Thế giới, phụ nữ có thai nên bổ sung viên sắt và acid folic hàng ngày ngay từ khi phát hiện có thai cho tới sau đẻ 1 tháng để dự phòng nguy cơ thiếu máu. Kết quả một số nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa tình trạng thiếu máu của mẹ và cân nặng sơ sinh cũng như tình trạng thiếu máu ở trẻ. Vì vậy, bổ sung viên sắt và acid folic là bước quan trọng đầu tiên để dự phòng nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt không chỉ ở mẹ mà còn ở trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, phụ nữ có thai nên bổ sung thêm các vitamin và khoáng chất mà khẩu phần ăn thường không cung cấp đủ so với nhu cầu khuyến nghị như canxi, vitamin D, kẽm… Liều bổ sung nên tuân theo sự hướng dẫn của cán bộ y tế cho từng trường hợp cụ thể.

Phó Viện trưởng Nguyễn Thị Lâm nhấn mạnh nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ nhóm tuổi từ 6-23 tháng có tỷ lệ thiếu đa vi chất cao nhất (sắt, kẽm, vitamin D…) và việc bổ sung đa vi chất có hiệu quả hơn việc bổ sung một vi chất đơn lẻ. Ở nhóm trẻ tuổi này có thể cho sử dụng các siro vi chất, hoặc các gói đa vi chất bằng cách hòa vào sữa mẹ hoặc trộn với thức ăn bổ sung của trẻ.

Ngoài ra, trẻ từ 6-36 tháng tuổi cần bổ sung vitamin A liều cao theo phác đồ 6 tháng 1 lần. Với trẻ từ 24-60 tháng tuổi thì đây là “giai đoạn vàng” đối với sự phát triển tầm vóc của trẻ nên bên cạnh việc nuôi dưỡng hợp lý, giai đoạn này trẻ vẫn cần được bổ sung những vi chất cần thiết để thúc đẩy quá trình tăng trưởng. Tuy nhiên, liều bổ sung đối với từng loại vi chất cần phải căn cứ từ nhu cầu khuyến nghị theo nhóm tuổi của trẻ.

Trẻ dưới 36 tháng tuổi vẫn cần được bổ sung vitamin A liều cao 6 tháng/lần. Bên cạnh đó, phụ huynh cần chú ý đến việc tẩy giun, tắm nắng cũng như phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn để phát huy tối đa tiềm năng tăng trưởng của trẻ.

Cùng với giải pháp bổ sung như trên, để phòng chống thiếu vi chất cho trẻ em, các bà mẹ nên đảm bảo nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục kéo dài tới 24 tháng. Khi đã cho ăn bổ sung nên chú ý lựa chọn các thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng như gan, tiết, thịt bò, đậu đỗ… giàu sắt hay các thực phẩm giàu kẽm (tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành), các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng…).

Để giải quyết vấn đề dinh dưỡng và cải thiện tầm vóc, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011-2030. Đề án gồm 4 chương trình lớn, trong đó có Chương trình số 2 là “Chăm sóc dinh dưỡng kết hợp với các chương trình chăm sóc sức khỏe, chất lượng dân số có liên quan.”

Một trong 6 nội dung quan trọng của Chương trình số 2 là xây dựng “Chương trình sữa học đường cho học sinh mẫu giáo và tiểu học.” Mục tiêu lớn nhất của Đề án là nâng chiều cao của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ từ nay đến năm 2030 cao hơn từ 2,5-3 cm, đồng thời phát triển thể lực, tầm vóc người Việt trong 20 năm tới để nâng cao chất lượng giống nòi và tăng tuổi thọ khỏe mạnh của người Việt Nam./.

51% trẻ em tại Việt Nam đang trong tình trạng bị thiếu kẽm

Thuỳ Giang (TTXVN) – Kết quả từ cuộc điều tra dinh dưỡng quốc gia năm 2010 cho thấy tỷ lệ thiếu máu dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi là 29%, tỷ lệ thiếu Vitamin A tiền lâm sàng là 14% và 51% trẻ thiếu kẽm.


Ảnh chỉ mang tính minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Thông tin trên vừa được Viện Dinh dưỡng Quốc gia đưa ra trong sự kiện hưởng hứng ngày vi chất dinh dưỡng, nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngăn ngừa thiếu hụt vi chất dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi tổ chức chiều 1/12 tại Hà Nội.

Việt Nam có dân số khoảng 90 triệu người và ước tính, trong số đó có khoảng 7,1 triệu trẻ em ở độ tuổi dưới 5 tuổi.

Điều đáng lo lắng hiện nay là Nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia năm 2012 cho thấy chế độ ăn điển hình của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không cung cấp đủ năng lượng, chất dinh dưỡng và vi chất dinh dưỡng cho trẻ em để có sự tăng trưởng và phát triển tối ưu.

Phó giáo sư Lê Danh Tuyên – Viện trưởng Viện dinh dưỡng phân tích, việc thiếu vi chất dinh dưỡng có ảnh hưởng không tốt đến sự tăng trưởng và phát triển ở trẻ em. Ỏ Việt Nam, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi là gần 26%. Như vậy, cứ 4 bé thì có hơn một bé bị suy dinh dưỡng thấp còi, do vậy trẻ không thể đạt mức phát triển tối đa.

Theo phó giáo sư Tuyên, kẽm ảnh hưởng rất rõ đến sự phát triển chiều cao của trẻ. Do vậy, tỷ lệ trẻ em Việt Nam thiếu dinh dưỡng dẫn tới việc thấp hơn so với lứa tuổi còn ở mức rất cao. Chính vì vậy, việc bổ sung thêm kẽm cũng là một giải pháp để hỗ trợ tăng thêm chiều cao của trẻ em.

Để bổ sung thêm kẽm cho trẻ, phó giáo sư Tuyên chỉ dẫn, kẽm có trong thức ăn động vật, ở vùng núi vùng sâu vùng xa, nếu bữa ăn của trẻ chỉ có rau rừng thì không đủ kẽm. Vì vậy, các bậc phụ huynh nên cho trẻ ăn các loại thức ăn động vật phải phối hợp nhiều loại thức ăn khác nhau, không nên duy trì một loại thức ăn và có thể bổ sung thêm nguồn thực phẩm bổ sung.

Cùng với sự hỗ trợ của Liên minh toàn cầu về cải thiện dinh dưỡng và tổ chức Irish Aid (từ Đại sứ quán Ireland), Viện dinh dưỡng đã được chỉ định để xây dựng dự án “cải thiện tình trạng dinh dưỡng bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.”

Dự án đã được triển khai ở 4 tỉnh: Hải Phòng, Thái Nguyên, Quảng Nam, Cà Mau.

Trong khuôn khổ dự án, Viện dinh dưỡng đã sản xuất và phân phối sản phẩm bột bổ sung đa vi chất gồm 15 vitamin và chất khoáng theo các tiêu chuẩn khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới. Bên cạnh đó, Viện cũng đã tiến hành tập huấn cho nhân viên y tế về tư vấn và chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em, nước sạch và vệ sinh.

Để mở rộng dự án sang các tỉnh khác trên toàn quốc, sự kiện ngày vi chất dinh dưỡng được tổ chức để cập nhật và trao đổi thông tin về vấn đề chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em và đưa ra các khuyến nghị với tình hình Việt Nam./.

[:-/] Gần 30% số trẻ em Việt Nam bị thấp còi so với độ tuổi (TTXVN) – Tiến sỹ Nguyễn Công Khanh – Chủ tịch Hội Nhi Khoa Việt Nam cho hay, mặc dù đời sống có nhiều cải thiện nhưng tỷ lệ trẻ thấp còi (chiều cao so với tuổi) cải thiện vẫn còn chậm. Hiện nay, tỷ lệ trẻ em Việt Nam thấp còi so với tuổi vẫn còn cao, chiếm khoảng 28-29%.


Giáo viên kiểm tra chiều cao cho học sinh mẫu giáo. (Ảnh: Qúy Trung/TTXVN)

Suy dinh dưỡng là một bệnh được Tổ chức Y tế Thế giới liệt kê trong danh mục phân loại bệnh tật quốc tế. Trẻ suy dinh dưỡng nặng cấp tính có nguy cơ tử vong cao gấp 9 lần so với trẻ được nuôi dưỡng tốt.

Có khoảng 1,7 triệu trẻ em Việt Nam
bị suy dinh dưỡng thấp còi

Thuỳ Giang (TTXVN) – Phó giáo sư Lê Danh Tuyên – Viện trưởng Viện dinh dưỡng cho biết, trong khoảng 6,5 triệu trẻ em Việt Nam dưới 5 tuổi, thì có tới gần 1,7 triệu trẻ (25,9%) bị suy dinh dưỡng thấp còi.


Nhân viên y tế chăm sóc cho trẻ mới sinh. (Ảnh: TTXVN)

Ông Tuyên đã đưa ra thông tin trên trong Hội thảo “Cải thiện tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em tại Việt Nam, Lào và Campuchia” do Tổ chức Viện trợ của Ireland (Irish Aid) và Liên minh Toàn cầu về Cải thiện Dinh dưỡng (GAIN) và Việnddinh dưỡng tổ chức sáng 10/12 tại Hà Nội.

Phát biểu tại hội thảo, phó giáo sư Tuyên cho hay, Việt Nam có hệ thống giám sát dinh dưỡng tới từng tỉnh thành, huyện, xã, vì vậy, những con số thống kê khá chuẩn xác. Hiện nay số trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi có sự phân bố ở cả vùng thành thị, đồng bằng và nông thôn.

Các nghiên cứu cho thấy suy dinh dưỡng trong hai năm đầu đời có thể gây ảnh hưởng lâu dài tới sự phát triển, trí tuệ, sức khỏe, học tập và năng suất lao động của trẻ em trong tương lai.

Đánh giá tổng quát về tình hình dinh dưỡng tại Đông Nam Á, tiến sỹ Kathrin Engelhardt – Chuyên viên chính về dinh dưỡng của Tổ chức Y tế Thế giới Văn phòng Tây Thái Bình Dương cho biết, suy dinh dưỡng thể thấp còi vẫn đang phổ biến tại hầu hết các quốc gia Đông Nam Á. Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở Campuchia và Lào vẫn ở mức cao, chiếm khoảng 40%, chủ yếu là do thiếu dinh dưỡng.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, để tránh tình trạng trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi thì cần đẩy mạnh các giải pháp như khuyến khích thực hành dinh dưỡng tối ưu cho trẻ trong 1.000 ngày đầu tiên quan trọng của cuộc đời gồm cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, chế độ ăn bổ sung hợp lý và đa dạng hóa bữa ăn và tiếp tục cho trẻ bú mẹ tới hai tuổi.

Các hoạt động này đã được chứng minh là có tác động tích cực và lâu dài tới sự phát triển về thể chất cũng như trí tuệ của trẻ, thậm chí có thể làm tăng tới gần 20% khả năng sống sót của trẻ em, đồng thời giúp phòng chống thừa cân và béo phì.

Các chuyên gia về dinh dưỡng cho hay, việc bổ sung vitamin và chất khoáng vào thức ăn dặm của trẻ tại nhà đã được khẳng định là biện pháp can thiệp y tế cộng đồng hiệu quả, giúp phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng. Sản phẩm được biết đến nhiều nhất sử dụng tại nhà cho trẻ là gói bột bổ sung dinh dưỡng. Sản phẩm này được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hỗ trợ và được các cơ quan của Liên hợp quốc, các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và các chính phủ ở trên 40 quốc gia khuyến nghị.

Hiện nay, Việt Nam, Lào và Campuchia đang triển khai dự án điểm nhằm xác định những phương pháp tốt nhất để triển khai và mở rộng quy mô phân phối gói bột bổ sung dinh dưỡng với mục tiêu cải thiện vi chất dinh dưỡng trong bữa ăn của trẻ em.

Tại Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia và tổ chức GAIN đang hợp tác nhằm cung cấp gói bột bổ sung đa vi chất cho 24,000 trẻ dưới 5 tuổi vào tháng 12/2014. Dự án này, được Irish Aid tài trợ nhằm sản xuất gói bột bổ sung dinh dưỡng trong nước kết hợp với phân phối thông qua hệ thống y tế và triển khai chiến dịch thay đổi hành vi xã hội với mục tiêu hướng dẫn thực hành dinh dưỡng tối ưu trong đó có các giải pháp bổ sung vi chất dinh dưỡng tại hộ gia đình.

Hội thảo diễn ra trong hai ngày (10-11/12) là dịp để các đại biểu của Bộ Y tế Campuchia, Lào và Việt Nam, các tổ chức tổ chức phi chính phủ khác chia sẻ tình hình triển khai, cũng như các bài học từ chương trình bổ sung vi chất dinh dưỡng tại hộ gia đình ở các quốc gia trên.

Hàng năm, trên thế giới suy dinh dưỡng gây tử vong cho 3,1 triệu trẻ dưới 5 tuổi và 162 triệu trẻ khác bị suy dinh dưỡng thấp còi và chịu những hậu quả suốt đời về sức khỏe và lao động.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s