Bộ trưởng Kế hoạch đầu tư: “Tình hình ngân sách 2016 rất căng thẳng!”

Posted: October 22, 2015 in Uncategorized
Tags:

Dương Hà (LĐ) – Thông tin trên được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư Bùi Quang Vinh đưa ra vào cuối buổi sáng nay (22.10), phiên thảo luận tổ Quốc hội về tình hình kinh tế xã hội.

� Xem thêm: BT Bùi Quang Vinh: “Nền tảng sản xuất ngày càng mất đi”.


Bộ trưởng Bùi Quang Vinh chia sẻ thêm với báo chí về áp lực của bộ, sau khi kết thúc phiên thảo luận.

Theo Bộ trưởng Vinh, mặc dù báo cáo Chính phủ cho thấy, thu ngân sách năm 2016 sẽ tăng cao hơn dự toán năm 2015 hơn 60.750 tỷ đồng, song tình hình ngân sách năm 2016 vẫn rất căng thẳng vì áp lực chi, trong khi đó, con số thực để phân bổ chỉ còn 45.000 tỉ đồng.

“Những số liệu này nghe rất vui nhưng bản chất số tuyệt đối năm nay hụt so với năm ngoái. Các địa phương không có tiền. Số tăng này mang tính nghiệp vụ” – tư lệnh ngành Kế hoạch đầu tư cho hay. Theo ông, trong ghi nhận khoản thu đã tăng khoản ODA giải ngân bình quân 5 năm 50.000 tỷ đồng/năm (các năm trước 20.000 tỷ); tiền đất 50.000 tỷ đồng (các năm trước là 37.000 – 38.000 tỷ đồng), xổ số kiến thiết 26.000 tỷ đồng (các năm trước không đưa vào). Cộng 3 khoản này vào con số đã lên đến 69.300 tỷ đồng, các khoản này vốn dĩ các năm đều có nhưng không đưa vào, nay được cộng thêm vào thu ngân sách.

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh dẫn thêm số liệu: Số tuyệt đối của NSNN năm 2014 là 255.750 tỷ đồng, trong đó riêng ngân sách địa phương trong cân đối đã là 131.200 tỷ đồng – chiếm hơn 52% do các địa phương tự quản lý. Ngân sách trung ương còn 154.000 tỷ đồng, trừ đi vốn nước ngoài…hiện còn 45.000 tỷ đồng. “Số tiền này không biết phải làm gì, chưa nói đến phải trả nợ. Biết là không thể đòi hỏi Chính phủ và Bộ Tài chính hơn, nhưng con số thật rất nhỏ để có thể điều tiết!” – ông nói.

Sau những báo cáo của ông Bùi Quang Vinh, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng tỏ ra bất ngờ. Ông cho rằng, với tính toán này thì làm sao để phát triển bền vững? “Chưa vay đã trả, lấy gì mà cân đối! Đấy là chưa nói, năm nay chúng ta chưa có đồng nào tăng lương. Nói hay thế mà một đồng lương cũng không có là như thế nào?”- Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng cho hay.

Trước đó, ĐB Bùi Đức Thụ (Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội, ĐB đoàn Lai Châu) cho biết, mặc dù tỷ lệ nợ công vẫn trong giới hạn an toàn, nhưng bội chi đang có xu hướng tăng dẫn đến áp lực tăng nợ công. Năm 2016, xét về tỉ trọng bội chi ngân sách có giảm so với 2015 nhưng số tuyệt đối lại tăng từ 226.000 tỷ đồng năm lên 254.000 tỷ. Thêm vào đó, năm 2015 trả nợ chỉ được 150.000 tỷ nhưng lại vay bội chi ngân sách 226.000 tỷ đồng và vay trái phiếu chính phủ 85.000 tỷ đồng. Như vậy, khối lượng vay lớn gấp đôi so với khối lượng trả được.

Ngay sau khi kết thúc phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Vinh vẫn nán lại chia sẻ thêm với báo chí rằng, áp lực về cân đối thu chi ngân sách đối với bộ Kế hoạch đầu tư rất lớn, đặc biệt khi thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. “Biết là hết giờ họp rồi nhưng tôi vẫn còn rất bức xúc lắm!” – ông nói.

[:-/] Bộ trưởng tiết lộ “sốc” về tình hình ngân sách (Dân Trí) – Mặc dù báo cáo Chính phủ cho thấy thu ngân sách năm 2016 sẽ tăng cao hơn dự toán năm 2015 gần 61.000 tỷ đồng song Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết, tình hình ngân sách năm tới vẫn rất căng thẳng vì áp lực chi. Trong khi đó, con số thực để phân bổ hiện vỏn vẹn còn 45.000 tỷ đồng!

Trước Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho hay: Số tuyệt đối của NSNN năm 2014 là 255.750 tỷ đồng thì riêng ngân sách địa phương trong cân đối là 131.200 tỷ đồng, chiếm hơn 52% do các địa phương tự quản lý, Trung ương còn 154.000 tỷ đồng, trừ đi vốn nước ngoài…hiện còn 45.000 tỷ đồng.

“45.000 tỷ đồng này không biết phải làm gì, chưa nói đến phải trả nợ. Trả nợ xong gần như không có tiền để làm gì cả. Biết là không thể đòi hỏi Chính phủ và Bộ Tài chính hơn nhưng con số thật rất nhỏ để có thể điều tiết!”, Bộ trưởng trải lòng.

Nghe báo cáo của lãnh đạo Bộ Kế hoạch Đầu tư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng tỏ ra bất ngờ và cho rằng, với cân đối như trên thì làm sao “phát triển bền vững” như mục tiêu đặt ra cho giai đoạn 2016 – 2020!.

“Đã thế trong vay nợ lại còn vay ngắn, chưa vay đã trả lấy gì mà cân đối! Đấy là chưa nói năm nay chúng ta chưa có đồng nào tăng lương. Nói hay thế mà một đồng lương cũng không có là như thế nào?”, Chủ tịch Quốc hội phê.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Vinh cho biết, “mặc dù biết đã hết giờ nhưng tôi vẫn còn nhiều bức xúc lắm!”. Thậm chí, tại thời điểm phiên làm việc đã khép lại, ông Vinh vẫn còn nán lại chia sẻ thêm với báo chí về áp lực đối với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc phân bổ nguồn lực cho đầu tư phát triển, nhất là khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.

Trước đó, trong phiên họp này, đại biểu đoàn Lai Châu – ông Bùi Đức Thụ (Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội) cho biết, mặc dù tỷ lệ nợ công vẫn trong giới hạn an toàn nhưng bội chi đang có xu hướng tăng dẫn đến áp lực tăng nợ công.

Năm 2016, xét về tỉ trọng bội chi ngân sách có giảm so với 2015 nhưng số tuyệt đối lại tăng từ 226.000 tỷ đồng năm lên 254.000 tỷ. Thêm vào đó, năm 2015 trả nợ chỉ được 150.000 tỷ nhưng lại vay bội chi ngân sách 226.000 tỷ đồng và vay trái phiếu chính phủ 85.000 tỷ đồng. Như vậy, khối lượng vay lớn gấp đôi so với khối lượng trả được.

“Tình trạng này năm 2016 cũng không khắc phục được!”, ông Thụ cho hay. Đây là một vấn đề lớn đặt ra trong bối cảnh kinh tế hội nhập, mở cửa rộng hơn và Việt Nam sẽ chịu tác động mạnh hơn từ những biến động của kinh tế thế giới.

Ông Thụ cũng đề xuất cần phát hành sớm trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế với khối lượng 3 tỷ USD trong bối cảnh lãi suất còn thấp, nếu chần chừ lãi suất sẽ tăng cao hơn và ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.

BT Bùi Quang Vinh: “Nền tảng sản xuất ngày càng mất đi”

Tư Giang lược ghi (TBKTSG Online) – Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã dốc “gan ruột” nói về những điều ông trăn trở trong phát triển kinh tế đất nước tại buổi thảo luận ở tổ ngày 22-10 về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2015 và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2016.

Kinh doanh chộp giật

Trong chuyến thăm châu Âu vừa rồi, một nhà báo của BBC Anh tại Luân Đôn, hỏi tôi, “với tư cách là bộ trưởng kinh tế tổng hợp, ngài có điều gì băn khoăn nhất?” Tôi trả lời, điểm băn khoăn nhất trong đáy lòng tôi là doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.

Một đất nước muốn tự chủ kinh tế thì doanh nghiệp của nước đấy phải phát triển. Doanh nghiệp nội địa phát triển thì mới hỗ trợ cho khu vực FDI, và tiếp thu công nghệ của nước ngoài… Nhiều doanh nghiệp FDI, như Nhật Bản, muốn chuyển giao công nghệ, nhưng doanh nghiệp chúng ta không có nền tảng để nhận. Chúng ta kêu ca doanh nghiệp FDI không chuyển giao công nghệ là do có hai mảng. Thứ nhất họ không chuyển giao, và thứ hai, họ có chuyển giao thì chúng ta cũng không có đủ năng lực tiếp nhận.

Một nền kinh tế không có lực lượng doanh nghiệp mạnh thì không thể là nền kinh tế mạnh, càng không phải là nền kinh tế tự chủ, bị phụ thuộc rất nhiều. Cho nên đây là điều trăn trở bậc nhất. Chúng ta đã làm rất nhiều, nhưng thực tế là doanh nghiệp chúng ta còn rất yếu, quy mô nhỏ, đầu tư sản xuất ít, phần lớn làm dịch vụ. Đó là bức tranh doanh nghiệp Việt Nam. Mua bán, ăn xổi các kiểu, kinh doanh chộp giật. Còn những nền tảng sản xuất chính ở Việt Nam như công nghiệp cơ khí, chế biến, chế tạo chúng ta làm rất ít. Những nhà máy như Nhà máy ô tô 3-2, Nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo trước đây, bây giờ vắng bóng, biến thành các đô thị hết. Thời bao cấp chúng ta còn có rất nhiều nhà  máy cơ khí, làm nhiều việc lớn. Bây giờ tất cả các nơi đó biến thành khu đô thị. Sản xuất nền tảng của đất nước ngày càng mất đi. Đó là điều rất đáng lo lắng.

Không phải chúng ta phải bắt đầu từ công nghiệp cơ bản để đi lên đâu. Vấn đề là nước nào cũng cần nền tảng công nghiệp, nhất là cơ khí chế tạo, thì mới tạo ra máy cái để sản xuất. Đó là những điều rất lo lắng. Nhìn lại doanh nghiệp toàn kinh doanh buôn bán, dịch vụ, nhà hàng, khách sạn.  Đây toàn là doanh nghiệp nhỏ, không có doanh nghiệp lớn để làm ăn bài bản. Đây là vấn đề tôi trăn trở bậc nhất.

Vì thế, năm 2014, phát biểu trước Quốc hội tôi đề nghị năm 2015 là năm của doanh nghiệp. Quốc hội, Chính phủ đã làm rất nhiều cho doanh nghiệp, ví dụ cải cách hành chính, Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, rồi ban hành Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư,… và tôi đang đề nghị làm luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thực chất doanh nghiệp vừa và nhỏ là doanh nghiệp tư nhân. Cho nên, doanh nghiệp tư nhân là cái trăn trở nhất, và tôi nghĩ Chính phủ, Quốc hội nhiệm kỳ 2016-2020 phải nhấn mạnh điều này. Tôi đề nghị trong Nghị quyết của Quốc hội có mục rõ về điều này để đưa ra mục tiêu phát triển doanh nghiệp tư nhân trong 5 năm tới. Đó là mục tiêu lớn nhất của nhiệm kỳ, và trăn trở nhất của tôi.

Con trâu đi trước, cái cày theo sau

jpg Bộ trưởng Bùi Quang Vinh: “Làm sao phải giải phóng được tư tưởng, cho mua bán đất. Phải mạnh mẽ lên vì đây là lực cản của đất nước rồi. Cho tích tụ đất đai để doanh nghiệp đứng ra sản xuất.”  Ảnh: TH 

(giải phóng tư tưởng độc tài “đất đai sở hữu toàn dân”?)

Trăn trở thứ hai tôi trả lời nhà báo đó, là Việt Nam là một đất nước nông nghiệp. Tôi có thể nói về nông thôn cả ngày. Khí hậu, đất đai và tài nguyên cho nông nghiệp rất lớn, chúng ta có rất nhiều loại nông sản với sản lượng đứng đầu thế giới, nhưng giá trị gia tăng thì vô cùng thấp. Chúng ta có nền nông nghiệp hết sức thô sơ.

Nhìn lại bao nhiêu năm, nông nghiệp bây giờ vẫn còn tình trạng con trâu đi trước cái cày theo sau. Ruộng của chúng ta chia manh mún, bé tí, từ máy bay nhìn xuống, ruộng, kể cả ở đồng bằng sông Cửu Long, chia nát bét, ô ruộng bé tí bằng căn nhà này thôi. Ngày xưa ruộng thẳng cánh cò bay thì bây giờ nó đã phân đất cho hộ gia đình tự cứu lấy mình trong giai đoạn trước, bây giờ nó đang cản trở lại nền sản xuất lớn.

Tại sao Việt Nam phải nhập ngô, đậu tương mà anh Cự (Võ Kim Cự, đại biểu Hà Tĩnh) nêu ra, câu trả lời đơn giản thôi: kinh tế thị trường điều tiết. Một cân ngô và một cân đậu tương ở Việt Nam đắt gấp ba lần so với Mỹ sản xuất. Cánh đồng của họ thẳng cánh cò bay, một công lao động bằng máy móc bằng 1.000 người Việt Nam, nên giá thành ngô của họ chỉ bằng một phần ba giá thành ngô Việt Nam. Cho nên họ có sức cạnh tranh. Và doanh nghiệp chỉ mua của người bán rẻ.

Tôi nói điều đó để thấy khi chúng ta hội nhập sẽ phải đối diện với thách thức về cạnh tranh. Chúng ta mở cửa, không chuẩn bị kỹ, thì nông nghiệp là mảng bị tổn thương lớn nhất. Cái đó ai cũng biết. Nhưng làm sao để vực dậy nền nông nghiệp, khai thác nông nghiệp thành trụ đỡ nền kinh tế này là vấn đề cực kỳ quan trọng của đất nước. Tôi nghĩ Nghị quyết của Quốc hội, nếu chủ tịch Quốc hội có cho ra nghị quyết, cần nhấn mạnh đến hai lĩnh vực này.

Tư tưởng của tôi là phải nhấn mạnh hai lĩnh vực này trong 5 năm tới. Phải tìm cách nào để ngành nông nghiệp đi vào chất lượng, canh tác quy mô lớn, không canh tác hộ gia đình, phải có chủ trương về tích tụ đất đai. Làm sao phải giải phóng được tư tưởng, cho mua bán đất. Phải mạnh mẽ lên vì đây là lực cản của đất nước rồi. Cho tích tụ đất đai để doanh nghiệp đứng ra sản xuất. Tôi đi Malaysia, ngồi từ máy bay nhìn xuống, đồn điền dầu cọ của họ hàng mấy trăm vạn hecta. Họ làm rất năng suất, còn chúng ta đất nông nghiệp cứ chia nhỏ ra.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s