Quốc tế nghi ngờ kế hoạch ngũ niên của Thủ tướng

Posted: December 12, 2015 in Uncategorized
Tags:

Nam Nguyên (RFA) Đọc báo trong nước – Diễn đàn Đối tác Phát triển tổ chức ngày 5/12 ở Hà Nội để lại nhiều nghi vấn về kế hoạch 5 năm tới của Chinh phủ Việt Nam. Hình ảnh bà Victoria Kwa Kwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam nổi bật trên các báo mạng, kèm theo những câu hỏi hóc búa dành cho Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

� Xem thêm: Trích Viet-studies điểm tin + Chúng ta nợ lịch sử và dân tộc những gì? (Bản gốc)

vn-VDPF2015-2-622.jpgDiễn đàn Đối tác Phát triển tổ chức ngày 5/12 ở Hà Nội.Photo courtesy of World Bank

Yêu cầu về Luật lập hội đứng đầu

Điều không ngờ là trong diễn từ bế mạc Diễn đàn Đối tác Phát triển Việt Nam của bà Victoria Kwa Kwa, đứng hàng đầu khuyến nghị 7 điểm lại là yêu cầu về Luật lập hội. Thời báo Kinh tế Việt Nam có thể là báo điện tử chính thức duy nhất đề cập tới sự kiện này. Tờ báo có bài ‘Luật về Hội sẽ thổi luồng sinh khí mới vào xã hội.’ Theo đó, khi điểm lại một số kiến nghị cụ thể trong phiên bế mạc Diễn đàn Đối tác Phát triển ngày 5/12/2015, nội dung đầu tiên mà Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, bà Victoria Kwa Kwa nhắc đến chính là Luật về Hội. Tờ báo đã trích nguyên văn nội dung thứ nhất trong kiến nghị 7 điểm mà bà Kwa Kwa đúc kết: “ Cần thiết phải soạn thảo và thực hiện một bộ luật có hiệu lực mạnh về hội và hiệp hội. Chính điều đó sẽ giúp thực hiện chương trình nghị sự của Chính phủ.”

Theo VnEconomy, trước đó trong phiên thảo luận các tổ chức phi chính phủ cho rằng, thể chế kinh tế thị trường hiện đại không thể vắng bóng vai trò quản lý vĩ mô của chính phủ, cũng như vai trò thúc đẩy của xã hội dân sự và tinh thần hiệp hội. Vẫn theo tờ báo, các tổ chức phi chính phủ đã kiến nghị cụ thể là Luật về Hội cần đảm bảo tính tự nguyện, tự chủ và tự do trong hoạt động, không bị can thiệp tùy tiện bởi các cơ quan Nhà nước vào điều lệ, lãnh đạo cũng như lĩnh vực hoạt động của hội. Các tổ chức phi chính phủ cũng dẫn Hiến pháp khi bảo vệ quan điểm theo đó, việc thành lập hội không cần xin phép theo thủ tục rườm rà, mà chỉ cần đăng ký với cơ quan Nhà nước. Đồng thời cơ quan Nhà nước cũng không có thẩm quyền phê duyệt điều lệ cũng như lãnh đạo của hội, không giới hạn số hội hoạt động trong cùng một lĩnh vực và hội hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính.

    Dĩ nhiên một quốc hội trên 95% là đảng viên, thì chắc họ cũng không dễ gì thông qua một luật hội thông thoáng, để cho những người không phải là đảng viên tụ tập với nhau thành lập một hội có sức mạnh của nó. Đó cũng là quy luật tự nhiên thôi.
– LS Trần Quốc Thuận    

Người đọc báo ghi nhận, những điểm vừa nêu trong kiến nghị có quan điểm hoàn toàn khác và đi ngược lại nhiều điều khoản căn bản trong Dự thảo Luật về Hội mà Quốc hội thảo luận góp ý, trong những ngày cuối cùng của kỳ họp thứ 10 hồi tháng 11.

Theo VnEconomy Việt Nam sẽ có một Luật về hội như thế nào, hiện vẫn là câu chuyện ở thì tương lai. Dự kiến tới kỳ họp thứ nhì khoảng tháng 10/2016, Dự án Luật về Hội mới được Quốc hội nhiệm kỳ tới thông qua.

Tương lai các tổ chức xã hội dân sự độc lập sẽ ra sao, nếu như Dự thảo Luật về Hội giữ nguyên những điều khoản trái khoáy, nhằm hạn chế quyền tự do lập hội. Theo TS Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập một tổ chức tự phát, thì nội dung không cho phép thành lập hội mới, trùng lắp về lĩnh vực hoạt động chính là là cản trở quyền tự do lập hội. Từ Saigon, TS Phạm Chí Dũng tiếp lời:

“Nó còn tùy thuộc vào tính cách xin – cho nặng nề như thế nào trong Luật về Hội. Nếu quá nặng nề về điều kiện xin cho, hay các điều kiện khác như đòi hỏi phải có trụ sở, phải đăng ký tên tuổi của tất cả các thành viên, thì không cách nào các tổ chức xã hội dân sự độc lập có thể đăng ký với Nhà nước. Tại vì một số tổ chức xã hội dân sự không thể bảo đảm về trụ sở, thứ hai đòi hỏi phải minh bạch với Nhà nước về tài chính. Chuyện này quá khó theo tôi biết, chắc chắn phía công an chỉ muốn nắm rõ nguồn gốc tài chính của các hội đoàn xã hội dân sự mà thôi. Cho nên việc đăng ký hay không thì còn tùy thuộc vào thái độ thành tâm tới đâu của Nhà nước thông qua Luật về Hội.”

Theo Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội hiện sống ở TP.HCM, Việt Nam có thể có những bước chuyển tiếp trong quá trình dân chủ hóa. Riêng Luật về Hội sẽ cởi mở tới đâu hoàn toàn là câu chuyện tương lai. LS Trần Quốc Thuận nhấn mạnh:

“Dĩ nhiên một quốc hội trên 95% là đảng viên, thì chắc họ cũng không dễ gì thông qua một luật hội thông thoáng, để cho những người không phải là đảng viên tụ tập với nhau thành lập một hội có sức mạnh của nó. Đó cũng là quy luật tự nhiên thôi.”

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (giữa) và Bà Victoria Kwa Kwa (phải) tại Diễn đàn Đối tác Phát triển tổ chức ngày 5/12 ở Hà Nội. Photo courtesy of World Bank.

Luật về Hội là nội dung thứ nhất trong kiến nghị 7 điểm mà bà Victoria Kwa Kwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam đúc kết khi bế mạc Diễn đàn Đối tác Phát triển cuối ngày 5/12 ở Hà Nội. Theo trang mạng chính thức của Ngân hàng Thế giới thì nội dung thứ hai liên quan tới vấn đề mà người đọc báo hiểu là tư nhân hóa nền kinh tế. Xin trích nguyên văn : “Thoái vốn hoàn toàn khỏi nhiều doanh nghiệp hơn nữa. Chính phủ đã công bố con số là 10 doanh nghiệp. Nếu thực hiện thêm 10, thậm chí 20 doanh nghiệp nữa sẽ thể hiện mạnh mẽ hơn nữa quyết tâm cải cách của Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực này.”

Như thế các đối tác phát triển của Việt Nam mong muốn chính phủ Việt Nam đẩy mạnh tốc độ tư nhân hóa nền kinh tế, vì mặc dầu thực hiện cổ phần hóa nhưng Nhà nước vẫn nắm giữ số lượng cổ phần chi phối, người Nhà nước nắm Hội đồng Quản trị cũng như điều hành doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Được biết gần đây Chính phủ chỉ đạo rút toàn bộ vốn Nhà nước tại 10 Công ty cổ phần, trong đó nổi bật là Vinamilk một đại gia ngành sữa thành công trong sản xuất kinh doanh. Ước tính chính phủ có thể thu về khoảng 4 tỷ USD theo thời giá tháng 11, khi bán hết tổng số cổ phần ở Vinamilk.

Theo các chuyên gia muốn đi theo thể chế kinh tế thị trường hiện đại thì Việt Nam phải tạo sân chơi bình đẳng đối với mọi thành phần doanh nghiệp. Cách thức Nhà nước Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa vận hành nền kinh tế khó có thể đáp ứng tiêu chuẩn công khai minh bạch, chấm dứt đặc quyền đặc lợi.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan từ Hà Nội phát biểu:

“Cho đến nay Doanh nghiệp Nhà nước vẫn còn đang sử dụng khoảng 50% tổng nguồn vốn của đất nước, kể cả nguồn tín dụng cũng như vốn của khu vực công hay vốn ODA chẳng hạn, họ còn sử dụng một nguồn lực rất lớn và với cách làm ăn thua lỗ, nó có thể lỗ cho doanh nghiệp nhưng tiền có thể chảy về túi của một số ai đó có quyền lực. Rõ ràng những nhóm lợi ích này họ thích một cơ chế mù mờ như hiện nay hơn một cơ chế dứt khoát Doanh nghiệp Nhà nước phải đặt dưới sự giám sát của cả xã hội, phải chấp nhận những điều kiện như là TPP đang đưa ra đối với Doanh nghiệp Nhà nước.”

Việt Nam lấy đâu ra tiền để phát triển?

Những vấn đề lớn, mà Diễn đàn Đối tác Phát triển tổ chức ngày 5/12 ở Hà Nội đặt ra cho Chính phủ Việt Nam, cũng được truyền thông báo chí trong nước tường thuật dưới nhiều góc cạnh khác nhau.

Theo Tuổi Trẻ Online, tại Diễn đàn Đối tác Phát triển Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, Việt nam đặt mục tiêu 5 năm tới phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Ông Dũng nhấn mạnh 5 năm tới phải phát triển 6,5 – 7% bình quân mỗi năm.

   Khi chính phủ huy động ở trong nước nhiều như vậy sẽ có những rủi ro, ví dụ huy động ngắn hạn thì nhiều khi chưa kịp làm gì đã đến thời hạn phải trả nợ rồi, lãi suất vay bằng đồng VN cũng cao hơn vay ngoại tệ ở bên ngoài.
– Bà Phạm Chi Lan   

Báo Điện tử Một Thế Giới giật tít lớn, sắp tới Việt Nam lấy đâu ra tiền để phát triển, đây là câu hỏi thẳng thắn của bà Victoria Kwa Kwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam. Nguyên văn lời bà Kwa Kwa: “ Việt Nam sẽ lấy nguồn ở đâu để tài trợ cho chương trình phát triển đầy tham vọng trong 5 năm tới.”

Bà Victoria Kwa Kwa đưa ra một loạt thách thức đối với Việt Nam, như vốn ưu đãi thu hẹp dần, dựa vào nguồn thu trong nước là chính. Trong 5 năm qua tỷ lệ thu ngân sách Nhà nước trên GDP đã giảm dần từ 27% chỉ còn 21%. Ngoài ra năng suất lao động Việt Nam quá thấp không đảm bảo tăng trưởng nhanh và bền vững.

Hầu hết các báo điện tử chính thức, khi tường thuật về Diễn đàn Diễn đàn Đối tác Phát triển, đều có bài ghi nhận mối lo ngại sâu xa về nợ công của Việt Nam. Thời báo Kinh tế VnEconomy trích báo cáo của Ngân hàng Phát triển Châu Á, theo đó nợ công và những khoản do Nhà nước bảo lãnh đã tăng gần gấp đôi kể từ năm 2.000, hiện ở khoảng 60% GDP trong năm 2015. Tại các nền kinh tế thu nhập thấp thường có tỷ lệ nợ công giảm, nhưng nợ công tại Việt Nam đã tăng lên đáng kể trong những năm qua.

Báo mạng Một Thế Giới trích nhận định của ông Jonathan Dunn, Đại diện thường trú Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, theo đó xuất khẩu dưới mong đợi, thâm hụt ngân sách cao và nợ công, nợ do Chính phủ bảo lãnh đang tăng lên.

Trước đó vào ngày 2/12 Ngân hàng Thế giới cảnh báo nợ công của Việt Nam đối diện rủi ro vì chính phủ chuyển sang vay nợ bằng phát hành trái phiếu ngắn hạn ở trong nước để bù đắp chi tiêu. Bà Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ nhận định:

“Khi chính phủ huy động ở trong nước nhiều như vậy sẽ có những rủi ro, ví dụ huy động ngắn hạn thì nhiều khi chưa kịp làm gì đã đến thời hạn phải trả nợ rồi, lãi suất vay bằng đồng VN cũng cao hơn vay ngoại tệ ở bên ngoài. Hơn nữa khi chính phủ đứng ra vay nhiều như vậy, thì số tiền vốn cho xã hội cho các doanh nghiệp có thể tiếp cận được, sẽ lại càng khó khăn hơn.”

Qua Diễn đàn Đối tác Phát triển tổ chức ngày 5/12 ở Hà Nội, hầu hết các đối tác cũng như các định chế quốc tế đều chỉ ra những thách thức đầy lo ngại đối với kế hoạch ngũ niên 2016-2020 của Chính phủ Việt Nam. Tuy vậy, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trực tiếp trấn an khi ông nói nguyên văn “xin nhấn mạnh, chúng tôi dứt khoát bảo đảm an toàn nợ công.” Người đứng đầu chính phủ Việt Nam cũng trình bày 5 giải pháp để tăng trưởng kinh tế cao và bền vững.

Thủ tướng cho biết sẽ đẩy mạnh kế hoạch tái cơ cấu trong các lĩnh vực đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước, thị trường tài chính tiền tệ, tái cơ cấu nông nghiệp. Người đọc báo ghi nhận những điều này không có gì mới, nó đã được bắt đầu từ 2012 và cho đến nay không đạt nhiều kế quả.

Bên cạnh những hứa hẹn về quốc kế dân sinh, một trong những điểm đáng chú ý mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cam kết là thực hiện đầy đủ hơn kinh tế thị trường, để vận hành đồng bộ hiệu quả các loại thị trường, trong đó có đất đai. Ngoài ra Thủ tướng cũng hứa hẹn hoàn thiện thể chế, hoàn thiện luật pháp và đặc biệt quan trọng là bảo đảm quyền dân chủ, tự do, quyền sở hữu của người dân theo Hiến pháp 2013.

Các chuyên gia nói rằng Việt Nam đã mất cơ hội cải cách dân chủ khi Hiến pháp 2013 sửa đổi vẫn qui định Khu vực kinh tế Nhà nước là Chủ đạo nền kinh tế, đất đai sở hữu toàn dân tức thuộc Nhà Nước. Nhưng dù sao theo Hiến pháp 2013, người dân sẽ có những quyền cơ bản thí dụ như lập hội, biểu tình, tiếp cận thông tin chẳng hạn và Nhà nước sẽ phải ban hành những Luật này.

Viet-studies

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được vinh danh vì đóng góp cho hòa bình (TT 10-12-15) — Nhục nhã toàn bộ: (1) Người được “vinh danh” phải ngượng và cực kỳ xấu hổ vì bị “chơi đểu” (2) người đề cử phải ngượng vì sự luồn cúi trơ trẻn (có phần đểu cáng) của mình, (3) những người Mỹ “bỏ phiếu” chấp thuận sự “vinh danh” này phải xấu hổ đã bị “xỏ mũi”, cho mượn thanh danh của mình vào một việc mà họ hoàn toàn không biết gì. (Chỉ thương hại cho bà Merkel (thủ tướng Đức) và ông Abe (thủ tướng Nhật), hai nạn nhân vô tội đã bị lôi vào làm phụ diễn cho một trò hề)

Quốc tế nghi ngờ kế hoạch ngũ niên của Thủ tướng (RFA 11-12-15) — Một lần nữa, “quốc tế” quá ngây thơ, không thấy “kế hoạch ngũ niên” của thủ tướng!  Đó đâu phải là “kế hoạch kinh tế”, mà là kế hoạch gài con cái, tay chân bộ hạ vào khắp guồng máy Đảng và Nhà nước để củng cố quyền lực của Ngài (sắp lên làm Tổng Bí Thư).  Và Ngài đã hoàn toàn thành công trong “kế hoạch thật” này!

Nguyễn Sinh Hùng lại dí dỏm: Chủ tịch Quốc hội: Có chút “bổng lộc”, cấm vẽ cách… chia chác (DT 11-12-15) — Diễn Đàn Toàn Cầu Boston nên vinh danh ông Sinh Hùng “Chính khách dí dỏm nhất thế giới” năm 2015 (chia giải với Donald Trump)

Ai đủ sức chặn “chuyến tàu vét” cuối nhiệm kỳ? (GD 11-12-15)

Tham nhũng “ẩn mình” nên nhiều địa phương chưa phát hiện được! (LĐ 11-12-150 — Yêu cầu Quốc hội ra luật cấm tham nhũng “ẩn mình”

Ai chịu trách nhiệm về chuyện Bạc Liêu, Cà Mau “vỡ nợ”? (DT 11-12-15) — Dân chứ ai! Như Thủ tướng đã chỉ rõ: Thủ tướng: Dân là yếu tố quyết định thành bại của kinh tế (VNN 5-12-15)

Mại dâm diễn ra công khai ai cũng biết, trừ cơ quan chức năng (VTC 11-12-15)

Nga Việt hợp tác ở Bắc Cực? Russia-Vietnam: Cooperation in the Arctic? (Diplomat 11-12-15)

Putin trúng mối: Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam do Nga xây dựng 100% (VN+ 10-12-15)

Hăm dọa tàu ngầm của Trung Quốc: The Chinese Submarine Threat (Diplomat 10-12-15)

TPP khó được Quốc hội Mỹ thông qua trước bầu cử 2016: McConnell warns that trade deal can’t pass Congress before 2016 elections (WP 10-12-15)

Những điểm mới trong dự thảo văn kiện Đại hội XII của Đảng (ĐCS 17-10-15) — Vì lý do học thuật, nên đọc bài này! Không đùa!  Chèn vào được câu này là khá lắm: “Kinh tế tăng trưởng thấp hơn 5 năm trước”

“Ông trùm” cà phê Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ bị vợ tố (PLVN 10-12-15) ‘Tranh chấp’ tại Trung Nguyên: Bà Lê Hoàng Diệp Thảo đang nắm quyền tại những công ty nào? (MTG 10-12-15)

Tình nghĩa giữa Công an với nhau: Thân phụ của Dương Tự Trọng lâm trọng bệnh (Petrotimes 10-12-15) — Ông Nguyễn Như Phong thật có tình, có nghĩa, luôn quan tâm đến gia đình Dương Tự Trọng, Dương Chí Dũng. (Đề nghị các trường đại học báo chí mời ông Nguyễn Như Phong đến thuyết trình về triết lý làm báo của ông)

Chúng ta nợ lịch sử và dân tộc những gì?

Kỳ Duyên – Và chúng ta, nợ nước Việt, nợ lịch sử dân tộc, nợ các bậc tiền nhân- một sự phát triển mạnh mẽ, đầy khí phách để có thể bình đẳng với các dân tộc lớn- cả trí tuệ, tài năng và phẩm cách.

Từ xa xưa, dân gian đã có câu tổng kết về cái sự vụng, vô ý vô tứ trong nết ăn ở của con người: Bóc ngắn cắn dài. Cái sự vụng ấy, giờ đang ứng nghiệm với hai địa danh, khiến dư luận XH được dịp bàn loạn. Nhưng có phải là vô ý vô tứ không? Chắc là không.

Chúa Chổm và “hội chứng công tử Bạc Liêu”

Đó là vụ việc “vỡ nợ” của Thành ủy Bạc Liêu và t/p Cà Mau. Đến mức tại Thành ủy Bạc Liêu, một nữ kế toán còn đập vỡ bình trà, chỉ tay vào mặt một quan chức thành ủy. Hệt cảnh cơm chẳng lành canh chẳng ngọt.

Mà ngọt sao được, nếu biết rằng, ở thời điểm chuyển giao giữa lãnh đạo nhiệm kỳ cũ và mới, BCH Thành ủy Bạc Liêu khóa mới liên tục nhận được các “trát đòi nợ”. Hãnh diện chưa thấy đâu đã thấy mình biến thành “con nợ”, tổng cộng tới 2,819 tỷ đồng ở rất nhiều khoản. Từ khám sức khỏe, nợ bảo hiểm XH, đến soạn thảo văn bản, tiếp khách, sách báo, tài liệu, quà tặng…v.v.. Thậm chí có những món, chủ nợ đòi tới quá tam… năm bận, nợ vẫn hoàn nợ.

Gần đó, t/p Cà Mau cũng không chịu kém. Báo CA t/p HCM, ngày 03.12 cho biết, hiện t/p Cà Mau nợ tới 300 tỷ đồng, nhiều khoản nợ không biết lấy đâu chi trả. Thậm chí không còn đủ tiền để trả lương cho công nhân viên chức. Đọc báo cáo tình hình ngân sách t/p Cà Mau, không ít cơ quan chức năng giật mình trước kiểu quản lý kinh tế vung tay quá trán khá lạ lùng. Năm 2012, ngân sách t/p có khoảng 494 tỷ đồng nhưng chi hơn 555 tỷ đồng, mất cân đối gần 50 tỷ đồng. Năm 2013, ngân sách t/p có 536 tỷ đồng, chi ngân sách gần 628 tỷ đồng, mất cân đối hơn 90 tỷ đồng. Ngoài mất cân đối và nợ ngân sách tỉnh, t/p còn gánh hàng chục món nợ với số tiền nhiều tỷ đồng.

Xưa, dân gian có thành ngữ nợ như chúa Chổm. Thành ủy Bạc Liêu và t/p Cà Mau hiện đang… giữ ngôi này.
Cũng không biết còn có bao nhiêu tỉnh, t/p xứng đáng với ngôi vị chúa Chổm, bởi báo chí chưa đủ thông tin.

Nhưng dân gian cũng có khái niệm công tử Bạc Liêu, để nói về sự sài sang, vô tội vạ. Có điều công tử Bạc Liêu xưa sài sang bằng tiền của gia đình ông ta, còn Thành ủy Bạc Liêu và t/p Cà Mau nợ như chúa Chổm, bởi tiêu sài vô tội vạ “tiền chùa”.

Cũng bởi tiêu sài vô tội vạ, cho dù nhân danh “phát triển nóng” như t/p Cà Mau, thì rút cục cứ nợ năm trước “gối” vào năm sau.

Cái bình trà của Thành ủy Bạc Liêu vỡ oan cũng bởi cái kiểu “gối” này đây!

Tiếc thay, từ lâu hiện tượng tiêu sài vô tội vạ, vung tay quá trán không chỉ của hai địa chỉ này, mà đã biến thành hiện tượng của nhiều ngành- và được gọi là “hội chứng công tử Bạc Liêu”. Hội chứng đó rất đa dạng.

Có hội chứng của các địa phương. Có hội chứng của… cả nước.

Đó là việc các tỉnh, t/p đua nhau xây dựng các trụ sở UBND (trung tâm hành chính) của tỉnh mình.
Cách đây hai năm, ông Ksor Phước, Chủ tịch HĐ Dân tộc QH cho biết đã đi đủ 63 tỉnh thành, và thấy rằng, nhiều tỉnh trụ sở to như cung điện, rộng mênh mông như công viên, trông như nơi du lịch thắng cảnh, đẹp và lộng lẫy nhưng rất phản cảm khi mà tỉnh còn nghèo, đất nước còn nghèo.

Cái sự phản cảm ấy vẫn tiếp tục đua nhau xuất hiện.

Mở đầu, có thể kể đến TTHC t/p Đà Nẵng 37 tầng, cao nhất nước hiện nay, với tổng mức đầu tư 2.131 tỷ đồng. Rồi Nghệ An dự kiến xây dựng 27 tầng, chi phí 2.178 tỉ đồng. Rồi Khánh Hòa, tới 4.300 tỷ đồng. Hà Tĩnh, 1500 tỷ đồng. Bình Dương, hơn 1400 tỷ. Tiếp đến Lai Châu, Cần Thơ, Hậu Giang, Bà Rịa- Vũng Tàu, Sóc Trăng, và mới đây là Hải Dương, dự kiến đầu tư khoảng 2.060 tỷ đồng. Điều đáng nói, có những tỉnh nghèo, quanh năm “vác rá” xin hỗ trợ, nhưng nhất quyết phải có trụ sở để đời, chẳng chịu thua chị kém em.

Đến nỗi đã có cả những câu đồng dao mới của dân gian chế giễu: Trong những trụ sở to to/ Có những cái đầu nho nhỏ….

Đó còn là hội chứng xây tượng đài nghìn tỷ. Hội chứng này gây phản cảm và bất bình nhất trong dư luận XH. Sau những tượng đài nghìn tỷ, là những tượng đài trăm tỷ thi nhau xin xây dựng. Mà tượng đài đâu có ít. Thống kê ban đầu của ngành văn hóa, cả nước hiện có 360 công trình tượng đài, kể cả các công trình được xây dựng từ trước năm 1975. Nhưng đến nay có tượng đài nào hấp dẫn người dân, để người dân khâm phục bởi tính tư tưởng, tính thẩm mỹ cao, có tiếng vang trong làng điêu khắc thế giới? Hay hầu hết chỉ là những tượng “cổ động” phơi lối mòn, đành chịu trơ gan cùng…. bia miệng?

Cũng không chỉ có các địa phương, “hội chứng công tử Bạc Liêu” còn lan ra cả nước.

Đó là hiện tượng xe công, xe sang từng gây chấn động dư luận bởi sự lãng phí tiền bạc. Nếu biết rằng, số lượng xe công của VN hiện lên tới 40.000 xe, trung bình chi phí mỗi xe khá lớn, khoảng 320 triệu đồng/năm. Ước tính mỗi năm, 40.000 xe công tiêu tốn ngân sách nhà nước lên tới 12.800 tỷ đồng.

Đó là hiện tượng bộ máy cồng kềnh- hệ lụy của tầm tư duy ngắn hạn về tổ chức bộ máy, về sự thay đổi tách nhập- nhập tách, người tìm ghế chứ không phải ghế tìm người. Khiến chi phí phát sinh vô tội vạ, với một bộ máy hoành tráng hình thức, nhưng lại rất…. khiêm nhường về hiệu quả.

Và nay, hiện tượng “hoàng hôn nhiệm kỳ” (ký tá hàng loạt chức vụ trước khi nghỉ hưu), mà người có phát ngôn ấn tượng này là ĐBQH Lê Như Tiến. Thật ra, hiện tượng này xuất hiện từ rất lâu. Có điều, nó nhân danh chức trách, bổn phận trách nhiệm trong công tác cán bộ mà chẳng ai, dù biết mười mươi thì thầm to nhỏ, cũng ngại mổ xẻ. Giờ đây, “hoàng hôn nhiệm kỳ” buộc phải chịu phơi mình giữa thanh thiên bạch nhật.

Rất dễ dàng, bạn đọc, dư luận XH đều hiểu, đằng sau những dự án nghìn tỷ xây trụ sở to, tượng đài hoành tráng, là tư duy nhiệm kỳ, là những tỷ lệ phần trăm hoa hồng rất lớn, khiến cho các tỉnh, các nhóm lợi ích bất chấp dư luận, điều tiếng, đeo đuổi đến giây phút cuối cùng bởi lợi ích khai thác được từ chiếc ghế quyền lực. Cho dù mới đây, được biết, TTCP đã chỉ đạo tạm dừng việc xây các trụ sở- TTHC các địa phương.

Nhưng cũng có những “hội chứng công tử Bạc Liêu”, tiếc thay, lại…. cộng sinh từ chính cung cách quản lý lỏng lẻo ở tầm vĩ mô.

Người viết bài chú ý và tâm đắc với nhận xét của ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên CT Giảng dạy kinh tế Fulbright, trả lời Tuần Việt Nam, ngày 09/12 mới đây, lý giải những hiện tượng nêu trên. Có những nguyên nhân mang tính cục bộ, có nguyên nhân mang tính hệ thống. Nhưng, nguyên nhân hệ thống quan trọng hơn cả. Chính nguyên nhân hệ thống đã tạo ra cái gọi là “tâm lý ỷ lại”. Đó là cung cách quản lý ngân sách theo kiểu ràng buộc “ngân sách mềm” thay cho việc lẽ ra phải ràng buộc “ngân sách cứng”.

Một bên là “nguồn sữa Thạch Sanh”, một bên là nguồn sữa phân cấp quản lý. Chính nguồn sữa Thạch Sanh này đã khiến các địa phương cứ khóc là được… ti bầu.

Ôi chao. 30 năm đổi mới, mà quản lý Nhà nước không bước ra nổi tư duy bao cấp, xin- cho.
Khiến chúa Chổmhội chứng công tử Bạc Liêu có …. gien di truyền.

“Ngõ cụt” và món nợ quốc gia

Mới đây, cả XH lại “nóng” lên bàn luận về một con số lạnh lùng: Đồng hồ nợ công toàn cầu báo tin, tính đến 18 giờ (VN) ngày 11/10, nợ công của VN đã xấp xỉ 92,641 tỉ USD. Với dân số gần 92 triệu dân, trung bình mỗi người dân Việt hiện gánh 1.016 USD.

Điều đáng ngại, nợ công của VN hiện chiếm 46% GDP, tăng 9,6% so với năm trước. Cùng kỳ năm 2014, tổng nợ công VN trên 84,563 tỉ USD (thấp hơn 8,078 tỉ USD so với hiện tại), trung bình mỗi người Việt tại thời điểm đó gánh gần 933 USD nợ công. Năm 2013 tổng nợ công của VN khoảng 76,485 tỉ USD (thấp hơn 16,156 tỉ USD so với hiện tại). Tính ra, cứ sau 01 năm, nợ công VN tăng hơn 08 tỉ USD (báo Thanh niên, ngày 12/10).

Cứ đà này, rất có thể nợ công VN tăng tỷ lệ thuận theo thời gian, nếu VN không có những giải pháp mạnh ngăn chặn. Còn theo các chuyên gia kinh tế, nợ công cao đang có khả năng đe dọa sự tăng trưởng của quốc gia

Mặc dù, cách tính nợ công của VN hiện vẫn có những tranh cãi không thống nhất. Nếu như theo Bộ Tài chính, cách tính nợ công phải theo Luật Quản lý nợ công, thì theo Học viện Chính sách và phát triển (Bộ KH& ĐT), so với cách tính của Quỹ tiền tệ quốc tế và WB về nợ công VN, ngoài 03 khoản theo Luật (gồm nợ Chính phủ, nợ Chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương), còn phải tính cả số nợ của Ngân hàng Nhà nước, nợ của DNNN và nợ của các tổ chức bảo hiểm và an sinh xã hội. Cách tính dựa theo Luật Quản lý nợ công hiện nay chưa phản ánh đúng bản chất số nợ. Đây cũng là quan điểm của nhiều chuyên gia kinh tế, thống kê trong nước và nước ngoài.

Như vậy, nếu tính đúng, tính đủ, hẳn con số nợ công của VN thực chất còn lớn hơn nhiều lắm.

Liệu những con số vỡ nợ của các địa phương nói trên, “hiện tượng công tử Bạc Liêu” có liên quan gì đến con số nợ công tăng lên nhanh chóng? Chắc chắn là có.

Tiếp xúc với các cử tri Q 4 (t/p HCM), mới đây, trước sự lo lắng của họ về cái “ngõ cụt” của VN- nợ công cao, nợ nhiều, chi nhiều- người đứng đầu nước Việt thẳng thắn thừa nhận vấn đề này. Ông cho rằng nợ công tăng cao có nguyên nhân từ rất nhiều dự án đầu tư không hiệu quả: Một dự án giao thông mà sau khi rà soát kỹ lại tiết kiệm được mười mấy ngàn tỉ tiền đầu tư. Như vậy thì mình làm dự toán ớn quá, quản lý lỏng lẻo, bê bối quá… Những cái đó dân phản ứng kinh khủng, gây bất lợi chính trị ghê gớm. (Lao động, ngày 08/12) Ông cũng thừa nhận hiện tượng chống tham nhũng ở nước Việt bị xếp hạng trên dưới 100 quốc gia: Buồn, xấu hổ lắm!

Thật ra thì người dân Việt đã buồn và xấu hổ từ rất lâu. Nhưng liệu nước Việt đã có những giải pháp gì để ngăn chặn nợ công tăng cao, phát triển bền vững?

Đây cũng là ý tứ mà bà Victoria Kwakwa (Giám đốc Quốc gia của WB tại VN) đặt câu hỏi cho người đứng đầu Chính phủ, tại Diễn đàn đối tác phát triển VN: “VN sẽ lấy nguồn ở đâu ra để tài trợ cho chương trình phát triển đầy tham vọng trong 05 năm tới?”.

Chương trình 05 năm tới đó chính là kế hoạch phát triển mà người đứng đầu CP tuyên bố: “Kinh tế phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn 05 năm qua, trong đó tăng trưởng GDP bình quân 6,5-7% trên một nền kinh tế vĩ mô ổn định. Kiên quyết đảm bảo nợ công trong ngưỡng an toàn. Giữ bội chi ngân sách dưới 4% (thay vì 5-5,5% vài năm qua). Đảm bảo quỹ bảo hiểm xã hội. Tái cơ cấu hệ thống NH, tái cấu và phát triển xây dựng nông thôn mới…”(VietNamNet, ngày 05/12)

Ở góc độ chuyên môn, nhiều chuyên gia kinh tế quốc tế tư vấn: Việc chuyển vai trò của Nhà nước từ sản xuất sang quản lý là rất cần thiết. Chính phủ VN cần có những bước đi rút ra khỏi những lĩnh vực không cần tham gia. Theo bà Victoria Kwakwa, những quyết định thay đổi vai trò của nhà nước như vậy, sẽ giúp VN cải thiện năng suất lao động, tạo ra một môi trường kinh doanh tốt hơn. Bởi theo bà, khi các nguồn vốn ưu đãi đã thu hẹp dần, VN sẽ phải dựa vào nguồn thu trong nước là chính. Trong khi đó, tỉ lệ thu ngân sách nhà nước trên GDP cho thấy xu thế giảm trong 05 năm qua, từ 27% xuống còn 21%. Xu hướng tăng năng suất lao động đang giảm dần, ở mức chưa đến 4% như hiện nay, là đáng quan ngại và không đảm bảo giúp VN tăng trưởng nhanh và bền vững.

Cũng theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế tại diễn đàn, một trong những điểm yếu của kinh tế VN là sự kiểm soát trực tiếp của NN, sự can thiệp vào nền kinh tế bằng sở hữu các biện pháp hành chính. Các DNNN và DN cổ phần hóa chưa có những thay đổi thực chất về quản trị DN. Mặt khác, sau 30 năm xây dựng kinh tế thị trường, khu vực DN tư nhân của VN vẫn yếu và mong manh; 97% DN tư nhân trong nước là DN vừa và nhỏ.

Dư luận XH hẳn còn nhớ, tháng 03/2015, cựu TT nước Anh Tony Blair sang thăm VN cũng đã từng khuyến cáo và cho rằng, thực tiễn kinh tế của nhiều quốc gia cho thấy, vai trò nhà nước không hiệu quả lắm trong việc điều hành các tổ chức kinh tế, kinh doanh.

Rõ ràng, bóng đang ở trong chân của nước Việt. Chân sút nào sẽ quyết định, làm bàn tăng trưởng?

Tại diễn đàn, câu trả lời của người đứng đầu CP khẳng định, sẽ thực hiện đầy đủ và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, hiện đại, hiệu quả. Sẽ luôn ưu tiên khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, cụ thể là hỗ trợ phát triển DN vừa và nhỏ, coi đây là nội lực của đất nước, của nền kinh tế. Ngoài ra, theo Luật Ngân sách mới, trong 05 năm tới, VN sẽ giữ bội chi ngân sách nhà nước dưới 4%/năm. Bảo đảm nợ công trong giới hạn an toàn, gắn liền với việc sử dụng hiệu quả đầu tư công (Dân trí, ngày 5/12)

Như vậy, mọi việc còn trông đợi ở thì … sắp tới. Rõ ràng, những món nợ của nước Việt chúng ta không ít.

Nền kinh tế thị trường nước Việt nợ một môi trường kinh doanh thực sự bình đẳng, một cung cách quản lý, kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả.

Quản lý Nhà nước nợ nhân dân một nền quản trị quốc gia văn minh, dân chủ và văn hóa, có nền tảng là sự công khai- minh bạch.

Và chúng ta, nợ nước Việt, nợ lịch sử dân tộc, nợ các bậc tiền nhân- một sự phát triển mạnh mẽ, đầy khí phách để có thể bình đẳng với các dân tộc lớn- cả trí tuệ, tài năng và phẩm cách.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s