“Cường quốc” nông nghiệp đang “lâm nguy”?

Posted: January 3, 2016 in Uncategorized
Tags:

Nguyệt Quế (BizLive) Theo Tri Thức Trẻ – Trong 5 năm tới, khi các FTA phát huy hiệu lực sâu rộng sẽ là thời kỳ nông nghiệp Việt Nam đứng trước sự “sống còn” đối với nhiều ngành. Nông nghiệp Việt Nam sẽ phải thay đổi…

� Xem thêm: Nông sản Việt Nam bị thập diện mai phục + Heo tăng 15kg trong 2h, mỡ bẩn tràn lan Hà Nội.


Ảnh minh họa

Theo nhận định của nhiều chuyên gia trong ngành, năm 2015 là một năm đầy khó khăn đối với nông nghiệp Việt Nam. Mặc dù đạt kết quả đáng khích lệ về kim ngạch xuất khẩu nhưng giá nông sản giảm, không ít khó khăn và tồn tại chưa giải quyết được.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông sản trong năm 2015 đạt 30,14 tỷ USD. Trong đó, một số mặt hàng đạt mức tăng trưởng cao như hồ tiêu, hạt điều, sắn gỗ và sản phẩm gỗ, rau quả. Đặc biệt, mặt hàng rau quả đã tạo nên mức tăng trưởng thần kỳ khi kim ngạch đạt 2,2 tỷ USD; tăng 47% so với năm ngoái.

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu nông sản năm nay vẫn thấp hơn khoảng 0,8% so với năm 2014, nhưng nhìn chung, đây vẫn là một kết quả hết sức đáng khích lệ. Bởi thực tế, năm 2015 là một năm đặc biệt khó khăn của nông nghiệp Việt Nam.

Năm 2015 có quá nhiều diễn biến bất lợi đối với xuất khẩu nông sản mà một trong số đó là việc giá bán của nhiều mặt hàng nông sản chủ lực giảm mạnh trên thị trường quốc tế. Ngoài việc giá bán giảm của các mặt hàng nông sản chủ lực, nền nông nghiệp Việt Nam còn phải đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn kỷ lục do tác động của hiện tượng El Nino.

Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu không đạt kế hoạch cho thấy vẫn còn những yếu kém tồn tại mà ngành nông nghiệp Việt Nam chưa giải quyết được. Nếu không khắc phục được thì nó sẽ càng lộ rõ khi Việt Nam hội nhập sâu rộng.

Đã có những thời điểm Việt Nam buộc phải đưa ra dự đoán là kim ngạch xuất khẩu nông sản sẽ sụt giảm vài chục phần trăm và chỉ có thể dao động quanh mức 27 tỷ USD.

Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm từ nhiều năm nay vẫn là căn bệnh trầm kha của nông nghiệp. Bên cạnh đó là tình trạng ô nhiễm môi trường, lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, dịch bệnh, sự thiếu kỷ luật của người nông dân. Người nông dân chỉ mới tập trung tăng năng suất chứ chưa tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo Nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại Phan Thế Ruệ, ngoài cạnh tranh bằng giá, ngành nông nghiệp còn phải đối mặt với những rào cản kỹ thuật, những rào cản này phù hợp với xu thế hội nhập. Nhật Bản và EU có những tiêu chuẩn rất cao để kiểm soát hàng nhập khẩu, Việt Nam không tuân theo sẽ bị thua thiệt và đánh mất thị trường.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia trong ngành lại cho rằng, nông dân Việt Nam đang thua kém nông dân ở nhiều quốc gia ở cả trình độ tư duy, lẫn kỹ năng sản xuất và công nghệ. Để khắc phục điều này cần mở cửa thị trường, tiếp thu khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

“Chúng ta hoàn toàn có thể trở thành cường quốc nông nghiệp, một cường quốc về xuất khẩu nông sản. Nhưng phải tiếp cận được thị trường, tiếp cận khoa học công nghệ mới” – Ông Lê Huy Ngọ, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chia sẻ.

Mặc dù không phải là ngành đóng góp lớn nhất cho GDP của cả nước nhưng nông nghiệp lại đóng vai trò quan trọng đối với sự ổn định của đất nước, an sinh xã hội.

Do vậy, trong 5 năm tới, khi các FTA phát huy hiệu lực sâu rộng sẽ là thời kỳ nông nghiệp Việt Nam đứng trước sự “sống còn” đối với nhiều ngành. Tái cơ cấu nông nghiệp là nhiệm vụ tất yếu cần thực hiện. Nhìn vào chặng đường sắp tới, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập TPP, ngành nông nghiệp sẽ phải thay đổi.

“Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, chúng ta cần tập trung cao hơn vào việc phát huy lợi thế so sánh, phát triển những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh cao như lúa gạo, cà phê, cao su, cá, tôm, hạt tiêu, điều. Đồng thời, tập trung tổ chức lại sản xuất, hình thành các chuỗi liên kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả” – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát khẳng định.

Nông sản Việt Nam bị thập diện mai phục

Minh Khoa (TTTG) – Với các hiệp định thương mại tự do, các nước cam kết xoá bỏ hàng rào bảo hộ thuế quan nhưng lại “tích cực” áp dụng hàng rào kỹ thuật, đặc biệt là ở lĩnh vực nông sản.


Gạo xuất khẩu sẽ rất khó khăn để lọt vào thị trường Nhật Bản, cho dù TPP có hiệu lực. Ảnh: LQN

Một ngày cuối tháng 11/2015, ông Thịnh, giám đốc công ty xuất khẩu cá tra ở Đồng Tháp, nhận được email của một khách hàng Brazil thông báo nước này vừa thay đổi tiêu chuẩn quy định về chất lượng cá tra nhập khẩu từ Việt Nam.

Từ Brazil

Theo đó, nếu như trước đây, quốc gia Nam Mỹ này chấp nhận độ pH trong miếng philê cá tra ở mức 8%, thì nay, cơ quan kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm yêu cầu hạ xuống 6%, thấp hơn hai bậc mà không đưa ra bất cứ lý do gì.

Đọc xong nội dung email, ông Thịnh phát hoảng, bởi nếu chiếu theo đúng quy định này thì hầu như con cá tra Việt Nam hết cửa bán vào Brazil.

“Đây là yêu cầu đánh đố, chẳng khác nào một lệnh cấm nhập khẩu không chính thức vì bình thường, độ pH trong con cá tra đã là 5 – 6%, trong khi thị trường Brazil lại yêu cầu quay tăng trọng nữa thì không có cách nào làm được độ pH như vậy”, ông Thịnh quả quyết.

Thị trường các nước Nam Mỹ, Trung Đông đòi hỏi chất lượng cá tra không cao, nhiều năm nay đã “giải quyết” rất tốt lượng cá tra cỡ lớn (quá size) của Việt Nam.

Ngoài Mỹ, EU, châu Á hay Nga, hầu hết doanh nghiệp xuất khẩu cá tra đều coi các thị trường này là “sân sau” để tăng trưởng xuất khẩu. Sản lượng cá tra xuất sang khu vực này luôn chiếm 15 – 17% hàng năm nên doanh nghiệp luôn săn sóc một cách khá kỹ.

Tuy nhiên, sau quy định mới này, dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2016, tình hình xuất khẩu cá tra sang Brazil có thể phải chựng lại nếu các doanh nghiệp không chứng minh được bản thân con cá tra nuôi ở nguồn nước ngọt dòng sông Mekong, thì nghiễm nhiên đã có độ pH trong miếng thịt từ 5 – 6%.

Brazil chưa tham gia ký kết bất kỳ hiệp định thương mại tự do nào với Việt Nam, cá tra vào Brazil không bị đánh thuế và có lẽ, trước áp lực nhập khẩu ngày một tăng cao, chi phí quá lớn nên họ muốn hạn chế bớt sản lượng thực phẩm ngoại.

Đến Mỹ

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) mới đây công bố sẽ bắt đầu tiến hành chương trình thanh tra cá da trơn theo đạo luật Farm Bill 2014, bắt đầu từ tháng 3/2016 là một ví dụ nữa cho tương lai khó khăn của con cá tra.

Việc đưa cá da trơn vào chương trình thanh tra, thực chất là muốn bảo vệ ngành nuôi cá da trơn, trong đó có một số ít nông dân và các doanh nghiệp nhỏ sống bằng nghề này.

Hiệp hội Thuỷ sản Mỹ (NFI), thượng nghị sỹ McCain, và văn phòng trách nhiệm giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) từng công khai chỉ trích đạo luật Farm Bill thanh tra cá da trơn “không hướng đến an toàn thực phẩm”, mà là quyết tâm “loại trừ hàng nhập khẩu”.

Kiểm tra lại trong nước, hiện con cá tra đã đáp ứng nhiều tiêu chuẩn quốc tế, nhưng cho dù có đáp ứng yêu cầu thực hành nuôi tốt của Mỹ – BAP thì các doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ gặp khó khăn trước đòi hỏi vô lý về “quy trình tương đương” mà USDA đưa ra.

Với thị trường Mỹ, ngoài con cá tra, lâu nay con tôm bên cạnh việc phải gánh thuế chống bán phá giá, còn bị “trầy da tróc vảy” bởi cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) khi liên tục đưa ra các chương trình kiểm tra kháng sinh.

Ngoài kháng sinh, FDA cũng tăng cường kiểm tra vi sinh trong các lô tôm đến từ Việt Nam, đây cũng là một cách áp dụng hàng rào kỹ thuật để bảo vệ ngành đánh bắt tôm nội địa.

EU và Nhật Bản

Chính sách bảo hộ nông nghiệp của EU luôn được đánh giá ở mức cao nhất trên thế giới, với nhiều rào cản kỹ thuật như: SPS/TBT, luật thực phẩm, luật về chất lượng sản phẩm, giám sát và kiểm tra chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, luật bảo hộ sức khoẻ người tiêu dùng, kiểm tra chất độc hại và dư lượng kháng sinh…

Những rào cản kỹ thuật này đã đẩy các nhà xuất khẩu vào thế bị động và gia tăng chi phí, mất nhiều thời gian để tiếp cận với các thị trường.

Năm 2009, Việt Nam lần đầu xuất khẩu được 70.000 tấn gạo thơm sang thị trường Nhật với giá cả và chất lượng được khách hàng Nhật đánh giá là “không thua kém” gạo Thái Lan.

Ông Huỳnh Minh Huệ, tổng thư ký hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) nhớ lại chỉ một năm sau, tức 2010 sản lượng gạo Việt Nam xuất vào Nhật tăng hơn gấp đôi, đạt 180.000 tấn.

Doanh nghiệp, hiệp hội, các cơ quan điều hành vô cùng háo hức, vì thị trường Nhật có nhu cầu nhập khẩu gạo khá lớn, trước nay họ mua chủ yếu của Thái Lan. Thời điểm đó, đã có một vài doanh nghiệp Nhật sang liên kết trồng lúa ở An Giang, điều này càng tăng thêm niềm tin Nhật sẽ đẩy mạnh mua gạo của Việt Nam.

Tuy nhiên, mọi chuyện không như ý doanh nghiệp, đến năm 2011, Nhật đột ngột kiểm tra và phát hiện gạo Việt Nam tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và yêu cầu… ngưng nhập khẩu.

Là người theo dõi sát sao vụ việc, ông Huệ khẳng việc Nhật vin vào chất lượng để ngừng nhập gạo Việt Nam chỉ là một cái cớ, sau quyết định này có một nguyên nhân lớn hơn, đó là họ muốn bảo vệ sản xuất trong nước.

Mặc dù quốc gia mặt trời mọc đã tham gia WTO, quy định mỗi năm phải mở cửa để thành viên trong khối được xuất khẩu vào hơn 700.000 tấn gạo. Hàng năm, Nhật vẫn nhập đủ “nghĩa vụ”, nhưng thay vì đưa số gạo này ra thị trường thì chính phủ bằng một cách trợ giá nào đó cho các doanh nghiệp nhập khẩu rồi yêu cầu họ… giữ lại kho…

Heo tăng 15kg trong 2h, mỡ bẩn tràn lan Hà Nội

Ngân Giang (BĐV) – Sau 2h một con heo tăng trung bình 15kg bằng biện pháp bơm nước, 200 con heo sữa trương phình bốc mùi hôi thối, hàng trăm tấn mỡ bẩn được tiêu thụ.

Heo tăng 15 kg trong 2 tiếng của lò giết mổ

Báo Bạc Liêu có đưa tin, khi cơ quan chức năng ập vào một lò heo ở thị xã Giá Rai, đã có 70 con heo đang được chuẩn bị giết mổ, nhưng hơn 1 nửa số heo đang được bịt mồm bơm nước.

Nhiều công nhân được thuê bơm nước vào heo đã tháo chạy khỏi hiện trường, nhưng đã bị bắt giữ lại.

Heo tang 15kg trong 2h, mo ban tran lan Ha Noi
Công nghệ bơm nước tăng trọng lượng heo trước khi giết mổ

Bằng cách này bình quân 1 con heo tăng từ 10 – 15kg/con sau một thời gian 1 tuần, theo nhân viên làm việc tại lò heo, thì mỗi ngày thời gian bơm sẽ từ 2-3 tiếng, bơm đến bao giờ heo tăng cân thì ngừng. Thậm chí, nhiều chú heo bị chết vì bị bơm quá nhiều nước, sẽ được đưa ra giết thịt ngay.

Trong khi đó, 2 lò giết mổ khác cũng trên địa bàn này cũng làm hành vi tương tự, bị lực lượng kiểm tra phát hiện nhưng đã bỏ trốn và để lại dụng cụ trên hiện trường.

Ông Hà Văn Buôi – Chánh Thanh Tra Sở NN&PTNT tỉnh Bạc Liêu cho biết: “Khi kiểm tra các chủ lò đều cản trở, nên cũng khó khăn trong việc kiểm soát, quản lý”.

200 con heo sữa trương phình bốc mùi hôi thối ở Đồng Tháp

Trong khi đó, thông tin từ Trạm kiểm dịch động vật Thủ Đức thuộc Chi cục Thú y TP.HCM xác nhận, vừa phối hợp với đội CSGT Rạch Chiếc thuộc phòng CSGT đường bộ – đường sắt (PC67) công an TP.HCM chặn bắt vụ vận chuyển 176 heo sữa thối trên 1 xe khách.

Heo tang 15kg trong 2h, mo ban tran lan Ha Noi
176 con heo sữa thối, trương sình bị phát hiện trong khoang hành lý của xe khách giường nằm

Trước đó, khoảng 21h30 đêm 31/12, các đơn vị phối hợp đã dừng xe kiểm tra đối với xe khách giường nằm BKS: 63B – 008.07 tại đoạn gần Khu du lịch văn hóa Suối Tiên (P.Linh Trung. Q.Thủ Đức).

Lúc này, xe do tài xế Lê Minh Điệp (SN 1985, quê Đồng Nai) điều khiển lưu thông trên quốc lộ 1, hướng từ Đồng Nai về TP.HCM.

Kiểm tra trong khoang hành lý của xe, cơ quan chức năng phát hiện có 3 bao tải bốc mùi hôi thối. Kiểm tra bên trong có tổng cộng 176 con heo sữa còn nguyên dây rốn, có mùi hôi thối, đang trương sình, màu sắc tím bầm, rỉ dịch..

Bước đầu cơ quan chức năng lập biên bản xử lý tài xế Điệp về các vi phạm hành chính như: vận chuyển sản phẩm động vật thuộc diện kiểm dịch nhưng không có giấy chứng nhận kiểm dịch; vận chuyển sản phẩm động vật tươi sống bằng xe không chuyên dụng…

Cơ quan chức năng đã tịch thu để tiêu hủy toàn bộ lô hàng bẩn này.

Gần 1 tấn thịt thối gửi qua xe khách

Một thông tin đáng quan tâm khác, ngày 29/12, xe khách mang BKS 47B – 2589 (nhà xe Thái Sơn) chạy tuyến Đà Nẵng – Buôn Ma Thuột bị phát hiện chở gần 1 tấn thịt động vật bốc mùi, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc.

Tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng kéo từ trong thùng xe ra 7 hộp xốp đóng kín và 2 bao tải. Tổng số có 780 kg thịt động vật đã bốc mùi.

Tài xế Nguyễn Bá Lễ (SN 1970) khai: Tối 28/12, xe khách Thái Sơn xuất phát từ Đà Nẵng đi Buôn Ma Thuột. Đến khoảng 21 giờ cùng ngày, khi đến huyện Tam Quan (Bình Định) thì có người nhờ bốc số hàng trên chở về xã Cuôr Đăng (huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) sẽ có người nhận.

Heo tang 15kg trong 2h, mo ban tran lan Ha Noi
780kg thịt động vật đã bốc mùi

Theo tài xế Lễ, khi bốc hàng cứ nghĩ là cá và mực chứ không biết đó là thịt thối. Mỗi thùng hàng được chở với giá 100 ngàn đồng.

Hiện toàn bộ số hàng cùng phương tiện đang bị tạm giữ để điều tra, làm rõ.

Trước đó chỉ 1 ngày (28/12), cơ quan chức năng Đắk Lắk cũng bắt giữ 14 thùng xốp, chứa hơn 1 tấn thịt động vật thối không rõ nguồn gốc.

Thu giữ 100 tấn mỡ bẩn

Tại Hà Nội, ngày 31/12, Đội kinh tế thương mại phối hợp Phòng 3 Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), Công an huyện Phú Xuyên và Đội Quản lý thị trường số 3 Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất mỡ của ông Nguyễn Văn Biên (SN 1972, thôn Bái Đô, xã Tri Thủy, huyện Phú Xuyên, Hà Nội), phát hiện hàng nghìn bao tải chứa mỡ đã qua xử lý.

Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng xác định cơ sở này có nhiều vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trong quy trình chế biến mỡ.

Heo tang 15kg trong 2h, mo ban tran lan Ha Noi
Lò sản xuất mỡ bẩn

Ngoài ra, chủ cơ sở không xuất trình được hóa đơn chứng từ liên quan đến nguồn gốc xuất xứ số mỡ đang để tại cơ sở và giấy tờ chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo khai nhận của chủ cơ sở, số mỡ trên sau khi chế biến sẽ được cung cấp cho các cơ sở sản xuất bánh kẹo, mì tôm trên toàn địa bàn TP Hà Nội và các tỉnh lân cận.

Ghi nhận tại hiện trường, cơ sở sản xuất được chia làm hai điểm. Điểm thứ nhất sử dụng nấu, lọc mỡ không rõ nguồn gốc và đóng gói mỡ thành phẩm vào các bao tải lớn. Điểm thứ hai cách đó khoảng 100m là kho tích trữ, tập kết mỡ bẩn trước khi xuất.

Cả hai nơi nền nhà đều dơ bẩn, các dụng cụ dùng nấu, đóng gói mốc cáu, bốc mùi nặng. Cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ việc.

Gần 50 công nhân phải cấp cứu sau khi ăn trưa

Trong khi, tình hình ngộ độc thực phẩm ngày càng trầm trọng, ngày 30/12, bác sĩ Nguyễn Văn Ngưu, giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Cai Lậy, Tiền Giang, cho biết từ trưa ngày 29/12 đến tối cùng ngày, đơn vị này đã tiếp nhận 47 ca nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm. Những bệnh nhân đều từ Công ty TNHH dệt len Ecoway.

Triệu chứng chung của các công nhân khi nhập viện là nôn ói, chóng mặt, đau bụng, tiêu phân lỏng.

Theo các công nhân, trưa 29/12 sau khi ăn cơm (thịt heo kho, tôm, bún đậu vào, canh đu đủ…) thì bắt đầu bị các triệu chứng như trên.


Các công nhân đang được cấp cứu vì các dấu hiệu ngộ độc

Đến khoảng 20h30 cùng ngày, 37 công nhân cơ bản đã ổn định sức khỏe và được cho xuất viện. Còn một số công nhân vẫn tiếp tục điều trị qua đêm, đến sáng 30/12 thì các công nhân đã xuất viện hết.

Trước đó, ngày 28/12, hàng trăm công nhân may của công ty Regina Mirada (Hồng Kông, có trụ sở tại khu công nghiệp VSIP, Thủy Nguyên) cũng phải nhập viện cấp cứu do ngộ độc.

Được biết, công ty Regina Mirada đặt 2.700 suất ăn của công ty TNHH Bảo Châu (trụ sở tại huyện Thủy Nguyên) cho công nhân. Mỗi suất ăn gồm: cơm, cá ruội, cải bắp xào, canh rau ngót, thịt sốt chua ngọt, sữa chua, củ đậu.

Để cấp cứu kịp thời cho các công nhân bị ngộ độc, Sở Y tế đã huy động 17 xe cấp cứu.

► Xem thêm: Người Việt “sống trong sợ hãi” với thực phẩm bẩn (03.01.2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s