Doanh nghiệp chết nhiều thế sao vào TPP được?

Posted: March 16, 2016 in Uncategorized
Tags:

Tư Hoàng (TBKTSG Online) – Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam khẳng định nhiều doanh nghiệp trong ngành đang “rút lui” do các chính sách bất cập. Nếu vậy thì làm sao ngành công nghiệp thâm dụng lao động này đủ năng lực để đón nhận những lợi ích từ Hiệp định TPP?

� Xem thêm: TPP: Những vấn đề và thách thức đặt ra với Việt Nam + VCCI: “Hiểu biết lơ mơ, doanh nghiệp Việt đang ủng hộ TPP một cách thái quá”.


Tọa đàm về TPP do Ngân hàng Thế giới và VCCI tổ chức. Ảnh: Ngọc Quỳnh/BNEWS/TTXVN

Tại buổi tọa đàm “TPP: cơ hội, thách thức và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình thực thi” do Ngân hàng Thế giới và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức sáng nay 15-3, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Trương Văn Cầm nói: “Nhiều doanh nghiệp dệt may đang rút khỏi thị trường mà lý do chính là do chính sách thất thường của nhà nước. Chúng tôi làm sao trụ lại nổi!”

Ông Cầm nhận xét, Nhà nước đang ban hành quá nhiều thủ tục để hành doanh nghiệp. Ví dụ, doanh nghiệp dệt may nhập khẩu máy in để in trên áo xuất khẩu, nhưng phải mất ít nhất 6 tháng mới xin được giấy phép nhập khẩu. Lý do là theo Nghị định 60, người chủ doanh nghiệp phải có bằng cao đẳng trở lên mới được nhập khẩu máy in. Ngoài ra, còn rất nhiều thủ tục khác.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp đang rất khó khăn. Ông Cầm ví dụ, một doanh nghiệp ở Nam Định có 2.000 nhân công thì phải bù lỗ tới 40-50 tỉ đồng mỗi tháng vì tăng lương tối thiểu và phí công đoàn. “Nhiều doanh nghiệp dệt may rút khỏi thị trường do chính sách của nhà nước. Tôi nghĩ, lẽ ra chính sách của nhà nước phải khuyến khích người dân khởi nghiệp và trụ lại được ở thị tường”, ông nói.

Theo ông Cầm, trong năm 2015 ngành dệt may xuất khẩu trị giá 27 tỉ đô la Mỹ, trong đó 60% là xuất sang các nước sẽ trở thành thành viên TPP. Tuy nhiên, trong tổng giá trị 27 tỉ đô la đó, khoảng 70% là của các doanh nghiệp FDI. “Chúng ta chỉ hưởng phần ít thôi”, ông Cầm nói.

Ông cho biết thêm, liên quan đến nguồn gốc xuất xứ theo quy định của TPP thì Việt Nam nhập khẩu 10% sợi và 5,3% vải  từ các nước TPP, có nghĩa là phần lớn còn lại được nhập khẩu từ vùng khác. “Nếu tính theo nguồn gốc xuất xứ thì Việt Nam được hưởng lợi không nhiều”, ông nói.

Phần trình bày ngắn của ông Cầm là để giải đáp lại những băn khoăn của chuyên gia Phạm Minh Đức từ Ngân hàng Thế giới. Ông Đức đánh giá, có tới 70% doanh nghiệp dệt may Việt Nam chỉ làm cắt may thuần túy, 90% làm hợp đồng may gia công.

Yêu cầu quy tắc xuất xứ trong TPP, theo ông Đức, vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Ví dụ Việt Nam chỉ nhập khẩu 5,3% trong tổng số sợi từ khu vực TPP; nếu thực trạng này tiếp diễn thì Việt Nam khó có thể tận dụng được thị trường khi thuế bằng không.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Trung tâm WTO của VCCI, có tới 68% doanh nghiệp Việt Nam đã biết về TPP, theo một khảo sát với 10.000 doanh nghiệp của VCCI. Bà nói: “Tỷ lệ doanh nghiệp ủng hộ TPP là cao, và đang tăng lên. Chúng ta có lý do để lạc quan. Nhưng có lý do để lo lắng vì trong số đó có 70% doanh nghiệp chỉ biết sơ sơ, có nghe nói đến TPP từ các phương tiện thông tin báo chí”.

Bà Trang nói: “Doanh nghiệp ủng hộ TPP, nhưng thực chất là do sự hứng khởi nhiều hơn. Tôi lo là cơn hứng khởi thì mau qua thôi”. Bà kể, năm 2007 khi Việt Nam vào WTO, ông Trương Đình Tuyển được mời đi dự meeting chào mừng sự kiện này, nhưng ông từ chối với lý do là hầu hết thế giới đi biểu tình chống WTO, chống hội nhập, nhưng Việt Nam lại chào mừng.

“Có lẽ chúng ta quá kỳ vọng vào TPP nên có hứng khởi cao và có tâm lý chủ quan. Chúng ta cứ coi TPP là phép thần thay đổi nền kinh tế”, bà nói.

TPP: Những vấn đề và thách thức đặt ra với Việt Nam

(VOV.VN) – Cuộc toạ đàm về TPP và những vấn đề và thách thức đặt ra với Việt Nam do Ngân hàng Thế giới (WB) cùng VCCI đồng tổ chức sáng 15/3 tại Hà Nội.


Các đại biểu tại toạ đàm thảo luận về Hiệp định TPP và các cơ hội, thách thức
và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình thực thi

Mở đầu cuộc toạ đàm, ông Kyle Kelhowfer – Giám đốc Khu vực, Văn phòng IFC tại Việt Nam, Lào và Campuchia nhận xét: “Việt Nam đang là một trong những đất nước có nền kinh tế phát triển nhanh nhất trên thế giới, với doanh nghiệp nắm giữ vai trò chủ chốt. Tuy nhiên, trong vòng 20 năm trở lại đây, nền kinh tế Việt Nam nói chung và hiệu suất của các doanh nghiệp nói riêng đang tuột dốc”.

Trao đổi kinh nghiệm với các chuyên gia quốc tế về thực thi các hiệp định thương mại, bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc VCCI đặt câu hỏi: liệu doanh nghiệp Việt Nam đã thực sự sẵn sàng gia nhập Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Bà Trang cho biết, thực tế đa số các doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ dừng lại ở mức độ BIẾT về TPP qua phương tiện truyền thông chứ chưa hoàn toàn HIỂU rõ về hiệp định này.

Ngoài ra, bà Trang cũng trăn trở về những vấn đề xung quanh các yếu tố bên trong và ngoài bao gồm nội dung cam kết, thực thi cam kết cũng như khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam sau khi gia nhập TPP.

Tham gia buổi toạ đàm lần này ngoài Ngân hàng Thế giới, Trung tâm WTO và Hội nhập cùng với các chuyên gia phân tích kinh tế trong nước còn có rất nhiều đại diện từ những hiệp hội và doanh nghiệp có tầm ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế Việt Nam.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam – ông Nguyễn Tôn Quyền chỉ ra những khó khăn của ngành xuất khẩu gỗ trong nước trên thị trường thế giới do nhiều hạn chế về năng lực, công nghệ cũng như tiếp cận thị trường.

Chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan cũng cho biết, hiện nay có rất nhiều rào cản khiến các doanh nghiệp trong nước không thể chạm tới thành công, bao gồm các khoản thuế và phí thủ tục đang ngày càng trở thành gánh nặng, trong khi đó các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp từ Chính phủ không đem lại được hiệu quả cao như mong đợi.

Kết thúc buổi toạ đàm, từ góc độ thể chế, các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của TPP và yêu cầu cải cách thể chế pháp luật để tạo môi trường cạnh tranh mở và minh bạch, giúp đỡ các doanh nghiệp Việt Nam thành công trong và ngoài nước trong tương lai.

VCCI: “Hiểu biết lơ mơ, doanh nghiệp Việt
đang ủng hộ TPP một cách thái quá”

Bích Diệp (Dân Trí) – TPP hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn cho xuất khẩu, nhất là các doanh nghiệp FDI thế nhưng số doanh nghiệp FDI ủng hộ TPP chỉ khoảng 30 – 40% trong khi, tỉ lệ doanh nghiệp nội của Việt Nam ủng hộ TPP lên đến 60%.

Phát biểu tại “Tọa đàm TPP – Cơ hội, thách thức và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình thực thi” diễn ra sáng nay (15/3), bà Nguyễn Thị Thu Trang – Phó trưởng ban Pháp chế (VCCI) tỏ ra băn khoăn trước những khảo sát của cơ quan này về sự sẵn sàng của cộng đồng doanh nghiệp trước TPP.

Theo đó, trong năm 2015, kết quả điều tra từ 10.000 doanh nghiệp của VCCI cho thấy, có tới 68% doanh nghiệp đã biết về TPP. Đây là một kết quả khá lạc quan – bà Trang cho biết, và tỉ lệ doanh nghiệp biết về TPP được đánh giá là lớn nhất so với những Hiệp định thương mại tự do khác mà Việt Nam từng tham gia trước đây.

Bên cạnh đó, phần lớn các doanh nghiệp đề ủng hộ và lạc quan về tương lai của TPP. “Về mặt tinh thần thì có vẻ như các doanh nghiệp đã sẵn sàng cho TPP” – đại diện VCCI nhận định.


Bà Nguyễn Thị Thu Trang: Không ít doanh nghiệp cho rằng,
không cần chuẩn bị cho FTAs thì doanh nghiệp vẫn tồn tại được

Thế nhưng, phía VCCI cũng chỉ ra rằng, trên thực tế lại có rất nhiều lý do để lo lắng hơn là lạc quan. Gần 70% đã biết về TPP nhưng 70% trong số đó lại chỉ “biết sơ qua”, tức chỉ là “có nghe nói đến TPP” mà thôi. Những doanh nghiệp này hầu hết “biết” TPP qua các phương tiện báo chí, truyền thông.

Như vậy, sẽ rất khó để chuyển hóa những hiểu biết này trở thành hành động, giúp doanh nghiệp chớp lấy được cơ hội từ TPP.

Bà Trang cũng tỏ ra băn khoăn và lo lắng, bởi mặc dù doanh nghiệp ủng hộ TPP rất lớn nhưng dường như mới dừng ở mức độ “hứng khởi” hơn là sẵn sàng.

“Một nghiên cứu gần đây có nói Việt Nam là một trong những quốc gia lạc quan nhất giới. Tôi không rõ đây có phải là kết quả chính xác không nhưng rõ ràng theo kết quả điều tra PCI của chúng tôi, TPP hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn cho xuất khẩu, nhất là các doanh nghiệp FDI thế nhưng số doanh nghiệp FDI ủng hộ TPP chỉ khoảng 30-40% trong khi các doanh nghiệp nội của Việt Nam ủng hộ TPP lên đến 60%!” – bà Trang cho hay.

Đại diện VCCI lo ngại, sự hứng khởi sẽ qua mau, tương tự như sự hứng khởi một cách thái quá thời WTO, và sau đó doanh nghiệp mới nhận thấy, những kỳ vọng dành cho WTO đã vượt quá xa so với thực tế những gì mà doanh nghiệp đã tận dụng được từ hiệp định này.

“Sự hứng khởi cũng tạo ra một tâm lý chủ quan rằng gia nhập TPP như một phép thần kỳ nào đó có thể làm thay đổi nền kinh tế”, bà Trang nhấn mạnh.

Bà Trang dẫn một ví dụ cho biết, theo điều tra hồi cuối năm ngoái về EVFTA (hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU), khi hỏi doanh nghiệp có cần chuẩn bị gì để sẵn sàng cho việc hội nhập EVFTA nói riêng và các FTA nói chung không, thì rất ngạc nhiên là có 5-7% doanh nghiệp trả lời rằng “không chuẩn bị gì”.

Các doanh nghiệp này cho biết, những hiệp định thương mại quan trọng khác trước đây như WTO, họ cũng không cần chuẩn bị gì mà vẫn tồn tại. Đây thực sự là một điều đáng lo ngại, bởi thực tế, với những FTA đã ký kết, thực tế Việt Nam đã để vuột khoảng 70% cơ hội xuất khẩu mà tìm mãi chưa ra lý do vì sao chỉ tận dụng được 30% ưu đãi?

Bà Trang cũng đề cập đến những yếu tố nội tại của nền kinh tế trước ngưỡng cửa TPP, đặc biệt là vấn đề thể chế và sức cạnh tranh.

“Chúng ta đã thực sự có môi trường cạnh tranh hay chưa, nếu có thì tại sao cứ phải nói mãi câu chuyện giá xăng giảm mà giá vận tải không chịu giảm? Chúng ta đã thực sự thuận lợi hay chưa, nếu thuận lợi rồi thì vì sao vẫn phải nói nhiều như vậy câu chuyện cải cách hành chính? Chúng ta có một môi trường cạnh tranh công bằng chưa, hay vẫn có những ưu tiên trong chính sách hay trên thực tế cho những doanh nghiệp nhà nước hay thậm chí là các doanh nghiêp FDI hơn là các doanh nghiệp trong nước?” – đại diện VCCI trăn trở.

Và với 30 chương, từ 1.200 trang (chỉ tính riêng cam kết của Việt Nam) đến 6.000 trang văn bản (liên quan đến các nước khác), ngôn ngữ rất hàn lâm, khó hiểu, theo bà Trang, để hiểu và tận dụng được những cơ hội và đối phó với thách thức từ TPP, sẽ cần phải có sự vào cuộc, thực tâm quan tâm của cả Nhà nước, các hiệp hội và doanh nghiệp.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s