Tính đúng thuế, giá xăng Việt Nam chỉ bằng nước lọc

Posted: March 18, 2016 in Uncategorized
Tags:

Hạ Minh /Zing.vn (CAF) – Nếu tính theo mức thuế nhập khẩu từ Hàn Quốc, giá cơ sở của xăng sẽ thấp hơn hiện nay khoảng 700 đồng. Khi đó, giá bán lẻ có thể chỉ là 13.000 đồng thay vì 13.750 đồng mỗi lít.

� Xem thêm: Sự vô lý giá xăng dầu và những lời hứa muộn.


Giá xăng Việt Nam chỉ bằng giá nước lọc nếu như áp dụng
mức thuế nhập khẩu của Hàn Quốc. Ảnh minh họa: Lê Quân.

Kể từ tháng 1/2016, xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam trở thành một trong những mặt hàng được hưởng thuế suất ưu đãi trong khuôn khổ các FTA đã ký kết với ASEAN và Hàn Quốc. Theo đó, thuế nhập khẩu xăng thấp nhất là 10%, và mức thấp nhất với dầu là 0%

Doanh nghiệp tận dụng chênh thuế

Tuy nhiên, do vẫn áp dụng cách tính cũ của Nghị định 83, giá cơ sở của các mặt hàng xăng dầu do liên Bộ Công Thương – Tài chính tính toán cao hơn hẳn so với mức giá tối ưu mà các doanh nghiệp nhập khẩu đầu mối thực hiện. Điều này đã khiến các doanh nghiệp được hưởng lãi lớn, được hoàn thuế cao, trong khi người dân phải chịu giá bán lẻ đắt hơn thực tế.

Cụ thể, nếu tính giá CIF xăng RON 92 nhập khẩu (ngày 4/3) là khoảng 6.200 đồng một lít, thì theo biểu thuế mà liên Bộ hiện áp dụng, người dân sẽ phải trả khoảng 7.920 đồng cho các loại thuế, phí. Trong đó, thuế nhập khẩu là 1.240 đồng.

Trong khi đó, nếu tính theo giá tối ưu (nhập khẩu từ Hàn Quốc), tổng thuế người dân phải trả chỉ là 7.167 đồng, trong đó thuế nhập khẩu là 620 đồng.


Cơ cấu giá xăng (tạm tính) thay đổi khá nhiều
nếu áp dụng mức thuế tối ưu. Đồ họa: Phượng Nguyễn.

Như vậy, nếu sử dụng quỹ bình ổn, mức giá bán lẻ đến tay người dùng sẽ chỉ là 13.000 đồng, thay vì 13.750 đồng như hiện nay. Với mức giá này, xăng của Việt Nam có thể coi như rẻ ngang với nước lọc, khi người dân thường phải trả khoảng 10.000-12.000 đồng cho một lít nước Lavie đóng chai.

Thực tế, các doanh nghiệp xăng dầu đã sớm nhận ra vấn đề chênh thuế này khi cơ cấu nguồn nhập khẩu chuyển dịch nhanh chóng sang các nước khác về ASEAN và Hàn Quốc trong năm 2014, 2015 và 2016.

Nếu năm 2014, Việt Nam chỉ nhập chưa đến 50% từ nguồn Asean thì con số đã tăng nhanh tới 73% trong 2 tháng đầu năm 2016. Thậm chí, nếu tính tổng nguồn nhập của ASEAN và Hàn Quốc trong tháng 1/2016, con số sẽ chiếm tới hơn 90%.

Những lần thay đổi của thuế nhập khẩu xăng dầu

Năm 2011:

Ngày 24/2/2011, thuế suất nhập khẩu các mặt hàng xăng dầu giảm về 0%, thay vì mức 2-5% trước đó.

Năm 2012:

Tuy nhiên, đến tháng 3/2012, thuế được điều chỉnh lên mức 2%, áp dụng cho xăng RON 90, RON 97 và các loại dầu.

Đến ngày 24/5/2012, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 84, điều chỉnh thuế suất nhập khẩu cho các sản phẩm này từ mức 2% lên 4% (áp dụng với xăng nhiên liệu thường) và từ 2% lên 3% với các loại dầu.

Chỉ gần một tháng sau, mức thuế cho xăng tiếp tục được điều chỉnh lên 7%, nhiên liệu diesel từ 3% lên 6%, dầu hoả và mazut từ 5% lên 8%.

Tháng 7/2012, thuế nhập khẩu một lần nữa lại được điều chỉnh lên 10-12%.

Như vậy, chỉ trong 4 tháng, thuế nhập khẩu đã tăng tới 5 lần. Tuy nhiên, nếu so với mức thuế tối huệ quốc (MFN) áp dụng cho mặt hàng xăng dầu, mức này thấp hơn khá nhiều. Bởi thuế MFN khi đó là 35%, còn thuế FTA trong khu vực ASEAN khi đó là 20%.

Năm 2013:

Tháng 6/2013, thuế suất một lần nữa được điều chỉnh tăng lần lượt lên 14-18%.

Năm 2014:

Tháng 11/2014, Nghị định 83 về quản lý giá xăng dầu ra đời. Theo quy định của văn bản này, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu là giá để làm căn cứ điều hành giá xăng dầu trong nước, trong đó thuế nhập khẩu để tính giá được căn cứ vào thuế MFN. Đây cùng là thời điểm xăng liên tục ghi nhận giá bán lẻ cao kỷ lục, và đạt mức cao nhất 25.640 đồng vào tháng 7/2014.

Tháng 12/2014, thuế nhập khẩu xăng dầu được ấn định ở mức 23-27%. Tháng 1/2015, công văn của Bộ Tài chính yêu cầu điều chỉnh thuế lên mức 30-35%.

Năm 2015:

Tháng 5/2015, thuế suất thuế nhập khẩu mặt hàng xăng giữa 2 biểu thuế MFN và ATIGA đã về chung một mức với mặt hàng xăng sau khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 48. Thuế nhập khẩu với xăng còn 20%, dầu diesel và mazut còn 25%.

Trải qua 2 lần điều chỉnh nữa, thuế nhập khẩu các mặt hàng dầu tiếp tục giảm, về 20% rồi 10%. Mức thuế này cũng được sử dụng để tính giá cơ sở của mặt hàng xăng dầu kể từ tháng 5/2015 đến nay.

Năm 2016:

Từ năm 2016, tất cả các mặt hàng dầu từ ASEAN sẽ hưởng thuế 0%. Riêng thuế nhập khẩu từ Hàn Quốc đối với xăng còn 10% và các loại dầu còn 5%.

Sự vô lý giá xăng dầu và những lời hứa muộn

Phạm Huyền (VNN) – Giá xăng dầu đang thực sự vô lý với hàng chục triệu người dân và gần 500.000 doanh nghiệp khi Liên Bộ Tài chính- Công Thương vẫn đang điều hành theo công thức “ảo”, neo giá cao hơn nhiều với mức giá “thực”.

Lời hứa muộn

Sau bài phân tích “Lỗ hổng thuế, DN xăng dầu đút túi ngàn tỷ” của Vietnamnet hôm 10/3 và nhiều bài phản ánh của báo chí về chênh lệch thuế trong tính giá xăng dầu, liên tiếp 2 ngày vừa qua (15-16/3), Bộ Công Thương và Bộ Tài chính lần lượt phát đi thông cáo khẳng định đang nghiên cứu lỗ hổng này.

Lỗ hổng đó là, giá cơ sở, nôm na hiểu tương tự như giá thành xăng dầu được hai Bộ tính toán trên mặt bằng thuế MFN cao hơn từ 10-13% so với mức thuế nhập khẩu thực sự mà các DN đang hưởng khi phần lớn nhập hàng từ ASEAN và Hàn Quốc theo các cam kết hội nhập.


Chênh lệch thuế xăng dầu tại Việt Nam tồn tại từ 1/1/2015

Điều này đẩy giá bán lẻ xăng dầu cao hơn so với giá “thực” từ 400 – 600 đồng/lít. Doanh nghiệp đầu mối nghiễm nhiên được hưởng toàn bộ khoản chênh lên tới 200-300 tỷ đồng/tháng.

Trong thông cáo hôm 15/3, Bộ Công Thương nhấn mạnh “đã và đang tiếp tục đề nghị và phối hợp với Bộ Tài chính sớm có giải pháp tài chính tổng thể xử lý hài hòa việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu”.

Một ngày sau, Bộ Tài chính hứa cụ thể hơn: “đang nghiên cứu để điều tiết, khắc phục chênh lệch thuế trong giá cơ sở xăng dầu và sẽ hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới”.

Tuy nhiên, trước đó chỉ ít ngày, có một sự lúng túng và đùn đẩy trách nhiệm giữa hai Bộ này khi PV Vietnamnet đề nghị trả lời về “lỗ hổng” trên.

Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Đỗ Thắng Hải quả quyết: “Thuế là việc của Bộ Tài chính” và “không phải doanh nghiệp nào cũng nhập được nguồn hàng từ thị trường ưu đãi thuế thấp”. Trong khi đó, kể từ tháng 6/2014, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ chủ trì Tổ liên ngành điều hành giá xăng dầu là Bộ Công Thương chứ không phải Bộ Tài chính như trước.

Về phía Bộ Tài chính, Cục trưởng Cục Quản lý giá, ông Nguyễn Anh Tuấn nói: “Trước mắt, giá cơ sở xăng dầu vẫn tính thuế MFN. Nhưng việc áp thuế nào trong giá này là do Vụ Chính sách thuế của Bộ làm, hiện đang xin ý kiến”.

Trao đổi với PV Vietnamnet ít phút sau đó, ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế lại cho hay: “Vụ không làm gì về giá xăng dầu hay cam kết hội nhập. Việc này có lẽ phải thuộc chức năng của Vụ Hợp tác quốc tế”.

Với một sự phản hồi lòng vòng như vậy, một vấn đề đặt ra là, liệu hai bộ có thực sự rốt ráo giải quyết câu chuyện chênh lệch thuế trên nếu như không có sự vào cuộc mổ xẻ của báo chí suốt tuần qua? Trong khi đó, sự vô lý của giá xăng dầu này đã kéo dài 14 tháng. Và đã hàng ngàn tỷ đồng vào túi DN xăng dầu qua lỗ hổng này.

Nhà nước tính thuế xăng 20%, DN chỉ nhập thuế 10%, Nhà nước tính dầu thuế 10%, DN nhập thuế 0%. Rõ ràng, giá cơ sở xăng dầu, công cụ điều hành của Liên Bộ đã xa rời thực tiễn, khoản tiền lên tới hàng trăm tỷ mà bỗng dưng người tiêu dùng Việt Nam phải gánh thêm làm lãi cho DN lại là khoản tiền thật!

Uẩn khúc thuế xăng dầu

Trong khi các cục vụ chức năng trực tiếp điều hành giá xăng dầu tỏ ra như “lổ hổng này” là vấn đề mới phát sinh thì thực tế đã có những động thái cho thấy, lổ hổng khiến DN đầu mối đút túi ngàn tỷ đã được lãnh đạo Bộ Tài chính nhận diện từ rất sớm.


Doanh nghiệp đầu mối phát sinh nguồn lợi lớn nhờ chênh lệch thuế xăng dầu

Cụ thể, ngày 1/10/2015, Tổng Cục Thuế đã ban hành văn bản gửi tới 12 Cục thuế địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Tp HCM, Bình Dương, Bình Thuận, Cần Thơ, Đà Nẵng, Đồng Tháp, Hậu Giang, Phú Thọ, Quảng Bình và Thái Bình lưu ý việc quản lý thuế các DN đầu mối xăng dầu.

Tổng Cục Thuế cho biết, ngay từ đầu năm 2015, thuế nhập khẩu xăng dầu đã thực hiện theo 2 mức thuế suất gồm thuế MFN áp dụng cho các mặt hàng xăng dầu ngoài ASEAN và thuế ATIGA trong ASEAN. Cơ quan này đã nhấn mạnh rõ tình trạng DN đầu mối khi nhập khẩu từ ASEAN được hưởng thuế ATIGA nhưng Nhà nước lại điều hành giá bán lẻ theo thuế MFN cao hơn nên sẽ phát sinh chênh lệch thuế hình thành tại các DN.

Do vậy, Tổng cục này đã yêu cầu các Cục thuế địa phương phải tăng cường giám sát, kiểm tra chặt chẽ chi phí, thu nhập chịu thuế và việc kê khai quyết toán thuế của Dn dầu mối nhằm thu thuế thu nhập DN phát sinh đúng quy định.

Công văn này cũng đã được báo cáo lãnh đạo Bộ Tài chính. Vì sao Bộ Tài chính nắm rõ vấn đề như vậy nhưng lại không sớm có giải pháp điều chỉnh lại thuế xăng dầu cho người dân?

Trên thực tế, sự lấn cấn này lại liên quan đến câu chuyện bù thuế, bù giá cho lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn. Bộ Tài chính- Công Thương đang kẹt từ chính những cam kết của Chính phủ đối với các nhà máy này.

Cụ thể, nếu giảm thuế các mặt hàng dầu dưới 7%, giả sử về ngay mức 0% cho ngang thuế nhập khẩu từ ASEAN hay Hàn Quốc hiện nay, cùng với lợi ích giá bán lẻ giảm, 90 triệu dân Việt Nam được đảm bảo quyền lợi thì Nhà nước sẽ phải bù hàng tỷ USD, ví như với lọc dầu Nghi Sơn là con số ước tính tới 75.000 tỷ đồng.

Với mặt hàng xăng, Nhà nước đã từng có cam kết cơ chế tài chính ưu đãi cho lọc dầu Nghi Sơn từ năm 2017-2022, thuế nhập khẩu sẽ duy trì mức 20%.

Rõ ràng, nếu Bộ Tài chính giảm thuế xăng về 10% cho bằng thuế cam kết với Hàn Quốc thì dân lợi thì có lợi nhưng sẽ vi phạm cam kết với liên doanh nước ngoài đầu tư Nghi Sơn.

Song, nếu không giảm thuế, giá xăng dầu sẽ rất vô lý. Chắc chắn, các bộ sẽ phải tìm được cách giải quyết mâu thuẫn này nhưng hiện nay, mọi hướng giải quyết vẫn còn tù mù. Trước mặt, người tiêu dùng Việt Nam đang chịu thiệt ngược đời bởi chính các cam kết hội nhập và sự ưu đãi những công trình trọng điểm.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s