Người Việt đang ‘giãy giụa’ giữa mê cung thực phẩm bẩn

Posted: April 2, 2016 in Uncategorized
Tags:

(NDH) – Đó là một thực tế đang tồn tại ở Việt Nam khi mà người dân như lạc vào mê cung thực phẩm, không biết đâu là sạch, đâu là bẩn và không biết nên ăn để chết từ từ hay nhịn ăn để chết đói.

� Xem thêm: Bộ trưởng Phát: Đa số thực phẩm an toàn + Cả xã hội mất niềm tin vào thực phẩm?

Nếu bị đặt vào trường hợp như thế, chắc hẳn ai cũng sẽ chọn phương án “ăn để chết từ từ”, vì đằng sau họ còn cả một tương lai, còn cả một gia đình. Điều đó có thể thấy được rằng, vì sao hàng năm số người mắc mới và tử vong do bệnh ung thư đang ngày càng gia tăng, mặc dù công nghệ y học để điều trị các căn bệnh này ngày càng hiện đại.

Một vị giáo sư đầu ngành, đồng thời là Chủ tịch Hội ung thư Việt Nam – GS Nguyễn Chấn Hùng cũng thừa nhận, ăn những thực phẩm có tồn dư hóa chất, chất cấm sẽ nhiễm những chất gây ung thư vào cơ thể, nhưng chắc chắn rằng không phải hôm nay ta ăn mai ta mắc ung thư, mà nó sẽ phải mất thời gian tích tụ dần dần.

Điều này càng được minh chứng rõ ràng hơn, khi phóng viên tiến hành làm một cuộc khảo sát nhỏ tại Bệnh viện K Trung ương, đa số các bệnh nhân mắc ung thư đều khẳng định: “Không biết vì sao mình mắc”. Với câu hỏi, liệu có phải do ăn thực phẩm bẩn nên mắc bệnh ung thư ? Đa số những người bệnh chỉ nghi ngờ chứ không dám khẳng định.

Đó là dễ hiểu khi họ không hề hay biết nguồn nước họ ăn đang bị các nhà máy đầu độc bằng các chất thải công nghiệp, họ không hề hay biết miếng thịt lợn họ ăn hàng ngày đang được nuôi bằng những chất cấm hoặc bị tiêm thuốc ăn thần, rau họ mua ở chợ đang tồn dư một lượng thuốc trừ sâu đáng kể.

Họ không phát hiện ra là bởi những loại thực phẩm chứa chất độc hại họ ăn hàng ngày đó không gây ngộ độc hoặc ung thư ngay, mà nó sẽ tích tụ 5 năm, 10 năm sau đó sẽ phá hủy hệ thống tế bào của cơ thể và dần dần các tế bào có lợi cho cơ thể sẽ bị thay thế bằng các tế bào “lạ”, khi hội tụ đủ các yếu tố, các tế bào “lạ” đó sẽ phát triển thành các tế bào gây ung thư. Đó chính là lý do vì sao khi mắc ung thư người bệnh thường không thể biết chính xác nguyên nhân là gì.

“Hiện nay ở Việt Nam đang lên cơn sốt về vấn đề thực phẩm bẩn, dường như ngày nào tôi cũng nghe thấy ở đâu đó nói về thực phẩm bẩn, từ việc tiêm trực tiếp cho đến chất ướp, bảo quản thực phẩm, thuốc trừ sâu. Đây thật sự là vấn đề “quốc nạn”, nếu nhà nước và người dân không vào cuộc một cách quyết liệt và chặn đứng vấn đề này thì dân tộc chúng ta không biết đi về đâu, sức khỏe người dân không biết sẽ ra sao”, đó là nhận định của GS Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K Trung ương khi nói về thực phẩm bẩn.

Phân tích về mối quan hệ giữa thực phẩm bẩn và ung thư, GS Đức cho rằng, các nghiên cứu ở Việt Nam và trên thế giới đều chỉ ra rằng nguyên nhân gây bệnh ung thư do 2 yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Trong đó các yếu tố nội sinh như do gen, di truyền ở Việt Nam chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

“Phần lớn ung thư là do môi trường trong đó các loại thực phẩm bẩn gây ra. Thói quen của người Việt như rượu bia, hút thuốc lá, lười vận động cũng là một trong số những nguyên nhân gây bệnh”, GS Đức nói.

Như vậy có thể thấy rằng, nếu không có những biện pháp triệt để và không có những hành động quyết liệt để giải quyết tận gốc vấn đề thực phẩm bẩn, thì chắc chắn một điều rằng chỉ 5-10 năm nữa con số mắc mới bệnh ung thư sẽ tăng theo cấp số nhân.

Bộ trưởng Phát: Đa số thực phẩm an toàn

Hồng Nhì – Đức Yên (VNN) – Theo Bộ trưởng NN&PTNT, đa số thực phẩm là an toàn nhưng nhân dân không biết nên có cảm giác tất cả không an toàn. (Cũng may là đa số người dân từ lâu đã không tin bọn quan chức đảng CS)


Bộ trưởng NN&PTNT Cao Đức Phát. Ảnh: Hoàng Long

Phát biểu trước QH cuối giờ chiều 01/4, trao đổi lại với các đại biểu về vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ trưởng NN&PTNT Cao Đức Phát cho hay, Chính phủ và các bộ ngành nhận thức rất rõ yêu cầu của người dân.

“Chúng tôi cảm nhận ngay từ những người xung quanh mình. Chính vì thế các bộ ngành nỗ lực phối hợp với nhau để thực hiện”, Bộ trưởng nói.

Ông cho biết, hiện các cơ quan đang tập trung vào 2 hướng. Hướng thứ nhất là kiểm soát sản xuất kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất, kháng sinh.

“Vừa qua chúng tôi chọn tập trung xử lý chất cấm mà dư luận bức xúc, tôi có thể báo cáo với QH bước đầu đã khá thành công và giảm mạnh việc sử dụng, ít nhất là đã triệt được nguồn nhập khẩu vào trong nước, các cơ sở sản xuất thức ăn đã hầu như rất ít sử dụng.

Bây giờ chỉ còn một số trang trại và hộ chăn nuôi lẻ, chúng tôi đang tiếp tục cùng các Bộ: Y tế, Công thương, Công an xử lý tiếp và bắt tay vào việc chấn chỉnh việc dùng kháng sinh và buôn lậu thuốc bảo vệ thực vật. Chúng tôi sẽ chọn từng việc một và làm triệt để”, Bộ trưởng nói rõ.

Hướng thứ hai là đẩy mạnh hướng dẫn nông dân sản xuất theo quy trình an toàn, xây dựng các chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và thông báo cho nhân dân biết.

Trong 5 tháng qua, có gần 6.000 mẫu được lấy phân tích, số mẫu có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép là 5,17%, số mẫu thịt có dư lượng hóa chất kháng sinh, chất cấm vượt mức cho phép 1,92%.

“Như vậy đa số thực phẩm của chúng ta là an toàn nhưng nhân dân không biết nên có cảm giác tất cả không an toàn. Vì thế có vấn đề rất lớn chúng tôi đang chỉ đạo, làm sao giúp cho nhân dân biết và yên tâm để tiêu dùng và tiếp tục ngăn chặn việc sản xuất thực phẩm không an toàn”, Bộ trưởng Phát nhấn mạnh.

Ông cũng chia sẻ thêm: “Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có nói với tôi, anh có thể thay mặt cho Chính phủ báo cáo với Quốc hội rằng Chính phủ cam kết sẽ phối hợp, nỗ lực hơn nữa để nhanh chóng cải thiện tình hình, đáp ứng mong đợi của nhân dân”.

[:-/] ‘Không ăn thì không tồn tại, ăn rồi phó mặc số phận’ (VNN) – Bao nhiêu tấn salbutamol được dùng vào sản xuất thuốc, bao nhiêu bị sử dụng sai mục đích, tuồn ra thị trường làm chất tạo nạc? – ĐB Lê Thị Nga chất vấn cùng lúc 4 Bộ: Y tế, Nông nghiệp, Công thương và Công an câu trả lời công luận.

Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế – xã hội sáng nay, Phó chủ nhiệm UB Tư pháp Lê Thị Nga cảnh báo vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm ở mức rất báo động, “vấn nạn” này đã đẩy người dân vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”: Không ăn thì không thể tồn tại, ăn thì phó mặc may rủi cho số phận, bệnh đến lúc nào biết lúc ấy.

ĐB tỉnh Thái Nguyên cảnh báo không ngăn chặn được vấn nạn thực phẩm bẩn thì không thể đảm bảo quyền tiếp cận thực phẩm sạch của người dân, không có một nền nông nghiệp sạch và thua ngay trên sân nhà trước các sản phẩm sạch ngoại nhập…

Dẫn một loạt luật chuyên ngành điều chỉnh về an toàn thực phẩm, bà Nga nêu: Hành lang pháp lý cho an toàn thực phẩm đã rất đầy đủ. Trách nhiệm quản lý nhà nước và cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành cũng đã được phân định rất rõ ràng. Nhưng vì sao vi phạm ngày càng nhiều?

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Nga thẳng thắn cho rằng, yếu kém tại nhiều ngành, nhiều cấp dưới các dạng: không thực thi đầy đủ nhiệm vụ; buông lỏng quản lý; cá biệt có trường hợp tiếp tay, làm ngơ cho sai phạm nhưng lại không bị phát hiện, xử lý.

“Sự chia cắt và thiếu phối hợp trong quản lý dẫn đến khi có vụ việc xảy ra, ai cũng khẳng định mình làm đúng quy trình và cuối cùng không quy được trách nhiệm”, bà nhấn mạnh.

Lấy ngay ví dụ về salbutamol – chất có tác hại lớn đối với con người khi dùng làm thức ăn chăn nuôi, nhưng lại có tác dụng sản xuất thuốc chữa bệnh, bị Bộ Nông nghiệp cấm nhập, nhưng được Bộ Y tế cho phép nhập.

Bà Nga đặt câu hỏi, với số lượng lớn (hơn 9 tấn trong 2 năm), sau khi vào được nội địa, cơ quan chức năng đã không kiểm soát được đường đi của chất này, hiện chưa ai trả lời được: Có bao nhiêu tấn được dùng vào sản xuất thuốc, có bao nhiêu bị sử dụng sai mục đích, tuồn ra thị trường làm chất tạo nạc?

… Thực trạng rất báo động như vậy nhưng QH khóa 13 nay đã đi đến kết thúc nhiệm kỳ vẫn chưa tổ chức một cuộc giám sát tối cao hoặc tái giám sát của QH, giám sát của UBTVQH hay một phiên giải trình của Ủy ban chuyên môn riêng về nội dung này, mới chỉ có chất vấn hoặc phát biểu riêng lẻ của các ĐBQH.

Người hỏi cũng chẳng có điều kiện để kiểm chứng các thông tin được trả lời. Bà Nga lấy ví dụ Bộ trưởng nói: chỉ có 1% thủy sản, 10% rau và 7,6% thịt có dư lượng chất cấm, kháng sinh.

“Cử tri cho rằng chưa phản ánh đúng thực trạng nhưng không có cơ quan nào giúp đại biểu để đánh giá độc lập. Bộ trưởng nói:“lực lượng mỏng, phương tiện yếu, kinh phí thiếu”.

Đại biểu không kiểm chứng được và không lý giải được tại sao công nghệ thông tin, Chính phủ điện tử, máy móc kỹ thuật ngày càng được đầu tư hiện đại mà người ngày càng thiếu, phương tiện ngày càng yếu”. Bà Lê Thị Nga cho rằng, trước vấn nạn thực phẩm bẩn hiện nay, phương thức giám sát như vừa qua chưa phát huy được sức mạnh của toàn thể QH để góp phần cùng Chính phủ chặn đứng tình hình.

Cả xã hội mất niềm tin vào thực phẩm?

Hà Linh (Zing News) – Để bảo vệ bữa ăn của mình, nhiều người dân phải tự trồng rau, nuôi gà giữa phố. Một số còn về đặt gạo, mua heo. Thực phẩm bẩn đang khiến người tiêu dùng ngày càng mất niềm tin.


Người tiêu dùng ngày càng bất an với thực phẩm. Ảnh: N.Hữu

Việc quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay bị đánh giá dường như quá rối. Có tới 3 đơn vị là Bộ y tế, Công Thương và Nông nghiệp quản lý. Khi có vấn đề xảy ra thì 3 đơn vị ngồi lại phân tích, đổ lỗi và không ai nhận trách nhiệm cuối cùng.

Mỗi ngày, một người nạp vài chục chất phụ gia

Bác sĩ Nguyễn Văn Ký, Chủ tịch Hội khoa học kỹ thuật, An toàn thực phẩm TP HCM tỏ ra lo ngại về tình trạng sử dụng chất phụ gia trong thực phẩm hiện nay.

“Phụ gia thực phẩm hoàn toàn không có bất kỳ ý nghĩa dinh dưỡng nào cho con người, nhưng tại sao người ta lại cho phụ gia vào thực phẩm. Phụ gia tôi đề cập ở đây là loại được phép, nhà sản xuất cho vào thực phẩm để tạo màu, mùi, vị, độ dai, giòn, dẻo… Trong khi đó, pháp luật hiện không quy định cụ thể một thực phẩm tối đa được sử dụng bao nhiêu chất. Đây là nguyên nhân gây nên những căn bệnh chết người từ thực phẩm, trong đó có ung thư”, bác sĩ Ký nói.

Theo bác sĩ Ký, trong một loại thực phẩm được phép đang bán trong siêu thị hiện nay, bình quân có 6-7 loại phụ gia, thậm chí có những loại tới 20 chất phụ gia. Nhưng điều nguy hiểm nhất là có những loại phụ gia nhà sản xuất chỉ ghi là chứa chất a, b, nhưng thực tế trong chất a, b đó lại có 4-5 chất khác.

“Người tiêu dùng thử đi siêu thị, tìm một gói bột nêm, đọc xem trên nhãn họ ghi có bao nhiêu thành phần thì sẽ có tương đương chừng ấy chất phụ gia”, ông cho biết. Vậy thì tính xem mỗi người chúng ta từ sáng tới tối đang phải nạp vào cơ thể một lượng chất phụ gia rất khủng khiếp, từ cà phê, thức ăn, nước uống…

Theo bác sĩ Ký, luật pháp chưa quy định một loại thực phẩm được phép sử dụng bao nhiêu loại phụ gia, mà mới ràng buộc bằng khống chế hàm lượng tối đa của một chất.

Ví dụ: Với một sản phẩm chả giò, chất phụ gia A được phép sử dụng để chống nhiễm khuẩn là 10 g/kg. Không thể dùng 11 g/kg, nhà sản xuất sử dụng 3-4 chất phụ gia khác cũng có tác dụng diệt khuẩn, mỗi thứ không quá 10 g nữa. Tính tổng hàm lượng của các chất này bao nhiêu thì chưa có quy định.

“Trong khi thế giới hạn chế đến mức thấp nhất việc đưa phụ gia vào thực phẩm, coi trọng đồ ăn tươi sống thì Việt Nam lại đang lạm dụng phụ gia bảo quản thực phẩm, không cần khoa học kỹ thuật, chỉ cần hóa chất… Với cách sản xuất này, trong 1 ngày, từ sáng đến tối, một người tiêu dùng có thể nạp vào người mấy chục chất phụ gia. Ngày nào cũng đều đặn như vậy thì 5-10 năm sẽ ra sao.

Chất được phép sử dụng, nhưng sử dụng quá mức thì dẫn tới độc hại, cơ thể không đào thải hết thì dẫn tới phản ứng. Đừng nghĩ phụ gia công nghiệp, hóa chất cấm mới độc hại, mà loại sử dụng cho chế biến thực phẩm cũng độc hại khôn lường. Phụ gia cho phép nhưng ăn quá nhiều sẽ gây ung thư, tôi muốn nhấn mạnh như vậy”, bác sĩ Ký nói.


Liên tục phát hiện những vụ chế biến thực phẩm bẩn tại TP HCM. Ảnh: N. Thiên.

Thống kê từ 2006-2010, cả nước xảy ra 944 vụ ngộ độc thực phẩm với 33.168 người mắc và 259 người chết. Riêng TP HCM trong khoảng thời gian này có 98 vụ với 8.127 người mắc và 5 người chết, trung bình gần 20 vụ với 1.625 người mắc mỗi năm. Mới 3 tháng đầu năm 2016, thành phố đã xảy ra 4 vụ ngộ độc thực phẩm với 156 nạn nhân.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Chi cục phó Cục An toàn thực phẩm TP HCM, nguồn thực phẩm về TP HCM hàng ngày phụ thuộc 70-80% từ các tỉnh ngoài nên rất khó quản lý, kiểm tra. Các khu công nghiệp, chợ sinh viên, công nhân, chợ tự phát là những nơi bất an cho đến sức khỏe, tính mạng con người vì thực phẩm không an toàn, mất kiểm soát.

90% người dùng không biết quyền lợi của mình

Ông Nguyễn Thành Danh, Phó chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bình Dương cho rằng, thực phẩm bẩn đang là vấn đề nóng bỏng nhất hiện nay. Cấp thiết nhất lúc này là cần tăng cường 2 khả năng tự vệ cho người tiêu dùng.

Thứ nhất là hiểu biết pháp luật. Vấn đề này cơ quan quản lý Nhà nước lâu nay chưa phổ biến được đến dân. Người dân không hiểu biết pháp luật thì làm sao bảo vệ được mình. Theo chia sẻ của ông Danh, khi làm một khảo sát nhỏ, ông nhận thấy có đến 90% người tiêu dùng được hỏi không biết mình mua một sản phẩm rồi thì được quyền lợi gì trong thời gian bảo hành. Hoặc nếu hỏi về hạn sử dụng ghi trên sản phẩm người tiêu dùng cũng rất mù mờ. Ví dụ, một sản phẩm ghi là hạn sử dụng ngày…, hay hạn sử dụng đến ngày…, sử dụng tốt nhất đến ngày… thì không biết nên sử dụng ra sao.

Kỹ năng thứ 2 là chọn đúng nơi mua sản phẩm. Cần mua của người thân quen, tin tưởng, mua của các điểm bán uy tín, không nên mua ở hàng rong, chợ cóc, xe đẩy không đảm bảo chất lượng.

Vị này cũng cho rằng, cần xem lại hệ thống quản lý. Hiện nay, an toàn vệ sinh thực phẩm đang trong tình trạng cha chung không ai khóc. Bởi việc quản lý hiện nay quá rối, có tới 3 đơn vị là bộ y tế, công thương và nông nghiệp quản lý. Khi có vấn đề xảy ra thì cả 3 đơn vị ngồi lại phân tích, đổ lỗi, không ai nhận trách nhiệm, để người tiêu dùng lãnh đủ.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hoàn Dũng, Viện Kinh tế và quản lý TP HCM, bức xúc hiện nay là làm sao để người tiêu dùng có công cụ phân biệt được hàng thật hàng giả một cách trực quan, nhanh chóng, để họ bảo vệ mình.

Các cơ quan nhà nước hiện mới đưa ra các giải pháp phòng vệ nhưng lại không có phương tiện, công cụ thực hiện. Đơn vị đi bắt thực phẩm bẩn thì vất vả, rình mò để phát hiện, nhưng xử lý lại chỉ theo kiểu vuốt đuôi. Muốn xử lý dứt điểm phải có giải pháp tấn công, phải xem người làm thực phẩm bẩn là tội phạm nguy hiểm đe dọa đời sống xã hội.

Theo hướng dẫn bác sĩ Huỳnh Mai, người tiêu dùng phải cực kỳ có trách nhiệm với bữa ăn của mình. Không dễ dãi trong việc tìm mua thực phẩm, hạn chế mua những thực phẩm sơ chế sẵn, ngoài không đảm bảo an toàn còn mất chất, mất các loại vitamin cần thiết… Hãy nói không với hành tỏi, xả băm sẵn vì khâu chế biến khó có thể kiểm soát. Bà nội trợ ghi nhớ khi mua rau về thì đừng nên bỏ vào tủ lạnh ngay, mà để ở ngoài rồi xả dưới vòi nước sạch, tách lá, rửa, ngâm muối, sau đó mới bỏ vào hộp cho vô tủ lạnh…

Lạm bàn: Không phải người dân không biết quyền lợi của mình mà người dân biết rằng sẽ rất khó khăn trong vấn đề đòi hỏi quyền lợi của mình vì bọn quan chức CS (được cơ cấu chức quyền) rất thiếu trách nhiệm và dẫn đến tình trạng chung phổ biến là người dân trong chế độ ưu việt chết tiệt XHCN mạnh ai nấy sống, hồn ai nấy giữ, tự bảo vệ mình trong lối sống vô cảm.

Lâu lâu cũng thấy phát ngôn hay ho ấn tượng thường đến trong chập choạng hoàng hôn nhiệm kỳ:

Ông Vũ Tiến Lộc: ‘Con đường dài nhất Việt Nam là từ lời nói đến việc làm’ (VTC) – “Có cử tri của Thái Bình đã nói với tôi rằng, chúng tôi phải chờ lâu quá, con đường dài nhất Việt Nam không phải là từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau mà là từ lời nói đến việc làm của nhiều cấp chính quyền và công chức”. – ĐBQH Vũ Tiến Lộc.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s