Chi phí cho một tấm bằng tiến sỹ ở Việt Nam

Posted: April 24, 2016 in Uncategorized
Tags:

Anh Vũ (TP) – Theo tiết lộ của một số nghiên cứu sinh (NCS), mức chi phí thực tế để có một tấm bằng tiến sỹ ở Việt Nam cao hay thấp tùy theo ngành, ngành hot như kinh tế có khi hơn 1 tỷ đồng, ngành kém hot hơn cũng vài trăm triệu đồng.

� Xem thêm: Tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Anh từ “lò đào tạo tiến sĩ” dở hơn… Google Translate


Ảnh minh họa

Tuy nhiên, cũng theo một số nguồn tin giấu tên, chi phí tiến sỹ ngành kinh tế giờ đã giảm nhiều, hay nói vui là “bị phá giá” do bị cạnh tranh nhiều bởi có nhiều trường đại học được quyền chiêu sinh NCS.

Nếu tính theo mức học phí qui định thì tổng chi phí cho một nghiên cứu sinh chỉ khoảng 50 triệu đồng,  bằng 1/10- 1/20 so với chi phí thực tế. Căn cứ  thông báo về “Mức thu học phí đối với Nghiên cứu sinh và học viên Cao học năm học 2015 – 2016” do Học viện Khoa học Xã hội ban hành ngày 4/12/2015, học phí dành cho NCS  là 1.525.000 đồng/ tháng/ học viên. Như vậy, học phí 1 năm là 15.250.000 đồng/ học viên, tổng cộng 3 năm nghiên cứu là 45.750.000 đồng.

Thế nhưng, ai cũng hiểu rằng, để có được một tấm bằng tiến sỹ, đâu chỉ có học phí.

“Đọc tên một số đề tài không khỏi ngao ngán cho nền khoa học nước nhà. Năm 2012 tôi từ bỏ theo tiến sĩ ngành kinh tế/ quản trị ở một cơ sở đào tạo trong nước. Đó là quyết định đúng đắn.”

Lê Ngọc Sơn

Một giảng viên một trường đại học lớn ở Hà Nội kể: “Hôm trước tôi có nói chuyện với mấy đứa ngành kinh tế. Tôi hỏi chúng nó dạo này học TS kinh tế giá cả thế nào. Bọn chúng bảo, hạ giá rồi. Từ ngày trường đại học Nông nghiệp mở đào tạo TS Kinh tế nên hạ giá chỉ vài trăm triệu khi bảo vệ thôi”.

Khi hỏi về chi phí cụ thể, một người khác làm NCS ngành kinh tế cho biết, dường như không có mức chính thức vì còn nhiều khoản chi phí khác ngoài tiền bảo vệ luận án. Thông thường, ai làm NCS mà là người của các trường đại học hoặc viện nghiên cứu thì thường cố xin để trở thành đề tài cấp Bộ để bù đắp kinh phí.

Tính sơ sơ,  để trở thành tiến sỹ, theo qui định, một NCS phải có 3 chuyên đề, 2 hội thảo, 2 lần bảo vệ. Bây giờ, một cái hội thảo mở rộng đã tốn khoảng 50 triệu đồng.  Chi phí của Khối Kỹ thuật còn ít, chứ khối Kinh tế thì tốn kém từ khi đi học đại học vì – theo nhiều người trong cuộc – chi phí “chạy” tốn kinh khủng. TS khối kỹ thuật thì chi phí ít hơn bên kinh tế nhưng để bảo vệ được phải làm thí nghiệm cũng “vỡ mặt”, nên nhiều người bỏ giữa chừng.

Ngoài chi phí bảo vệ luận án,  một NCS cũng phải lo chi phí cho Hội đồng chấm luận án. Một hội đồng có 5-7 người x 2 hội đồng thì đã thấy tốn kém thế nào. Đó là chưa kể luận án Tiến sỹ còn phải trải qua một hội đồng phản biện kín. Nếu “đen”, có ủy viên hội đồng ở tỉnh khác thì còn phải lo kinh phí đi lại, ăn ở cho vị ủy viên đó. Một tiến sỹ kể: “Hồi tôi bảo vệ, có một thầy ở TPHCM, tôi phải sáng bay vào gửi luận án và kinh phí cho thầy, chiều bay ra luôn. Chưa kể phải xin ý kiến của tối thiểu 20 người nữa. Nhiều khi còn bị gợi ý thuê người chụp ảnh, mua hoa…”

Một Tiến sỹ ngành xã hội học thì cho biết, chi phí cũng tốn kém, nhưng do nhà nghèo nên cố gắng tự làm lấy hết mọi việc có thể để giảm bớt chi phí. Chứ chị biết, có NCS bận rộn, họ thuê người làm luận án một phần hoặc toàn phần.

Tuy nhiên, theo một người bạn đang làm nghiên cứu sinh ở nước ngoài, nếu không có học bổng  mà học ở Anh hay Mỹ thì  khoảng 1,5 tỷ- 2 tỷ/ năm, tùy trường. Thời gian học Tiến sỹ ở đây trung bình 4 năm.  Còn học ở Thụy Điển hay Đức không mất học phí, nhưng mất tiền ăn ở, bảo hiểm, chừng 500 triệu/ năm, nhưng đầu vào và đầu ra cực kỳ khắt khe. Vì thế, nếu ai  có điều kiện thì họ không chọn học  ở nơi miễn học phí.

Chi phí rẻ thì chất lượng thế nào?

Cô bạn là tiến sỹ kinh tế kể: “Hồi tôi thi đầu vào NCS buồn cười lắm, chỉ tiêu 10 mà có 9 người thi, thế nên môn tiếng Anh được dặn là nếu không trả lời được thì phải chép lại câu hỏi để có lý do cho 5,  thế mà có ông Hiệu phó ngồi sau mình còn không biết chép thế nào cứ phải chép từ bài mình ra”. Bây giờ thì NCS không phải thi như thế nữa, mà nhà trường cho nợ đầu vào, khi nào trả xong chứng chỉ ngoại ngữ thì lấy bằng.

Giảng dạy trong một trường đại học có tiếng ở Hà Nội với những tiêu chuẩn khắt khe đối với NCS, nhưng cô bạn tôi cũng ngán ngẩm với chất lượng đầu ra của nhiều NCS. Dù trường này có chuẩn đầu ra về tiếng Anh và kỹ năng mềm (thuyết trình, làm việc nhóm, viết văn bản,…) khá khắt khe, thế nhưng học viên chỉ cần đóng 2 triệu đồng thì điểm cao ngất ngưởng, còn không thì trượt. Kỹ năng mềm cũng  tương tự, đạt điểm cao nhưng học xong chả biết gì.

Một tiến sỹ giấu tên cho biết, ở Việt Nam đào tạo Tiến sĩ và cao học là khá lãi và nhiều lợi ích:

1. Học phí cao
2. Học kiểu cuối tuần và tại chức nên học viên sẵn sàng chi trả để bổi dưỡng thêm cho giảng viên
3. Đào tạo nhiều thì các thầy mới sớm là Phó Giáo sư (hướng dẫn 2 thạc sĩ) và GS (hướng dẫn 2 TS)
4. Người học thì oai.

Tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Anh
từ “lò đào tạo tiến sĩ” dở hơn… Google Translate

Huyên Nguyễn (LĐ) – TS Trần Vinh Dự chia sẻ, bản tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Anh dở hơn… Google Translate và không bằng một sinh viên cao đẳng bình thường nơi ông giảng dạy.


Bản tóm tắt tiếng Anh bị cho là có nhiều sai sót

TS Trần Vinh Dự bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 2007 tại ĐH Texas ở Austin (University of Texas at Austin). Trước thông tin, một loạt đề tài nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội được cộng đồng mạng cho rằng thiếu thực tiễn và không xứng tầm như Đặc điểm giao tiếp với dân của chủ tịch ủy ban nhân dân xã; Hành vi nịnh trong tiếng Việt; Câu bị động trong tiếng Anh và phương thức dịch sang tiếng Việt; Sự thích ứng với hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học mới vào nghề; Hứng thú rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của sinh viên cao đẳng sư phạm; Đặc điểm ngữ âm tiếng Sơn Tây…

Ông Dự chia sẻ: Mấy hôm nay dân tình nói nhiều về cái vụ sản xuất bằng tiến sĩ tốc độ cao ở Việt Nam. Trên mạng thì chưa thấy có bản luận án nào được công bố. Chỉ có bản tóm tắt một trang vừa tiếng Việt vừa tiếng Anh thôi.

Cụ thể, ông Dự cho biết đọc phần tóm tắt của luận án “Đặc điểm giao tiếp với dân của chủ tịch xã” thì không thấy được cái luận án nghiên cứu và kết luận cái gì. Nó chỉ thấy có một vấn đề lớn rất dễ nhận ra. Đó là tiếng Anh quá dở.

“Dở không thể chấp nhận được! Dở tệ hại! Dở đến nỗi có khi còn thua cả google translate. Bạn nào rảnh rỗi thử kiểm tra xem phần dịch đó có phải tác giả dùng google translate không.”, TS Trần Vinh Dự nhấn mạnh.

Ông Dự còn cho rằng nếu bạn nghiên cứu sinh (giờ đã là tiến sĩ) này mà thi vào Broward College Vietnam chắc chắn sẽ bị đánh trượt. Nhưng Broward College là chương trình đại học của Hoa Kỳ nên so sánh với bạn tiến sĩ kia về tiếng Anh thì cũng không “fair” (không công bằng – PV) cho bạn ấy. Thôi so với một sinh viên cao đẳng bình thường ở Cao đẳng Việt Mỹ đi, có lẽ tiếng Anh của bạn ấy vẫn thua xa sinh viên cao đẳng nhà mình.

Vị TS đưa giả thuyết: “Mà nếu thua thật thì có nên xé bằng không nhỉ? Hay tiến sĩ nhà mình không cần biết tiếng Anh?”


Bản tóm tắt tiếng Anh của luận án “Đặc điểm giao tiếp với dân của chủ tịch xã”
được đăng trên webiste của Học viện Khoa học Xã hội

Sau khi đăng tải ý kiến, ngay tập tức người dùng facebok đã tỏ ra bất ngờ và đưa ra nhiều bình luận về bản tóm tắt trên. Ý kiến của bạn Vu Thai Hai cho rằng: “Cái này không phải viết bằng tiếng Anh đâu mà là dịch từ Tiếng Việt sang”.

Bạn Đỗ Nguyên Ái phân tích “… to promote positive points and restrict limited points…” chắc là dịch từ “… phát huy ưu điểm và khắc phục những hạn chế…” như vậy ngay từ tiếng Việt đã sai bét rồi, làm sao mà dịch ra bất cứ thứ tiếng nào khác.

Bạn Linh Nguyen bày tỏ: “Đọc xong muốn xỉu luôn”.

Bạn Trung Tran cho rằng: “Em English TB thế mà đọc chẳng hiểu gì luôn”.

Không chỉ cho rằng bản tóm tắt luận án bằng tiếng Anh sai sót về ngữ pháp, nhiều người còn cho rằng lỗi trong văn bản thể hiện sự cẩu thả không thể chấp nhận được.

[:-/] Tranh cãi về trình độ tiếng Anh của ‘lò đào tạo tiến sĩ’ (Zing News) – TS Trần Vinh Dự chia sẻ trên mạng rằng, bản tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Anh dở hơn… Google Translate. Nghiên cứu sinh Phạm Hiệp đề xuất, tiến sĩ phải có công bố quốc tế.

Thời gian qua, một loạt đề tài nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội được cộng đồng mạng cho rằng thiếu thực tiễn và không xứng tầm là: Đặc điểm giao tiếp với dân của chủ tịch ủy ban nhân dân xã; Hành vi nịnh trong tiếng Việt; Câu bị động trong tiếng Anh và phương thức dịch sang tiếng Việt; Sự thích ứng với hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học mới vào nghề; Hứng thú rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của sinh viên cao đẳng sư phạm; Đặc điểm ngữ âm tiếng Sơn Tây… 

“Đào tạo tiến sĩ dở sẽ dẫn đến dột từ nóc”

TS Trần Vinh Dự bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 2007 tại ĐH Texas ở Austin (University of Texas at Austin). Ông nhận xét về bản tóm tắt bằng tiếng Anh đề tài Đặc điểm giao tiếp với dân của chủ tịch xã bằng tiếng Anh trên Facebook: “Tôi không thấy được luận án nghiên cứu và kết luận điều gì. Tuy nhiên, một điều dễ nhận ra là tiếng Anh quá dở”.

Bản tóm tắt này được đăng trên website của Học viện Khoa học Xã hội. Thông tin trên lập tức nhận được nhiều lượt bình luận, phân tích. (…)

TS Trần Vinh Dự nhận định, Việt Nam đang bàn đến chuyện đổi mới giáo dục, nếu coi giáo dục là một ngôi nhà thì đào tạo tiến sĩ được ví như nóc nhà. Việc đào tạo dở sẽ dẫn đến tình trạng “dột từ nóc”.

Đề xuất bắt buộc tiến sĩ có công bố trên tạp chí quốc tế

Liên quan những đề tài đang gây tranh cãi trên mạng, ông Phạm Hiệp (nghiên cứu sinh Đại học Văn hoá Trung Hoa tại Đài Loan, Trung Quốc) chỉ ra một số vấn đề khi đọc bản tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Anh.

Theo đó, cách viết trong các bản tóm tắt khá chung chung, cùng một mô-típ. Ví dụ, khi bàn đến những đóng góp về mặt lý thuyết, một bản tóm tắt nêu: “Luận văn xây dựng nền tảng lý thuyết cơ bản cho (nội dung nghiên cứu) và đóng góp cho việc mở rộng nền tảng lý thuyết của (nội dung nghiên cứu)”.

Ông Hiệp cho rằng, viết như vậy là khá sơ sài trong khi đây phải là phần quan trọng nhất của một luận án tiến sĩ. Cách viết như vậy cũng có phần “công thức hoá”, chỉ cần thay phần trong ngoặc (nội dung nghiên cứu) ở câu trên bằng bất kỳ vấn đề nào khác sẽ có một phần đóng góp nghiên cứu của một đề tài nghiên cứu khác.

Cũng theo ông Hiệp, tại Việt Nam, nghiên cứu sinh tiến sĩ phải đảm bảo trình độ đầu vào B1, đầu ra B2. Đây là yêu cầu quan trọng nhưng chưa đủ. Xu hướng gần đây trên thế giới, nghiên cứu sinh tiến sĩ cần có điều kiện cần là các công bố quốc tế.

Theo kinh nghiệm của một số nước như Hàn Quốc, Trung Quốc…, họ áp dụng chính sách “yêu cầu cao” và “hỗ trợ cao” cho nghiên cứu sinh tiến sĩ. Ngoài các yêu cầu về chứng chỉ tiếng Anh, bắt buộc nghiên cứu sinh cần có công bố quốc tế đăng trong các tạp chí thuộc danh mục ISI, SCOPUS hoặc ít nhất là ở hội thảo quốc tế.

Nghiên cứu sinh phải viết văn bản hoàn thiện bằng tiếng Anh, trình bày trước các đồng nghiệp quốc tế, được các nhà khoa học quốc tế phản biện.

Mặt khác, nghiên cứu sinh cần có “hỗ trợ cao”trong việc viết bài báo tiếng Anh, như có chính sách mời các nhà nghiên cứu từ các nước Âu, Mỹ hoặc hoặc thuê các tổ chức chuyên nghiệp về biên tập tiếng Anh cho nghiên cứu sinh trước khi công bố quốc tế.

Theo nghiên cứu sinh Phạm Hiệp, phải có những việc làm cụ thể mới giải quyết vấn đề thực chất. Có như vậy, tiếng Anh của tiến sĩ mới được thể hiện ở sản phẩm và được thừa nhận tầm quốc tế.

Ông Hiệp chỉ ra rằng, hiện nay, Việt Nam mới chỉ dừng lại tiêu chuẩn công bố luận án trong nước. Việc này lâu dần dẫn đến tình trạng không theo kịp các chuẩn mực thế giới. Vì vậy, ông Hiệp đề xuất các cơ sở đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam cần yêu cầu bắt buộc nghiên cứu sinh phải có công bố quốc tế, có thể là trên ISI, SCOPUS hoặc tại danh mục các tạp chí, hội thảo quốc tế uy tín khác do các hội đồng chuyên môn lựa chọn và công bố công khai.

Nhiều đề tài không công bố quốc tế vì nhạy cảm

Về những văn bản tóm tắt tiếng Anh, GS.TS Võ Khánh Vinh – Giám đốc Học viện Khoa học Xã hội cho biết, trước khi bảo vệ cấp học viện, nghiên cứu sinh phải công bố luận án lên website của học viện, có tóm tắt bằng tiếng Anh để xã hội sàng lọc, đánh giá, từ các chuyên gia tới người dân bình thường đều có thể tham gia nhận xét, góp ý.


Học viện Khoa học Xã hội tổ chức họp báo giải đáp những thông tin gây xôn xao về
chất lượng tiến sĩ cũng như thời gian bảo vệ xong một luận án tiến sĩ. Ảnh: Quyên Quyên.

Tại buổi họp báo diễn ra ngày 22/4, có người đặt câu hỏi về số liệu nghiên cứu được công bố trên Web of Science ngày 21/4 nêu: Học viện Khoa học xã hội (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) có 380 TS, GS, PGS trong năm 2015 chỉ công bố 3 bài báo ISI.

Cũng năm 2015 Viện Khoa học Xã hội Việt Nam chỉ công bố 260 bài báo quốc tế các loại, chiếm 1,15% so với tổng số bài báo quốc tế của Việt Nam. Trong khi, tỷ lệ này của Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam là 19,32%.

PGS Trần Thị An, đại diện cho Học viện Khoa học Xã hội trả lời, năm qua, học viện công bố khoảng 400 bài báo trên các tạp chí quốc tế chứ không phải 260 bài. Trong đó, có một số được xếp vào ISI và một số thì không.

Theo bà An, việc công bố quốc tế của khoa học xã hội ít hơn khoa học công nghệ và tự nhiên là tình trạng chung toàn cầu, không riêng gì Việt Nam. Sự liên thông giữa khoa học tự nhiên nhanh và dễ dàng hơn khoa học xã hội. Hơn nữa, nghiên cứu xã hội có những khoảng cách về chế độ chính trị nên để đăng trực tiếp không dễ dàng như khoa học tự nhiên.

Giải thích thêm, GS Vũ Dũng – Viện trưởng Tâm lý học cho biết: Nếu như lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật, công nghệ dễ dàng hơn trong việc kết nối và công bố bài báo khoa học trên tạp chí quốc tế thì ở lĩnh vực khoa học xã hội có rất nhiều nhạy cảm cần cân nhắc.

“Tôi vừa chủ nhiệm 3 đề tài nghiên cứu rất tốt nhưng chúng tôi không thể đăng trên tạp chí quốc tế, vì cân nhắc tới vấn đề nhạy cảm”, ông Vũ Dũng trao đổi.

Những ngày qua, cư dân mạng chia sẻ thông tin công bố trên website chính thức của Học viện Khoa học Xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Theo đó, từ ngày 1/1 đến 11/4, cơ sở này tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho hơn 50 học viên các ngành Nhân học, Khảo cổ học, Tâm lý học, Ngôn ngữ học…

Trên mạng xã hội, có người làm phép tính cơ học và đưa ra kết quả: Trung bình một tháng được gần 20 tiến sĩ, chính xác hơn là 1,76 ngày một tiến sĩ. Nếu tính ngày làm việc, chỉ 1 ngày một tiếng, 15 phút, cơ sở này cho “ra lò” một tiến sĩ. Nhiều người còn nêu một số đề tài được cho là chưa xứng tầm nghiên cứu tiến sĩ.

Ngày 22/4, Học viện Khoa học Xã hội tổ chức họp báo giải đáp về vấn đề này. GS.TS Võ Khánh Vinh cho rằng, Học viện đào tạo 350 tiến sĩ một năm là còn khiêm tốn. Một số giáo sư khác nói đề tài và người thực hiện tốt chứ không thể dễ dãi như bình luận trên mạng.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s