Sau chế biến, cá nghi nhiễm độc sẽ quay về Việt Nam?

Posted: April 29, 2016 in Uncategorized
Tags: ,

Văn Thanh (BizLive) Theo Báo Giao Thông Vận Tải – Đó là nghi ngại của chính những người dân địa phương sau khi biết tin cá nghi nhiễm độc, cá chết họ vớt lên được đưa đi bán cho thương lái Trung Quốc để làm mắm, ruốc, cá khô…

� Xem thêm: Nhiễm kim loại nặng – một nguy cơ đen tối cho biển Việt Nam + Cách thanh lọc kim loại nặng ra khỏi cơ thể.


Ảnh minh họa.

Cá nghi nhiễm độc, cá chết uy hiếp bữa ăn gia đình

Như điều tra của phóng viên Giao thông, người dân xã Bố Trạch, Quảng Bình cho biết đến trước ngày 26/4, nhiều cơ sở vẫn thu mua cá chết hoặc cá đánh bắt gần bờ trong tình trạng thoi thóp, lờ đờ để xuất sang Trung Quốc.

Các loại cá này chủ yếu là cá đục, cá đông, cá mú, cá vèn, cá đuối… Đây là những loại cá có thể chế biến thành nhiều loại sản phẩm bán chạy trên thị trường.

Ví như cá đục có thể sấy làm cá khô để cả năm; cá mú, cá đuối có thể làm cá đông lạnh, cá hộp, rồi làm khô cá, ruốc cá… Cá nhỏ có thể làm được cả nước mắm. Sau khi qua công đoạn chế biến này thì đố ai biết được đâu là sản phẩm làm từ cá nhiễm độc, đâu là từ cá bình thường.

Một số cơ sở thu mua hải sản ở chợ Vinh cũng nghi ngờ rằng sau khi sơ chế, chế biến thì các sản phẩm từ cá chết, cá nghi nhiễm độc vừa được thương lái Trung Quốc thu gom sẽ được nhập lại vào Việt Nam. Hiện nay, rất nhiều các sản phẩm thực phẩm khô, chế biến sẵn chúng ta đang tiêu thụ có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Lúc này bên cạnh việc chính quyền tăng cường thanh, kiểm tra phát hiện cá thu mua không nguồn gốc, rất cần đạo đức của những người kinh doanh. Những lô hàng cá chết, cá nghi nhiễm độc tại biển miền Trung cần được các chủ hàng chủ động báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước để có biện pháp tiêu hủy.

Bác sĩ Nguyễn Viết Thái – Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa bắc Quảng Bình cho biết: Về nguyên tắc, khi chế biến sản phẩm mà nguồn gốc vật liệu không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, bị nhiễm độc thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Đặc biệt, hiện nay cơ quan chức năng vẫn chưa thể kết luận loại độc tố gây chết cá là gì, có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người, nên việc buôn bán, chế biến các sản phẩm từ cá nhiễm độc là hành vi vô cùng nguy hiểm, đe dọa đến sức khỏe cộng đồng.

Dân cần biết vùng biển nào an toàn, lúc nào được đánh bắt trở lại

Trong khi nhiều người vì hám lợi xem thường tính mạng và sức khỏe của người khác, vẫn có những thương lái đặt vấn đề đạo đức cao hơn lợi nhuận. Bà Phạm Thị Quyên, chủ cơ sở mua bán thủy sản Tân Quyên, 1 trong 2 cơ sở lớn tại cảng cá sông Gianh, kể từ khi xuất hiện cá chết trôi dạt vào bờ, đã dừng ngay việc thu mua hải sản gần bờ.

Đến nay dù nhiều cơ sở phải tạm đóng cửa, Tân Quyên vẫn tiếp tục thu mua cá đánh bắt xa bờ của ngư dân. Bà Quyên cho biết: “Thu mua cá gần bờ, cá chết nghi nhiễm độc trong lúc này chả khác nào tự đầu độc lẫn nhau. Tôi hiện chỉ thu mua các loại hải sản sống xa bờ do tàu đánh bắt ở các ngư trường xa từ 90 hải lý trở lên”.

Tuy nhiên, bà Quyên nêu lên thực trạng rất bất hợp lý khiến ngư dân đứng ngồi không yên: “Tỉnh ra văn bản cấm thu mua cá chết làm các nhà máy chế biến thức ăn trên địa bàn không thu mua nữa. Cá biển xa bờ con nào bắt về chả chết. Nhiều lô cá bà con đi đánh bắt dài ngày, giờ về đến nơi, nhà máy không mua, chúng tôi đang không biết làm sao”.

Gặp gỡ phóng viên, bà Quyên và chủ nhiều cơ sở thu mua hải sản khác đều có chung tâm sự là không muốn làm gì sai, không muốn mắc tội nhưng thiếu thông tin, không được hướng dẫn nên đang rất lo lắng. Bà Quyên cũng cho rằng, trong khoảng hai mươi ngày cá dạt về bờ bất thường, người dân không được thông báo cá nhiễm độc nên vẫn thu gom bán cho cơ sở thu mua. Chỉ mới vài ngày gần đây hoạt động này mới dừng hẳn.

“Nhà nước, chính quyền địa phương phải có thông báo rõ cho người dân, vùng biển nào bị nhiễm độc cấm đánh bắt, vùng nào an toàn được đánh bắt, loại cá nào an toàn, loại nào không, để ngư dân và bà con ven biển tuân thủ, chúng tôi nóng lòng được chờ hướng dẫn cụ thể”, bà Quyên chia sẻ.

Nghiêm cấm sử dụng, kinh doanh, tiêu thụ thủy, hải sản chết bất thường

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa ký Công điện về việc nghiêm cấm sử dụng, kinh doanh, tiêu thụ thủy, hải sản chết bất thường tại các tỉnh ven biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế.

Công điện nêu rõ: Từ 06 đến 18/4/2016, tại khu vực ven biển thuộc địa phận các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế đã xảy ra hiện tượng thủy sản nuôi trồng và thủy, hải sản tự nhiên chết bất thường, một số phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin người dân thu gom, sử dụng trái phép thủy hải sản chết bất thường.

Để bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ sức khỏe của người dân, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn Ủy ban nhân dân các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành thu gom, xử lý hết, kịp thời số lượng thủy, hải sản chết (bao gồm thủy, hải sản nuôi trồng và tự nhiên) bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường; tăng cường tuyên truyền về việc mất an toàn thực phẩm, hướng dẫn người dân không sử dụng các sản phẩm từ thủy, hải sản chết; nghiêm cấm việc tiêu thụ, thu gom, vận chuyển, kinh doanh, sử dụng thủy, hải sản chết làm thực phẩm cho người và thức ăn cho gia súc, gia cầm.

Bộ Y tế chỉ đạo, hướng dẫn các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế chỉ đạo các đơn vị chức năng, chuyên ngành thực hiện ngay công tác thanh tra, kiểm tra các mặt hàng thủy, hải sản dùng làm thực phẩm cho người, nguyên liệu thức ăn cho gia súc, gia cầm bảo đảm an toàn thực phẩm.
Lê Đoàn

Nhiễm kim loại nặng – một nguy cơ đen tối cho biển Việt Nam

Ngọc Huyền (SM) Theo Tạp chí Khoa học Việt Nam – Cá biển chết hàng loạt ở vùng biển miền Trung đang là vấn đề gây hoang mang, bức xúc cho người dân. Nó không chỉ ảnh hưởng đến nguồn sống của nhiều ngư dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe. Trong khi chờ kết luận của cơ quan chức năng về nguyên nhân cá chết, 3 nhà khoa học ThS. Trần Thị Thanh Thoả, Thiều Mai Lâm và GS.TS. Trương Nguyện Thành đã đưa ra những tác hại lâu dài của nó với cơ thể trong nghiên cứu có tựa đề “Chuyện bé như hạt gạo hay thảm họa quốc gia: Nguy cơ ngộ độc kim loại nặng ven biển miền Trung và những tác hại lâu dài”.

Do tính nghiêm trọng của vấn đề, ngay khi hiện tượng này xảy ra, GS.TS Trương Nguyện Thành đã lập tức cảnh báo vào ngày 20/4 trên Mạng Kết Nối Các Nhà Khoa Học Việt Nam ở Toàn Cầu. Với nghi vấn là việc cá chết liên quan đến nhiễm độc kim loại nặng và những tác hại lâu dài của nó, giáo sư và cộng sự đã có bài viết trao đổi về vấn đề này dưới góc nhìn của những người làm khoa học.

Kim loại nặng thường có tính bền vững rất cao. Do vậy, nó sẽ tồn tại rất lâu trong đất, nước, không khí. Nếu các sinh vật hấp thụ các kim loại nặng này thì chất độc sẽ được tích luỹ và chuyển qua các sinh vật (động vật cũng như thực vật) khác nhau qua chuỗi thức ăn. Con người thường là mắt xích cuối cùng của chuỗi thức ăn và các kim loại nặng sẽ đi vào cơ thể qua ăn uống. Ngoài ra, chúng cũng có thể xâm nhập qua đường hô hấp và qua niêm mạc da.

Nếu hàm lượng kim loại nặng vượt quá ngưỡng cho phép sẽ rất độc và gây tác hại lâu dài đến cơ thể con người. Những nguyên tố kim loại nặng như arsen, cadimi, crom, chì, thủy ngân đều được cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và Cơ quan Quốc tế Nghiên cứu về Ung thư (IARC) coi là tác nhân gây ung thư ở người. Nguy hiểm hơn nếu cơ thể tích lũy hàm lượng lớn kim loại nặng sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề, gây tổn thương não, co rút các bó cơ, biến dạng các ngón tay, chân, khớp, làm người bệnh phát điên và tử vong sau khi tiếp xúc từ vài giờ đến vài tháng hoặc năm. Kim loại nặng có thể tiếp xúc với màng tế bào, ảnh hưởng đến quá trình phân chia DNA, dẫn đến thai chết, sự dạng, quái thai của các thế hệ sau. Tác hại về sức khỏe của kim loại nặng đã được cộng đồng khoa học quốc tế nghiên cứu và công bố trong thời gian dài.

Tình trạng ở Vũng Áng có tầm nguy hại đến sức khỏe và mưu sinh của dân chúng trên diện rộng do dòng hải lưu và phân phối hải sản tiêu thụ trên cả nước chứ không chỉ giới hạn ở Vũng Áng. Người dân cũng không nên ăn cá sống trong vùng biển nhiễm độc nước. Tất cả hải sản từ vùng ô nhiễm có xác suất hấp thụ độc tố rất cao đặc biệt là những loại sinh vật sống sát đáy. Những độc tố này tồn dư, tích luỹ qua chuỗi thức ăn. Do cơ thể con người không có khả năng thải kim loại nặng hiệu quả, nó sẽ tích lũy dần dần và gây tác hại lâu dài. Đã có nghiên cứu chỉ ra lượng nhiễm độc thuỷ ngân vào cơ thể người từ việc ăn cá lên đến 95%. Ngay cả lí do lần này không liên quan đến kim loại nặng thì việc chất độc tồn dư ở những con cá chưa đủ liều lượng giết chết cá là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Thậm chí đã có người dân ở Quảng Bình (Bố Trạch), Hà Tĩnh (Kì Anh) bị ngộ độc và không may thiệt mạng. Người ngộ độc kim loại nặng qua đường tiêu hóa thường có triệu chứng bụng quặng đau, buồn nôn, tiêu chảy, nhức đầu và kiệt sức.

Lịch sử thế giới cũng đã ghi nhận rất nhiều trường hợp thương tâm về việc nhiễm kim loại nặng từ môi trường và cuộc đấu tranh pháp lí không hề dễ dàng. Bệnh Minamata là đại thảm họa môi trường của Nhật-như cái giá phải trả cho việc quá nôn nóng phát triển kinh tế mà bỏ qua việc bảo vệ môi trường. Từ năm 1932-1968, công ty Chisso (Nhật) sử dụng thủy ngân hữu cơ là chất xúc tác để sản xuất acetaldehyde, axit acetic và các chất dẻo. Methyl thủy ngân là chất kịch độc, độc đến nỗi chỉ vài giọt rơi vào da có thể dẫn đến tử vong ngay lập tức. Trong quá trình sản xuất, methyl thủy ngân được sinh ra và đổ thẳng xuống vịnh Minamata mà không qua bất kì một sự xử lý nào. Thủy ngân phát tán trong môi trường nước, bám vào phù du và lắng xuống bùn. Cá hấp thụ oxy trong nước qua mang cá, tích lũy thủy ngân trong cơ thể. Khi ăn phải những con cá bị nhiễm độc đó dần dần, người ăn sẽ tích lũy lượng thủy ngân đáng kể trong cơ thể. Khi đi vào trong cơ thể người, thủy ngân tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, hệ nội tiết, và các cơ. Thủy ngân làm con người trở nên loạn trí, các khớp xương bị co rút, dẫn đến biến dạng cơ thể. Người mẹ nhiễm thủy ngân sẽ đẻ con ra quái thai, dị dạng hoặc bị nhiễm bệnh Minamata bẩm sinh. Hậu quả là hơn 17 000 người dân phải gánh chịu căn bệnh này suốt hơn 60 năm.

Tác hại của việc khai thác kim loại nặng cho môi trường có thể biểu hiện trực quan hơn ở chung quanh khu vực nhà máy khai thác kim loại nặng ở Baotou, Trung Quốc năm 2012 súc vật bị chết do nhiễm khí độc. Ngay cả cây ăn trái cũng èo uột và trái có mùi hôi thối.

Theo các nhà nghiên cứu, trong thời gian này mọi người cũng nên hạn chế việc tắm biển ở miền Trung. Người dân tạm dừng tiêu thụ các loại hải sản và nếu sống ở vùng bị nhiễm cần phải xét nghiệm mẫu nước sinh hoạt và sản xuất nơi mình đang sống.

Cách thanh lọc kim loại nặng ra khỏi cơ thể

Hương Nguyên (SM) – Hiện tượng cá chết hàng loạt dọc bờ biển các tỉnh miền Trung được xác định là do nhiễm độc tố và tảo đỏ. Điều này không chỉ gây thiệt hại nặng nề về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe trước tình trạng có độc tố và tảo đỏ tồn dư kim loại nặng.

GS.TS Trương Nguyện Thành đã cảnh báo xuất hiện nghi vấn cá chết liên quan đến nhiễm độc kim loại nặng dấy lên những lo ngại về sức khỏe. Theo một nghiên cứu năm 2003 được công bố trên Tạp chí Y khoa Bulletin Anh cho biết, trong số các kim loại nặng, tiếp xúc với chì, thủy ngân, cadmium và asen là đặc biệt có hại có sức khỏe cho con người. Kim loại nặng vào cơ thể con người bằng ba cách:

Hít phải: không khí thở bị ô nhiễm kim loại nặng do các hoạt động của con người và hiện tượng tự nhiên. Các phương tiện giao thông vận tải cũng tạo ra kim loại nặng trong không khí. Những người làm việc trong các nhà máy, hầm mỏ, khu công nghiệp, nhà máy giấy, chế biến và các nhà máy điện hạt nhân đặc biệt nhạy cảm với các kim loại nặng trong không khí.

Ăn: Kim loại nặng có thể vào cơ thể con người bằng con đường ăn uống. Những động vật ăn thịt, thực phẩm từ động vật là nguồn chính khiến con người bị nhiễm kim loại. Ngoài ra, con người uống nước từ nguồn bị nhiễm nước thải công nghiệp.

Hấp thu: tiếp xúc với không khí hoặc đất bị nhiễm bệnh là con đường chính khiến cơ thể dễ bị nhiễm kim loại gây tổn hại nghiêm trọng tới hệ thần kinh trung ương và ảnh hưởng tới tim mạch gây tử vong. Cụ thể, Chromium và cadmium có thể gây ung thư phổi. Chì có thể gây ra rối loạn thiếu máu, liệt não và thận. Đặc biệt, thủy ngân có thể dẫn đếm viêm miệng, run, rối loại thần kinh. Trong khi đó, Asen có thể gây giảm sắc tố, bệnh tiểu đường và ung thư da.

Dưới đây là những cách giải độc tự nhiên để giúp loại bỏ kim loại nặng ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng phơi nhiễm kim loại là một quá trình lâu dài:

Uống đủ nước

Cơ thể được tạo thành từ 65% từ nước, chỉ riêng điều này đã chứng tỏ khi cơ thể bị thiếu nước sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy về sức khỏe. Để có một cơ thể khỏe mạnh thì nước là không thể thiếu, mất nước là nguyên nhân chính dẫn đến mất cân bằng oxy hóa, cảm trở khả năng của cơ thể trong việc chống lại các tế bào gây hại. Khi kim loại nặng vào cơ thể, tình trạng mất cân bằng oxy hóa bắt đầu phát độc tính. Uống nhiều nước giúp thuyên giảm tình trạng này và ức chế độc tính của các kim loại nặng trong cơ thể. Hơn nữa, nước vận chuyển các chất dinh dưỡng thiết yếu và khoáng chất trong cơ thể giúp các cơ quan giải độc như gan, thận, ruột, đường hô hấp và da.

Ăn thực phẩm lên men

Vai trò của vi khuẩn đường ruột hoặc chế phẩm sinh học trong việc loại bỏ kim loại nặng ra khỏi cơ thể được biết đến rộng rãi. Trong khi đó, thực phẩm lên men rất giàu probiotics. Theo kết quả nghiên cứu năm 2012 được công bố trên Ứng dụng và môi trường vi sinh vật cho thấy: Probiotics giống như vi khuẩn axit lactic (lactobacillus) được tìm thấy trong ruột và thực phẩm lên men có khả năng loại bỏ kim loại nặng ra khỏi cơ thể, đặc biệt là chì. Thực phẩm lên men có chứa vi khuẩn có lợi này bao gồm sữa chua probiotic, váng sữa, phó mát làm từ sữa đã gạn kem, đậu hũ lên men, dưa chuột muối, củ cải và tỏi….

Tăng lượng Polyphenols

Polyphenols là vi chất khá phổ biến trong chế độ ăn uống, được biết đến là có vai trò trong cuộc chiến chống ung thư và bệnh tim mạch.  Không chỉ vậy, Polyphenols giúp tăng cường sản xuất metallothionein chống oxy hóa quan trọng. Enzyme này có nhiệm vụ chuyển hóa và giải độc kim loại nặng. Polyphenol thường có trong các cây đinh hương, cây hồi, bạc hà khô, hạt lanh, bột ca cao, socola đen, trà xanh, quả việt quất, dâu tây, nho đen và mận…

Tiêu thụ thực phẩm giàu lưu huỳnh

Glutathione là chất chống oxy hóa chính trong cơ thể con người, và là chìa khóa để tẩy chay các chất độc hại và kim loại nặng, loại bỏ chúng ra khỏi máu qua gan, thận. Theo một nghiên cứu năm 2013 được công bố trên Triển vọng Sức khỏe Môi trường cho thấy, glutathione trong cơ thể giảm đáng kể khi 387 người lớn uống nước chứa asen có nồng độ khác nhau. Trong khi đó, thực phẩm giàu lưu huỳnh giúp thúc đẩy hoạt động của glutathione trong cơ thể. Hoạt chất này có trong các loại rau họ cải như cải bông xanh, cải xoăn, rau bina, cải xoong, cải bắp, cải bruxen, súp lơ, tỏi, hành tây, tỏi tay và cây hẹ.

Rau mùi

Rau mùi giúp cơ thể bào thải các kim loại nặng như thủy ngân, nhôm và chỉ, sở hữu tính chất chống oxy hóa tuyệt vời. Một nghiên cứu năm 1995 được công bố trên Nghiên cứu Châm cứu và Liệu pháp điện đã ghi nhận những trường hợp đầu tiên về tính năng của rau mùi có thể loại bỏ kim loại ra khỏi cơ thể. Ngoài ra, loại rau thơm này cũng có thể loại bỏ chì đáng kể.  Để bổ trợ cho tính năng giải độc của rau mùi, vào mỗi sáng các bệnh nhân có thể uống sinh tố rau mùi vào mỗi sáng, trong đó có 1 bí xanh, 1 cần tây dài, 1 quả táo xanh, ½ quả chanh và một nhúm nhỏ muối, cùng một chút nước.

Tập thể dục

Tập thể dục thường xuyên giúp cơ thể đổ mồ hôi, loại bỏ độc tố hiệu quả. Như vậy, các bài tập cường độ thấp kéo dài sẽ không có hiệu quả mạnh bằng các bài tập cường độ cao kích thích cơ thể sản sinh ra nhiều mồ hôi. Hơn nữa, tập thể dục thúc đẩy quá trình lưu thông máu giàu oxy đi khắp cơ thể, trong đó có gan và thận, giúp hai “cỗ máy” bào thải chất độc của cơ thể hoạt động tốt hơn. Ngoài tập thể dục, các bệnh nhân cũng có thể tắm hơi để kích thích mồ hôi ra nhiều hơn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s