Nguyên nhân gốc sự huỷ hoại môi trường từ phía con người

Posted: May 6, 2016 in Uncategorized
Tags:

Nguyễn Đình Cống (Ba Sàm) – Cá chết. Vũng Áng. Chất độc kim loại nặng. Nước xả của Formosa. Hủy hoại môi trường. Đại thảm họa. Tìm nguyên nhân… Tôi đã vài lần bàn về nguyên nhân gốc của các tệ nạn, nay xin bàn thêm vài điều nhân vụ việc này.

� Xem thêm: Vệt nước đỏ ở Quảng Bình biến mất, lưới của ngư dân sạch như giặt + Phát hiện cá chết xếp lớp dưới đáy biển ở Quảng Bình.

Hiện các Bộ chức năng huy động nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước vào việc tìm kiếm. Tôi nghĩ các nhà khoa học dù có tài giỏi đến đâu cũng chỉ tìm ra một mặt của nguyên nhân, đó là mặt khoa học, xem  độc tố là chất gì, được cấu tạo phân tử như thế nào, gây ra nguy hại gì, phản ứng hóa học ra làm sao, tồn tại bao lâu  v.v… Việc tìm kiếm này đang bị một số người vừa tìm cách trì hoãn, vừa lợi dụng để làm lu mờ một mặt khác quan trọng hơn, quyết định hơn. Mặt này các nhà khoa học ít quan tâm mà chỉ mới được vài người đề cập qua loa, đó là nguyên nhân từ phía con người. Những ai, hoàn cảnh nào, động cơ gì tạo điều kiện cho sự xả thải một lượng rất lớn chất độc. Tìm nguyên nhân về khoa học để biết cách ngăn ngừa và khắc phục, tuy khó nhưng cũng có thể tìm ra vì môi trường, chất độc không có khả năng tự che dấu. Tìm nguyên nhân về con người để quy kết trách nhiệm và cũng để ngăn ngừa, công việc đã khó càng khó thêm vì con người có khả năng che dấu, phi tang và bao che cho nhau.

Tôi nghĩ rằng nguyên nhân về con người mới thật sự là nguyên nhân gốc, nguyên nhân cơ bản, mà hiện nay đang có nhiều mưu đồ tìm cách bưng bít hoặc  xóa dấu vết. Để tìm nguyên nhân này không dễ chút nào, cần  các chuyên gia khác các nhà khoa học kể trên, đó là các thám tử, các nhân vật tài ba như kiểu Sherlock Holmes, Lê Phong (nhân vật của  Conan Doyle và  của Thế Lữ) , những phóng viên, những điều tra viên và nhà chính trị thứ thiệt, biết truy tìm và tôn trọng sự thật. Tôi không thuộc loại người trên, chỉ là một giáo sư bình thường có hiểu biết chút ít về phương pháp NCKH, nên chỉ có thể nêu ra vấn đề để trao đổi.

Liên quan đến thảm họa có 2 nhóm người chủ yếu. Nhóm 1 là bọn chủ mưu, lập ra, chỉ đạo các kế hoạch và mưu mô lừa đảo. Nhóm 2 là những kẻ cho phép, tiếp tay, che dấu, đó là các quan chức CS từ cấp dưới đến Trung ương. Nhóm 1 thể hiện tương đối rõ, tôi chỉ xin tập trung phân tích nhóm 2.

Vì tự hạn chế độ dài của bài, hơn nữa  không xem đây là tác phẩm NCKH nên tôi xin bỏ qua các bước nêu giả thuyết, suy luận trung gian, các luận cứ và luận chứng, chỉ xin đưa kết luận (luận đề) để mọi người tham khảo và bình luận . Tôi cho rằng nguyên nhân sâu xa của các thảm họa (trong đó có thảm họa cá chết) về phía do con người (thuộc nhóm 2) chính là sự độc tài trong việc kết hợp 3 tính chất: ngu, tham và đểu. Phải là sự kết hợp đầy đủ, chặt chẽ giữa 3 tính chất ấy trong thể chế độc tài mới đủ sức gây ra thảm họa rộng lớn và kéo dài. Nếu thiếu một vài trong 4 nhân tố (3 tính chất + thể chế) thì cũng có thể tạm thời gây ra tai họa nhưng sẽ khắc phục được nhanh chóng. Thí dụ để xẩy ra một đám cháy phải hội đủ 3 yếu tố: vật cháy được, nguồn cấp ôxy (không khí) và nhiệt độ lớn (ngọn lửa), nếu thiếu chỉ 1 trong 3 thì không thể có đám cháy, còn để đám cháy lây lan thì còn thêm yếu tố là không có người hoặc phương tiện chữa cháy kịp thời.

Xin phân biệt tính chất ngu, tham, đểu của một con người P nào đó với bản chất của họ. Nói trong P có tính chất ngu có chỗ giống và khác với việc nói P là một người ngu. Nói trong P có tính chất ngu  không loại trừ khả năng trong P còn có  những tính chất  như khôn ranh, dễ tính, xuề xòa, chăm chỉ…, cũng như vài tính tốt hoặc tính xấu khác. Tính chất ngu không phải thể hiện thường xuyên mà chỉ bộc lộ trong một số trường hợp nào đó. Thí dụ P quá tham khi nhận hối lộ để tạo cơ hội cho người khác làm một việc gì đó, đã mờ mắt, tối lòng vì lợi nên tính chất ngu lộ ra, bị lừa mà không biết công việc đó sẽ gây  thảm họa cho đất nước. Nhưng cũng P đó lại rất khôn, có nhiều mưu mẹo trong việc củng cố quyền lực, trong việc dùng sự dối trá để lừa người khác.

Trong sự kiện Vũng Áng, cái sự tham, ngu đã xẩy ra từ trước, bây giờ hậu quả mới hiển hiện. Nếu khi cầm khoản tiền do Formosa biếu mà ông P nào đó thấy trước được cảnh tượng hiện nay (đại thảm họa, phản ứng của toàn dân…) thì chắc cũng chùn tay. Thế là tính chất tham đã kết hợp với ngu.  Còn tính chất đểu. Đó là việc ngăn cản những người thông minh, trung thực tìm hiểu, góp ý chân thành vói họ, cho rằng những người có ý kiến ngược lại là phản động để đàn áp, tạo sa không khí sợ sệt bao trùm lên mọi lúc mọi nơi.

Vấn đề là phân tích xem 4 yếu tố trên ở đâu ra, nó kết hợp và gây tác hại như thế nào. Thể chế độc tài thì rõ rồi. Ba tính chất (ngu, tham, đểu) thì phải chăng là do “sự thoái hóa, biến chất của đảng viên, cán bộ” như trong nghị quyết 4, hoặc do sự “tự diễn biến, tự chuyển hóa” như trong báo cáo ở ĐH Đảng.

Không, không phải như vậy. Đó chỉ là nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân ở ngọn chứ chưa phải nguyên nhân gốc. Những người đưa ra, tuyên truyền các nguyên nhân vừa nêu, cho đó là nguyên nhân cơ bản thì hoặc họ là người suy nghĩ quá thiển cận, chỉ thấy lá và hoa độc hại mà không thấy bệnh của cây từ gốc, từ rễ, từ hạt giống; hoặc họ là người giỏi về ngụy biện, chỉ dựa vào một phần sự thật, đưa ra kết luận phiến diện để lừa những người dễ tin, cố tình che dấu bản chất.

Tôi cho rằng những tính xấu như ngu, tham, đểu đã có sẵn dưới dạng hạt giống trong bản chất của một số người, đó là những yếu kém trong văn hóa người Việt. Những hạt giống đó thường nằm im, nếu môi trường không thuận lợi thì không nẩy mầm được và theo thời gian sẽ bị thui chột. Khi hạt giống gặp môi trường thuận lợi nó sẽ nẩy mầm, được chăm bón sẽ phát triển thành cây lá xum xuê. Quyền lực, đặc biệt quyền lực độc tài là môi trường tốt cho các hạt giống ngu, tham, đểu . Nhưng quyền lực độc tài ở VN hiện tại ở đâu ra. Không khó để chỉ đúng gốc gác của nó, đó là những yếu tố độc hại trong chủ nghĩa Mác Lênin về chuyên chính vô sản. Những độc hại này tạo ra sự mất dân chủ trong mọi sinh hoạt, tạo ra sự độc quyền lãnh đạo của ĐCS, mà thực chất là sự độc đoán, sự toàn trị.

Như vậy nguyên nhân gốc về việc hủy hoại môi trường cũng nằm trong nhận định chung mà tôi đã có vài lần đề cập: Nguyên nhân gốc của nhiều tai họa của xã hội Việt Nam hiện nay là sự kết hợp, sự cộng hưởng giữa những yếu kém trong nền văn hóa dân tộc với những độc hại của Chủ nghĩa Mác Lênin”.

Người ta vận dụng đủ loại ngụy biện, sự dối trá kết hợp đàn áp để chứng minh sự cần và đủ về độc quyền lãnh đạo của ĐCS mà cố tình bưng tai, bịt mắt  để không thấy, không nghe rằng sự độc quyền ấy sẽ tạo ra một đội ngũ người cầm quyền mà phần lớn đã có sẵn các hạt giống ngu, tham, đểu. Nếu có lọt được vài người chân chính, có tài năng và trung thực thì rồi sớm hay muộn họ cũng bị loại hoặc rất khó phát huy được tác dụng tích cực.

Khi hỏi ông Lý Quang Diệu về bí quyết làm cho Singapore phồn vinh, nhiều người nhận được câu trả lời là phải chọn và dùng được có hiệu quả những người tài giỏi và liêm khiết để đưa vào các cơ quan chính quyền. Đảng CSVN luôn đề cao khẩu hiệu sáng suốt lựa chọn người đủ tiêu chuẩn để bầu vào chức này nọ, phải để cao lòng trung thành với ý thức hệ, phải kiên trì Chủ nghĩa Mác Lênin, phải bầu theo cơ cấu, không được bầu người thế nọ thế kia, phải tổ chức thi vào cấp này cấp nọ một cách nghiêm chỉnh. Thế nhưng vì độc quyền, vì quá mất dân chủ mà mọi cuộc thi và bầu chủ yếu chỉ là hình thức. Không triệt bỏ được độc quyền thì sự mua quan bán tước vẫn thao túng chính trường. Không thật sự dân chủ trong bầu cử thì rồi còn bầu ra nhiều kẻ bên ngoài được ngụy trang bằng hình thức tốt đẹp nhưng bên trong ẩn chứa tính chất ngu, tham và đểu. Bọn chúng là những kẻ cơ hội tài ba. Khi dân trí còn thấp, khi sự sợ chính quyền còn bao trùm lên nhiều người thì ngu, tham và đểu của những bọn cơ hội còn hoành hành, thảm họa có tạm dẹp được chỗ này thì rồi sẽ tòi ra ở chỗ khác. Làm sao để phát hiện và loại được tính chất ngu, tham và đểu trong mọi cơ quan chính quyền thì may ra mới có điều kiện tránh bớt tai họa.

Vệt nước đỏ ở Quảng Bình biến mất,
lưới của ngư dân sạch như giặt

Phan Phương (Dân Việt) – Ghi nhận của phóng viên Dân Việt sáng nay 5.5, vệt nước màu đỏ gạch dài khoảng 1,5 km xuất hiện vào sáng 4.5 tại biển Nhân Trạch (Bố Trạch) đã không còn. Nước biển ở đây đã xanh trong ở lại như bình thường. Tuy nhiên khi kéo lưới tại đây, lưới trắng trong, mới như vừa giặt tẩy.


Biển Nhân Trạch sáng 5/5 đã trong xanh trở lại.

Sáng 5.5 phóng viên Dân Việt trở lại bờ biển xã Nhân Trạch, tuy nhiên vệt nước màu đỏ gạch rộng khoảng 10m, dài khoảng 1,5 km xuất hiện vào sáng này 4.5 đã không còn. Nước biển ở đây đã trở lại trong xanh như bình thường.

Trao đổi với phóng viên tại bờ biển, ông Phan Thanh Hiền – Bí thư Đảng uỷ, kiêm Chủ tịch UBND xã Nhân Trạch cho biết, hôm qua Sở Tài nguyên Môi trường đã về đây lấy mẫu nước để kiểm nghiệm và thông báo với địa phương khuyến cáo người dân không tắm biển cũng như sử dụng vào các hoạt động khác. Đến thời điểm hiện tại, địa phương vẫn chưa nhận được thêm một thông báo nào từ các cơ quan chức năng về kết quả kiểm nghiệm nước biển, nên vẫn phải tiếp tục thông báo cho bà con thực hiện nghiêm những khuyến cáo nêu trên.


Ngư dân phản ánh lưới sạch như có ai giặt.

Trong khi đó, sáng nay nhiều bà con ngư dân có mặt trên bãi biển thông tin với phóng viên, từ khi có hiện tượng cá chết đến nay, nhiều ngư dân đã lặn xuống biển cách bờ khoảng 2 đến 3 hải lý và thấy dưới đáy biển và các rạn san hô có một lớp cặn màu trắng đục dày gần nửa mét và có mùi hắc như mùi của các chất tẩy rửa…

“Trước đây chúng tôi đi bủa lưới, khi kéo lên lưới bị bám đầy rong rêu, bùn đất nên nhìn tấm lưới đen, cũ. Nhưng những ngày sau khi có hiện tượng cá chết dạt vào bờ, lưới của chúng tôi tự nhiên trắng trong như mới, như có ai giặt sạch sẽ vậy”, ngư dân Nguyễn Ơn (57 tuổi) cho biết.

Phát hiện cá chết xếp lớp dưới đáy biển ở Quảng Bình

N.Khánh – H.Nam – H.Thành – N.Văn (TP) – Ngày 5/5, ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho biết, các mẫu phân tích về cá chết ở các tỉnh Bắc Trung bộ của bộ này đã có kết quả.


Tấm lưới cũ thành “mới” sau khi thả xuống đáy biển của ngư dân Quảng Bình.

“Chúng tôi đã gửi cho Bộ TN&TM, Bộ KH&CN. Các mẫu tất nhiên có cả kim loại nặng, còn về số lượng thế nào thì bộ không được công bố”- ông Tám nói.

Đại diện Bộ NN&PTNT cho biết, theo chỉ đạo của Thủ tướng, bộ này phải chuyển cho Bộ TN&MT, KH&CN để công bố nguyên nhân. Hiện việc truy tìm nguyên nhân cá chết có nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia. Việc công bố nguyên nhân phải chính xác, minh bạch nên cần thời gian.

Theo ông Tám, thống kê từ các địa phương, số cá chết trôi nổi, dạt vào bờ khoảng 100 tấn. Số cá chết chìm dưới đáy không thống kê được. Dù chưa thống kê đầy đủ, nhưng đây là sự cố nghiêm trọng chưa có bao giờ.

Phát hiện cá chết xếp lớp dưới đáy biển

Ngư dân các xã bãi ngang ven biển Quảng Bình cho biết: Họ phát hiện cá chết xếp lớp dưới đáy biển từ bờ ra từ 1 đến 6 hải lí.

Ông Nguyễn Hơn, ngư dân ở xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch cho biết khi lặn xuống đáy biển, nơi có rạn san hô để bắt cá, thấy cá chết xếp lớp. Bên cạnh đó, rạn san hô bị phủ một lớp bùn đen kịt khác với ngày xưa. “Nhìn trên mặt biển thì thấy màu nước vẫn bình thường rứa đó, nhưng mà lặn xuống thì có màu vàng đục” – ông Hơn nói.

Ông Nguyễn Cần cũng ở xã Nhân Trạch, chuyên thả lưới bắt cá gần bờ cho biết, khi tấm lưới cũ của ông thả xuống đáy biển, sau đó kéo lên thì sạch bóng. “Lưới đánh ở vùng rạn thường rất bẩn, chỉ vài tháng là đen sì. Nhưng đợt này tui mà thả xuống, khi kéo lên lưới lại trắng tinh như mới mua. Tui nghi đáy biển có chất tẩy rửa” – ông Cần nói.

Ngư dân các xã bãi ngang của Quảng Bình, từ Quảng Trạch vào đến Lệ Thủy cho biết, đáy biển có hiện tượng tương tự. Các vùng rạn san hô gần bờ từ 1 đến 6 hải lí, xác cua, xác cá, các loài giáp xác chết nằm la liệt, nhiều hơn lượng cá trôi dạt vào bờ.

Trước phản ánh của người dân, ngày 5/5, Sở TN&MT Quảng Bình đã có công văn đề nghị Bộ TN&MT vào cuộc.

Quảng Trị: Cá chết gây thiệt hại 134 tỷ đồng

Đến thời điểm này, dù tình trạng cá chết không còn xuất hiện ở vùng ven biển Quảng Trị nữa, song các sản phẩm đánh bắt hải sản tiêu thụ vẫn chưa bắt nhịp được như bình thường trước đây. Thống kê của Sở NN&PTNT Quảng Trị cho thấy, cá chết gây thiệt hại tại tỉnh này khoảng 134 tỷ đồng; hơn 42.000 người và hơn 2.500 tàu thuyền bị ảnh hưởng.

Sau khi đến kiểm tra các điểm thu mua, chế biến hải sản đánh bắt xa bờ tại 2 huyện Gio Linh và Vĩnh Linh là nơi bị thiệt hại nặng, chiều tối 5/5, ông Hà Sỹ Đồng-Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh đã chỉ đạo Chi cục Bảo vệ và Khai thác nguồn lợi thủy hải sản về các địa phương, trực 24/24h để cấp chứng nhận về an toàn thực phẩm đối với những loại cá đánh bắt xa bờ. “Tỉnh cũng đã kết nối, kêu gọi một số doanh nghiệp thu mua cá cho bà con. Có doanh nghiệp thu mua đến cả tấn cá thu của tàu xa bờ mới cập cảng. Đối với những doanh nghiệp đồng hành với ngư dân trong thời điểm này, UBND tỉnh sẽ có chính sách trợ giá để khuyến khích họ”, ông Đồng nói.

Hàng tấn cá nuôi chết trong vùng đầm phá

Chiều 5/5, nguồn tin từ Sở NN&PTNT tỉnh TT-Huế cho biết, cá nuôi trên vùng đầm phá thuộc địa bàn tỉnh này lại chết, với số lượng hàng tấn.

Theo kiểm tra bước đầu từ Sở NN&PTNT tỉnh, cá nuôi tại thị trấn Thuận An (huyện Phú Vang) và xã Hải Dương (thị xã Hương Trà) đều gần cửa biển Thuận An bị chết khoảng 4 tấn, ở hàng chục lồng nuôi, chủ yếu là các loài mú, vẩu, hồng, chẽm, dìa… Trước đó, vào giữa tháng 4, cá nuôi tại vùng đầm Lập An gần cửa biển Lăng Cô (thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc) từng chết hàng loạt. Nguyên nhân cá chết vẫn chưa được xác định. Theo kết quả quan trắc từ Sở TN&MT tỉnh TT-Huế, các chỉ tiêu hóa lý mẫu nước lấy trên đầm phá Tam Giang gần vùng nuôi xảy ra cá chết hàng loạt, cũng như vị trí cửa biển và bãi tắm Thuận An, đều nằm trong giới hạn an toàn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s