Chuyện cá chết ‘chỉ là bề mặt’

Posted: May 7, 2016 in Uncategorized
Tags:

(BBC) – Các chuyên gia môi trường cho rằng việc cá chết hàng loạt ở các tỉnh miền Trung Việt Nam đã kéo theo nhiều cuộc khủng hoảng khác, và để lại hậu quả nghiêm trọng, lâu dài.

� Xem thêm: Lời cảnh tỉnh đắt giá.


Giáo sư Nguyễn Hoàng Trí, Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban
Quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO

Giáo sư Nguyễn Hoàng Trí, Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO nói trong tọa đàm của BBC hôm 05/05:

“Cá chết là trên bề mặt, nhưng tồn lưu các chất ô nhiễm ấy nằm trong cơ thể cá, nó di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

“Sự cố môi trường là hôm nay, nhưng con cháu chúng ta sẽ hưởng chính điều ấy. Và nếu chúng ta không giải quyết được là chúng ta có tội với các thế hệ trẻ.”

“Chính chúng ta đang mượn tài nguyên của thế hệ mai sau, mà chúng ta không trả lại nguyên vẹn, chúng ta đang làm tổn hại và chính chúng ta cũng có tội,” Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Môi trường nhận xét.

Ông Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam nhấn mạnh, sự cố môi trường này có “tác động sâu sắc và hệ quả nghiêm trọng nên đã biến thành các vấn đề mang tính xã hội”.

Việt Nam đang ở tâm của các cuộc khủng hoảng, trong đó khủng hoảng niềm tin, Giáo sư Nguyễn Hoàng Trí nói.

‘Khôi phục niềm tin’

Nhà báo Nguyễn Hùng của BBC Tiếng Việt bình luận, niềm tin chính là điều đầu tiên cần được khôi phục trong mọi cuộc khủng hoảng.

“Việc thiếu thông tin trầm trọng khiến người ta tự điền vào chỗ trống bằng những thông tin không chính thống trên mạng xã hội, thông tin họ tự nghĩ ra trong đầu, thậm chí họ còn nói rằng có tàu xuất hiện thả chất độc rồi đi.

“Tất cả những thông tin đó xuất hiện vì thiếu thông tin được cung cấp theo những kênh chính thức với liều lượng và tần suất đúng mức.”

“…Trong cuộc biểu tình vừa rồi có khẩu hiệu là Cá cần nước sạch, người dân cần minh bạch, họ luôn luôn cần sự minh bạch đó trong bất kỳ tình huống nào và nhất là khi xảy ra khủng hoảng.

“Sự minh bạch đó thiếu vắng khá nhiều và đó là lý do mà họ tin vào thông tin ngoài luồng hơn là thông tin chính thống.”


Cuộc họp báo hiếm hoi diễn ra chỉ trong 10 phút về vụ các chết hàng loạt

Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Sinh khẳng định, người dân chỉ có thể được thuyết phục khi có những chứng cứ khoa học, và những chứng cứ này cũng phải khiến bên có lỗi ‘tâm phục khẩu phục’, khi ở Việt Nam có nhiều vụ việc tuy nguyên nhân đã rõ nhưng vẫn phải rất nhiều thời gian giải quyết.

“Quan trọng là cập nhật thông tin, kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, các nhóm làm việc, các nhóm khoa học đang làm việc để người dân bình tĩnh hơn, tin tưởng hơn để xem xét được những nguyên nhân đó và suy nghĩ về những vấn đề mà mình quan tâm thì tốt hơn,” ông Sinh nói.

‘Quản lý rủi ro’


Biểu tình vì môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh hôm 01/05

Bàn tròn thứ Năm cũng thảo luận với các chuyên gia về vấn đề tầm nhìn trong phát triển đất nước, về mối cân bằng giữa phát triển kinh tế, công nghiệp một cách bền vững.

Theo Giáo sư Nguyễn Hoàng Trí, sự cố môi trường cá chết hàng loạt cho thấy, điều quan trọng là quản lý rủi ro như thế nào.

“Do đó chúng ta phải giải quyết vấn đề này càng sớm càng tốt mà đầu tiên là khôi phục niềm tin. Mà niềm tin lấy ở đâu ra? Nó phải dựa trên chứng cứ khoa học và chỉ có bằng cách ấy chúng ta mới thực hiện được công việc, nếu không sẽ rơi vào vòng xoáy khủng hoảng.”

Xem lại toàn bộ thảo luận tại: http://bit.ly/1VL005P

Lời cảnh tỉnh đắt giá

(TBKTSG) – Trong vài ngày qua, sau liên tiếp nhiều cuộc họp của lãnh đạo Chính phủ với lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan đến vụ cá chết hàng loạt ở một số tỉnh miền Trung, rất nhiều lời khẳng định được đưa ra: “không có chủ trương đánh đổi môi trường lấy dự án đầu tư” ; “bây giờ là lúc không trải thảm đỏ thu hút đầu tư bằng mọi giá để sau đó phải trả giá về môi trường”, “không chấp nhận đánh đổi tăng trưởng kinh tế mà hủy hoại môi trường”…


Cửa xả thải nước làm mát tuôn ào ạt như thác đổ ra biển
tại nhà máy nhiệt điện Vũng Áng – Ảnh: Hồ Văn/Tuổi trẻ Online

Thảm họa môi trường ở miền Trung đang là lời cảnh tỉnh đắt giá cho tất cả mọi người, nhưng quan trọng nhất là cho các nhà làm chính sách, cũng như các nhà điều hành kinh tế đất nước. Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây ra hiện tượng cá chết vẫn chưa được công bố, nhưng theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, có một nguyên nhân chắc chắn là do tác động của độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người trên đất liền và trên biển.

Điều đáng báo động là những thảm họa môi trường có quy mô thiệt hại tầm cỡ, bằng hoặc lớn hơn rất nhiều so với vụ cá biển chết tại một số tỉnh miền Trung không phải là trường hợp hãn hữu ở Việt Nam, mà khá phổ biến. Một ví dụ rõ nhất hiện nay là tác hại rất nghiêm trọng của tình trạng hạn hán. Vẫn biết rằng, hạn hán do El Niño trong năm nay là khó tránh khỏi, nhưng tác hại mà nó mang lại cho các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và nhiều vùng khác sẽ không đến mức nghiêm trọng như hiện nay nếu chúng ta không tàn phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ ven biển và khai thác đến mức cạn kiệt nguồn nước ngầm để làm thủy điện, để phát triển kinh tế.

Với chuyện cá biển chết hàng loạt ở miền Trung, cho đến nay tầm mức tác hại của thảm họa này như thế nào và khả năng phục hồi ra sao vẫn chưa lường hết khi mà nguyên nhân chính vẫn chưa được xác định. Nhưng cái giá phải trả đã hiển hiện rất rõ, đó không chỉ là tài sản, sinh mạng của thế hệ hôm nay, mà còn có thể di hại đến nhiều thế hệ sau.

Đến nay, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà đã lập các đoàn kiểm tra liên ngành, trong đó mời các nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia kiểm tra, đánh giá độc lập đối với các doanh nghiệp xả thải ra biển, trong đó tập trung vào khu vực Vũng Áng (Hà Tĩnh).

Chỉ riêng dự án Formosa, với quy mô sản xuất gần 23 triệu tấn thép khi hoạt động hết công suất cộng với nhà máy điện 1.500 MW, mỗi năm sẽ thải ra hàng chục triệu tấn xỉ quặng, xỉ than và lượng lớn khói, bụi ra môi trường. Việc xử lý khối lượng xỉ quặng và khói bụi khổng lồ này như thế nào, có triệt để hay không; làm cách nào để bảo đảm khí thải và bụi độc hại không phát tán vào không khí và kim loại nặng tồn dư trong xỉ quặng không bị rửa trôi ra sông, biển… vẫn còn là ẩn số.

Nếu không muốn đánh đổi môi trường để phát triển kinh tế bằng mọi giá, thì không thể chỉ thể hiện quyết tâm trên giấy.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s