Dự án nghìn tỷ bỏ hoang: Khi lãng phí đầu tư công nguy hiểm hơn tham nhũng

Posted: May 15, 2016 in Uncategorized
Tags:

(cafef.vn) Theo VTV – Chứng kiến những dự án nghìn tỷ bị “đắp chiếu”, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh bày tỏ sự xót xa nhưng ông cũng không cảm thấy bất ngờ về tình trạng này.

� Xem thêm: “Không nơi nào xài tiền tùy tiện như ở Việt Nam” + Tin khó tin: Đề xuất nhập gà Trung Quốc, nhà máy ngàn tỉ hấp hối.

Chỉ khi các chủ dự án, chủ doanh nghiệp Nhà nước lên tiếng kêu cứu Chính phủ để xin các ưu đãi thì dư luận mới biết thêm về những dự án nghìn tỷ đang được đầu tư sử dụng đồng vốn Nhà nước như thế nào.

Sau 5 năm khởi công, đến năm 2012, dự án mở rộng Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 đã buộc phải dừng lại do thiếu vốn. Nhưng biến động về giá nguyên vật liệu, giá đất đai đã khiến tổng mức đầu tư dự án bị độn lên gấp hơn 2 lần tới 8.000 tỷ đồng. Tính đến nay, dự án đã bị bỏ hoang gần 4 năm.

Tuần qua, báo chí không chỉ dành nhiều giấy mực cho dự án này vì tổng số tiền quá lớn mà nó còn là điển hình của sự đầu tư không hiệu quả của các doanh nghiệp Nhà nước.

Tiến sĩ Vũ Đình Ánh – chuyên gia kinh tế đến từ Học viện Tài chính – bày tỏ sự xót xa khi chứng kiến những dự án nghìn tỷ bị đắp chiếu như hiện nay nhưng ông không cũng cảm thấy bất ngờ về điều này.

“Thú thực tôi không kinh ngạc bởi tôi cũng biết một số dự án quy mô từ nhỏ đến lớn cũng xảy ra tình trạng lãng phí như vậy. Đây không phải là trường hợp đầu tiên và cũng sẽ không phải là trường hợp cuối cùng nếu chúng ta không kiên quyết với vấn đề này” – Tiến sĩ Vũ Đình Ánh nhấn mạnh.

Trong các cam kết quốc tế ở FTA hay TPP, một nội dung rất quan trọng là giảm bớt và xóa bỏ những ưu đãi bất bình đẳng giữa doanh nghiệp Nhà nước và ngoài Nhà nước.

Theo Tiến sĩ Vũ Đình Ánh, vấn đề này không chỉ liên quan đến cam kết quốc tế mà còn liên quan tới chính bản thân các doanh nghiệp Nhà nước: “Dường như những ưu đãi hỗ trợ quá mức đã làm hỏng một số doanh nghiệp Nhà nước. Vụ việc của TISCO và Gang thép Thái Nguyên là minh chứng cho điều đó”.

Bên cạnh đó, chuyên gia kinh tế của Học viện Tài chính cũng đánh giá vấn đề lãng phí xuất phát từ chủ trương đầu tư: “Đây không chỉ là thất thoát về kinh tế, tài chính mà còn cả vấn đề sử dụng nguồn lực, lãng phí cơ hội. Do đó để chống lãng phí trong đầu tư công, việc đầu tiên chúng ta phải làm là việc quyết định chủ trương đầu tư với mỗi dự án. Thứ hai là trong vấn đề triển khai dự án và cuối cùng là trong việc sử dụng khai thác”.

“Lãng phí trong đầu tư công là câu chuyện rất lớn và thiệt hại không kém gì, thậm chí là hơn cả tham nhũng, thất thoát trong đầu tư công” – Tiến sĩ Vũ Đình Ánh khẳng định.

“Không nơi nào xài tiền tùy tiện như ở Việt Nam”

Tuyết Mai – H.Điệp (TTO) – Đó là ý kiến của ông Trần Du Lịch, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM nói khi góp ý Luật ngân sách Nhà nước (sửa đổi).


Toàn bộ khu nhà hiệu bộ, nhà học chính của Trường THPT chuyên Trần Phú
xây xong từ cuối năm 2012 và “bất động” từ đó đến nay – Ảnh: Thân Hoàng

Buổi tọa đàm góp ý kiến sửa đổi dự thảo Luật ngân sách nhà nước (sửa đổi) ngày 12-5 do Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức.

Theo ông Lịch, dự thảo quy định cơ quan có thẩm quyền quyết định việc sử dụng ngân sách nhà nước là cụm từ sử dụng quá rộng, trong khi thực chất ngân sách nhà nước chỉ có hai nơi quyết định là Quốc hội và HĐND các cấp.

Ông Lịch đề xuất luật nên quy định rõ dự toán đã được Quốc hội hoặc HĐND các cấp quyết định, phê duyệt. Việc sử dụng từ ngữ tùy tiện khiến các cơ quan xài tiền một cách tùy tiện.

“Tôi đã đi nhiều nước nhưng không có nước nào xài tiền tùy tiện như VN. Tôi làm việc với Quốc hội Pháp, họ không mời được bữa cơm vì chưa thông qua ngân sách. Ở đây dự thảo viết là cơ quan có thẩm quyền, đó là cơ quan nào?” – ông nói.

Nói về vấn đề giám sát việc chi tiêu ngân sách nhà nước, ông Trần Du Lịch cũng cho rằng thực tế hiện nay người dân không thể nào giám sát được việc chi tiêu ngân sách bởi dự toán ngân sách khi đưa ra Quốc hội toàn đóng dấu mật.

“Tôi đề nghị rất nhiều lần cái này phải sửa lại. Đại biểu của dân, ngân sách là tiền thuế của dân nhưng đưa ra Quốc hội lại là mật, tôi xì ra là tôi vi phạm luật”.

Theo bà Bùi Thị Mai Hoài (Trường ĐH Kinh tế TP.HCM), vấn đề sửa đổi chưa thật sự triệt để, vẫn mang tính chất “quá độ”, chắp vá. Khi mà triết lý quản lý ngân sách Nhà nước (NSNN) vẫn vẫn nghiêng về tuân thủ chứ chưa quản lý NSNN theo kết quả đầu ra thì luật cần bổ sung những qui định để tính công khai, minh bạch phải gắn với trách nhiệm giải trình các thông tin được công khai và đảm bảo sự tham gia thật sự của người dân vào trong hoạt động quản lý NSNN. Theo đó, cần thiết phải bổ sung thêm 1 điều về quyền yêu cầu cung cấp thông tin về NSNN của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Về trách nhiệm giải trình thì Dự thảo Luật chưa có một điều khoản riêng, mà nằm lẫn trong các điều khoản khác và chỉ là giải trình chủ động của các cấp ngân sách, của đơn vị dự toán chứ chưa có nội dung qui định về giải trình theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức là những đối tượng chịu tác động hoặc thụ hưởng trực tiếp từ việc thực hiện các nhiệm vụ thu, chi NSNN.

Về quyền giám sát của công dân, đề nghị cần bổ sung thêm một khoản về quyền giám sát trực tiếp và gián tiếp của công dân: “Công dân có quyền giám sát trực tiếp hoặc giám sát gián tiếp thông qua các tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội đại diện cho mình về việc lập, phân bổ, chấp hành và quyết toán ngân sách nhà nước ở các cấp ngân sách”.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu cũng nêu ra thực tế hiện nay có rất nhiều quỹ dự phòng, theo các đại biểu thì hiện có hơn 70 quỹ ở trung ương, tuy nhiên toàn bộ số tiền trong quỹ đều nằm im một chỗ, trong khi ngân sách thiếu thì không thể sử dụng tiền các quỹ đó được.

Theo các đại biểu, đây là vấn đề tồn tại lớn nhất của ngân sách hiện nay.

Tin khó tin: Đề xuất nhập gà Trung Quốc,
nhà máy ngàn tỉ hấp hối

Lâm Chí Công (LĐ) – Ngỡ ngàng và bức xúc nhất ngày cuối tuần vẫn là tin Cục Thú y của bộ Nông đề xuất nhập khẩu gà từ Trung Quốc trong khi gà trong nước có lúc phải đem tiêu huỷ. Trong khi đó, trên 24 nghìn tiến sĩ, đa phần là tiến sĩ cấp học viện trở lên không tài nào trả lời nổi các câu hỏi của đời sống dân Việt như vì sao xe máy nổ,… Tin khó tin hôm nay khuyến cáo về thói quen ăn chân gà, mề gà không rõ nguồn gốc rất có thể trúng độc.

1. Đề xuất gây sốc, ăn nội tạng gà nhập không rõ nguồn gốc có thể bị đầu độc

Đúng là quá ngỡ ngàng. Quá bức xúc. Cục Thú y thuộc bộ Nông đề xuất cho nhập khẩu gà giống từ Trung Quốc vào Việt Nam để… kiểm soát dịch bệnh (!?). Hiệp hội những người chăn nuôi, các chủ trang trại nước Việt đã lên tiếng phản đối kịch liệt, rằng gà giống trong nước đã sản xuất rất tốt cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng nhu cầu của người chăn nuôi. Có những thời điểm dư thừa, các cơ sở sản xuất gà giống phải tiêu huỷ.

H1
Gà giống Việt Nam có lúc dư thừa phải tổ chức tiêu huỷ. Ảnh: TTO

Từ đề xuất này, đã hé lộ nhiều thông tin về gà có nguồn gốc từ TQ. Gà thải loại từ TQ đã tràn vào nội địa VN không được kiểm soát làm ảnh hưởng, thiệt hại nền chăn nuôi gia cầm trong nước. Các chuyên gia cho rằng đề xuất nhập gà giống TQ là vô lý và gây nguy hiểm cho ngành chăn nuôi.

H2
Gà thải loại của Trung Quốc có thời điểm nhập lậu ồ ạt vào Việt Nam
gây khó khăn cho ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam. Nguồn: Internet

Tôi đặc biệt lưu ý để những người thuộc nhóm nghiện nội tạng gia cầm có thông tin: Số lượng lớn chân, cánh, đùi, mề gà đã được tạm nhập vào VN để tái xuất nhưng đã đưa ra thị trường tiêu thụ. Một quan chức nói rằng số sản phẩm gà này không chỉ làm người chăn nuôi của chúng ta điêu đứng mà còn có nguy cơ đầu độc người tiêu dùng.

Xem tại đây

2. Hàng ngàn tỉ, ngàn tỉ bỏ hoang, cháy, hấp hối…

Mới nhất là nhà máy thép 1.700 tỉ trong khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) bỏ hoang nhiều năm đã bất ngờ bốc cháy, thiệt hại nhiều thiết bị nằm bãi lâu nay. Ở Ninh Bình nhà máy đạm 12 nghìn tỉ sau 4 năm hoạt động lỗ hơn 2 nghìn tỉ đã ngừng hoạt động vì máy móc hư hỏng, sản phẩm không bán được. Hôm qua, Tiền Phong đã dùng từ “hấp hối” khi đưa tin nhà máy sợi Đình Vũ đầu tư 7 nghìn tỉ, đã ngừng hoạt động chỉ sau một năm hoạt động, hơn 2 nghìn tỉ vốn chủ sở hữu đã đội nón ra đi…

H3
Nhà máy 12 nghìn tỉ sau 4 năm hoạt động lỗ 2 nghìn tỉ, hiện ngừng hoạt động

Chuyên gia kinh tế – TS Vũ Đình Ánh nói ông xót xa trước thực trạng dự án nghìn tỉ bỏ hoang nhưng không bất ngờ, vì theo ông đây không phải là đầu tiên và chưa phải cuối cùng, nếu không chịu cải cách. Và ông cho rằng vấn đề còn nghiêm trọng hơn cả tham nhũng.

H4
Nhà máy 7 nghìn tỉ hấp hối sau 1 năm hoạt động đã có 2 nghìn tỉ đội nón ra đi 

Câu hỏi tại sao như được “giải mã” một phần khi ngày 13.5, các báo đồng loạt đưa tin về việc truy tố ông Phạm Công Danh – người đã từng có 6 năm tù về tội chiếm đoạt tài sản, nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VNCB, vì đã làm thất thoát, thiệt hại 7 nghìn tỉ đồng thông qua các hoạt động vay, cho vay vốn, đầu tư dự án…

Xem tại đây —  Tại đây   —  Tại đây   —  Tại đây   —  Và tại đây

3. Quốc hội Pháp không mời được bữa cơm và chuyện xài tiền ở xứ Việt

“Không nơi nào xài tiền tuỳ tiện như ở Việt Nam” – dân biểu Trần Du Lịch nói. “Tôi đã đi nhiều nước nhưng không có nước nào xài tiền tùy tiện như VN. Tôi làm việc với Quốc hội Pháp, họ không mời được bữa cơm vì chưa thông qua ngân sách. Ở đây dự thảo viết là cơ quan có thẩm quyền, đó là cơ quan nào?” – ông Lịch nói tại toạ đàm về sửa đổi Luật ngân sách nhà nước.

H5
Tranh biếm họa

Về việc giám sát chi tiêu ngân sách, hiện tại người dân không được giám sát, do quyết toán ngân sách bị đóng dấu mật. Ông Lịch nói “Tôi đề nghị rất nhiều lần cái này phải sửa lại. Đại biểu của dân, ngân sách là tiền thuế của dân nhưng đưa ra Quốc hội lại là mật, tôi xì ra là tôi vi phạm luật”.

H6
Tranh biếm họa

Các đại biểu Quốc hội TP.HCM cũng cho biết hiện Việt Nam có rất nhiều quỹ dự phòng, với hơn 70 quỹ, nhưng nghịch lý là toàn bộ tiền của quỹ nằm im một chỗ, khi ngân sách thiếu cũng không được sử dụng.

Tôi thống nhất cao với các dân biểu Sài Gòn rằng cần phải quy định rõ trách nhiệm giải trình về thu, chi ngân sách gắn với quyền của người dân trong giám sát, công khai, minh bạch thu chi ngân sách quốc gia. Đây không chỉ là đòi hỏi chính đáng của người dân mà còn là sự đáp ứng, phù hợp yêu cầu và thông lệ quốc tế. Không thể vừa xài tiền dân tuỳ tiện lại vừa bí mật với dân nữa.

Xem tại đây

4. 24 ngàn tiến sĩ lơ lửng và địa chỉ đuổi bọn cắp ô

Chủ tịch thành phố HCM Nguyễn Thành Phong cam kết trước cử tri là sẽ cho nghỉ việc tất cả những cán bộ nhũng nhiễu, tiêu cực, yếu kém, không làm được việc. Nghe vậy, dân Sài Gòn mơ ước, sắp tới, đội quân cán bộ không làm được việc, năng lực yếu kém nghe đến TPHCM là khiếp đảm giống như bọn tội phạm nghe đến TPHMC là khiếp đảm mà Bí thư Đinh La Thăng vừa đặt ra mục tiêu cho các lực lượng chống tội phạm.

H7
Tranh biếm họa

Hôm qua nhà báo Lê Thanh Phong đã giới thiệu với ông Chủ tịch thành phố một số địa chỉ cụ thể để đuổi “bọn cắp ô”: Một là, hãy xử ngay tay phá hoại tại cái Cty mà Bí thư Đinh La Thăng gọi là “Công ty phá hoại môi trường”. Hai là, xử ngay các chủ tịch phường bất tài vô dụng vì để vỉa hè bị lấn chiếm làm quán ăn, quán nhậu, điểm gửi xe… Ba là, xử ngay cán bộ, công an chịu trách nhiệm quản lý các địa bàn vì để xảy ra tình trạng biến phố thành “thị trường” của bọn trộm cướp, chợ chuyên bán đồ gian…

Nhân quyết tâm đuổi bọn “sáng cắp ô đi chiều cắp ô về”, hôm qua dân biểu Lê Như Tiến đã “nổ” về một vấn đề đã rất cũ bằng một giọng rất mới và mạnh mẽ: 24 ngàn tiến sĩ là quá nhiều, nhưng có làm được gì cho cuộc sống không, hay chỉ lơ lửng trên mây? Xe máy nổ, cá chết… có trả lời được không? Đặc biệt, ông Tiến nói xu hướng quan ngại là tiến sĩ “chui” vào cơ quan quản lý. Tiến sĩ là để nghiên cứu, giảng dạy chứ không phải thành nhà quản lý.

Tôi nghĩ đã tới lúc phải tiến hành một cuộc tổng tiến công giảm danh tiến sĩ như kiểu giảm biên chế và đuổi bọn cắp ô vậy. Giải pháp cũng sẽ rất ít tốn kém: Mở một cuộc thi tiếng Anh, chỉ cần trình độ tương đương B thôi đã loại được kha khá tiến sĩ “sa ve” (save) và “phi le” (file). Việc để loại tiếp theo trong số còn lại xin nhường đề thi cho các chuyên gia.

Xem tại đây   —  Và tại đây

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s