Chuyện cá chết và ước mơ

Posted: May 27, 2016 in Uncategorized
Tags:

Thạch Đạt Lang (Ba Sàm) – Chuyến viếng thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ – Barack Obama đã chấm dứt, chiếc máy bay Air Force One đã rời phi trường Tân Sơn Nhất để đưa ông đi Tokyo – Japan tham dự hội nghị G-7 vào buổi chiều ngày 25.05.2016.

� Xem thêm: Thảm họa Formosa: khi sự tồi tệ đã vượt mọi giới hạn.


Người dân Sài Gòn xuống đường đón TT Obama.

Tuy vậy, dư âm của cuộc thăm viếng này sẽ còn kéo dài một thời gian nữa, ít nhất cũng phải 5-7 ngày. Báo chí, truyền thông, trong cũng như ngoài nước đang còn bàn nhiều đến những gì hai chính phủ đã ký kết, từ hợp đồng cung cấp vũ khí sát thương đến mua 100 máy bay Boeing 737-MAX… Trong dân chúng thì những chuyện bên lề của ông Obama như chuyện ăn bún chả, đội mưa đi thăm dân ở Hà Nội, chuyện thăm chùa Ngọc Hoàng, gặp gỡ doanh nhân, hội thảo với giới trẻ ở Sàigòn… chắc chắn cũng sẽ rôm rả không kém.

Bên cạnh sự hân hoan, thích thú được gặp gỡ, nhìn  thấy ông Obama của người dân Việt Nam, vẫn có những mảng tối mà ông Obama đã nhắc đến trong cuộc nói chuyện với đại diện giới trẻ tại GEM Center. Đó là việc ngăn chận, giam lỏng tại tư gia nhiều nhà tranh đấu cho dân chủ, tự do, nhân quyền cho Việt Nam như Tiến sĩ Nguyễn Quang A, nhà báo Đoan Trang, ca sĩ Lâm Ngân Mai, A Lầu…

Những người này không biết vì lý do gì đã bị chế độ CSVN cấm cản, cho công an mặc thường phục, hoặc bắt cóc, hoặc giam lỏng, không cho họ đi đón, chào ông Obama. Lý do chắc chắn không phải họ là khủng bố.

Trong những ngày vui này, người dân thành phố tạm thời quên đi một sự kiện vô cùng quan trọng liên quan đến sự tồn vong của dân tộc: Gần hai tháng đã trôi qua, cá tiếp tục chết hàng loạt dọc theo bờ biển Việt Nam cũng như vào sâu trong sông, lạch, ao, hồ làm điêu đứng hàng trăm ngàn ngư dân và những người nuôi trồng thủy sản.

Chế độ CSVN tiếp tục im lặng một cách lì lợm, nhất quyết không thông báo tin tức điều tra, đồng thời huy động công an, quân đội tiếp tục ngăn chận mọi cố gắng tìm hiểu nguyên nhân của người dân, quyết tâm bảo vệ nguồn xả thải của khu công nghiệp Formosa và phó mặc cho ngư dân đối phó với thảm họa.

Ảnh hưởng việc cá chết hàng loạt đã tác động mạnh đến sinh hoạt của dân chúng trên cả nước, nhưng tại Hà Nội và các thành phố lớn như Sàigòn, Đà Nẵng, Nha Trang… chưa biểu hiện rõ. Người dân chỉ mới tỏ thái độ thụ động bằng cách không ăn cá, không tiêu thụ hải sản, các sản phẩm chế biến từ hải sản được sản xuất trong nước sau ngày 06.04.2016.

Trong lúc hàng chục ngàn hay hàng trăm ngàn cánh tay ở Hà Nội, Sàigòn nô nức vẫy chào cùng những cặp mắt chăm chú theo dõi bước chân của Tổng thống Obama qua truyền hình thì ngư dân tại 4 tỉnh miền trung và nhiều nơi khác trên đất nước vẫn đang phải đối mặt với thảm họa kinh hoàng kéo dài chưa biết bao giờ ngưng.

Biển đã chết, nguồn sinh kế của hàng trăm ngàn gia đình ở Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng và nhiều nơi khác đã bị hủy diệt. Cái đói hiện rõ trước mắt từng ngày, từng giờ, 15kg gạo với vài trăm ngàn trợ giúp của chế độ CS Hà Nội chỉ giúp họ cầm cự được dăm bữa, nửa tháng.

Cũng có nguồn tin cho rằng Nguyễn Xuân Phúc đã ra chỉ thị là mỗi ghe, tàu đánh cá không ra khơi được sẽ nhận 5 triệu VNĐ tiền yểm trợ nhưng chưa chủ ghe nào nhận được số tiền này. Nếu nhận được số tiền này thì một gia đình ngư dân 3-4 nhân khẩu, ăn tiêu tằn tiện, dè xẻn thì cầm cự được 2 tháng. Sau đó họ sẽ phải làm gì để sinh sống?

Nhiều gia đình ngư dân chết đứng, trắng tay với những khoản nợ khổng lồ khi vay mượn nhà băng sắm sửa tàu, thuyền, dụng cụ đánh bắt, nay đang nằm phơi sương, gió ngoài bãi đã gần 2 tháng.

Sau đợt trợ giúp nhỏ giọt nói trên, nhà cầm quyền Hà Nội không có thêm hành động thực tế hay kế hoạch nào khác để đối phó với thảm họa ngoài sự im lặng như một bức tường đá.

Trọng, Phúc, Quang, Ngân, không một ai trong tứ đầu chế trực tiếp đi đến Kỳ Anh, Hà Tĩnh tìm hiểu sự tình, thăm hỏi, ủy lạo ngư dân, họ tránh tuyệt đối nhắc đến Formosa còn hơn tránh hủi.

Các ủy ban nhân dân, phòng, sở của các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế noi gương thượng cấp im lặng, hoặc trơ như đá, hoặc trốn mất biệt, coi như cá chết là chuyện của ai, xẩy ra ở đâu đâu chứ không trong địa phương, dưới quyền quản lý của mình.

Không hề thấy sở, bộ Tài Nguyên-Môi Trường của địa phương hay trung ương đưa ra thêm một kết quả khảo nghiệm nào mới sau ngày 28.04.2016 về nguyên nhân cá chết, cũng không có kế hoạch cải tạo môi sinh nào được đề cập tới.

Tại Hà Nội, Sàigòn, Hà Tĩnh, chế độ CS áp dụng chiến thuật im lặng và đàn áp, kiên quyết bịt miệng người dân, dùng tất cả các phương tiện từ công khai đến hèn hạ, lén lút, kể cả việc chặn tin tức loan truyền trên mạng, qua tin nhắn có những chữ liên quan đến cá chết và Formosa.

Cuộc thăm viếng của Tổng thống Obama làm cho những cuộc biểu tình bất bạo động đòi hỏi sự trả lời minh bạch của người dân với chế độ CS Hà Nội về nguyên nhân thảm họa bị đẩy vào trong bóng tối. Không biết có bộc phát trở lại hay sẽ đi vào quên lãng như cuộc cách mạng dù ở Hong Kong năm 2014?

Căn cứ vào những hình ảnh phổ biến trên mạng, ước tính số lượng người đón chào Tổng Thống Obama ở Hà Nội là vài ngàn đến khoảng chục ngàn, ở Sàigòn đông hơn, có thể lên tới vài chục ngàn. Lý do Hà Nội ít người hơn có thể là vì trời tối khuya, nhiều người đã đi ngủ.

So sánh lượng người xuống đường biểu tình về nguyên nhân cá chết hàng loạt với số người chào đón ông Obama, người ta thấy một sự chênh lệch quá lớn, tỉ lệ tham gia xuống đường cao lắm có lẽ chỉ khoảng 5-10% so với đi đón ông Obama. Tỉ lệ này còn đáng buồn hơn nữa nếu so với đám đông đi dâng lễ, xin lộc ở đền thờ vua Hùng ngày 16.04.2016.

Sự chênh lệch quá nhiều giữa số người đi đón Tổng thống Obama và xuống đường biểu tình, cho thấy dân trí người Việt Nam vẫn còn rất thấp kém. Hầu hết vẫn hi vọng, trông chờ một thế lực từ ngoại quốc đem đến cho mình tự do, dân chủ, nhân quyền…hoặc cũng có thể rất nhiều người trong số đó không nghĩ gì xa xôi hơn là muốn nhìn thấy tận mắt Tổng Thống của cường quốc số 1 thế giới.

Ai cũng biết, còn chế độ cộng sản cai trị là còn độc tài, bất công, áp bức, gian trá, lưu manh, nghèo đói, bất an… Ai cũng biết họa mất nước đang kề cận, kể cả cán bộ, đảng viên đảng cộng sản, công an, tướng lãnh quân đội…

Rất nhiều người khát khao một sự thay đổi thể chế nhưng lại rất ít người dám bày tỏ thái độ, lên tiếng hay hành động vì sợ sự đàn áp, giam giữ, trả thù tàn bạo của chế độ.

Thảm họa cá chết hàng loạt đã làm thức tỉnh nhiều người nhưng chưa đủ. Từ thức tỉnh đi đến hành động vẫn còn là một bước khá xa. Nhận thức được sự việc đã là một bước tiến, nhưng từ nhận thức dẫn đến hành động đòi hỏi một sự can trường, vượt qua nỗi sợ.

Ước mơ có được sự trợ giúp của một thế lực, một quốc gia khác để làm dấy lên một cuôc cách mạng dù là bất bạo động để thay đổi thể chế hiện nay tại Việt Nam là một ước mơ viễn vông, xa rời thực tế. Lời nhắn nhủ của Tổng Thống Obama với giới trẻ tại Sàigòn ngày 25.05.2016 rất rõ ràng: Số phận, tương lai đất nước Việt Nam chỉ do người Việt Nam quyết định.

Một cuộc Cách Mạng Hoa Lài như ở Tunisia năm 2011 hay Cách Mạng Dù ở Hongkong năm 2014 sẽ khó lòng xẩy ra tại Việt Nam khi dân trí còn quá thấp, dân khí quá yếu hèn, sợ hãi sau 71 năm bị cộng sản cai trị, tuyên truyền đầu độc.

Đối diện với cái đói trước mặt, hàng trăm ngàn ngư dân ở 4 tỉnh miền trung vẫn nhẫn nhục, chịu đựng, trông chờ sự bố thí dăm kí gạo của chế độ CS Hà Nội hoặc chạy đôn đáo, vay nóng khắp nơi để có cái ăn, vẫn không dám rủ nhau, kéo đến các UBND, yêu cầu trả lời minh bạch lý do tại sao cá chết.

Biểu tình, xuống đường phản đối sự mờ ám, bất minh của CS Hà Nội lại do người dân thành phố phát động, nhưng cũng không lôi kéo được tuyệt đại đa số thờ ơ, lãnh cảm ngay cả với thảm họa mà sớm hay muộn họ cũng sẽ bị ảnh hưởng, tác động, không cách nào tránh khỏi.

Giả sử rằng, nếu tất cả ngư dân ở những miền, vùng cá chết hàng loạt xuống đường kéo đến các UBND tỉnh, cùng lúc đó Hà Nội, Sàigòn, Đà Nẵng, Nha Trang xuống đường đồng hành với số lượng người như đi đón Obama thì Hà Nội sẽ giải quyết như thế nào? Có dám ra lệnh bắn giết, đem súng đạn, xe tăng, hơi cay đến đàn áp không?

Chắc chắn chế độ CSVN không khoan nhượng, sẽ ra tay đàn áp, điều động công an và nếu cần cả quân đội để dẹp biểu tình. Lịch sử đã chứng minh cộng sản chưa hề tiếc máu dân cho mục đích, địa vị, quyền lực của mình.

Chuyện gì sẽ xẩy ra sau đó? Chưa thể có câu trả lời rõ ràng. Nó tùy thuộc vào thời điểm đó, quân đội sẽ đứng về phía nào? Dân hay chế độ? Nếu đứng về phía dân, quân đội phải dẹp tan công an và chế độ sẽ sụp đổ. Còn ngược lại thì đất nước sẽ trở thanh một tỉnh tự trị của Tầu Cộng, không có con đường nào khác.

Chế độ CS Hà Nội sẽ có hành động gì với đường ống xả thải của Formosa trong thời gian tới? Chẳng có chuyện gì hết, ngoài những tuyên bố trấn an bla, bla… để rồi sau đó tất cả rồi sẽ chìm dần vào quá khứ. Cá chết mặc cá, dân chết mặc dân, đảng sống là đủ.

Thảm họa Formosa: khi sự tồi tệ đã vượt mọi giới hạn

Nguyễn Gia Kiểng (Dân Luận) Theo eThongLuan – Thảm họa Formosa Vũng Áng đang khiến mọi người Việt Nam vừa lo sợ vừa phẫn nộ trong gần hai tháng qua. Lo sợ vì mức độ nghiêm trọng của những thiệt hại và tiềm năng thiệt hại lâu dài. Phẫn nộ vì điều không thể xảy ra đã xảy ra và vì thái độ của những người cầm quyền.


Hàng tấn cá chết bất thường không rõ nguyên nhân
trôi dạt vào vùng biển Quảng Trị. Ảnh: Trần Tĩnh

Như mọi người đều đã biết, từ ngày 6/4 hàng trăm, hàng ngàn tấn cá đã chết, chết dạt vào bờ hay chết chìm đáy biển, vì vùng biển duyên hải miền Trung bị nhiễm độc. Khu vực nhiễm độc mới đầu từ Hà Tĩnh tới Thừa Thiên rồi dần dần lan rộng xuống phía Nam và tỏa rộng ra khơi. Ước lượng chung là vùng biển nhiễm độc hiện nay dài hơn 400 Km và rộng hơn 30 Km. Để làm nhiễm độc một vùng biển rộng lớn như vậy người ta đã phải xả xuống biển một khối lượng cực lớn những hóa chất cực độc. Thiệt hại đã rất kinh khủng.

Nghề cá Việt Nam, đánh bắt cũng như nuôi, đang là công ăn việc làm của hơn một triệu rưỡi gia đình, sản xuất 7 triệu tấn tôm cá trị giá 15 tỷ USD mỗi năm trong đó có gần 7 tỷ USD xuất khẩu. Nghề cá đang đứng trước nguy cơ phá sản. Sau đó là các hoạt động sản xuất nước mắm, sản xuất muối, công nghiệp thực phẩm v.v. đang nuôi sống hàng triệu gia đình. Ngành du lịch, với 8 triệu lượt người thăm viếng Việt Nam và số thu nhập 15 tỷ USD năm 2015, sẽ bị sút giảm nặng nếu không phá sản luôn kéo theo sự suy sụp của các ngành hàng không, chuyên chở, khách sạn, nhà hàng ăn uống v.v. Những ngành này có thể sụp đổ vĩnh viễn nếu nhà máy thép Formosa vẫn tiếp tục hoạt động.

Thiệt hại kinh tế và vật chất chưa thể ước lượng hết được nhưng chắc chắn không bằng những thiệt hại gây ra cho con người Việt Nam. Nhiều người đã ăn phải cá nhiễm độc, nhiều người sẽ còn ăn phải cá nhiễm độc với những hậu quả có thể chỉ xuất hiện sau này.

Biển là tất cả đối với chúng ta. Chúng ta gọi quốc gia là “nước”, và nước trước hết là biển. Biển không chỉ là một nguồn hải sản và các mỏ dầu và khí đốt ngoài khơi. Biển mở rộng lãnh thổ, đưa Việt Nam hội nhập vào thế giới và đem thế giới đến với Việt Nam. Biển là tính mạng của chúng ta. Biển bị hư hại là tất cả bị hư hại. Và biển đã nhiễm độc.

Trước một thảm kịch quốc gia như vậy thái độ của chính quyền cộng sản đã gây kinh ngạc và phẫn nộ.

Nguyên nhân của việc biển nhiễm độc, và nhiễm độc như thế nào, có thể khẳng định sau một vài giờ hay cùng lắm là một vài ngày, vả lại ai cũng biết rồi. Công ty Formosa cũng đã nhìn nhận trách nhiệm khi viên giám độc đối ngoại của họ “lỡ lời” tuyên bố Việt Nam phải chọn giữa tôm cá và thép. Nhưng chính quyền cộng sản đã cố tình câu giờ, trì hoãn, bao che cho công ty Formosa, không những thế còn đàn áp thô bạo những người chỉ biểu tình một cách ôn hòa để bày tỏ sư quan tâm chính đáng với môi trường. Không ngạc nhiên nếu trong vài ngày nữa họ đưa ra kết luận rằng Formosa không có hay không chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Những người lãnh đạo cao nhất của chế độ, tổng bí thư Đảng Cộng Sản, chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch quốc hội đều im lặng như không có gì quan trọng xảy ra. Họ trơ lì và xấc xược. Họ coi thường nhân dân Việt Nam vì cậy có bạo lực. Họ hành xử như một lực luợng chiếm đóng nước ngoài.

Đã có câu kết với nước ngoài

Lý do của sự trơ lì này là vì một sự thật đang được phơi bày: đã có sự câu kết bất chính giữa chế độ cộng sản và các thế lực tài phiệt nước ngoài, ở đây là công ty Formosa.

Trước hết cần ý thức rằng Việt Nam không có lý do gì để thiết lập một công ty thép với qui mô lớn như công ty Formosa tại Vũng Áng (với công xuất dự trù 22 triệu tấn thép mỗi năm, 7,5 triệu tấn trong giai đoạn đầu). Kỹ nghệ thép rất ô nhiễm và nước ta đất hẹp người đông – Việt Nam phải được coi như một thành phố lớn – không thể chấp nhận những kỹ nghệ ô nhiễm. Hơn nữa Formosa lại là công ty nổi tiếng nhất trên thế giới về gây ô nhiễm, đã từng được giải “hành tinh đen”.

Chúng ta lại cũng gần như không có mỏ sắt. Trữ lượng quặng sắt của chúng ta chỉ vào khoảng 500 triệu tấn và phân tán trên 200 mỏ nhỏ nên phần lớn không khai thác được trên quy mô kỹ nghệ. Hiện nay ngành gang thép Việt Nam đã phải nhập khẩu quặng sắt dù chỉ sản xuất chưa tới 500.000 tấn mỗi năm. Lập luận cho rằng thiết lập nhà máy thép Formosa Vũng Áng để khai thác mỏ sắt Thạch Khê chỉ là thuần túy bịp bợm. Mỏ Thạch Khê không thể khai thác được vì nằm sát bờ biển và sâu dưới mức nước biển; giá thành quặng sắt sẽ rất cao so với giá quặng nhập khẩu và sẽ phải bơm hàng ngày nhiều triệu mét khối nước bẩn ra biển, nghĩa là sẽ giết chết vùng biển Hà Tĩnh. Mục đích thực sự của nhà máy này chỉ có thể là để sử dụng quặng thép ở tỉnh Hà Bắc của Trung Quốc, nơi có một trữ lượng quặng sắt rất lớn, 10 tỷ tấn theo một số ước lượng, nhưng không thể có thêm nhà máy thép được nữa vì đã quá ô nhiễm. Đây là một âm mưu xuất khẩu ô nhiễm của Trung Quốc sang Việt Nam. Những phát giác gần đây cho thấy Formosa tuy trên danh nghĩa là một công ty Đài Loan nhưng rất gắn bó với Trung Quốc.

Chúng ta càng không có lý do để xây dựng một nhà máy thép lớn vì kỹ nghệ thép cũng đang thua lỗ và suy sụp trên khắp thế giới. Một thí dụ là cổ phiếu của công ty ArcelorMittal, công ty thép lớn nhất thế giới, đã mất 90% trị giá trong gần mười năm qua. Điều này chắc chắn chính quyền CSVN phải biết vì hai khu gang thép Thái Nguyên và Lào Cai –thành lập do hợp tác với Trung Quốc- đều đang khốn đốn. Thái Nguyên kể như đã phá sản, còn Lào Cai tuy mới chỉ hoạt động từ tháng 12-2014 đã lỗ gần 50 triệu USD, trong đó 30 triệu USD riêng trong năm 2015, và đang trong tình trạng hiểm nghèo sau khi đã gây ô nhiễm nặng. Nhà máy thép Lào Cai này sử dụng 1000 công nhân, tính ra mỗi công nhân tốn 30.000 USD mỗi năm.

Như vậy phải nhấn mạnh rằng ngay cả nếu có ai đó đề nghị xây dựng biếu không chìa khóa trao tay cho chúng ta một nhà máy thép lớn và hiện đại thì chúng ta cũng vẫn phải từ chối. Dầu vậy chính quyền CSVN đã không chỉ cho Formosa thiết lập nhà máy thép mà còn cho hưởng những ưu đãi đặc biệt. Đảng Cộng Sản đã buộc Việt Nam phải mua một gánh nặng độc hại với giá đắt.

Và không phải chỉ có thế.

Mùa hè 2014 trong vụ giàn khoan HD 981, chính quyền cộng sản đã cho công an và côn đồ giả làm người biểu tình phản đối Trung Quốc đập phá nhiều khu công nghiệp trong đó có Vũng Áng, rồi sau đó mượn cớ an ninh để thỏa mãn những đòi hỏi không thể chấp nhận được của Formosa, như cho Formosa hưởng qui chế gần như tự trị, được hưởng một chế độ thuế rất ưu đãi, không bị thu hồi đất, có quyền bán quyền sử dụng đất cho công nhân viên, không bị kiểm soát hay thanh tra, kể cả về xử lý chất thải, bởi một bộ hay cơ quan nào của Việt Nam mà chỉ trực tiếp liên hệ với văn phòng thủ tướng v.v. Không biết ngoài Formosa chính quyền cộng sản Việt Nam có còn làm những nhượng bộ tương tự với công ty Trung Quốc nào khác không.

Chính sự kiện không bị kiểm soát về xử lý chất thải đã đưa đến tại họa môi trường mà chúng ta đang chứng kiến. Một vài tuyên bố của một số quan chức xác nhận điều này. Thí dụ như ông Phan Lam Sơn phó giám đốc Sở Tài Nguyên – Môi Trường tỉnh Hà Tĩnh nói: “Khi thấy nghi vấn thì cơ quan chức năng mới kiểm tra và lấy mẫu xét nghiệm, chúng tôi không lấy mẫu định kỳ hay đột xuất kiểm tra. Họ tự lấy mẫu và thông số gửi cho cơ quan chức năng kiểm định là việc làm hợp lý, không có gì là không khách quan”. Không lấy mẫu xử lý chất thải cũng không kiểm tra, chỉ hoàn toàn dựa vào báo cáo của Formosa mà cho là “hợp lý, không có gì là không khách quan”! Vụ phó Vụ Nuôi Trồng Thủy Sản của Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Phạm Khánh Ly cho biết là đoàn công tác của bộ không có quyền vào kiểm tra tại Khu Công Nghệ Vũng Áng.

Thật là không thể tưởng tượng được. Ở mức độ này ngay cả sự ngu dốt tuyệt đối cũng không thể giải thích tất cả, còn phải có cả tham nhũng, cố ý câu kết với nước ngoài, cố ý phản bội quyền lợi của dân tộc để mưu lợi ích cá nhân.

Những ai phải chịu trách nhiệm?

Chính quyền cộng sản đã gây ra một thảm họa chưa từng có cho đất nước với những thiệt hại vô cùng lớn có thể kéo dài trong rất nhiều năm. Toàn ban lãnh đạo Đảng Cộng Sản phải chịu trách nhiệm nhưng trước hết là Nguyễn Tấn Dũng và Trần Đại Quang, thủ tướng và bộ trưởng công an cho tới gần đây. Họ là hai nhân vật có quyền lực lớn nhất trong chính phủ. Chính họ đã cho công an huy động cả chục ngàn côn đồ tới đập phá các khu công nghiệp trong đó có Vũng Áng. Phải nhấn mạnh là không làm gì có “những phần tử quá khích” nào cả, như luận điệu của chính quyền sau đó. Càng không phải là những người dân chủ đã xuống đường phản đối giàn khoan HD 981 xâm phạm lãnh hải Việt Nam một cách ôn hòa. Anh em dân chủ không có khả năng huy động nhiều người như thế ngay cả tại Sài Gòn và Hà Nội. Đây chỉ là những công an giả làm côn đồ và những côn đồ do công an điều động tới với chỉ thị là đập phá các xí nghiệp để sau đó chính quyền có cớ thỏa mãn những đòi hỏi vô lý của các công ty nước ngoài, trong đo có đòi hỏi đặt Formosa gần như ngoài vòng kiểm soát của nhà nước Việt Nam, kể cả kiểm soát về xử lý chất thải. Hai nhân vật này phải trực tiếp chịu trách nhiệm về thảm họa mội trường mà nước ta đang phải gánh chịu. Điều đáng ngạc nhiện là cho tới nay tội đặc biệt nghiêm trọng này chưa bị tố giác một cách mạnh mẽ như đáng lẽ phải có.

Ngay sau hai ông này là ông phó thủ tướng Hoàng Trung Hải, ông này hiện diện bên cạnh ông Nguyễn Tấn Dũng hầu như trong mọi quyết định quan trọng liên quan đến những ưu đãi dành cho Formosa.

Một người cũng rất đáng trách là ông Võ Hồng Phúc. Ông này là bộ trưởng Kế Hoạch và Đầu Tư vào lúc dự án khu công nghiệp Vũng Áng được thành lập. Là một kỹ sư về mỏ ông Phúc phải thấy sự vô lý cùng cực của dự án nhà máy thép Formosa. Ông đã bất tài hay đã là đồng lõa?

Bùi Quang Vinh, bộ trưởng Kế Hoạch và Đầu Tư sau Võ Hồng Phúc, đã thấy sự vô lý của những đòi hỏi của Formosa nhưng đã chỉ phản đối có lệ. Ông Bùi Quang Vinh càng đáng bị qui trách vì ông từng là chủ tịch ủy ban nhân dân rồi bí thư tỉnh ủy Lào Cai và đã phải biết bi kịch tài chính cũng như môi trường của nhà máy thép Lào Cai.

Bộ Tài Nguyên và Môi Trường được thành lập từ 14 năm nay với bốn thứ trưởng, 4 tổng cục, 14 cục như Cục Thẩm Định và Đánh Giá Tác Động Môi Trường, Cục Kiểm Soát Ô Nhiễm v.v. nhưng hoàn toàn vô tích sự, không đưa ra được một đạo luật nào về xử lý chất thải cả. Việc xác định nguyên nhân khiến cá chết cũng phải nhờ những chuyên gia nước ngoài. Cho đến nay đại bộ phận chất thải của các nhà máy Việt Nam được xả thẳng ra thiên nhiên không có xử lý trước. Theo báo chí nước ngoài phải đợi đến tháng 7 này chính quyền Việt Nam mới thảo luận với một số công ty Mỹ chuyên môn về môi trường do Bộ Thương Mại Mỹ giới thiệu về xử lý chất thải. Sau khi biển bị ô nhiễm và cá chết hàng loạt thứ trưởng Tài Nguyên và Môi Trường Võ Tuấn Nhân khẳng định rằng đường ống xả thải ra biển của Formosa có giấy phép và không có gì sai trái cả, để rồi sau đó bộ trưởng Trần Hồng Hà tuyên bố Formosa làm như vậy là phạm pháp. Có lẽ Võ Tuấn Nhân đã nói thực, nhưng ai đã cho phép Formosa đặt ống xả thải (đường kính 1,4 m và dài 1400 m) ngay dưới đáy biển?

Bộ công an, với Cục Phòng Chống Tội Phạm Môi Trường, đã làm gì ngoài việc đàn áp những người biểu tình ôn hòa bày tỏ quan tâm khi biển bị nhiễm độc?

Thảm họa Formosa Vũng Áng vừa phơi bày dưới ánh sáng chói lọi và gay gắt bản chất bất tài, tham nhũng và hoàn toàn vô trách nhiệm của chế độ cộng sản Việt Nam. Nó cũng nhắc lại một lần nữa rằng chủ nghĩa Mác-Lênin không phải là một chủ nghĩa để xây dựng quốc gia cho nên môi trường -cũng như văn học, nghệ thuật và đạo đức- hoàn toàn không phải là giá trị của nó. Nó chỉ là một kỹ thuật cướp và giữ chính quyền bằng bạo lực và khủng bố. Các đảng cộng sản về bản chất đều là những đảng khủng bố, khi nắm được chính quyền họ hành xử như một đảng cướp và một lực lượng chiếm đóng. Cần lưu ý là cho đến nay tất cả mọi chế độ cộng sản, không trừ một ngoại lệ nào, đều là những tai họa về môi trường.

Còn ai nữa phải chịu trách nhiêm?

Nhưng phải chăng chỉ có đảng và chính quyền cộng sản có trách nhiệm về thảm họa này? Câu trả lời đáng buồn là không. Bản chất của chủ nghĩa cộng sản không phải là để xây dựng một đất nước. Mục tiêu sau cùng của nó còn là xóa bỏ các quốc gia. Sự vô trách nhiệm của các chế độ cộng sản không phải là điều bất ngờ mà chỉ thể hiện bản chất không giấu giếm của nó. Sai lầm là ở chỗ một bộ phận dân tộc đã tiếp tay giúp nó cướp được chính quyền và một bộ phận khác đã không ngăn cản được nó. Nhưng đó đã là lịch sử, trách nhiệm của chúng ta ngày hôm nay sau khi nhận diện được nó là đã không phản ứng một cách quả quyết.

Ngày 1-5 đã có khoảng 10.000 người biểu tình ở khắp nơi nhất là ở Hà Nội và Sài Gòn. Trước một thảm họa to lớn như thế và trước thái độ xấc xược như thế của Đảng Cộng Sản con số người biểu tình đáng lẽ phải là 10 triệu người mới đúng. Các cuộc biểu tình, đúng hơn là các dự định biểu tình, ngày 8/5 và ngày 15/5 sau đó đã bị dẹp ngay lúc mới khởi sự. Tại sao quần chúng Việt Nam không biểu lộ được sự phẫn nộ? Dĩ nhiên là vì bị kìm kẹp và đàn áp, nhưng có chế độ độc tài nào không đàn áp? Nhiều chế độ độc tài còn đàn áp hung bạo hơn. Đúng là quần chúng Việt Nam đã thụ động, nhưng sự thụ động này có lý do của nó. Đó quần chúng Việt Nam đã không có được những tổ chức đủ mạnh để động viên và lãnh đạo họ. Trong tình trạng này 10.000 người biểu tình đã là khá đông.

Nhân dân Việt Nam đã là nạn nhân hơn là có trách nhiệm. Trách nhiệm là ở trí thức Việt Nam. Dân tộc nào cũng cần được trí thức hướng dẫn và lãnh đạo nhưng trí thức Việt Nam đã không đảm nhiệm được vai trò của mình. Trong đại đa số họ vẫn còn mang nặng não trạng nho sĩ, di sản của văn hóa nô dịch Khổng Giáo, coi làm chính trị chỉ để là được làm quan, và làm quan chỉ là để làm dụng cụ cho một chế độ, ngay cả một chế độ hung bao tồi dở, chứ không phải là để phục vụ đất nước. Họ không biết và cũng không dám đấu tranh chính trị. Cho tới nay trong vụ Formosa đã chỉ có những tiếng nói phản kháng của một vài chuyên gia trên những lợi và hại về mặt kinh tế của dự án chứ không phải trên những điểm quan trọng hơn rất nhiều là môi trường và chủ quyền quốc gia. Tiếng nói của trí thức Việt Nam quá yếu và quá ít trên một sự kiện quá quan trọng. Thái độ của trí thức Việt Nam quá nhút nhát trước một thảm họa đe dọa chính sự sống còn của đất nước. Không động viên được quần chúng là đương nhiên dù quần chúng chỉ chờ đợi để được động viên.

Những gì vừa xảy ra chỉ nhắc lại một lần nữa điều mà đáng lẽ trí thức Việt Nam đã phải hiểu từ lâu. Đó là không thể hy vọng gì ở chế độ này, nó là một lực lượng chiếm đóng chứ không phải một chính quyền Việt Nam. Phải đấu tranh để giành lấy dân chủ và muốn như thế phải đấu tranh có tổ chức. Hy vọng rằng thảm kịch vừa xẩy ra, và vẫn còn đang tác hại, ít nhất cũng giúp nhiều người tỉnh ngộ.

Một tổ chức đấu tranh bảo vệ môi trường

Thảm kịch môi trường này sẽ còn kéo dài. Chúng ta cũng không có quyền để nó chìm xuống. Trong khi hai đe dọa lớn khác, dự án Boxit Tây Nguyên và dự án xây 14 lò điện nguyên tử, vẫn còn đó. Với cách quản lý cẩu thả và vô trách nhiệm vượt mọi tưởng tượng mà chính quyền cộng sản vừa phơi bày qua vụ Formosa thảm họa bùn đỏ tại Tây Nguyên trở thành gần như chắc chắn và một tai nạn nguyên tử cũng rất có thể xẩy ra. Sự sống còn của đất nước đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Từ ba mươi năm qua, trong các dự án chính trị liên tục được cập nhật, Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên luôn luôn coi môi trường là một trong những vấn đề quốc gia lớn nhất. Trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai vừa công bố cách đây một năm chúng tôi coi ba mối nguy lớn nhất của đất nước là tham nhũng, sự hủy hoại của môi trường và sự lệ thuộc Trung Quốc, trong đó tham nhũng được coi là mối nguy lớn nhất vì nó đưa tới sự hủy hoại của môi trường và khiến chúng ta ngày càng lệ thuộc Trung Quốc. Nhận định của chúng tôi đã dần dần được chia sẻ. Thảm kịch cá chết giờ đây đã khiến bảo vệ môi trường trở thành một đồng thuận quốc gia hàng đầu.

Như vậy cần và nên có một sự phối hợp các tổ chức xã hội dân sự trong một tổ chức bảo vệ môi trường. Tổ chức này sẽ thống nhất và điều hợp các cố gắng đấu tranh đòi bãi bỏ nhà máy thép Formosa, bãi bỏ dự án Bôxit Tây Nguyên và đình chỉ dự án xây dựng các lò điện nguyên tử. Nó sẽ chỉ có mục tiêu bảo vệ môi trường và sẽ mở cửa cho mọi người Việt Nam dù dân chủ hay cộng sản hay không có lập trường chính trị. Các tổ chức dân chủ sẽ đứng sau lưng yểm trợ tổ chức thuần túy xã hội dân sự này trong khi vẫn theo đuổi cuộc đấu tranh căn bản hơn và trọng đại hơn là chấm dứt chế độ toàn trị và xây dựng dân chủ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s