Dân khóc vì thủy điện làm “đúng quy trình”

Posted: June 5, 2016 in Uncategorized
Tags:

Tạ Vĩnh Yên/Báo giao thông (Cafef.vn) – Mới đây, phát biểu trên đất Gia Lai, Thứ trưởng Bộ TN&MT Chu Phạm Ngọc Hiển đã khẳng định công trình Thuỷ điện An Khê – Ka Nak “về cơ bản xả nước đúng quy trình”.

� Xem thêm: Tin liên quan.


Dòng sông dài nhất Tây Nguyên bỗng trở thành một dòng nước nhỏ.
Sa mạc hoá ngay sau đó diễn ra trên chính giữa lòng sông này…

Vâng! Hiếm có một công trình nào ngay từ khi lập dự án đến khi hoàn thiện lại gặp phải những ý kiến phản đối như công trình Thủy điện An Khê – Ka Nak. Những cảnh báo về những hệ luỵ sẽ nảy sinh khi dự án làm thay đổi hoàn toàn điều kiện tự nhiên đã trở thành sự thực.

Kể từ khi chính thức bị chặn dòng để làm thủy điện, sông Ba – con sông dài nhất ở Tây Nguyên chảy qua địa bàn 2 tỉnh Gia Lai và Phú Yên đã thay đổi hoàn toàn. Dòng sông dài nhất Tây Nguyên bỗng trở thành một dòng nước nhỏ. Sa mạc hoá ngay sau đó diễn ra trên chính giữa lòng sông này… Và rồi, cái gì đến đã đến! Cùng với cái nắng lịch sử, năm 2016, khoảng 450 nghìn người dân của 7 huyện chịu ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất.

Riêng đối với vụ đông xuân, trên 6,5 nghìn hộ dân thiếu nước sinh hoạt, gần 7 nghìn ha cây trồng bị hạn… Đó có lẽ là con số “tố cáo” và chứng minh rằng Thuỷ điện An Khê – Ka Nak chính là công trình “sai lầm thế kỷ”.

Thế nhưng, câu nói của ông Thứ trưởng Bộ TN&MT Chu Phạm Ngọc Hiển rằng, Thuỷ điện An Khê – Ka Nak xả nước đúng quy trình đã khiến cho hàng vạn người dân của tỉnh Gia Lai và Phú Yên sống dưới chân đập thủy điện giận dữ.

Người dân cho rằng, cần phải xem xét lại quá trình đánh giá tác động môi trường khi xây dựng dự án của thuỷ điện này. Những nhà khoa học nào đã đánh giá tác động môi trường này? Quy trình xả nước do ai đặt ra? Có đảm bảo tính khoa học, đúng đắn hay không? Sau đó hãy bàn đến việc thực hiện đúng quy trình hay không…

Trước sự khốn đốn của người dân, một lời nói “thủy điện xả nước đúng quy trình” thể hiện sự thiếu trách nhiệm của Thứ trưởng Bộ TN&MT. Thiếu trách nhiệm với chính cương vị công tác mà ông Hiển đang nắm giữ, thiếu trách nhiệm với hàng vạn người dân Gia Lai, Phú Yên đang chịu khô hạn. Rõ ràng người dân giận dữ là đúng.

Khi phóng viên đi thực tế xuống những thôn xã ruộng đất đang nứt nẻ vì thiếu nước, nhiều đồng bào ở đây nghẹn ngào hỏi: Chính phủ nói lấy dân làm gốc, mà sao một công trình tai hại, gây khổ cho bà con như vậy hóa ra lại “đúng quy trình”, vậy thế nào mới là sai? Đúng quy trình thì tại sao dân chúng tôi phải khóc lóc, đói khổ. Phải chờ viện trợ Nhà nước?

Trả lại nước cho dòng sông Ba không chỉ là mong ước của bao người dân sinh sống tại khu vực hạ lưu của dòng sông này, vốn đã chịu cảnh khô khát trong suốt nhiều năm liền mà còn góp phần cứu lấy môi trường tự nhiên, vốn đã bị hủy hoại sau khi một dự án thủy điện đi vào vận hành.

[:-/] Vì sao công trình thủy điện An Khê- Kanak được xem là ‘sai lầm thế kỷ’? (Congan.com.vn) – Ngày 1/4/2016, phát biểu trước Quốc hội, ông Huỳnh Thành – ĐBQH tỉnh Gia Lai cho rằng, Thủy điện An Khê- Kanak là “công trình sai lầm thế kỷ”, vì thủy điện này đã bức tử hẳn một vùng hạ du của hàng triệu người ở hai tỉnh Gia Lai và Phú Yên.

“Không có năm nào thủy điện An Khê- Kanak vận hành mà không có dân khiếu kiện, không bị hạn hán hay lũ lụt, hàng triệu người ở 2 tỉnh Gia Lai và Phú Yên bị ảnh hưởng”, ông Thành phát biểu.

Sau hơn 10 năm vận hành thủy điện An Khê- Kanak những hệ lụy nó mang lại với người dân vùng hạ lưu thì khó mà nói hết được, mùa khô thì dân lo hạn, mùa mưa thì lo thủy điện xả lũ.

Đầu tiên phải kể đến, ngày 25-5-2011, nhà máy thủy điện An Khê- Kanak bất ngờ xả lũ cuốn trôi nhiều hoa màu, tài sản của người dân huyện Kbang. Ước tính thiệt hại của trận xã lũ không báo trước này đối với vùng hạ du là khoảng 10 tỷ đồng.

Giữa tháng 11-2013, trận lũ lịch sử đã nhấn chìm thị xã An Khê (Gia Lai) trong biển nước. Lũ lên nhanh đến nỗi người dân không kịp trở tay, nhiều hộ gia đình đành bất lực nhìn tài sản mình trôi trong dòng lũ dữ. Người dân và chính quyền tiếp tục tố nhà máy thủy điện An Khê- Kanak xả lũ không báo trước.

Những tháng đầu năm 2016, trong cơn hạn hán lịch sử, hơn 200km vùng hạ lưu sông Ba trở thành “dòng sông chết”. Dòng nước chỉ còn chảy nhỏ giọt, ô nhiễm nặng, ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng ngàn hộ dân vùng hạ du.(…)

Ông Thành cũng lý giải sai lầm thế kỷ ở chỗ, khi xây dựng công trình chuyển hẳn nước của sông Ba về sông Côn (Bình Định) mà trên thế giới không có nước nào chuyển nước hết.

[:-/] Sông Ba-dòng sông chết vì thủy điện An Khê-KaNak (Một Thế Giới) – Thủy điện An Khê – Ka Nak gây cạn kiệt dòng nước sông Ba vào mùa khô nhưng đến mùa xả lũ lại gây ngập lụt nghiêm trọng.

Ông Võ Năm ở tổ 2, phường Tây Sơn, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai sống và gắn bó với dòng sông Ba đến nay tròn 7 thập kỷ. Dòng sông này đã mang lại nguồn sống, nguồn thu nhập chính cho gia đình ông với nhiều loại thủy sản.

Thế nhưng, từ khi công trình Thủy điện An Khê – Ka Nak được xây dựng ở thượng nguồn, chuyển nước sang tỉnh Bình Định, khiến dòng sông khô cạn; cùng với hoạt động xả thải của một số nhà máy trong khu vực, nên tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng. Không còn nguồn lợi thủy sản, gia đình ông Võ Năm chuyển sang nuôi bò, nhưng bò cũng không thể uống nước sông Ba vì ô nhiễm quá nặng.

“Mùa khô những năm trước kia, nước sông Ba ở bến thường ở mức cao nhưng hiện giờ đang khô kiệt. Đây là do thủy điện chặn dòng nên nước sông khô. Thêm nữa, nhà máy đường, nhà máy mì, nhà máy MDF lại cùng phối hợp xả thải ra sông khiến nước sông Ba đen quanh năm suốt tháng. Cá chết nổi, nước sông bò uống không được nên mong sao Nhà nước làm sao giúp dùm để dân sống”, ông Năm than thở.

“Công trình sai lầm thế kỷ” – Thủy điện An Khê – Ka Nak đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất và đời sống của hàng triệu người dọc lưu vực sống Ba thuộc 2 tỉnh Gia Lai và Phú Yên. Trong khi mùa khô, nguồn nước cạn kiệt, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất thì mùa mưa, thủy điện xả lũ gây những thiệt hại to lớn.

Ông Lương Bá Khánh, ở thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro và ông Ksor Pớ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Krông Pa cho biết, báo chí và người dân, chính quyền các địa phương đã kiến nghị nhiều lần, nhưng vì lợi ích nên doanh nghiệp chưa chấp hành khiến dòng sông khô cạn và ô nhiễm nhiễm trầm trọng.

[:-/] “Công trình sai lầm thế kỷ” được nguyên Chủ tịch tỉnh “lén” ký đồng ý (Dân Trí 07/04/2016) – Chiều ngày 6/4, ông Huỳnh Thành – Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai – cho biết, trước đây Thường vụ Tỉnh ủy đã không nhất trí với việc xây dựng của thủy điện An khê- Kanak. Chủ tịch tỉnh lúc này đã ký văn bản đồng ý cho xây dựng mà không thông qua Thường vụ.

Vừa qua, tại diễn đàn Quốc Hội, ông Huỳnh Thành đã nhấn mạnh công trình thủy điện An Khê- Kanak là “công trình sai lầm thế kỷ” và chỉ có “Việt Nam mình là liều lĩnh” khi chặn hẳn nước ở một dòng sông và chuyển nước sang một dòng sông khác. Và hệ quả của công trình này đã khiến cho hàng vạn người dân ở hạ nguồn thủy điện của tỉnh Gia Lai và Phú Yên bị ảnh hưởng.

Thủy điện An Khê- Kanak được khởi công xây dựng vào năm 2005 với tổng công suất 173MW. Từ khi công trình này được xây dựng, nước của dòng sông Ba chảy qua Gia Lai đã bị chặn để chuyển về dòng sông Côn (Bình Định), khiến hạ lưu sông Ba đi qua tỉnh Gia Lai và Phú Yên gần như biến thành dòng sông “chết”. Và hậu quả của việc chặn dòng này là cực kỳ nghiêm trọng, khiến hàng vạn người dân ở phía hạ lưu bức xúc vì bị ảnh hưởng.

Việc chuyển dòng nước từ sông Ba sang sông Côn đã khiến cho phía hạ lưu sông Ba vào mỗi mùa khô bị cạn kiệt, ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân phía hạ lưu. Còn vào mùa mưa lũ thì người dân sống trong sự nơm nớp lo sợ thủy điện xả lũ bất ngờ.

Điển hình, vào ngày 25/5/2011, Nhà máy thủy điện An Khê- Kanak đã bất ngờ xả nước khiến 50 ha hoa màu của người dân bị ngập úng, 10 con bò bị nước cuốn trôi, 62 máy nổ, máy bơm nước của các hộ dân ở huyện Kbang bị cuốn trôi… Thiệt hại khoảng 10 tỷ đồng nhưng các hộ dân chỉ được đền bù 4,5 tỷ đồng. Năm 2013, Nhà máy thủy điện này lại bất ngờ xả lũ mà không thông báo cho chính quyền và người dân địa phương vùng hạ lưu khiến nhiều tài sản của người dân bị thiệt hại…


Sông Ba từ một dòng sông lớn, giờ đây đã trở thành… đồng cỏ.

(…) Ông Thành cũng cho biết, khi nhà máy bắt đầu ngăn dòng, dưới hạ lưu nhà máy không có nước nên đã kiến nghị nhà máy phải trả nước xuống để có dòng nước chảy dưới hạ nguồn. Nhưng do lợi ích phát điện nên có khi người ta xả, có khi không nên gây ra bức xúc liên tục và năm nào cũng vậy.

Rắc rối đầu tiên là khi xây dựng công trình chuyển hẳn nước về sông Côn (Bình Định) mà trên thế giới không có nước nào chuyển nước hết; không có nước nào dám chặn thẳng dòng sông này chuyển qua dòng sông khác đâu. Chỉ có Việt Nam mình là làm thế này, gây hậu quả lâu dài nhiều năm sau không khắc phục được.

Cũng theo ông Thành, trước đây, khi xây dựng nhà máy đã xin ý kiến Thường vụ tỉnh ủy nhưng không được thường vụ nhất trí, lúc đó đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh nói các nhà khoa học nói hợp lý nên đồng chí ấy đã ký đồng ý cho xây dựng nhà máy. Và sau này mới biết đồng chí ấy đã ký và đồng chí ấy đã nói như vậy. Và sau không tìm ra nghị quyết nào của Thường vụ đồng ý, và đồng chí Chủ tịch ký mà không thông qua Thường vụ. Và mặc dù có nhiều ý kiến phản đối của các cơ quan ban nghành tỉnh, nhưng người ta vẫn xây nhà máy vì có văn bản ký đồng ý của Chủ tịch nhưng không thông qua Thường vụ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s