“Hãy làm sạch biển” bằng cách nào?

Posted: June 21, 2016 in Uncategorized

Mẹ Nấm (Danlambao) – Báo Tài Nguyên Môi Trường đưa tin về buổi đại nhạc hội “Cùng hòa nhịp để làm sạch biển” được tổ chức tại Quảng trường trung tâm, Thị xã Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa tối 18/6/2016.

� Xem thêm: Nghị sĩ Đài Loan lên tiếng về Formosa: Bài học xương máu?


Một cảnh trong đêm đại nhạc hội “cùng hoà nhịp để làm sạch biển”

Theo dẫn giải của phóng viên, đây là “hoạt động nằm trong dự án Hãy làm sạch biển được Đài THVN phát động từ tháng 5/2016, đại nhạc hội Cùng hòa nhịp để làm sạch biển không phải chương trình ca nhạc đơn thuần mà mang tính chất của một chương trình chính luận nghệ thuật.” (1)

Không thể hiểu nổi, sau hơn hai tháng thảm họa môi trường biển xảy ra tại 4 tỉnh ven biển miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế, những người có trách nhiệm vẫn có thể tổ chức nhảy múa, hát hò và kêu gọi làm sạch biển bằng kiểu “chính luận nghệ thuật” như trên.

Làm sạch biển, đó không phải là câu khẩu hiệu ngày 1, ngày 2, không phải là một hoạt động trình diễn sau khi nhảy nhót, nhấn nút như lũ vượn.

Kêu gọi làm sạch biển bằng việc dọn rác thì hãy chú trọng đến việc giáo dục hành vi nơi công cộng từ trẻ đến già, hãy chú trọng đến việc lắp đặt, trang bị các điểm bỏ rác hợp lý ở các khu vực biển.

Dọn rác không làm sạch biển được khi nước biển bị ô nhiễm.

Và rõ ràng là biển không thể tự ô nhiễm nếu được bảo vệ bởi các tiêu chuẩn quan trắc môi trường.

Việt Nam đã hạ thấp các chỉ tiêu về mặt môi trường so với thế giới và khu vực để thu hút đầu tư.

Đến khi có sự cố xảy ra thì các lãnh đạo đứng lên kêu gọi “rà soát, tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có hoạt động xả thải, gây ô nhiễm môi trường ven biển”, “xây dựng và nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế biển bền vững”…

Phát biểu như vô can, hành động như thế có tâm luôn luôn là giải pháp mà các lãnh đạo đảng Cộng sản chọn để sửa sai trên lưng nhân dân.

Biển nhiễm độc, cá chết sau hơn hai tháng không có được câu trả lời. Các bộ ngành ngoài việc loay hoay né tránh trách nhiệm thì bắt đầu phát động phong trào làm sạch biển, bảo vệ môi trường như thể ô nhiễm là do ý thức của người dân gây ra vậy.

Còn nhớ trong buổi tọa đàm về vấn đề chất thải công nghiệp sáng ngày 10/5/2016 tại Hà Nội, ông Đặng Hùng Võ, cựu Thứ trưởng Bộ TNMT đã đề nghị cần làm rõ việc có tham nhũng hay không khi cho phép Formosa xả thải ra biển.

“Tại sao lại thay đổi từ nơi xả thải từ sông Quyền sang xả thải ra biển? Tôi cho rằng đây là sự luẩn quẩn trong công tác quản lý. Cần chỉ ra rằng có tham nhũng trong vấn đề này hay không? Đường ống xả thải ra sông hay ra biển là cả vấn đề lớn. Ra biển nguy hiểm hơn nhiều. Ra sông khi biết còn có biện pháp xử lý được, còn ra biển thì khi xảy ra sự cố môi trường rồi thì chịu không thể kiểm soát, khắc phục vô cùng khó khăn, tốn kém”. (2)

Theo tin từ Đài Bắc, Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã quyết định hoãn làm lễ khánh thành, ngưng đưa vào hoạt động chính thức nhà máy luyện thép của họ, trước đây lên kế hoạch vào ngày 25-6.

Mặc dù nguồn tin từ Formosa không nêu lý do, trước đó báo chí Đài Loan đưa tin có hai lý do cho việc ngưng khánh thành: một là Formosa Hà Tĩnh bị buộc đóng số thuế còn thiếu chừng 70 triệu đô-la Mỹ và hai là chính quyền Việt Nam cần thêm thời gian để xử lý đơn xin đi vào sản xuất của Formosa.

Thật ra nhà máy luyện thép này đã bắt đầu sản xuất vào ngày 25-12-2015 và sau hai tháng sản xuất thử nghiệm như thế đã cán nóng được 4.700 tấn thép.

Sau sự cố cá chết ở các tỉnh ven biển miền Trung, Bộ Tài nguyên & Môi trường và nhiều cơ quan khác đã tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành về việc chấp hành quy định bảo vệ môi trường tại công trường Formosa. Trước đó Bộ này đã cử nhiều đoàn vào kiểm tra việc xả thải của Formosa cũng như việc sử dụng hóa chất súc rửa đường ống xả thải chảy ngầm ra biển. (3)

Liệu Formosa tạm hoãn khánh thành đã xong phần thủ tục xử lý bề nổi các sai phạm hay chưa?

Vấn đề ở đây là trách nhiệm của những người lãnh đạo có liên quan đến thảm họa môi trường lần này.

Nghiêm trọng hơn ở chỗ, trong khi chưa có câu trả lời rõ ràng với nhân dân thì các cơ quan chức năng, điển hình là Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an vẫn xem các yêu cầu minh bạch của nhân dân là “gây rối”, là “phản động” để trấn áp và bóp nghẹt quyền tự do căn bản của công dân.

“Hãy làm sạch biển” – không chỉ bằng một buổi đại nhạc hội, bằng phong trào vài ngày. Làm sạch biển, làm sạch môi trường sống phải được bắt đầu bằng hành động cầu thị và có trách nhiệm của các cơ quan chức năng.

Đừng loanh quanh nữa, hãy trả lời nhân dân: Vì sao cá chết?

Chú thích:

1 http://baotainguyenmoitruong.vn/moi-truong-va-phat-trien/201606/bien-nguoi-chung-tay-truyen-di-thong-diep-hay-lam-sach-bien-2706394/
2 http://thanhnien.vn/thoi-su/co-tham-nhung-hay-khong-khi-cho-formosa-xa-thai-ra-bien-701016.html
3 http://www.thesaigontimes.vn/147821/Nha-may-Formosa-Ha-Tinh-hoan-khanh-thanh-chua-hoat-dong.html

Nghị sĩ Đài Loan lên tiếng về Formosa:
Bài học xương máu?

Hà Đông (BĐV) – Những bài học kinh nghiệm xương máu từ quá khứ đã buộc Đài Loan phải thận trọng trong các tuyên bố về môi trường.

Kinh nghiệm xương máu về ô nhiễm môi trường

Ngày 16/6, trong cuộc họp báo tại Đài Bắc về vấn đề Formosa và môi trường biển Việt Nam, các nhà hoạt động môi trường, nhân quyền Đài Loan (Trung Quốc) đã cùng kêu gọi chính quyền phải thắt chặt các quy định về môi trường đối với các công ty Đài Loan khi đầu tư ra nước ngoài, sau khi tranh cãi về việc có thể nhà máy thép của Formosa Plastics Group (FPG) tại Việt Nam gây ô nhiễm môi trường biển.

Đánh giá về động thái này của Đài Loan, ông Vũ Đình Đáp – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III (thuộc Bộ NN&PTNT) cho rằng điều này hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.

“Không phải Đài Loan nghiêm khắc với doanh nghiệp của nước họ khi đầu tư tại nước ngoài đâu. Bất cứ nước nào cũng sẽ làm như thế. Việt Nam cũng không phải là trường hợp ngoại lệ. Vì chúng ta đầu tư ra nước ngoài ít nên chưa đến mức gây ảnh hưởng lớn, nếu không chúng ta vẫn phải làm.


Việc nghị sĩ Đài Loan lên tiếng vụ Formosa liên quan đến ô nhiễm biển
ở Việt Nam cũng xuất phát từ kinh nghiệm xương máu mà họ từng phải gánh chịu.

Điều này xuất phát từ những lợi ích kinh tế. Khi mà đầu tư ra nước ngoài thì không phải chỉ công ty mà nhà nước cũng có lợi từ hoạt động đó. Người ta phải nộp thuế cho nước có công ty hoặc doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài. Đương nhiên ở đây Đài Loan có quyền lợi về kinh tế và và thứ hai quy định như vậy cũng là để bảo vệ doanh nghiệp, công dân của họ ở nước ngoài”, ông Đáp khẳng định.

Cùng đưa ra quan điểm, TS Bùi Quang Tề, nguyên Trưởng phòng Sinh học thực nghiệm, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I nhấn mạnh, những bài học kinh nghiệm xương máu từ quá khứ đã buộc Đài Loan phải thận trọng trong các tuyên bố về môi trường.

“Đài Loan đã gây ô nhiễm môi trường từ năm 1986, 1987. Họ nuôi tôm thâm canh và bị thất bại nặng nề.  Sản lượng giảm 4-5 lần. Trước kia họ đạt khoảng 90 ngàn tấn nhưng đến nay chỉ còn khoảng 20 ngàn tấn. Dù có nỗ lực nhưng cũng không vực dạy lại được.

Đài Loan có nhiều trường hợp không phá hủy môi trường ở đất nước họ nhưng khi đi ra nước ngoài gây ô nhiễm, như nuôi tôm thâm canh ở Ấn Độ đã bị phản ứng, Formosa ở Campuchia cũng bị ô nhiễm rồi mới gần đây xảy ra tại Việt Nam.  Trong Quốc hội hay nghệ sĩ Đài Loan kêu gọi như thế là tốt. Tuy nhiên quan trọng là có quyết liệt, quyết tâm với doanh nghiệp nước họ hay không”, TS Tề khẳng định.

Xử lý nghiêm những công ty làm ô nhiễm môi trường

Từng có thời gian đi khảo sát thực tế tại một số các quốc gia tiên tiến trong khu vực như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan… ông Vũ Đình Đáp – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III  cho rằng ở các nước trên họ có những quy định chặt chẽ về môi trường với các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư trên địa bàn. Nếu sai phạm các cam kết được đưa ra, chính quyền nước sở tại sẽ chiếu theo quy định của phát luật để xử lý nghiêm.

“Nếu phát hiện sai phạm, họ đưa ra tòa để xử, đòi bồi thường thiệt hại gây ra. Thậm chí là cấm, đình chỉ hoạt động của doanh nghiệp hoặc cá nhân đó chứ không chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở. Vì thế mà vấn đề môi trường ở các nước này được đảm bảo rất tốt”, ông Đáp nói.

Đối chiếu với Việt Nam, vị chuyên gia thừa nhận, dù nước ta đã có những quy định rõ ràng về môi trường theo chuẩn quốc tế, có những hội đồng đánh giá, thẩm định riêng biệt nhưng trong quá trình quản lý, kiểm soát vẫn bộc lộ những hạn chế, điểm yếu.

“Quy định là như vậy nhưng quá trình giám sát thì lại là chuyện khác. Thời gian qua khi tình trạng cá chết xảy ra tại Việt Nam thì phản ứng của một số Bộ, cơ quan, ban ngành trong việc phát hiện, xử lý, thông tin còn chậm, gây băn khoăn trong dư luận”, vị chuyên gia đánh giá.

Kết quả theo chỉ đạo nên phải cân nhắc, thận trọng

Cùng với việc kêu gọi chính phủ phải thắt chặt các quy định về môi trường đối với các công ty Đài Loan khi đầu tư ra nước ngoài, các nghị sĩ Đài Loan cũng đưa ra lời đề nghị với phía Việt Nam về việc trợ giúp để xác định nguyên nhân cá chết tại các tỉnh miền Trung.

Chia sẻ về vấn đề này, TS Bùi Quang Tề đánh giá cao tinh thần của phía Đài Loan. Tuy nhiên, vị chuyên gia cho rằng cần phải nhìn nhận việc hợp tác ở 2 khía cạnh để đưa ra những quyết định đúng đắn.

“Nếu Đài Loan thật sự muốn điều tra để đánh giá việc làm của các công ty của họ tác động như thế nào đến môi trường thì thật sự là tốt. Nhưng cần tìm hiểu xem đằng sau lời đề nghị kia có vấn đề gì nữa không. Tôi nghĩ chúng ta nên chủ động trong việc này”, TS Tề nêu quan điểm.

Đồng quan điểm với TS Tề, bà Bùi Thị An, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng; Ủy viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, thiện chí của phía Đài Loan là tốt nhưng việc Việt Nam từ chối lời đề nghị của các nghị sĩ nước này là có cơ sở.

 “Hiện nay Chính phủ, các ban ngành, đoàn thể đã cùng vào cuộc để điều tra nguyên nhân cá chết rồi. Theo chỉ đạo thì cuối tháng 6, đầu tháng 7 tới sẽ có kết quả. Tôi cho rằng các nhà khoa học của Việt Nam có đầy đủ năng lực, chuyên môn để đưa ra những kết luận đó.

Trước đây, cũng có một số nhà khoa học quốc tế được mời tham gia đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân vụ việc rồi. Nếu sau này khi cần thiết thì việc chúng ta có thể xem xét, cân nhắc để mời các chuyên gia Đài Loan”, bà An nhấn mạnh.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s