Formosa: Cuộc chiến vì môi trường trong sạch đã bắt đầu

Posted: July 2, 2016 in Uncategorized
Tags:

FB Pham Huong (Dân Luận) – Formosa dường như đã “thoát nạn” sau khi đã “phối hợp” với Đảng và Nhà nước đưa ra được kết luận. Và đã chính thức xin lỗi Đ, NN và nhân dân VN (theo tớ thì chỉ cần xin lỗi nhân dân VN là đủ). Nhưng tiếc thay cuộc chiến bảo vệ môi trường bây giờ mới bắt đầu. Và đó là cuộc chiến trường kỳ. Thế giới có người đã kiên trì chống Formosa phá hoại môi trường suốt 20 năm và còn chưa kết thúc.

� Xem thêm: Formosa có bảng đen ‘thành tích’ phá môi trường, vì sao Hà Tĩnh vẫn chào đón? + Formosa ‘nổi tiếng’ phá hoại môi trường nhiều nơi trên thế giới.

Những bằng chứng trên thế giới đã cho thấy Formosa thật là ghê gớm, quái ác. Chúng ta đã gặp phải một con thú quái ác đã bị xua đuổi ở khắp thế giới và chính trên quê hương Đài Loan của nó. Formosa đã dùng rất nhiều thủ đoạn nham hiểm để đạt mục đích lợi nhuận của nó. Nó đi đến đâu là thâu tóm những công ty yếu kém ở địa phương đó để sản xuất bất chấp điều kiện môi trường. Nó đi đến đâu là mua chuộc, cấu kết với giới lãnh đạo ở đó để lảng tránh xử lý ô nhiễm, để tự do xả thải gây ô nhiễm. Nó đi đến đâu là tàn phá môi trường đến đó. Và Nó đi đến đâu là dùng thủ đoạn thâm hiểm, đê hèn đối với người chống đối, người bảo vệ môi trường. Kể cả thủ đoạn thủ tiêu, sát hại người dân, và công nhân. Chính người Đài Loan, vì sợ bị thủ tiêu, sát hại mà không dám ra làm chứng chống lại Formosa. Người Việt Nam đang phải đối mặt với một con cáo già gian ác. Không còn gì để mất. Chúng ta đã cõng nó vào nhà, thì phải đương đầu với nó để tìm lại sự sống.

Từ những gì thế giới đã biết về Formosa thì câu chuyện bảo vệ môi trường bây giờ mới bắt đầu. Có nghĩa là hành trình của nhân dân Việt Nam còn dài lắm để giành lại môi trường trong sạch cho con cháu mai sau. Việc hé cửa để cho Formosa thò một bàn chân vào là một việc đã rồi. Formosa đặt người Việt Nam trước một việc mà chúng ta không còn lựa chọn nào khác là đi tiếp con đường VÌ MÔI TRƯỜNG TRONG SẠCH cho con cháu chúng ta. Formosa đã “kết nạp” nhân dân Việt Nam vào đội quân phản đối Formosa hủy hoại môi trường. Nếu nhân dân VN không tự mình bảo vệ Môi trường biển của mình thì sẽ không ai làm thay chúng ta. Nếu nhân dân VN không hành động ngay thì môi trường sẽ chẳng còn gì, và hậu quả thì vài thế hệ sau còn hứng chịu. Rừng hết rồi (TTg đã phải đóng cửa rừng). Biển cũng chết. Con cháu chúng ta sống bằng gì.

Cần phải xem xét lại hệ thống pháp luật và những quy định hiện hành về bảo vệ môi trường. Luật và các quy định cần phải mạnh mẽ và chặt chẽ hơn nữa để có thể chống lại hoạt động xả thải, và bảo vệ được môi trường.

Cần có những giải pháp hữu hiệu hơn để bảo vệ môi trường trước sự phá hoại của các cơ sở sản xuất công nghiệp. Thời gian gần đây có nhiều vụ việc về môi trường. Chúng ta vẫn còn lúng túng, chưa có những giải pháp hiệu quả. Mới chỉ là xảy ra rồi mới lo chữa chạy. Chưa có ngăn chặn từ đầu.

Thảm họa môi trường còn kinh khủng hơn thảm họa từ thiên nhiên. Chính người dân ở những làng chài nói rằng thảm họa cá chết này ghê gớm hơn nhiều so với bão lũ. Bão lũ gây thiệt hại nhưng nõ qua nhanh. Và khi nó qua rồi thì lại đi biển bình thường. Cuộc sống được phục hồi.

Với những thảm họa tự nhiên, như bão, lũ, hạn, rét… Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn đưa ra chiến lược mà ai cũng biết là “4 tại chỗ” và “3 sẵn sàng”. Cụ thể là Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư- phương tiện và kinh phí tại chỗ; hậu cần tại chỗ; và “3 sẵn sàng”: Chủ động phòng tránh, đối phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và có hiệu quả. Nói ngắn gọn ý nghĩa của “tại chỗ” và “sẵn sàng” đó là sự chủ động tham gia của nhân dân và chính quyền địa phương. Như vậy, chúng ta cũng phải bảo vệ môi trường bằng những “tại chỗ” và “sẵn sàng”. Thậm chí còn phải nhiều hơn, mạnh hơn, vì khi xảy ra thảm họa thì nó kinh hơn nhiều.

Tốc độ phản ứng là một thước đo hữu hiệu mức độ sợ hãi. Phản ứng càng nhanh, càng thể hiện bản lĩnh và sự chuyên nghiệp cao. Càng phản ứng chậm, càng lộ ra mức độ yếu kém đang tăng lên. Xử vi phạm môi trường, gây cá chết trên sông Bưởi (Thanh Hóa) thì trong chớp mắt. Còn xử Formosa thì… nếu không có phim tài liệu của Đài Loan, nếu không có Quốc hội Đài Loan thì không biết đến bao giờ. Giờ xử xong rồi, chả bit bên nào run hơn. Xem ra để một mình chính quyền đương đầu với Formosa thì quá nguy hiểm. Cần có sự chung tay tích cực chủ động của toàn xã hội trong việc bảo vệ môi trường khỏi sự phá hoại của các cơ sở sản xuất. Không có nhà nước nào có thể quản lý, giám sát được nếu không có sự tham gia của người dân. Vì nhà nước không thể có đủ nhân lực, không có đủ kinh phí. Bảo vệ môi trường phải là sự nghiệp của toàn dân. Nó đòi hỏi sự tham gia, giám sát của toàn dân, toàn xã hội, và các tổ chức xã hội.

HN 1/7/2016

Formosa có bảng đen ‘thành tích’ phá môi trường,
vì sao Hà Tĩnh vẫn chào đón?

Bảo Phương (Soha.vn) – Hồ sơ phá hủy môi trường của Formosa đã vào sách giáo khoa Luật Môi trường tại Mỹ như một ví dụ minh họa sống động. Tại sao Hà Tĩnh vẫn chào đón doanh nghiệp này?

“Không đánh đổi môi trường đề thu hút đầu tư nước ngoài”

Do những thành tích phá hủy môi trường tai tiếng trên thế giới, Tập đoàn Formosa Plastics (tập đoàn mẹ của Formosa Việt Nam) từng bị trao giải “hành tinh đen” năm 2009 – giải thưởng dành cho những tổ chức/cá nhân vì phá hủy môi trường thế giới. Doanh nghiệp (DN) này cũng từng chịu phạt nhiều lần tại các nước mà họ đầu tư.

Hồ sơ phá hủy môi trường của Formosa thậm chí đã vào sách giáo khoa Luật Môi trường tại Mỹ như một ví dụ minh họa sống động.

Trên chính quê hương Đài Loan, tập đoàn Formosa đã gây ra nhiều vi phạm về môi trường khiến cho người dân bức xúc và phản đối việc xả nước gây ô nhiễm.

Formosa từng có nhiều vi phạm trong đầu tư, vì sao Hà Tĩnh vẫn chào đón? Đây là câu hỏi của giới báo chí đặt ra trong buổi họp báo Chính phủ công bố kết quả điều tra nguyên nhân và thủ phạm gây ra cá chết hàng loạt ở miền Trung chiều ngày 30/6.


Đại diện công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh
nhận trách nhiệm và xin lỗi nhân dân Việt Nam. Ảnh cắt từ clip.

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư Đặng Huy Đông cho biết: Về quá trình tham gia thẩm định dự án Formosa năm 2008, thời điểm đó việc thẩm định các dự án đầu tư của nước ngoài thực hiện theo Nghị định 108 hướng dẫn chi tiết thực hiện Luật Đầu tư năm 2005.

“Tại thời điểm đó đều phân cấp cho UBND tỉnh, Bộ ngành chỉ đóng vai trò thẩm định. Chúng tôi nhận ý kiến UBND Hà Tĩnh hỏi thẩm định dự án này và có văn bản như sau:

Phần đánh giá tác động môi trường của dự án sơ sài, chưa đề cập đến các yếu tố như phần gây tác động, đối tượng, quy mô gây tác động, biện pháp khắc phục tác động xấu, phòng ngừa rủi ro về sự cố môi trường. Đề nghị nhà đầu tư lập đánh giá tác động môi trường trình cơ quan có thẩm quyền xem xét phế duyệt.

Chúng tôi khẳng định chính sách thu hút đầu tư của VN là nhất quán. Một sự kiện xảy ra là điều đáng tiếc và các cơ quan Chính phủ rút kinh nghiệm. Qua đây là bài học để rà soát, đảm bảo việc thu hút FDI theo đúng các quy định pháp luật.

Chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của VN gần nhất đưa ra một số định hướng chọn lọc dự án có giá trị gia tăng cao, sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, đây là là định hướng quan trọng.

Chúng tôi khẳng định định hướng của Chính phủ là không đánh đổi đầu tư nước ngoài bằng mọi giá, không đánh đổi môi trường đề thu hút đầu tư nước ngoài”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư Đặng Huy Đông thông tin.

“Xử lý những sở, ngành chưa làm hết trách nhiệm”

Cũng trong buổi họp báo chiều ngày 30/6, báo giới đặt câu hỏi: “Khi Formosa vận hành đã kiểm tra xả thải như thế nào? Hà Tĩnh đã kiến nghị gì? Giờ Chính phủ đã xác định lỗi của Formosa, trách nhiệm của địa phương để xảy ra ô nhiễm như thế nào?”.

Ông Đặng Quốc Vinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian qua, nhân dân Hà Tĩnh đã kiên trì chờ đợi, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học tìm ra nguyên nhân.

Hôm nay, Chính phủ tổ chức họp báo công bố nguyên nhân, Formosa đã xin lỗi, phần nào giải tỏa được sự chờ đợi của người dân.


Formosa và CEO của nó là ngài Lee Chih-Tsuen
nhận giải Hành tinh đen năm 2009. Ảnh: Internet.

Dự án của Formosa rất lớn, nhiều việc vượt ra ngoài Hà Tĩnh. Mặc dù vậy, tỉnh đã phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong việc kiểm tra, giám sát.

Tỉnh đã giao việc giám sát cho các sở, ngành liên quan. Sự cố xảy ra, Hà Tĩnh đã chỉ đạo các nhà khoa học sớm tìm ra nguyên nhân và công bố rộng rãi. Quá trình vừa qua do khả năng có hạn, việc kiểm tra giám sát chưa làm được thường xuyên và còn nhiều bất cập. Chúng tôi rút kinh nghiệm sâu sắc và xử lý những sở, ngành chưa làm hết trách nhiệm của mình”.

Tại Đài Loan: Tập đoàn Formosa đã gây ra nhiều vi phạm về môi trường khiến cho người dân bức xúc và phản đối việc xả nước gây ô nhiễm. Formosa cũng đã phải chi ra nhiều triệu USD để xử lý các sự cố về môi trường mà tập đoàn này gây ra.

Cụ thể, năm 2010, Cơ quan bảo vệ môi trường đã phạt nhà máy hóa dầu Formosa Plastics tại Nhân Vũ, thành phố Cao Hùng, với số tiền là 150 triệu đài tệ (4,7 triệu USD) do hành vi gây ô nhiễm đất và môi trường.

Năm 2011, Formosa Plastics Corp cũng đã bị phạt 1 triệu đài tệ (34.662 USD) do ô nhiễm vượt mức cho phép tại nhà máy sản xuất VCM ở Mạch Liêu.

Cũng năm 2011, EPA đã phạt tập đoàn Formosa Plastics 2,8 triệu USD, do đã không kiểm soát ô nhiễm nước ngầm.

Năm 2015, người dân ở xã Đài Tây, huyện Vân Lâm (phía tây Đài Loan) đã đâm đơn kiện Formosa, yêu cầu đền bù 70 triệu tân đài tệ (khoảng 2,16 triệu USD), với cáo buộc khu phức hợp sản xuất hóa dầu của tập đoàn này tại xã Mạch Liêu gây ra các mối đe dọa đối với sức khỏe.

Tại Campuchia: Vào cuối tháng 11/1998, Formosa đã sử dụng hơn 140 container chứa khoảng 5.000 tấn chất thải, trong đó có thủy ngân, đưa tới thị trấn ven biển Sihanoukville, Campuchia. Sau đó, những container độc hại trên bị bỏ lại tại một khu vực không có rào chắn và biển khuyến cáo.

Đỉnh điểm là một nhân viên tại cảng Sihanoukville làm công việc dọn dẹp các tàu chở chất thải của Formosa từ Đài Loan đến Campuchia chết.

Trước những cuộc biểu tình của người dân, cuối cùng, Formosa phải thu hồi khoảng 3.000 tấn chất độc để chuyển sang bãi xử lý ở Westmoreland, California, Mỹ và xin lỗi người dân Campuchia.

Tại Mỹ: Có mặt ở Mỹ từ năm 1978 tại các bang Delaware, Illinois, Baton Rouge, Louisiana và Texas, Tập đoàn Formosa đã để lại nhiều tai tiếng về việc gây ô nhiễm môi trường, và cũng đã có nhiều vụ vi phạm các quy định về môi trường của nước này dẫn đến việc phải nộp phạt hàng chục triệu USD.

Tại Point Comfort, Texas, Formosa đã bị phạt hai lần với số tiền phạt về môi trường lớn nhất trong lịch sử bang vào năm 1990. Ủy ban về Nước của Texas đã phạt Formosa 247.000 USD cho 17 hành vi vi phạm trong thời gian 3 năm, bao gồm lưu trữ dầu và các chất thải khác không đúng cách, nứt ao giữ nước thải và xả nước thải với nồng độ axit cực kỳ cao vào mặt nước.

Năm 1991, Formosa đã bị EPA phạt mức 3,7 triệu USD, do vi phạm về chất thải nguy hại khi nguồn nước ngầm bên dưới nhà máy của họ bị phát hiện ô nhiễm nghiêm trọng.

Vào năm 2009, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã phạt Formosa Plastics 13 triệu USD đối với nhiều vi phạm của họ tại các nhà máy ở Louisiana và Texas.

Năm 2013, Formosa Plastics cũng đã bị EPA phạt số tiền gần 1,5 triệu USD, do đã không lắp đạt hơn 8.000 thiết bị phát hiện và sửa chữa rò rỉ tại nhà máy nhựa và hóa chất ở Point Comfort.

Tháng 4/2014, theo nhật báo Victoria Advocate của Texas, Formosa đã bị Ủy ban Chất lượng Môi trường Texas phạt 615.000 USD cho 14 vi phạm trong suốt 15 năm qua.

Năm 2014, Formosa Plastics Corp tại Point Comfort đã bị Ủy ban Chất lượng Môi trường của Texas phạt 15.775 USD về việc xả độc tố vào không khí trong năm 2011.

Formosa ‘nổi tiếng’ phá hoại
môi trường nhiều nơi trên thế giới

Phúc Duy (TNO) – Tập đoàn đa quốc gia Formosa Plastics (Đài Loan) có hồ sơ “đen” dày đặc về hoạt động xả chất thải độc hại, phá hoại môi trường ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Mỹ, Campuchia, Đài Loan.


Những người phụ nữ Campuchia đi qua bãi lưu giữ các thùng chứa
chất thải độc hại của Formosa Plastics ở Sihanoukville, tháng 1.1999

Vào năm 2009, một tổ chức môi trường Đức là Quỹ Ethecon – tự tuyên bố là một tổ chức vì đạo đức và kinh tế – đã bình chọn và trao giải “Hành tinh Đen năm 2009” cho Formosa Plastics và tập thể lãnh đạo Formosa vì hành động thải chất độc hại ra môi trường của tập đoàn này tại nhiều nơi trên thế giới.

Trong báo cáo dài 28 trang công bố ngày 21.11.2009, Quỹ Ethecon “kể tội” chi tiết những hành động phá hoại môi trường của Formosa, đe dọa sức khỏe, mạng sống những người dân sống gần nhà máy của Formosa.

Chẳng hạn ở Mỹ, tại bang Texas và Louisiana, các nhà máy của Formosa bị phát hiện chôn chất thải độc hại xuống lòng đất, gây ô nhiễm nước ngầm và thậm chí thải những chất độc hại xuống sông Mississippi.

Vào năm 2000, Formosa phải đóng phạt cho bang Texas 150.000 USD vì gây ô nhiễm môi trường. Trong thập niên 1980, nhà máy của tập đoàn này bị phát hiện xả 63 tấn chất độc hại ethylendichloride vào khu dân cư ở Texas.

Đến tháng 1.2009, các nhà khoa học ở Texas tiến hành đo lượng chất độc hại trong không khí và đất đai gần các nhà máy của Formosa. Các nông dân nuôi bò ở gần nhà máy của Formosa tại Texas báo cáo với chính quyền bang về các hiện tượng bò sụt cân, bò con sinh ra chỉ có ba chân, bò có phôi thai chết và chết yểu… xảy ra ngày càng nhiều. Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ tiến hành nghiên cứu, đo đạc chất thải độc hại trong đất và không khí gần nhà máy của Formosa, phát hiện 43 chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư.

Phản ứng trước việc Formosa xả thải gây ô nhiễm nước, không khí và đất nghiêm trọng ở Texas và Louisiana, cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ và Bộ Tư pháp Mỹ vào ngày 30.9.2009 ra quyết định xử phạt Formosa 13 triệu USD để khắc phục hậu quả gây ô nhiễm môi trường.


Cá chết hàng loạt dạt vào bãi biển TX.Kỳ Anh (Hà Tĩnh) tháng 4.2016, do nhà máy
của Công ty Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh ở Vũng Áng (Hà Tĩnh) xả thải gây ra

Ngay tại Đài Loan, mặc dù có công đóng góp lớn cho sự phát triển về kinh tế và công nghiệp hóa cho lãnh thổ này, nhưng Formosa lại “nổi tiếng” với thương hiệu tập đoàn phá hoại môi trường, theo chuyên san The Diplomat ngày 30.4. Formosa nằm trong danh sách top 10 công ty gây ô nhiễm môi trường nhất ở Đài Loan.

Cơ quan bảo vệ môi trường Đài Loan vào năm 2010 ra quyết định xử phạt Formosa 4,7 triệu USD vì nhà máy của tập đoàn này ở huyện Cao Hùng gây ô nhiễm nghiêm trọng đất và nước ngầm. Mặc dù phạt Formosa vì gây ô nhiễm nghiêm trọng, nhưng đáng chú ý là cơ quan bảo vệ môi trường Đài Loan không yêu cầu tập đoàn này phải đóng cửa nhà máy ở Cao Hùng.

“Nếu nhà máy này có thể xử lý những chất gây ô nhiễm và tiến hành dự án khắc phục hậu quả do ô nhiễm môi trường vốn được chính quyền thông qua, thì việc yêu cầu ngừng hoạt động nhà máy là không cần thiết”, Chen Hsien-heng, Tổng giám đốc bộ phận bảo đảm chất lượng nguồn nước của Cơ quan bảo vệ môi trường Đài Loan cho biết, theo tờ Taipei Times ngày 21.4.2010.

Theo ông Chen, các điều tra viên phát hiện Formosa biết rõ nhà máy ở Cao Hùng gây ô nhiễm môi trường kể từ năm 2003 nhưng che đậy và không hề báo cáo với cơ quan chức năng, cũng như không có biện pháp khắc phục kịp thời. Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường ở Đài Loan vẫn tiếp tục lên án Formosa, cho rằng mức phạt này chưa đủ để bồi thường những thiệt hại về môi trường, sức khỏe con người mà tập đoàn này đã gây ra.

Vào năm 1998, Formosa đưa 3.000 tấn chất thải độc hại (nhiễm thủy ngân vượt gấp nhiều lần so với mức cho phép, cực kỳ độc hại cho con người) đến cảng thành phố Sihanoukville, Campuchia, với âm mưu để số chất thải này xuống biển. Khối chất thải này khiến nước biển, đất tại đây bị nhiễm độc và nhiều người dân sống gần cảng bắt đầu bị bệnh; sau đó có 5 người tử vong. Vụ việc này đã châm ngòi làn sóng bạo loạn phản đối, theo đài BBC.

Gần 1.000 người dân Sihanoukville rời nhà, tham gia tuần hành và biểu tình phản đối Formosa ở thủ đô Phnom Penh.

Chính phủ Campuchia sau đó cáo buộc Formosa hối lộ cho chính quyền địa phương 4 triệu USD để được cấp phép đem chất thải đến Sihanoukville. Hậu quả là 30 quan chức địa phương bị kỷ luật và buộc phải từ chức, nhưng chỉ có ba quan chức bị truy tố, BBC cho hay.

Formosa sau đó lên tiếng xin lỗi người dân Campuchia, và dưới áp lực của chính phủ nước này đã phải chuyển khối chất thải độc hại trở về Đài Loan. Thậm chí đến nay nhiều người dân Campuchia vẫn còn mắc nhiều căn bệnh do số chất thải độc hại ở Sihanoukville gây ra, và các nhà hoạt động vì môi trường gọi đây là “một thảm họa bị lãng quên”.

“Mặc dù có nhiều cuộc biểu tình phản đối Formosa ở Đài Loan và các quốc gia khác, nhưng ban lãnh đạo tập đoàn này không hề thay đổi các chính sách của họ. Những người này phải chịu trách nhiệm cho những hành động tội ác đối với xã hội và môi trường”, theo nhận xét của Quỹ Ethecon.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s