GS.TS Lê Huy Bá: 500 triệu đền bù của Formosa chỉ như muối bỏ bể

Posted: July 4, 2016 in Uncategorized
Tags:

Hoàng Đan (Soha) theo Trí Thức Trẻ – Các chuyên gia môi trường cho rằng, số tiền 500 triệu USD mà Formosa đưa ra nhằm bồi thường cho sự cố môi trường mình gây ra với hệ sinh thái biển là quá ít.

� Xem thêm: Tin khó tin: Người Trung Quốc xuyên tạc lịch sử Việt Nam, phải 50 năm nữa biển mới như xưa.


Lãnh đạo Formosa cúi đầu xin lỗi.

Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã thừa nhận trách nhiệm là thủ phạm gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt ở biển miền Trung và cam kết bồi thường với tổng số tiền 500 triệu USD cho người dân và khắc phục hậu quả.

Trao đổi với chúng tôi, GS.TS Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường, Đại học Công Nghiệp TP Hồ Chí Minh cho hay, mặc dù việc xác định nguyên nhân, thủ phạm gây ra hiện tượng cá chết là Formosa có muộn nhưng ông vẫn rất hoan nghênh các cơ quan chức năng.

Về tổng số 500 triệu USD mà Formosa đưa ra để bồi thường sau sự cố môi trường nghiêm trọng này, GS Bá cho rằng, số tiền đó là chưa đủ, bởi đây chỉ như “muối bỏ biển”.

“Trong kinh tế môi trường, khi gây ra ô nhiễm thì anh phải đền bù. Thứ nhất là đền bù về thiệt hại tài nguyên biển mà như chúng ta đã biết là rất lớn.

Thứ hai là thiệt hại về ô nhiễm môi trường thì nó vô cùng lớn và Formosa phải chi trả số tiền để làm sạch môi trường khi nó chưa bị ô nhiễm thì mới được. Nếu đem 500 triệu USD đưa vào đây thì nó không đủ được.

Thứ ba rất quan trọng là phải đền bù ngay cho người dân về thiệt hại kinh tế cũng như nghề nghiệp của ngư dân, vấn đề du lịch ở dọc 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế.

Thứ tư là sức khỏe của người dân, với những người nhiễm bệnh cấp tính thì rõ rồi, nhưng những bệnh mãn tính thì 10, thậm chí 15, 20 năm mới bùng phát. Khi đó, ung thư mới phát triển thì quá muộn. Lúc đó lấy gì để đền bù?
Rõ ràng, cộng lại các khoản này thì số tiền 500 triệu USD là quá ít”, GS Bá nêu rõ.

Ông Bá cũng bày tỏ, việc Formosa đưa ra 5 cam kết với Chính phủ và nhân dân Việt Nam là tốt nhưng nó vẫn còn sơ sài, đơn giản, chưa rõ ràng.

“Ở đây, việc xử lý như thế nào cần hết sức chi tiết, chẳng hạn, nước thải xử lý như thế nào, bằng công nghệ nào, rồi nước thải nhà máy thép, luyện gang, cốc xử lý như thế nào? Ai là người kiểm nghiệm và kiểm tra đột xuất như thế nào?

Tất cả những thứ đó phải được xử lý bằng công nghệ hiện đại và được thẩm định, kiểm tra chắc chắc, kiểm soát chặt chẽ…”, GS Bá nêu.

Một vấn đề khác cũng được nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường chỉ ra, đó là mọi người đang nói nhiều ô nhiễm nước biển nhưng luyện thép còn có bụi từ lò trong quá trình luyện.

“Bụi này rất nguy hiểm và gây ra bệnh ung thư phổi, do đó, chúng ta cần phải kiểm tra, xử lý. Chưa kể công nghệ của Formosa theo tôi được biết, so với các nước là lạc hậu nên muốn để họ tồn tại phải yêu cầu thay đổi công nghệ, không được sử dụng công nghệ cũ.

Thực tế, ở ngay Đài Loan đã tẩy chay công nghệ này và lịch sử cũng cho thấy Formosa đã gây ô nhiễm ở nhiều quốc gia. Do đó, chúng ta phải rất cương quyết trong việc yêu cầu họ phải thay đổi công nghệ, kiểm soát nước, chất thải sau sự việc này”, ông Bá đề nghị.

Đồng thời, ông cũng mong muốn, các cơ quan quản lý cần xem xét lại việc để Formosa xây dựng đường ống, thải ngầm ra biển.

“Theo tôi, thải ngầm này không thể được phép tồn tại nữa, bởi vì không ai kiểm soát được và chúng ta không kiểm soát được nên mới để xảy ra sự cố nghiêm trọng này. Ở đây phải thải nổi và trước khi thải ra phải có chỗ để lấy mẫu, kiểm soát mẫu thường xuyên, đột xuất.

Tôi cũng mong, các cơ quan chức năng làm rõ xem ai là người cấp phép cho Formosa thải ngầm ra biển như vậy và các báo cáo tác động môi trường được xây dựng, phê duyệt như thế nào mà để xảy ra sự việc như vậy…”, GS Bá nói thêm.

Hệ sinh thái không thể trở lại như cũ

Cùng trao đổi với chúng tôi, PGS.TS Trần Hồng Côn, Khoa Hóa học, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN) cũng cho rằng, mức 500 triệu USD mà phía Formosa đưa ra nếu so với việc khôi phục hệ sinh thái biển ở các tỉnh miền Trung bị tác động thì chưa nói lên gì nhiều.

“Chưa kể việc lượng hóa số tiền đền bù này cũng chưa có cơ sở. Bởi, ví dụ như thiệt hại của dân, lo chuyển đổi việc làm thì có thể tạm tính, gần với con số thực tế hơn.

Nhưng thiệt hại đối với hệ sinh thái của 4 tỉnh miền Trung và khả năng, kinh phí cần thiết để phục hồi hệ sinh thái đó thì chưa có một số liệu nào cả.

Cho nên, riêng về việc để khôi phục hệ sinh thái biển thì tính toán số tiền như vậy là chưa được, không có cở sở.

Cần có khảo sát, đánh giá cụ thể để có thể xem xét được mức độ thiệt hại, bị phá hủy cũng như khả năng phục hồi của hệ sinh thái này. Khi đó, thì mới tính được kinh phí cần thiết để tiến hành xử lý, khôi phục”, PGS Côn cho hay.

Theo ông Côn, để xác định được thời gian có thể khôi phục hệ sinh thái biển ở các tỉnh miền Trung bị tàn phá bởi sự cố môi trường do Formosa không đơn giản và phải tính toán, khảo sát kỹ càng chứ không thể nói vo được.

“Ở đây anh cần tính toán, khảo sát cụ thể mới đưa ra được thời gian nhưng tất nhiên là hệ sinh thái phục hồi sẽ không bao giờ bằng được như cũ.

Bởi, sau khi có tác động rất mạnh như vậy thì những sinh vật có khả năng thích nghi nhanh, sức sống khỏe có thể phát triển mạnh hơn.

Nhưng những sinh vật thích nghi chậm, sức sống yếu thì phát triển rất chậm, chưa kể nhiều thứ có thể mất đi hoàn toàn…”, PGS Côn đánh giá.

Tin khó tin: Người Trung Quốc xuyên tạc
lịch sử Việt Nam, phải 50 năm nữa biển mới như xưa

Lâm Chí Công (LĐ) – Các hướng dẫn viên chui người Trung Quốc đến Đà Nẵng và lớn tiếng tuyên truyền biển Đà Nẵng là biển nam Trung Quốc. Trách bọn người chui này ít mà trách ai đó để đất cho bọn người này nói năng linh tinh mới nhiều. Chiều muộn hôm qua, các báo loan cuộc tấn công “ruồi tham nhũng” đã đánh sập ba quan lớn ở Bà Rịa – Vũng Tàu, trong đó có vị trí mà chị Lê Thị Công – Giám đốc sở về đất đai suýt nữa được lãnh đạo tỉnh này điều về. Ngày cuối tuần khép lại với tin không thể tin – dự án lọc hóa dầu 20 tỉ đô đầy hy vọng đổi đời ở Bình Định đã tan vỡ…

1. Biển Đà Nẵng là biển nam Trung Quốc (?)

Hôm qua, tờ Một Thế Giới đã xuất bản bài viết “Người Trung Quốc đang “tung đòn” trên mặt trận du lịch?”. Theo đó, người Trung Quốc (TQ) thoải mái tuyên truyền xuyên tạc về lịch sử nước Việt Nam ngay chính trên đất Việt Nam.


Các đoàn khách TQ huyên náo trong phố cổ Hội An.

Tại Đà Nẵng, nhiều hướng dẫn viên (HDV) tiếng Trung đã ghi lại các bằng chứng tố các HDV hoạt động chui người TQ dẫn đoàn và xuyên tạc về lịch sử Việt Nam. Những đối tượng này tuyên truyền rằng Việt Nam xưa là của TQ và nay dù độc lập nhưng vẫn lệ thuộc TQ, biển Đà Nẵng là biển nam TQ…


HDV hoạt động chui người TQ tại sân bay Đà Nẵng (ảnh do HDV tiếng Trung cung cấp).

Tại Hội An, 2 năm trở lại đây, khách TQ đổ về khiến mọi thứ ở thành phố cổ này đảo lộn. Một giám đốc Cty du lịch chuyên về khách Tây nói rừng dừa 7 mẫu là điểm đến thú vị của Hội An được khách Tây ưa thích; vậy mà khách TQ tràn vào la hét, quậy tưng; khách Tây ngao ngán bỏ đi. Chủ tịch xã Cẩm Thanh (Hội An) thừa nhận khách Âu, khách Tây đã sụt giảm từ khi khách TQ tràn về.

Tin khó tin hôm nay gửi đến Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh thắc mắc lớn rằng ai và tại sao đã để xảy ra tình trạng “mất chủ quyền” đặc biệt nghiêm trọng đến vậy: Để cho những kẻ hoạt động du lịch chui người ngoại quốc lớn tiếng xuyên tạc lịch sử, địa lý dân tộc Việt như vậy? Nếu được đề nghị Bí thư tuyên bố thời hạn làm rõ và quy trách nhiệm, xử lý cá nhân, tổ chức để xảy ra thực trạng đau lòng trên.

Xem tại đây

2. Cuộc tháo chạy dưới tên gọi luân chuyển bất thành

Hôm qua, cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố bị can, khám xét nơi ở và làm việc của ông Phan Hòa Bình – Phó trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu. Trước khi lên chức này, ông Bình là Chủ tịch TP.Vũng Tàu. Thêm hai đồng sự cùng bị khởi tố và khám xét là ông Trương Văn Trí – chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, và ông Nguyễn Thanh Sơn – Chủ tịch UBND phường 9, TP.Vũng Tàu. Trước khi lên các chức này, ông Trí là Phó Chủ tịch TP.Vũng Tàu, còn ông Sơn là Trưởng phòng quản lý đô thị dưới quyền ông Bình.


Ông Phan Hòa Bình lên xe cửa trên sau khi làm việc với cơ quan điều tra Bộ
Công an tại trụ sở Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu vào sáng 3.7. Ảnh: Đông Hà.

Các ông này đã bị khởi tố về tội cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng. Họ đã cùng nhau ký giấy tờ đất đai làm thất thoát của nhà nước chục tỉ đồng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp lừa đảo của dân trên 400 tỉ đồng. Một Chủ tịch TP vi phạm pháp luật như vậy vẫn được cất nhắc lên đến vị trí Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy đã cho thấy quy trình bổ nhiệm cán bộ của chúng ta đang rất có rất vấn đề, dù rằng “đúng quy trình”.

Và có vẻ như Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có tầm nhìn xa khi biết trước vụ khởi tố làm mất cán bộ này nên đã ra lệnh cho bà Lê Thị Công – Giám đốc Sở TNMT nghỉ việc sau 10 tháng nhậm chức để nhận quyết định do Chủ tịch tỉnh này ký bổ nhiệm bà Công làm Phó trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu gây lùm xùm mấy tuần qua.

Xem tại đây

3. Xốp trong bêtông dự án 6 nghìn tỉ, cầu 119 tỉ sập cái rầm

Dự án đường trục phía Nam nối từ quận Hà Đông đi qua các huyện phía Nam thành phố Hà Nội do Công ty cổ phần Phát triển địa ốc Cienco 5 làm chủ đầu tư với tổng số vốn hơn 6.000 tỉ đồng. Phóng viên Tiền Phong nói rằng họ ghi nhận tình trạng xốp, cát trong bêtông tại hàng loạt trụ đèn điện trên cầu vượt đường sắt.


Lớp xốp này dày 3-4 cm xen kẽ giữa lớp cát mỏng và lớp bê tông.

Chủ đầu tư cho biết dự án đã hoàn thành từ 2012. Còn xốp trong bêtông là chủ định của đơn vị thi công. Và toàn bộ quá trình thi công, giám sát đều đúng quy trình.


Tình trạng sụt lún, hư hỏng của cầu máng. 

Trong khi đó, tại Bình Thuận một cây cầu máng trong hệ thống thủy lợi sông Dinh 3 có vốn đầu tư 119 tỉ đồng đã bị sập cái rầm sau 1,5 năm sử dụng. Người dân nói không chỉ cầu máng sập, nhiều hạng mục khác cũng nứt toác, gãy đổ tùm lum.

Tôi nghĩ cứ đà này sẽ còn nhiều cái “sập cái rầm” nữa nếu không kiên quyết xử lý tiêu cực, sai phạm, tham nhũng trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong dự án và đấu thầu.

Xem tại đây tại đây

4. Phải 50 năm nữa biển mới như xưa, cá rớt giá thê thảm sau vụ Formosa

Các nhà khoa học đã khảo sát đáy biển các tỉnh trong vùng bốn tỉnh cá chết và ghi nhận hơn một nửa rặng san hô đã bị chết, nhiều loài tôm cá điển hình của vùng này cũng không còn. Họ khẳng định phải mất ít nhất là 50 năm, hệ sinh thái biển ở đây mới khôi phục hoàn toàn.


San hô bị chết dưới đáy biển Bắc Trung bộ.
Ảnh: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Về giải pháp khắc phục, các nhà khoa học cho rằng trong trường hợp xyanua, phenol ở vùng đáy không phân hủy hết, một giải pháp có thể được cân nhắc là hút trầm tích đáy biển. Với dải biển dài 209 km, dự kiến hàng nghìn tấn trầm tích sẽ được hút lên. Sau đó phải tiến hành các công đoạn xử lý, chôn lấp an toàn.

Tờ Dân Việt hôm qua đã phản ánh tình trạng bi đát tại cảng Thọ Quang (Đà Nẵng) – một cảng cá lớn nhất ở miền Trung. Rằng từ sau vụ Formosa cho đến giờ, giá hải sản lao dốc không phanh; ngư dân chấp nhận lỗ lã cho tàu ra khơi để giữ bạn, giữ mối. Nhưng họ cũng nói là kéo dài thêm nữa thì không trụ được.

Tôi nghĩ, làm thế nào để mau kết thúc cảnh bi đát của biển và ngư dân miền Trung thì không dễ chút nào, không thể ngày một ngày hai được. Nhưng phải đến 50 năm biển mới như xưa thì không biết có đợi được không?

Xem tại đây tại đây

5. Niềm hy vọng 20 tỉ đô và nhiều hơn nữa đã tan vỡ

Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội (Bình Định) với số vốn đăng ký đầu tư 20 tỉ đôla của Tập đoàn Dầu khí Thái Lan (PTT) vừa có tin hoãn triển khai do giá dầu đổ dốc và do những thay đổi ở Việt Nam.


Diễn biến giá trên thị trường thế giới khiến hiệu quả
của các dự án lọc dầu cần được xem xét lại.

Nguồn tin còn nói thêm, gần đây, các đại gia lọc dầu từng “hứa” đầu tư lớn vào Việt Nam đã phải tính toán lại quyết định đầu tư, bên cạnh những cuộc rút lui như của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Qatar tại dự án lọc dầu Long Sơn (Vũng Tàu), Tập đoàn Gazprom Neft (GPN) tại Lọc hoá dầu Bình Sơn (Quảng Ngãi)…

Để có được dự án lọc hóa dầu tại Nhơn Hội, tỉnh Bình Định đã ban hành rất nhiều ưu đãi theo hướng không thể ưu đãi tốt hơn với nhà đầu tư. Rút ra từ học phí cao cho việc thu hút đầu tư nước ngoài bằng mọi giá là nhiều bài học ở nhiều địa phương. Nhưng tôi nghĩ bài học lớn nhất là phải chấm dứt ngay tư duy dự án gắn với tư duy nhiệm kỳ. Phải cật lực làm lụng, chắt chiu trên “đồng vốn” mà mình có được. Đừng há miệng chờ sung, đừng chờ ai đó đem thiên đường, hạnh phúc đến cho mình. Tất cả đều có giá của nó cả.

Xem tại đây

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s