Chính phủ đang bảo lãnh 26 tỷ USD cho nợ tập đoàn Nhà nước

Posted: July 6, 2016 in Uncategorized
Tags:

(Vietbao.vn) – Các tập đoàn kinh tế Nhà nước đang được bảo lãnh nợ khoảng 26 tỷ USD, đưa nợ của Chính phủ vượt ở mức 50,3%GDP cuối năm 2015.

� Xem thêm: Hàng chục tỷ USD vốn bảo lãnh Chính phủ đổ vào những “ông lớn” nhà nước nào? + Nặng gánh tập đoàn nhà nước, Chính phủ nợ 21 tỷ USD.


Báo cáo của Bộ Tài chính đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm
hạn chế các khoản bảo lãnh và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này.

Bộ Tài chính vừa phát đi bản tin nợ Chính phủ vượt 86 tỷ USD. Sở dĩ Chính phủ “nặng nợ” như vậy là do các bảo lãnh những khoản vay nợ lớn của các tập đoàn kinh tế thuộc sở hữu của Nhà nước.

Báo cáo mới gửi lên Chính phủ của Bộ Tài chính nêu rõ, tính đến 31/12/2015, tổng số cam kết bảo lãnh Chính phủ là gần 26 tỷ USD, trong đó bảo lãnh vay nước ngoài hơn 21,8 tỷ USD, chiếm xấp xỉ 84%.

Tính đến hết 2015, tổng số nợ thực tế được Chính phủ bảo lãnh là khoảng 21 tỷ USD (bao gồm cả nợ được bảo lãnh để tái cơ cấu Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam – SBIC). Con số bảo lãnh này chiếm khoảng 17,6% tổng dư nợ công và bằng 11,1%GDP.

Trong đó, vốn bảo lãnh chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực quan trọng như ngành điện. Chỉ tính tiêng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), số vay nợ đã lên tới 9,7 tỷ USD. Tổng công ty Truyền tải điện Việt Nam (EVN/NPT) là 445 triệu USD.

Năm 2015, có 4 dự án nguồn điện được cấp bảo lãnh Chính phủ với tổng giá trị gần 2,1 tỷ USD, đã góp phần hoàn thiện đầu tư cho các cụm nhà máy điện Vĩnh Tân và Duyên Hải.

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) cũng được Chính phủ bảo lãnh vay 2,4 tỷ USD, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (647 triệu USD), các công ty khác (2,7 tỷ USD).

Bộ Tài chính cho biết, trong trường hợp EVN và Petro Vietnam tiếp tục có các dự án đầu tư cần triển khai với khối lượng huy động vốn lớn trong những năm tới cần Chính phủ bảo lãnh, Quốc hội cần xem xét phê duyệt để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Đặc biệt với EVN, Bộ Tài chính yêu cầu EVN và các công ty điện lực phải xử lý ngay vấn đề lỗ do chênh lệch tỷ giá hàng năm, do nguồn thu từ bán điện bằng nội tệ trong khi vay ngoại tệ lớn.

Bảo lãnh dư nợ trái phiếu Chính phủ đối với Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) là 127.652 tỷ đồng, Ngân hàng Chính sách xã hội là 33.866 tỷ đồng. Riêng năm 2015, VDB đã phát hành 32.994 tỷ đồng và Ngân hàng Chính sách phát hành 14.949 tỷ đồng để trả nợ gốc và lãi đến hạn khoảng 60.906 tỷ đồng.

Tuy nhiên, kỳ hạn trái phiếu ngắn 3-5 năm gây rủi ro lớn về tái cấp vốn. Bộ Tài chính cho biết, phần lớn trái phiếu phát hành những năm tới của hai nhà băng sẽ phải dùng để trả nợ gốc, lãi đến hạn.

Chẳng hạn, năm 2016, VDB được phát hành 23.000 tỷ đồng trái phiếu nhưng dùng tới 22.840 tỷ để trả nợ còn Ngân hàng Chính sách phát hành 13.000 tỷ đồng thì trả nợ 7.730 tỷ. Đối với ngành hàng không, Bộ Tài chính cho biết, năm 2015, chương trình phát triển đội máy bay cụ thể máy bay tầm trung A321 và đường dài Boeing 787-9 của Vietnam Airlines tiếp tục được thực hiện theo kế hoạch và vốn vay được Chính phủ bảo lãnh.

Tuy nhiên, hãng hàng không đã cổ phần hóa nên cần điều chỉnh chính sách vay vốn giảm dần sự hỗ trợ của Nhà nước. Liên quan đến bảo lãnh lĩnh vực xi măng, Bộ Tài chính đánh giá, xi măng đang là lĩnh vực có nhiều dự án gặp khó khăn nhất đang phải tái cơ cấu dự án, tái cơ cấu khoản nợ vay, như tại 3 dự án: Xi măng Sông Thao (Công ty Cổ phần Xi măng Sông Thao là chủ đầu tư, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD là cổ đông chi phối), Xi măng Thái Nguyên (chủ đầu tư Tổng công ty Cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam Vinaincon) và Xi măng Hạ Long (Tổng công ty Sông Đà làm chủ đầu tư sau đó chuyển giao sang Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam – Vicem).

Chính việc phải bảo lãnh vay nợ lớn cho các tập đoàn kinh tế thuộc sở hữu Nhà nước đã đẩy nợ Chính phủ lên mức vượt trần. Ngày 4/7, Bộ Tài chính công bố bản tin nợ công năm 2014 lên 86 tỷ USD, trong đó nợ trong nước là hơn 1 triệu tỷ đồng, nợ nước ngoài 810 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại cuộc họp của Chính phủ cuối năm 2015, nợ Chính phủ đã vượt trần cho phép, đạt 50,3%GDP, trong khi kế hoạch được Quốc hội phê duyệt trong giai đoạn 2011-2015 là 50%GDP.

Nợ công tăng cao, nghĩa vụ trả nợ ngày càng lớn. Với nghĩa vụ trả nợ khoảng 273.000 tỷ đồng năm 2016, Chính phủ đã duyệt kế hoạch vay 452.000 tỷ đồng (ứng 20 tỷ USD). Trong đó, bù đắp bội chi ngân sách là 254.000 tỷ đồng.

Dự kiến mức trả nợ vay năm nay tăng lên 273.000 tỷ đồng (12 tỷ USD).

Chính vì “gánh nặng” này, trong báo cáo của Bộ Tài chính đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm hạn chế các khoản bảo lãnh và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này. Đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp phải nỗ lực thút các nguồn vốn khác, đảm bảo nghĩa vụ trá nợ, đàm phán với bên cho vay để tái cơ cấu các khoản nợ.

Hàng chục tỷ USD vốn bảo lãnh Chính phủ
đổ vào những “ông lớn” nhà nước nào?

Nguyễn Thảo (BizLive) – Các khoản bảo lãnh của Chính phủ chủ yếu dành cho các dự án thuộc ngành điện, hàng không, sản xuất xi măng, đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông và hai ngân hàng chính sách…


Xi măng Sông Thao, một trong 3 dự án gặp khó khăn nhất
đang phải tái cơ cấu dự án, tái cơ cấu khoản nợ vay. Ảnh TL

Gần 21 tỷ USD, bằng 11,1% GDP

Theo báo cáo mới đây của Bộ Tài chính, tính đến 31/12/2015 tổng số cam kết bảo lãnh Chính phủ là gần 26 tỷ USD, trong đó bảo lãnh nước ngoài hơn 21,8 tỷ USD, chiếm xấp xỉ 84%.

Tính đến hết 2015, tổng số nợ thực tế được Chính phủ bảo lãnh là khoảng 21 tỷ USD (bao gồm cả nợ được bảo lãnh để tái cơ cấu Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Việt Nam – SBIC). Con số bảo lãnh này chiếm khoảng 17,6% tổng dư nợ công và bằng 11,1% GDP.

Theo Bộ Tài chính, việc cấp bảo lãnh Chính phủ trong năm 2015 tập trung vào các chương trình đầu tư đang được thực hiện như chương trình phát triển đội tàu bay của Tổng công ty hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), các dự án thuộc Sơ đồ điện VII và dự án đường Hồ Chí Minh theo Nghị quyết của Quốc hội.

Bộ Tài chính đã tổ chức việc giám sát thực hiện một số dự án đang trong quá trình rút vốn đã hoàn thành rút vốn và đang trả nợ, kiểm tra thực địa. Cụ thể với 6 đợt công tác thực địa và làm việc với các chủ đầu tư, địa phương về các dự án vay vốn được Chính phủ bảo lãnh như dự án Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 (Hà Tĩnh), dự án Thuỷ điện Hồi Xuân (Thanh Hoá), dự án Nhà máy bauxite Tân Rai (Lâm Đồng), cụm dự án Nhiệt điện Vĩnh Tân (Bình Thuận), cụm dự án Nhiệt điện Duyên Hải (Trà Vinh), dự án điện gió Bạc Liêu (Bạc Liệu).

Theo Bộ Tài chính, Bộ và một số doanh nghiệp được bảo lãnh đã phối hợp, chủ động trao đổi với bên cho vay nước ngoài để thực hiện nghiệp vụ trả nợ trước hạn nhằm tất toán nghĩa vụ nợ được Chính phủ bảo lãnh, góp phần giảm dư nợ được Chính phủ bảo lãnh với số tiền 131,5 triệu USD.

Đối với việc tái cơ cấu các dự án có khó khăn về tài chính, Bộ Tài chính đã tìm các biện pháp, báo cáo Thủ tướng giải pháp xử lý.

Vốn bảo lãnh đổ vào “ông lớn” nhà nước nào?

Nêu cụ thể về tình hình cấp và quản lý bảo lãnh đối với các lĩnh vực quan trọng trong năm 2015, Bộ Tài chính chỉ ra rằng, đối với ngành điện, năm 2015 có 4 dự án nguồn điện được cấp bảo lãnh Chính phủ với tổng giá trị gần 2,1 tỷ USD đã đóng góp quan trọng trong việc hoàn thiện đầu tư cho các cụm nhà máy điện Vĩnh Tân và Duyên Hải.

Theo đó, nâng tổng số vốn cam kết bảo lãnh Chính phủ của EVN lên thêm gần 2 tỷ USD và nâng tỷ trọng từ 56,14% tổng số nợ vay của lĩnh vực điện (tính đến hết năm 2014) lên 61,02% (tính đến hết năm 2015).

Bộ Tài chính cho biết, trong trường hợp EVN và PVN tiếp tục có các dự án đầu tư cần triển khai với khối lượng huy động vốn lớn trong những năm tới cần Chính phủ bảo lãnh, Quốc hội cần xem xét phê duyệt để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh rằng, trong lĩnh vực này có 2 dự án Thuỷ điện Sông Côn và Thuỷ điện Nậm Na 3 đã chủ động tái cơ cấu bằng cách trả nợ trước hạn để tất toán nghĩa vụ vay được Chính phủ bảo lãnh với trị giá 90,40 triệu USD.

Đối với ngành hàng không, Bộ Tài chính cho biết, năm 2015, chương trình phát triển đội máy bay cụ thể máy bay tầm trung A321 và đường dài Boeing 787-9 của Vietnam Airlines tiếp tục được thực hiện theo kế hoạch và vốn vay được Chính phủ bảo lãnh.

“Vietnam Airlines đã tiến hành cổ phần hoá và sắp tới sẽ có sự tham gia của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, khi đó lợi ích sẽ được chia sẻ giữa cổ đông chính là nhà nước và các cổ đông khác trong đó có cổ đông nước ngoài. Do đó việc Vietnam Airlines chủ động điều chỉnh chiến lược đầu tư, chính sách vốn vay cho đầu tư theo hướng giảm dần sự hỗ trợ của nhà nước là cần thiết”, văn bản của Bộ Tài chính nêu.

Liên quan đến bảo lãnh lĩnh vực xi măng, Bộ Tài chính đánh giá, xi măng đang là lĩnh vực có nhiều dự án gặp khó khăn nhất đang phải tái cơ cấu dự án, tái cơ cấu khoản nợ vay như tại 3 dự án: Xi măng Sông Thao (CTCP Xi măng Sông Thao là chủ đầu tư, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD là cổ đông chi phối), Xi măng Thái Nguyên (chủ đầu tư Tổng CTCP Xây dựng công nghiệp Việt Nam Vinaincon) và Xi măng Hạ Long do Tổng công ty Sông Đà làm chủ đầu tư sau đó chuyển giao sang Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam Vicem.

“Sự phối hợp trong quá trình tái cơ cấu của các Bộ chủ quản là Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng vẫn cần được chú trọng hơn nữa để thúc đẩy và rút ngắn thời gian tái cơ cấu, giúp doanh nghiệp tăng cường năng lực sản xuất từ đó đảm bảo khả năng trả nợ, giảm dần lệ thuộc vào sự hỗ trợ của Chính phủ”, Bộ Tài chính nêu rõ.

Đối với 2 ngân hàng chính sách là Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB) và Ngân hàng chính sách xã hội, Bộ Tài chính cho biết tồn tại của công tác cấp và quản lý bảo lãnh đối với 2 ngân hàng trong năm 2015 là kỳ hạn của trái phiếu ngắn, tập trung ở kỳ hạn 3 và 5 năm gây rủi ro lớn về tái cấp vốn.

Nặng gánh tập đoàn nhà nước, Chính phủ nợ 21 tỷ USD

Lương Bằng (VietTimes) Theo VNNTổng số tiền Chính phủ cam kết cấp bảo lãnh cho các công trình, dự án tăng mạnh, gây áp lực lên nợ công và nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ. Chính vì thế, Bộ Tài chính đang đề xuất các giải pháp để “siết” lại việc bảo lãnh.


Hình minh họa

Tăng liên tục

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến 31/12/2015, tổng số cam kết bảo lãnh chính phủ là gần 26 tỷ USD, trong đó bảo lãnh nước ngoài là hơn 21,8 tỷ USD, chiếm xấp xỉ 84%.

Tính đến hết 2015, tổng số nợ thực tế được Chính phủ bảo lãnh là khoảng 21 tỷ USD (bao gồm cả nợ được bảo lãnh để tái cơ cấu Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Việt Nam – SBIC). Con số bảo lãnh này chiếm khoảng 17,6% tổng dư nợ công và bằng 11,1% GDP.

Đáng chú ý, riêng trong giai đoạn 2011-2015 đã có sự “bùng nổ” về bảo lãnh các khoản vay.

Giai đoạn này, Bộ Tài chính đã cấp bảo lãnh vay trong và ngoài nước cho 35 chương trình, dự án với tổng số vốn cam kết tương đương 15,6 tỷ USD. Hầu hết là vay nước ngoài với 14 tỷ USD.

Bộ Tài chính cho hay, tổng số tiền Chính phủ cam kết cấp bảo lãnh giai đoạn này đã gấp gần 3 lần giai đoạn 2007-2010. Trong đó năm 2012 là đỉnh của huy động vốn thông qua bảo lãnh chính phủ (4,35 tỷ USD).

“Các nghĩa vụ nợ dự phòng từ bảo lãnh chính phủ là một trong những áp lực lên nợ công và nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ trong tương lai”, Bộ Tài chính đánh giá.

Tình hình này khiến Bộ Tài chính phải có phương án ứng phó. Trong vòng 5 năm tới (2016-2020), Bộ Tài chính đang trình Quốc hội phương án giảm mức rút vốn ròng hàng năm của các dự án vay nước ngoài ở mức 1,5 tỷ USD và trong nước là 5.000 tỷ đồng.

Mục tiêu là để kiểm soát nợ công, đảm bảo mục tiêu đến năm 2020 dư nợ vay được Chính phủ bảo lãnh có thể ở mức 15,6% tổng dư nợ công và trong khoảng 10% GDP theo kịch bản đã trình Quốc hội (với giả định GDP dự kiến tăng 6,5-7%/năm và lạm phát khoảng 5%/năm).

Để thực hiện chủ trương này, Bộ Tài chính kiến nghị xem xét kỹ các dự án ngay từ giai đoạn phê duyệt chủ trương cấp bảo lãnh để hạn chế dần bảo lãnh Chính phủ. Đặc biệt, từ năm 2017 Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ tạm dừng phê duyệt chủ trương cấp bảo lãnh cho các dự án mới “để đảm bảo an toàn nợ công”.

Đối với các dự án đã có chủ trương cấp bảo lãnh, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng tăng cường công tác thẩm định và tuân thủ các tiêu chí đã được Thủ tướng phê duyệt bên cạnh các điều kiện cấp bảo lãnh theo quy định của Luật quản lý nợ công và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Vốn bảo lãnh vào “ông lớn” nhà nước

Các khoản bảo lãnh của Chính phủ chủ yếu dành cho các “ông lớn” Nhà nước như Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Ngân hàng chính sách xã hội, Ngân hàng Phát triển Việt Nam…

Các dự án thuộc ngành điện được bảo lãnh nhiều nhất. Số cam kết bảo lãnh lũy kế đến 31/12/2015 của các tập đoàn, tổng công ty lớn trong lĩnh vực điện là hơn 15,9 tỷ USD.

Trong đó Tập đoàn điện lực Việt Nam (công ty mẹ) được bảo lãnh nhiều nhất với hơn 9,7 tỷ USD, Tập đoàn Dầu khí VN – PVN là hơn 2,4 tỷ USD, Tập đoàn công nghiệp than khoáng sản VN là hơn 647 triệu USD…

Chỉ tính riêng năm 2015, đã có 4 dự án nguồn điện (2 dự án nhiệt điện và 2 dự án thủy điện) được cấp bảo lãnh Chính phủ với tổng trị giá gần 2,1 tỷ USD, góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện đầu tư cho các cụm nhà máy điện Vĩnh Tân (Bình Thuận) và Duyên Hải (Trà Vinh).

Bộ Tài chính cho hay trong lĩnh vực điện chưa có trường hợp nào bị chậm trả nợ dẫn đến Bộ phải hỗ trợ. Tuy vậy, giai đoạn tới, Bộ Tài chính cũng đề nghị trong trường hợp EVN và PVN tiếp tục có nhu cầu được Chính phủ bảo lãnh huy động vốn, Quốc hội cần xem xét phê duyệt tổng thể việc cấp bảo lãnh chính phủ cho lĩnh vực này để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.

Bộ Tài chính lưu ý, trong quá trình quản lý danh mục đầu tư của mình và theo xu hướng cổ phần hóa các DN nhà nước, EVN cần có sự hoạch định chiến lược về quản lý tài sản và nghĩa vụ nợ sau đầu tư để đảm bảo năng lực tài chính và khả năng trả nợ.

Bộ Tài chính cũng không quên chỉ ra một loạt hạn chế trong các dự án được Chính phủ bảo lãnh, nhất là ở các dự án xi măng vì đây là lĩnh vực có nhiều dự án gặp khó khăn nhất.

Theo Bộ Tài chính, việc tái cơ cấu tài chính khoản vay được Chính phủ bảo lãnh của một số DN như Xi măng Hạ Long, Xi măng Thái Nguyên, Xi măng Sông Thao, Nhà máy giấy Phương Nam chưa được các cơ quan có liên quan thực hiện rốt ráo, dẫn đến việc chậm trả nợ cho bên cho vay.

Các dự án xi măng như Xi măng Hạ Long, Xi măng Thái Nguyên, Xi măng Sông Thao, Bộ Tài chính vẫn đang phải đôn đốc tái cơ cấu và thường xuyên báo cáo Thủ tướng tình hình thực hiện nghĩa vụ tài chính của các DN này.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s