Tham nhũng gây thiệt hại gần 60.000 tỷ đồng được phát hiện trong 10 năm qua

Posted: July 12, 2016 in Uncategorized
Tags:

Xuân Tùng/Vietnam+ (Cafef.vn) – Ngày 12/7, Hội nghị toàn quốc Tổng kết 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng đã được tổ chức tại Hà Nội.

► Bài liên quan: Thiệt hại từ tham nhũng gần 60.000 tỷ, thu hồi hơn 7%

� Xem thêm: Phát hiện 10 trường hợp vi phạm sau 10 năm chống tham nhũng + Không có quy chế bảo vệ, ai dám tố cáo tham nhũng?

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình chủ trì hội nghị.

10 năm, tham nhũng gây thiệt hại gần 60.000 tỷ đồng và trên 400ha đất

Báo báo tại Hội nghị nêu rõ 10 năm qua, toàn ngành Thanh tra và các cấp, các ngành đã triển khai hàng nghìn cuộc thanh tra hành chính, thanh tra, kiểm tra chuyên ngành. Qua đó phát hiện nhiều tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm trên các lĩnh vực.

10 năm qua, thiệt hại do các vụ án, vụ việc tham nhũng đã gây ra được phát hiện là gần 60.000 tỷ đồng và trên 400ha đất; trên 4.670 tỷ đồng và hơn 219ha đất đã được thu hồi.

Tại hội nghị, các tham luận chỉ rõ những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân. Đó là thể chế, chính sách về quản lý kinh tế-xã hội trên nhiều lĩnh vực vẫn còn bất cập; công khai, minh bạch còn hạn chế, chưa xóa bỏ được cơ chế “xin-cho,” là điều kiện dung dưỡng và làm nảy sinh tham nhũng, nhất là trên lĩnh vực quản lý đất đai, đầu tư xây dựng, quản lý ngân sách, vốn, tài sản nhà nước, tổ chức-cán bộ, tín dụng, ngân hàng…

Một số cơ quan, đơn vị và người đứng đầu chưa quyết liệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng. Việc tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật ở một số nơi chưa tốt, kỷ cương, kỷ luật không nghiêm.

Bên cạnh đó là bệnh thành tích, né tránh trách nhiệm, bao che sai phạm trong nội bộ còn xảy ra ở nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị. Các biện pháp phòng ngừa tham nhũng hiệu quả chưa cao.

Việc kê khai tài sản, thu nhập còn nặng về hình thức, hạn chế. Bên cạnh đó, số người đứng đầu bị xử lý còn ít so với số vụ việc tham nhũng được phát hiện, xử lý.

Một số vụ án lớn chưa quy trách nhiệm và xử lý trách nhiệm của người đứng đầu (10 năm qua xử lý hình sự 118 trường hợp; xử lý kỷ luật 800 trường hợp). 10 năm qua mới xử lý kỷ luật 17 người kê khai tài sản không trung thực. Quy định của pháp luật về nộp lại quà tặng còn hình thức, thiếu khả thi.

Các đại biểu cho rằng công tác điều tra, truy tố, xét xử các hành vi tham nhũng có nhiều tiến bộ. Các vụ án tham nhũng được phát hiện, xử lý với số lượng lớn. Tuy nhiên, công tác phát hiện và xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng vẫn còn những hạn chế, yếu kém.

Lý giải nguyên nhân của vấn đề này, Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết tội phạm tham nhũng là những người có chức vụ, quyền hạn, có trình độ chuyên môn nhất định, có ảnh hưởng và quan hệ phức tạp, thủ đoạn che giấu tinh vi và luôn tìm cách che đậy, khó khăn ngay từ công tác phát hiện và trong quá trình điều tra, thu hồi tài sản tham nhũng. Cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập và biện pháp kê khai tài sản còn mang tính hình thức khiến việc xác định tài sản tham nhũng và chứng minh hành vi tham nhũng gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, về phía cơ quan điều tra, Thứ trưởng Bộ Công an chỉ rõ trình độ, năng lực phát hiện, khởi tố, điều tra của một số cán bộ điều tra viên, trinh sát và đơn vị được giao nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tham nhũng của lực lượng Công an còn có những hạn chế nhất định, nhất là thực hiện các biện pháp nghiệp vụ và kiến thức về các chuyên ngành kinh tế, kỹ thuật.

Nhiều quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng thiếu tính khả thi

Qua 10 năm, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng đã hình thành và ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đã bộc lộ một số hạn chế, yếu kém. Một số quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng mang tính hình thức, thiếu tính khả thi.

Hội nghị nhất trí việc sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng là rất quan trọng trong tình hình hiện nay. Nhiệm vụ chính của Luật Phòng, chống tham nhũng là tạo cơ chế phòng ngừa tham nhũng toàn diện và sâu rộng, góp phần xây dựng cơ chế quản lý nhà nước, quản lý xã hội công khai, minh bạch, “không thể tham nhũng;” tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc ngăn chặn, phát hiện và xử lý tham nhũng.

Trên cơ sở đó, Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi đưa ra các chế tài về chính trị, hành chính, kinh tế, cùng với các chế tài về hình sự đã có tạo khung pháp lý tổng thể ngăn chặn, răn đe và trừng phạt tham nhũng.

Theo Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế phòng ngừa tham nhũng được quy định trong Luật Phòng, chống tham nhũng cần tập trung vào những nội dung trọng tâm như hoàn thiện các quy định về công khai, minh bạch theo hướng làm rõ loại thông tin phải chủ động công bố, công khai; phương thức, phạm vi, thời gian công bố, công khai; mở rộng nội dung thông tin cung cấp theo yêu cầu, theo hướng tăng cường tính tự giác và chế tài nghiêm khắc. Hoàn thiện các trụ cột căn bản để xây dựng nền công vụ minh bạch, liêm chính, phục vụ, sửa đổi quy định về tặng quà, nhận quà, chuyển đổi vị trí công tác theo hướng tăng cường tính tự giác và chế tài nghiêm khắc.

Theo Tổng Thanh tra Chính phủ, việc hoàn thiện và quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phòng, chống tham nhũng cần theo hướng nếu người đứng đầu làm tốt công tác phòng ngừa, không để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị thì được biểu dương, khen thưởng. Nếu để xảy ra tham nhũng nhưng phát hiện không kịp thời, để xảy ra hậu quả hoặc không tự phát hiện mà do các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý sẽ phải chịu trách nhiệm và tùy theo mức độ hậu quả để xử lý theo quy định.

Hoàn thiện pháp luật và khắc phục những sơ hở trong quản lý kinh tế xã hội để phòng, chống tham nhũng

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đánh giá trong 10 năm qua, công tác phòng, chống tham nhũng của Chính phủ đã tạo được chuyển biến cả trong nhận thức và hành động, đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Nổi bật là việc tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng được triển khai khá đồng bộ.

Các biện pháp phòng ngừa tham nhũng được triển khai trên diện rộng tới từng cơ quan, tổ chức, đơn vị. Nhiều nội dung phòng ngừa tham nhũng liên quan đến quy định của Đảng, tổ chức chính trị-xã hội, nhất là việc quản lý, xử lý người đứng đầu, công khai, minh bạch, cải cách thủ tục hành chính, kê khai tài sản, thu nhập…

Các cơ quan quản lý nhà nước đã điều phối có hiệu quả, tạo được sự phối hợp, thống nhất trong tổ chức thực hiện, nên từng bước đưa các hoạt động phòng ngừa tham nhũng vào nền nếp và ngày càng được tổ chức thực hiện tốt hơn trong hệ thống chính trị.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Phó Thủ tướng chỉ rõ tham nhũng vẫn đang diễn biến phức tạp, xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và chưa bị đẩy lùi. Công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt yêu cầu, mục tiêu đề ra và còn nhiều hạn chế, yếu kém.

Phó Thủ tướng đề nghị thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương rà soát, đánh giá và đẩy nhanh việc xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm khắc phục những sơ hở trong quản lý kinh tế xã hội, nhất là trong các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng: Quản lý tài nguyên, khoáng sản; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; quản lý thị trường tài chính, ngân hàng; cấp phép đầu tư; đầu tư xây dựng cơ bản; giáo dục, y tế…

Các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương rà soát, nghiên cứu xây dựng hệ thống pháp luật về phòng, chống tham nhũng và các văn bản có liên quan theo hướng đồng bộ, có chế tài nghiêm khắc để thực sự là công cụ hữu hiệu trong việc thực hiện phòng, chống tham nhũng; tạo ra khuôn khổ pháp lý ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần tích cực vào việc phòng, chống tham nhũng.

Phó Thủ tướng yêu cầu Ban soạn thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) nghiên cứu đầy đủ các nội dung hạn chế, vướng mắc về thể chế, chính sách đã được rút ra qua tổng kết và những phương án đề xuất, kiến nghị nêu trong báo cáo tổng kết để chọn lọc, tiếp thu và đưa vào Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi).

Dịp này, 10 cá nhân, cơ quan, đơn vị, địa phương đã được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ về thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tham nhũng.

[:-/] Phát hiện 10 trường hợp vi phạm sau 10 năm chống tham nhũng (LĐ 12/7) – Đó là thông tin được đưa ra trong Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm thực hiện Luật phòng chống tham nhũng (PCTN) diễn ra ngày 12.7, tại Hà Nội.

Theo báo cáo của Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu, trong 10 năm, ngành thanh tra đã phát hiện 670 vụ với 1.815 đối tượng có hành vi, biểu hiện tham nhũng với số tiền, tài sản liên quan là 1.022 tỉ đồng, 73,6 ha đất; chuyển cơ quan điều tra 274 vụ, 429 đối tượng có dấu hiệu tội phạm tham nhũng.

Các vụ án tham nhũng được phát hiện, xử lý với số lượng lớn, đã khởi tố 2.530 vụ án tham nhũng với 5.447 bị can; truy tố 2.959 vụ, 6.935 bị can; xét xử 2.628 vụ, 5.870 bị cáo.
Trong số 59.750 tỉ đồng và trên 400 ha đất thiệt hại do các vụ án, vụ việc tham nhũng gây ra, số đã thu hồi là 4.676,6 tỉ đồng và trên 219 ha đất, tỉ lệ tuy hàng năm đều tăng nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với số tài sản bị chiếm đoạt.

Để phòng ngừa tham nhũng, tỉ lệ kê khai tài sản, thu nhập đến nay đã đạt 99,5%, công khai đạt 98,3%. Qua 10 năm đã xác minh được 4.859 trường hợp, phát hiện, xử lý kỷ luật 17 người kê khai tài sản không trung thực, xử lý kỷ luật 70 người.

Đến nay có 879 cán bộ, công chức nộp lại quà tặng với tổng giá trị 3,3 tỉ đồng; có 10 trường hợp vi phạm được phát hiện và xử lý.

[:-/] 10 năm chỉ phát hiện 1 vụ tham nhũng (LĐ 06/01/2016) – Đó là thông tin được Bộ Công Thương (BCT) công bố tại Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện luật Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN), từ 1.6.2006 – 31.8.2015, tổ chức sáng ngày 5.1.2016. Theo đó, trong 10 năm qua, BCT đã thực hiện hơn 1.000 cuộc thanh – kiểm tra mỗi năm, thực hiện việc giải quyết khiếu nại – tố cáo thông qua hoạt động tiếp dân, BCT đã xem xét, giải quyết hơn 100 đơn/năm, đạt tỉ lệ 98,7%. Công tác thanh – kiểm tra đã giúp phát hiện 1 vụ vi phạm quy định, 1 cá nhân vi phạm bị xử lý kỷ luật. Bên cạnh đó, Bộ cũng đã thu hồi tổng số 25 triệu đồng giá trị quà tặng do 4 cá nhân được tặng quà trong khi thi hành công vụ nộp lại. Hoạt động thanh kiểm tra chưa phát hiện cơ quan, tổ chức, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức vi phạm luật PCTN.

[:-/] Đề xuất in toàn tiền 20.000 đồng để chống tham nhũng: Lạ, vô tác dụng (GDVN) – Giới phân tích cùng chung nhận định, đề nghị nghiên cứu in tiền mệnh giá 20.000 đồng để chống tham nhũng là thiếu cơ sở khoa học, bất khả thi.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó cục trưởng Cục cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế và tham nhũng đề xuất: “Đề nghị nghiên cứu không in các loại tiền có mệnh giá lớn. Nếu chỉ in loại tiền có mệnh giá 20.000 đồng thôi, không cho phép giao dịch bằng ngoại tệ thì người ta rất khó đưa phong bì bởi khi đó phong bì rất dày”.

Không có quy chế bảo vệ, ai dám tố cáo tham nhũng?

Hà Thanh/VOV (Cafef.vn) 07/07/2016 – “Pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy chế riêng về bảo vệ người tố cáo tham nhũng” – khẳng định của TS Vũ Công Giao (Viện Chính sách công và pháp luật).


Ảnh minh họa (Nguồn: NLĐ)

Người dân đều biết rất rõ các hành vi tham nhũng, hoặc đã từng nhìn thấy hành vi tham nhũng nhưng ít khi tố cáo. Nhận định này là có cơ sở, bởi theo Tổ chức Hướng tới Minh bạch (TT), trong một kết quả khảo sát năm 2013 cho thấy, 51% người dân được hỏi cho rằng tố cáo tham nhũng không thay đổi được gì, còn 28% không dám tố cáo vì sợ phải gánh chịu hậu quả. Còn trong một khảo sát của Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới, 62% người được hỏi nói lý do họ không tố cáo tham nhũng là “sợ bị trả thù”.

Không có cơ quan chuyên biệt bảo vệ người tố cáo

Tìm hiểu nguyên nhân khiến thực tế người tố cáo có tâm lý e ngại, sợ sệt và không tích cực hợp tác với cơ quan nhà nước trong đấu tranh chống tham nhũng, TS Vũ Công Giao (Viện Chính sách công và Pháp luật, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam) cho rằng nguyên nhân cơ bản nằm ở chỗ các quy định của pháp luật Việt Nam về bảo vệ người tố cáo vẫn còn phân tán trong quá nhiều văn bản pháp luật và chỉ mang tính nguyên tắc, thiếu các quy định cụ thể, rõ ràng và hướng dẫn thi hành.

TS Vũ Công Giao khẳng định: pháp luật Việt Nam hiện vẫn chưa có một quy chế riêng về việc bảo vệ người tố cáo tham nhũng. Cụ thể: Luật Tố cáo có một chương về bảo vệ người tố cáo nhưng chỉ đưa ra những quy định chung nhất về người tố cáo, người bị tố cáo, thẩm quyền giải quyết tố cáo, trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo. Luật Phòng chống tham nhũng hiện hành quy định “người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khi nhận được tố cáo hành vi tham nhũng… phải áp dụng kịp thời các biện pháp cần thiết để bảo vệ người tố cáo khi có biểu hiện đe dọa, trả thù, trù dập người tố cáo hoặc khi người tố cáo yêu cầu…”. Tuy nhiên, quy định này cũng rất định tính. Nghị định số 59/2013 của Chính phủ cũng chỉ bổ sung một quy định rất chung chung về bảo vệ người tố cáo: “Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm thực hiện các biện pháp để bảo vệ người tố cáo. Việc bảo vệ người tố cáo được thực hiện theo quy định của pháp luật về tố cáo”.

Cũng theo TS Vũ Công Giao, theo các quy định của pháp luật hiện hành, đang có quá nhiều cơ quan có trách nhiệm bảo vệ người tố cáo trong khi thẩm quyền của các cơ quan này còn hạn chế và chồng chéo, dẫn tới không có một cơ quan chuyên biệt để bảo vệ người tố cáo nói chung và người tố cáo tham nhũng nói riêng.

Theo Luật Tố cáo năm 2011, Ủy ban Nhân dân các cấp có trách nhiệm bảo vệ người tố cáo đối với trường hợp bảo vệ người tố cáo tại nơi cư trú nhưng trong trường hợp bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người tố cáo thì Luật lại không quy định trách nhiệm chính thuộc về cơ quan nào mà chỉ quy định trách nhiệm phối hợp với cơ quan công an và các cơ quan khác có thẩm quyền.

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi) không có quy định cụ thể về cơ quan có trách nhiệm bảo vệ người tố cáo mà chỉ quy định về cơ quan có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ đối với người được bảo vệ (người tố giác tội phạm, người làm chứng, bị hại và người tham gia tố tụng khác) là cơ quan điều tra của Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân. Ngoài ra, VKSND và TAND có thể đề nghị cơ quan điều tra trực tiếp thụ lý vụ án hình sự ra quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ khi cần thiết.

Trong khi đó, Luật Phòng chống tham nhũng tuy là văn bản luật chuyên ngành nhưng chỉ quy định trách nhiệm của các cơ quan, người có thẩm quyền trong việc bảo vệ người tố cáo tham nhũng một cách chung chung.

Thiết lập chương trình bảo vệ người tố cáo

Cùng quan điểm với TS Vũ Công Giao, Thạc sĩ Nguyễn Văn Thịnh (Cục Pháp chế, Bộ Công an), cho rằng, những quy định của phát luật tố tụng hình sự hiện hành về bảo vệ người tố giác chỉ dừng lại ở tính nguyên tắc, thiếu hướng dẫn cụ thể đã gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình tổ chức thực hiện. Các quy định của pháp luật hiện hành chưa quy định cụ thể về từng biện pháp bảo vệ, trình tự, thủ tục, thẩm quyền quyết định, lực lượng tiến hành bảo vệ, kinh phí để bảo vệ người tố giác, cũng không quy định trong những trường hợp cụ thể nào thì người tố giác và thân nhân của họ được bảo vệ.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Thịnh cho rằng cần thiết lập chương trình bảo vệ nhằm bảo vệ người tố giác tội phạm, người làm chứng, người bị hại và những người tham gia tố tụng khác cũng như người thân thích của họ. Ở Trung ương, chương trình này đặt dưới sự lãnh đạo của Bộ Công an, có sự tham gia của đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao và Tòa án Nhân dân tối cao; ở các tỉnh, thành phố, chương trình đặt dưới sự lãnh đạo của công an tỉnh và sự tham gia của đại diện Viện Kiểm sát, Tòa án cùng cấp.

Chương trình bảo vệ được tiến hành khi có thông tin xác thực về nguy cơ tấn công hoặc xâm hại của tội phạm, đồng bọn, hoặc thân nhân của chúng đối với người tố giác, người làm chứng, bị hại và những người tham gia tố tụng khác. Trường hợp cấp bách cần ngăn chặn ngay sự nguy hiểm của tội phạm đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của người được bảo vệ thì Ban chỉ đạo phải áp dụng ngay biện pháp khẩn cấp, cử ngay lực lượng bảo vệ đến nhà ở, nơi làm việc của người được bảo vệ hoặc tạm thời đưa họ đến nơi an toàn.

Theo PGS.TS Vũ Công Giao, để tố cáo thực sự là công cụ phát hiện tham nhũng hữu hiệu và khuyến khích người dân tham gia phòng chống tham nhũng, cần có một cơ quan chuyên trách bảo vệ người tố cáo tham nhũng được quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và điều kiện đảm bảo hoạt động. Căn cứ trên tình hình thực tế của Việt Nam, nên giao chức năng chủ trì, điều phối và chuyên trách bảo vệ người tố cáo cho cơ quan công an, cụ thể là lực lượng cảnh sát.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s